fa تاثیر پودر کرم خاکی (Eisenia fetida) و سیر (Allium sativum) خوراکی بر فراسنجه‌های خونی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) تكثير و پرورش تكثير و پرورش كاربردي Applicable <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">با توسعه آبزی&shy; پروری، یافتن جایگزین برای پودر ماهی بدون تاثیر منفی در عملکرد ماهی از اهمیت خاصی برخوردار است. در این تحقیق، اثر سطوح مختلف جایگزینی پودر کرم خاکی </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Eisenia fetida</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) همراه با پودر سیر (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Allium sativum</span></span></em><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) بر فراسنجه&shy;های خونی و سرمی بچه&shy;ماهیان انگشت&shy;قد قزل‌آلای رنگین&shy;کمان (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Oncorhynchus mykiss</span></span></em><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) مورد بررسی قرار گرفتند. سطوح مختلف جایگزینی پودر کرم خاکی با پودر ماهی شامل صفر، 25، 50 و 75 درصد با یا بدون 5/2 درصد پودر سیر در جیره در نظر گرفته شدند. ماهیان با میانگین وزن 27/0</span></span><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">30 گرم در قالب طرح کاملا تصادفی با 8 تیمار و سه تکرار در شرایط یکسان به مدت 56 روز پرورش داده شدند. در پایان دوره پرورش، نتایج بررسی فراسنجه&shy;های خونی و سرمی نشان داد که </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بالاترین میزان</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">هموگلوبین در تیمار 25 درصد جایگزینی به همراه سیر</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بالاترین میزان هماتوکریت در تیمارهای حاوی 25 درصد پودر کرم خاکی با و بدون سیر</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> و کمترین میزان </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">گلبول قرمز خون در تیمارهای 50 درصد پودر کرم خاکی بدون سیر و 75 درصد جایگزینی پودر کرم خاکی با و بدون سیر </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">و </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بالاترین میزان گلبول سفید در تیمار 75 درصد جایگزینی</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">پودر کرم خاکی</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> بدون سیر </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">مشاهده شد</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">MCV</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">MCH</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">MCHC</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> در تیمار </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بدون کرم خاکی به همراه سیر</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> به طور معنی</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">داری بیش از سایر تیمارها بجز تیمار شاهد بود (05/0></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">P</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">). بالاترین میزان پروتئین تام</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> در تیمار بدون جایگزینی به همراه سیر و 25 درصد با و بدون سیر، </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">کمترین میزان گلوکز</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> و تری‌گلیسرید</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> در تیمار 25 درصد جایگزینی به همراه سیر و کمترین میزان کلسترول در تیمار 75 درصد جایگزینی با و بدون سیر </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">مشاهده شد</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج نشان داد که درصدهای مختلف جایگزینی پودر کرم خاکی با و یا بدون پودر سیر موجب بهبود میزان گلبول سفید، تری&shy;گلیسرید، گلوکز و کلسترول نسبت به تیمار شاهد شد. اثرات استفاده از مکمل پودر سیر همراه با پودر کرم خاکی بر تمام فراسنجه&shy;های سرمی معنی&shy;دار بود </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">(05/0></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">P</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">. در مجموع مشخص شد که کمترین تغییرات فراسنجه&shy;های خونی و سرمی در سطح 25 درصد جایگزینی پودر کرم خاکی مشاهده شد و استفاده از مکمل پودر سیر توانست اثر منفی جایگزینی 50 درصد پودر کرم خاکی را بر برخی از فراسنجه&shy;ها بهبود بخشد.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> &nbsp; Finding the suitable substitution for fish meal without any negative effect on fish performance is especially important for aquaculture development. In this research, the effect of substitution of fish meal with different levels of earthworm (<em>Eisenia fetida</em>) meal and garlic (<em>Allium sativum</em>) powder were studied on hematological and serum parameters of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fingerlings. For this purpose, various diets were prepared containing different levels of substitution of fish meal with 0, 25, 50 and 75% of earthworm meal accompanied by 0 and 2.5% of garlic powder. Fingerlings with the average initial body weight of 30&plusmn;0.27 g were reared in equal conditions for 56 days in 8 treatments and each treatment had three replicates. At the end of the experiment, the results of blood and serum biochemical indices assessments showed that the highest amounts of hemoglobin, hematocrit and WBC were observed in the treatments containing 25% earthworm meal with garlic powder, 25% earthworm meal with and without garlic powder and 75% earthworm meal without garlic powder, respectively whereas the lowest amount of RBC was observed in the treatment containing 50% earthworm meal without garlic powder. MCV, MCH and MCHC values in the treatment containing 0% earthworm meal with 2.5% garlic powder were significantly higher as compared to those of the other treatments except the control treatment (P<0.05). The highest serum protein level was observed in the treatments containing 0% earthworm meal with 0 and 2.5% garlic powder. The lowest amounts of serum glucose and triglyceride were observed in the treatment containing 25% earthworm meal with 2.5% garlic powder. The lowest amount of cholesterol was observed in the treatments containing 75% earthworm meal with 0 and 2.5% garlic powder. Results showed that different levels of earthworm meal with or without garlic powder improved the amounts of WBC, triglyceride, glucose and cholesterol as compared to those of the control treatment. Serum biochemical indices were significantly affected by the diets containing earthworm meal and garlic powder (P<0.05). It was found that the lowest variations in blood and serum parameters were observed in the treatments containing 25% earthworm meal, whereas garlic powder supplementation improved the negative effects of substitution of fish meal with 50% earthworm meal on some of the hematological parameters.<br> &nbsp; قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss), پودر کرم خاکی (Eisenia fetida), فراسنجه‌های خونی و سرمی, سیر Oncorhynchus mykiss, earthworm meal (Eisenia fetida), blood and serum parameters, garlic 19 32 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1112-4&slc_lang=fa&sid=1 B. Razzaghi بهزاد رزاقی razaghi_b@yahoo.com 100319475328460020108 100319475328460020108 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری S. Yeganeh سکینه یگانه skyeganeh@gmail.com 100319475328460020109 100319475328460020109 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری A. Keramat Amirkolaie عبدالصمد کرامت امیرکلایی amirkola@yahoo.com 100319475328460020110 100319475328460020110 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری K. Janikhalili خسرو جانی خلیلی janikhalili1@yahoo.com 100319475328460020111 100319475328460020111 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری