fa تأثیر حفاظتی ویتامین C و کیتوزان بر فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) در معرض پاراکوات آلودگي محيطهاي آبي آلودگي محيطهاي آبي پژوهشي Research <p dir="RTL">هدف از این مطالعه بررسی تأثیر حفاظتی ویتامین <span dir="LTR">C</span> و کیتوزان بر فراسنجه&shy; های بیوشیمیایی خون ماهی&shy;های در معرض پاراکوات است. در این آزمایش ماهی&shy;ها به مدت 21 روز با جیره واجد کیتوزان (1000 میلی&shy;گرم به ازای هر کیلوگرم غذا)، ویتامین <span dir="LTR">C</span> (1000 میلی&shy;گرم به ازای هر کیلوگرم غذا) و ویتامین <span dir="LTR">C</span> همراه با کیتوزان تغذیه شدند و به‌طور همزمان در معرض 02/0 میلی&shy;گرم بر لیتر پاراکوات قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان داد که پاراکوات موجب افزایش معنی&shy;دار فعالیت&shy;های آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز (<span dir="LTR">AST</span>)، آلانین آمینوترانسفراز (<span dir="LTR">ALT</span>) و آلکالین فسفاتاز (<span dir="LTR">ALP</span>)، و نیز افزایش معنی&shy;دار سطوح گلوکز، کلسترول، تری&shy;گلیسرید، اوره و کراتینین خون ماهیان در مقایسه با گروه کنترل شد (05/0<em><span dir="LTR">p</span></em><span dir="LTR">< </span>)؛ ولی فعالیت&shy;های آنزیم لاکتات دهیدروژناز (<span dir="LTR">LDH</span>) و استیل کولین&shy;استراز (<span dir="LTR">AChE</span>)، و سطوح پروتئین کل پلاسما و گلبولین در ماهیان را در مقایسه با گروه کنترل به طور معنی&shy;داری کاهش داد (05/0<em><span dir="LTR">p</span></em><span dir="LTR">< </span>). پاراکوات تأثیری بر سطح آلبومین پلاسما در مقایسه با گروه کنترل نداشت (05/0<em><span dir="LTR">p</span></em><span dir="LTR">> </span>). اگرچه تجویز ویتامین <span dir="LTR">C</span> یا کیتوزان (به تنهایی) به ماهیان تحت تیمار پاراکوات مانع از تغییرات برخی از فراسنجه&shy;های بیوشمیایی خون ماهیان در معرض پاراکوات شد، نتایج نشان داد که خاصیت آنتی&shy;اکسیدانی ویتامین <span dir="LTR">C</span> بیشتر از کیتوزان است. با این حال تجویز کمپلکس ویتامین <span dir="LTR">C</span> با کیتوزان نقش مؤثری در پیشگیری از استرس اکسیداتیو و پیشگیری از تغییرات پارامترهای بیوشیمیایی خون در ماهیان در معرض پاراکوات داشته است.</p> <p>The purpose of this study was to evaluate the protective effects of vitamin C and chitosan on blood biochemical parameters in fish are exposed to paraquat. Fish were fed enriched diet with chitosan (1000 mg Kg^-1 feed), Vitamin C (1000 mg Kg^-1 feed) and vitamin C combined with chitosan and were simultaneously exposed to 0.02 mg L^-1 paraquat for 21 days. The results of this study showed that paraquat significantly increased aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), alkaline phosphatase (ALP) activities, and significantly increased glucose, cholesterol, triglycerides, urea and creatinine levels as compared with control group (<em>P</em>< 0.05); However, paraquat decreased (<em>P</em>< 0.05) lactate dehydrogenase (LDH), acetylcholinesterase (AChE) activities and total protein and globulin levels. Compared with the control group, paraquat had not effect on plasma albumin levels (<em>P</em>> 0.05). Although administration of vitamin C or chitosan (alone) prevented changes in certain blood biochemical parameters in fish exposed to paraquat, the results showed that antioxidant properties of vitamin C are more than chitosan. However, administration of vitamin C and chitosan complex may prevent oxidative stress and inhibit changes in blood biochemical parameters in fish exposed to paraquat.</p> پاراکوات, ویتامین C, کیتوزان, استرس اکسیداتیو, فراسنجه‌های بیوشیمیایی Paraquat, Vitamin C, Chitosan, Oxidative stress, Biochemical parameters 181 198 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-557-2&slc_lang=fa&sid=1 Z. Sharifinasab زینب شریفی نسب mahdibanaee@yahoo.com 100319475328460018595 100319475328460018595 No دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست گروه شیلات M. Banaie مهدی بنایی mahdibanaee@yahoo.com 100319475328460018596 100319475328460018596 Yes دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست گروه شیلات B. Nemat Dost Haghighi بهزاد نعمت دوست حقی bnematdoost@yahoo.com 100319475328460018597 100319475328460018597 No دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست گروه شیلات A. Nori احمد نوری nooryahmad@gmail.com 100319475328460018598 100319475328460018598 No دانشگاه هرمزگان، دانشکده علوم و فنون دریایی، گروه شیلات، بندر عباس، ایران