fa تاثیر غلظت‌های زیرکشنده شیرابه فرفیون ترکمنی (Euphorbia turcomanica) بر برخی شاخص های بیوشیمیایی کبد ماهی آفانیوس گورخری (Aphanius dispar) فيزيولوژي آبزيان فيزيولوژي آبزيان پژوهشي Research در این مطالعه، بررسی تاثیر سمیت زیر کشنده شیرابه گیاه فرفیون ترکمنی(Euphorbia turcomanica) در غلظت های صفر، 0055/0، 011/0 و 022/0 گرم بر لیتر بر روی برخی تغییرات شاخص های بیوشیمیایی کبد ماهی آفانیوس گورخری (Aphanius dispar) پس از گذشت 15 و 30 روز و در شرایط آزمایشگاهی مورد مطالعه قرار گرفت. ابتدا مقدار میانگین (± خطای استاندارد) 50LC شیرابه گیاه فرفیون ترکمنی در زمان‌های 24، 48، 72 و 96 ساعت به ترتیب 14/0±28/0، 06/0±19/0، 03/0±14/0، 02/0±11/0 گرم بر لیتر بدست آمد. برخی از شاخص های بیوشیمیایی شامل مقادیر آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، لاکتات دهیدروژناز (LDH)، کراتین فسفوکیناز (CK)، و آلکالین فسفاتاز (ALP) در بافت کبد ماهیان بعد از گذشت 15 و 30 روز از شروع آزمایش اندازه گیری شد. تغییرات معنی-داری در سطوح آنزیم های AST، ALT، LDH، CK، و ALP درمقایسه با گروه کنترل در عصاره بافتی کبد در طول دوره آزمایش، مشاهده شد. این تغییرات به صورت افزایش معنی دار در سطوح آنزیم های AST، LDH و ALP و کاهش معنی دار در میزان فعالیت آنزیم های ALT و CK بود. همچنین روند کاهشی معنی داری در میزان پروتئین کل در عصاره بافت کبد متناسب با زمان در تماس بودن ثبت گردید. با توجه به نتایج این تحقیق، اطلاعات پایه درباره سمیت گیاه فرفیون ترکمنی بر روی ماهی آفانیوس گورخری و همچنین تعیین تاثیرات کاربرد شیرابه حاصل از این گیاه در آب به عنوان راهنما می تواند امکان پذیر باشد. In the present study, effects of sub-lethal concentrations of Euphorbia turcomanica extract with ranging from 0.00, 0.0055 (5% of LC50), 0.011 (10% of LC50) and 0.022 (20% of LC50) g/lit were investigated over 30 days on biochemical parameters of Zebra Aphanius (Aphanius dispar). The average (±SE) 24, 48, 72 and 96 LC50 rates of E. turcomanica on fish were 0.28±0.14, 0.19±0.06, 0.14±0.03 and 0.11±0.02 g/lit, respectively. The biochemical parameters including aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), lactate dehydrogenase (LDH), creatine phosphokinase (CK), and alkaline phosphatase (ALP) activities in the liver tissue were measured after 15 and 30 days. Significant changes in AST, ALT, ALP, LDH and CK activities were observed in fish exposed to different concentrations of E. turcomanica extract when compared with control group. The significant increase was determined in AST, LDH and ALP while in ALT and CK, significant decrease was revealed. Also in liver total protein, a significant descending trend related to exposure time was demonstrated. In conclusion, the findings from this study provide basic information about toxicity of E. turcomanica extract on Zabra Aphanius, as well as developing guidelines for evaluating the effects of administration of E. turcomanica derivatives in water. آفانیوس گورخری, شیرابه فرفیون ترکمنی, غلظت زیر‌‌کشنده, آنزیم کبدی Aphanius dispar, Euphorbia turcomanica, Sub-lethal concentration, Hepatic enzymes 31 47 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1417-16&slc_lang=fa&sid=1 H. Zare هما زارع 100319475328460015322 100319475328460015322 No A. Noori احمد نوری noori@hormozgan.ac.ir 100319475328460015323 100319475328460015323 Yes M. Yousefzadi مرتضی یوسف‌زادی 100319475328460015324 100319475328460015324 No M. Banaee مهدی بنایی 100319475328460015325 100319475328460015325 No