fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ مدل‌سازی پراکنش ماهی ‌سفید (Rutilus kutum Nordmann, 1840) تحت تأثیر تغییرات اقلیمی در بازه‌های زمانی 30 و 60 سال آینده اكولوژي محيطهاي آبي اكولوژي محيطهاي آبي پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">با افزایش فعالیت‌های صنعتی بشر در مسیر پیشبرد اهداف اقتصادی-رفاهی، زیستگاه‌های طبیعی در سراسر جهان فشارهای بسیاری را به‌واسطه تغییر در سیستم اقلیم متحمل شده‌اند که از پیامدهای این رویداد می‌توان به انقراض گونه‌ها و کاهش تنوع‌زیستی در مقیاس جهانی اشاره نمود. در این راستا، ارزیابی تهدیدات حاصل از تغییرات ایجاد شده در اکوسیستم‌ها، نقش ویژه‌ای در مدیریت و حفاظت از آنها ایفاء خواهد کرد. در مطالعه حاضر، پراکنش آینده ماهی‌سفید (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Rutilus kutum</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) به‌ عنوان یک گونه اقتصادی-خوراکی با ارزش، تحت اشرایط قلیمی خوش‌بینانه و بدبینانه در سال‌های 2050 و 2080 با استفاده از مدل مکسنت پیش‌بینی شده است. در این مطالعه، از مجموعه داده‌های جمع‌آوری شده از نویسندگان و منابع علمی مختلف در دسترس مربوط به یک بازه زمانی 50 ساله (2020-1970میلادی) استفاده گردید. همچنین متغیر‌‌های محیطی و اقلیمی مورد استفاده در مدل‌سازی از سایت </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">www.worldclim.org</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">استخراج و تهیه گردیدند. نتایج نشان داد، عملکرد مدل در پیش‌بینی پراکنش گونه براساس معیار </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">AUC </span><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><span class="MsoFootnoteReference" style="vertical-align:super"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span class="MsoFootnoteReference" style="vertical-align:super"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">[1]</span></span></span></span></span></span></span></span></span></a><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">، عالی (946/0) ارزیابی شد. به‌علاوه، نتایج مدل‌سازی نشان داد که پراکنش این گونه در تمامی سال</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">ها و شرایط اقلیمی خوش‌بینانه و بدبینانه، به صورت قابل‌توجهی کاهش پیدا خواهد کرد. با توجه به این‌که ماهی‌سفید در سبد غذایی جوامع محلی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است، از این‌رو کاهش پراکنش آن در آینده می‌تواند تهدیدی برای امنیت غذایی و معیشت جامعه محسوب گردد. در نتیجه، حفاظت از این گونه، نیازمند برنامه‌ریزی‌های فوری، تصمیمات قابل‌اجرا و اقدامات مؤثر در خصوص حفظ و بازسازی رودخانه‌ها، کنترل اثرات منفی تغییر اقلیم و تلاش در جهت کاهش عوامل شتاب‌دهنده این پدیده بحرانی است.</span></span></span></span></span></span></span></span> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><span style="font-size:10pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title=""><span class="MsoFootnoteReference" style="vertical-align:super"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span class="MsoFootnoteReference" style="vertical-align:super"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">[1]</span></span></span></span></span></span></a><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Area Under the Curve</span><span lang="FA" dir="RTL" style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></div> </div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Natural habitats around the world have suffered a lot of pressure due to the increase in human industrial activities in order to achieve economic-welfare goals, by changing in the climate system, and the consequences of this event include the extinction of species and the reduction of biodiversity on a global scale. In this regard, the evaluation of the threats resulting from the changes created in the ecosystems will be pivotal to their management and conservation. In this study, the distribution of <i>Rutilus kutum </i>was predicted under two optimistic and pessimistic scenarios of 2050 and 2080 by Maxent model. </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">In this study, the set of data collected by the authors and various available scientific sources from a period of 50 years (1970 to 2020 AD) was used.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Also, the environmental and climate variables used in the modeling were extracted and prepared from www.worldclim.org.</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The results showed that the performance of the model in predicting species distribution was excellent (0.946) based on the AUC (Area Under the Curve) criterion. In addition, it is predicted that the distribution of the species is likely to decrease significantly in all years and optimistic and pessimistic scenarios. Therefore, considering the importance of the sim species in the food </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">basket </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">and its positive effect on the livelihoods of </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">local </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">communities, reducing its distribution in the future could be considered a threat to food security. In conclusion, the protection of this species requires urgent planning, actionable decisions and effective measures regarding the preservation and restoration of rivers, controlling the negative effects of climate change and efforts to reduce the accelerating factors of this critical phenomenon.</span></span></span></span></span></span></span> اقلیم, امنیت غذایی, مکسنت, حفاظت, دریای خزر, ماهی‌سفید Climate, Food security, MaxEnt, Conservation, Caspian Sea, Rutilus kutum 49 61 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2886-1&slc_lang=fa&sid=1 Najmeh Tabasinezhad نجمه طبسی نژاد Tabasinezhad@yahoo.com 100319475328460037815 100319475328460037815 No گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران Hamed Mosavi-Sabet حامد موسوی ثابت mosavii.h@gmail.com 100319475328460037816 100319475328460037816 No گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران Hossein Mostafavi حسین مصطفوی hmostafaviw@gmail.com 100319475328460037817 100319475328460037817 Yes گروه تنوع‌زیستی و مدیریت اکوسیستم‌‌ها، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران