fa مقایسه میزان آهن و ارزیابی خطر (HQ) در عضله ماهیان دریایی و ماهیان پرورشی در استان خوزستان آلودگي محيطهاي آبي آلودگي محيطهاي آبي پژوهشي Research <p dir="RTL">در این تحقیق به بررسی میزان آهن و ارزیابی خطر (<span dir="LTR">HQ</span>) درعضله ماهیان دریایی، هامور معمولی (<em><span dir="LTR">Epinephelus ‌coioides</span></em>)، شانک زرد باله (<em><span dir="LTR">Acanthopagrus latus</span></em>)، کفشک زبان گاوی (<em><span dir="LTR">Cynoglossus arel</span></em>) و حلوا سفید (<a href="http://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=4&cad=rja&ved=0CDEQFjAD&url=http%3A%2F%2Fwww.sid.ir%2Ffa%2FViewPaper.asp%3FID%3D77276%26varStr%3D6%3B%25D9%2585%25D9%2588%25D9%2585%25D9%2586%25D9%258A%2520%25D9%2585%25D8%25AD%25D9%2585%25D8%25AF%2C%25D9%2583%25D8%25A7%25D9%2585%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2586%25D9%258A%2520%25D8%25A7%25D8%25AD%25D8%25B3%25D8%25A7%25D9%2586%3B%25D9%2585%25D8%25AC%25D9%2584%25D9%2587%2520%25D8%25B9%25D9%2584%25D9%2588%25D9%2585%2520%25D9%2588%2520%25D9%2581%25D9%2586%25D9%2588%25D9%2586%2520%25D8%25AF%25D8%25B1%25D9%258A%25D8%25A7%25D9%258A%25D9%258A%2520%25D8%25A7%25D9%258A%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2586%3B%25D9%25BE%25D8%25A7%25D9%258A%25D9%258A%25D8%25B2%2520%25D9%2588%2520%25D8%25B2%25D9%2585%25D8%25B3%25D8%25AA%25D8%25A7%25D9%2586%25201385%3B5%3B3-4%3B53%3B64&ei=4EXJUbHkGIXtPOaQgegH&usg=AFQjCNGY3hPRHrPwZutjcMT2m4w3S35ODQ"><em><span dir="LTR">Pampus argenteus</span></em></a>)و ماهیان پرورشی کپور معمولی (<em><span dir="LTR">Cyprinus carpio</span></em>)، کپور علفخوار (<em><span dir="LTR">Ctenopharyngodon idella</span></em>)، <ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T14:58">کپور سرگنده </ins><del cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T14:58">کپور سرگنده </del>(<em><span dir="LTR">Aristichthys nobilis</span></em>) و کپور نقره ای (<em><span dir="LTR">Hypophthalmichthys molitrix</span></em>) در استان خوزستان در جنوب غربی ایران پرداخته شد . نمونه برداری ماهیان دریایی <ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:01">(15 عدد از هرگونه</ins><ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:02">)</ins> از بنادر صیادی بحرکان، بندر امام خمینی و آبادان و نمونه برداری ماهیان پرورشی<ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:02">(15 عدد از هر گونه)</ins> از مرکز پرورش ماهیان آزادگان در سال 1393 صورت پذیرفت. <del cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:01">. </del>غلظت آهن از روش هضم مرطوب و باکمک دستگاه جذب اتمی<span dir="LTR"> Perkin Elmer 4100</span>اندازه گیری شد. نتایج این تحقیق نشان داد<ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:15"> که </ins>میانگین غلظت آهن در ماهیان پرورشی برابر با 21/1&plusmn;08/17 <ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:03">میلی گرم برکیلوگرم وزن خشک </ins><ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:15"><del cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:03">واحد؟؟</del></ins> و در ماهیان دریایی 66/3&plusmn;68/10<ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:17"> میلی گرم برکیلوگرم وزن خشک </ins>بود (<span dir="LTR">p<0.05</span>)<del cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:17">میانگین غلظت آهن در ماهیان دریایی 66/3</del><del cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:17">&plusmn;</del><del cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:17">68/ 10 </del><del cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:17">میلی گرم برکیلوگرم وزن خشک بود</del> بالاترین غلظت آهن عضله بین ماهیان<ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:19"> دریایی</ins> مورد تحقیق مربوط به ماهی کفشک زبان گاوی و برابر با 52/0&plusmn;50/15 میلی گرم برکیلوگرم وزن خشک بود که با میزان آهن عضله در سایر ماهیان <del cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:05">دریایی </del><ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:05">به جزء ماهی آمور &nbsp;</ins>اختلاف معنی داری داشت (<span dir="LTR">P<0.05</span>) همچنین پایین ترین غلظت آهن مربوط به ماهی هامور<ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:19"> با غلظت</ins> 24/0&plusmn;34/7 میلی گرم برکیلوگرم وزن خشک <ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:19">عضله </ins>بود که با غلظت عنصر آهن در سایر ماهی ها&nbsp; به استثنای شانک اختلاف معنی داری داشت (<span dir="LTR">P<0.05</span>) <span dir="LTR">.</span>بالاترین غلظت آهن عضله بین ماهیان پرورشی مورد تحقیق مربوط به ماهی <del cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:21">بیگهد </del><ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:22">کپور</ins><ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:21">سرگنده </ins>و برابر با <ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:51">30/0</ins><ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:51">&plusmn;</ins><ins cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:51">16/18</ins><del cite="mailto:reza%20hakimi" datetime="2016-05-11T15:51">16/18 </del>میلی گرم برکیلوگرم وزن خشک<ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:22"> عضله</ins> بود که تنها با میزان آهن عضله در کپور علفخوار اختلاف معنی داری داشت (<span dir="LTR">P<0.05</span>). میانگین ارزیابی خطر آهن در ماهیان پرورشی برابر با 61/0&nbsp; و در ماهیان دریایی 38/0بود(<span dir="LTR">P<0.05</span>).بالاترین ارزیابی خطر در ماهیان<ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:23"> دریایی</ins> مورد مطالعه مربوط به ماهی کپور کفشک زبان گاوی (55/0<span dir="LTR">HQ=</span>) و پایین ترین ارزیابی خطر<ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:23"> در این گروه</ins> مربوط به ماهی هامور (26/0<span dir="LTR">HQ=</span>) و شانک(3/0<span dir="LTR">HQ=</span>) بود.ارزیابی خطر در ماهیان<ins cite="mailto:Arash" datetime="2016-02-24T21:24"> پرورشی</ins> مورد مطالعه به ترتیب ماهی کپور سرگنده 65/0<span dir="LTR">HQ=</span> ، کپورمعمولی63/0<span dir="LTR">HQ=</span>، فیتوفاگ61/0<span dir="LTR">HQ=</span> و در ماهی آمور 55/0<span dir="LTR">HQ= </span>&nbsp;&nbsp;بود. ارزیابی خطر در تمام نمونه ها کمتر از یک بود بنابراین تغدیه از ماهیان مورد تحقیق هیچگونه خطری از نظر میزان آهن ورودی به بدن انسان ندارد.</p> <p>The aim of this study was to determine the concentration of iron and Hazard quotient (HQ)in muscle of four marine fishes, orange - spotted grouper(<em>Epinephelus coioides</em>),yellow fin sea bream(<em>Acanthopagrus latus</em>), tongue fishes (<em>Cynoglossus arel</em>) ,silver pomfret(<em>Pampus argenteus</em>) and farmed carp fish, common carp(<em>Cyprinus carpio</em>), grass carp(<em>Ctenopharyngodon idella</em>), big head carp (<em>Aristichthys nobilis</em>) and silver carp(<em>Hypophthalmichthys molitrix</em>) from Khuzestan. Farmed fish sample was prepared from the Azadegan warm water fish culture center and marine fish was prepared from fishing ports Bahrkan, Abadan and Bandar Emam. Iron concentration measured by wet digestion and atomic absorption spectrometer Perkin Elmer 4100.The results showed the average of iron level in farmed fish was 17.08&plusmn; 1.21 mg/kg dry weight and in marine fish was 10.68&plusmn; 3.66 mg/kg dry weight (P <0.05).The results showed that the highest iron concentrations between farmed fish muscle was on big head carp equal to 18.16mg/kg dry weight and was significantly different(P <0.05) with grass carp and the highest iron concentrations between<a name="_GoBack"></a> marine fish muscle was onTongue fishequal to15.50&plusmn; 0.50mg/kg dry weight and was significantly different(P <0.05). Average hazard quotient in farmed fish was HQ=0.61and in marine fish was HQ =0.38. Hazard quotientin marine fish were in tongue fish HQ=0.55, yellow fin sea breamHQ =0. 3, Orange - spotted grouper HQ= 0.26 and silver pomfret HQ =0.41 and Hazard quotient in fish were in big head HQ=0.65, common carp HQ =0.63 grass carp HQ= 0.55and silver carp HQ =0.61. Hazard quotient in all samples was less than one and so fish nutrition no risk in terms of the amount of iron in the human body.</p> آهن, ارزیابی خطر, ماهیان دریایی, ماهیان پرورشی Iron, Marine fish, Farmed fish, Hazard quotient, Khuzestan 1 10 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-364-2&slc_lang=fa&sid=1 A. Askary Sary ابوالفضل عسکری ساری askary_sary@yahoo.com 1261236734 100319475328460018790 Yes دانشگاه آزاد اسلامی V. Karimi Sary وحیده کریمی ساری askary_sary@yahoo.com 0081123458 100319475328460018791 No دانشگاه آزاد اسلامی