fa یافته علمی: بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین مس، روی، آهن و سلنیوم در بافت‌های عضله، کبد و آبشش ماهی سنگسر معمولی (Pomadasys kaakan) در بندر بوشهر آلودگي محيطهاي آبي آلودگي محيطهاي آبي پژوهشي Research این تحقیق با هدف بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین مس، روی، آهن و سلنیوم در بافت&shy;های عضله، کبد و آبشش ماهی سنگسر معمولی در بندر بوشهر در سال 1395 انجام پذیرفت. بعد از زیست&shy;سنجی، بافت عضله، کبد و آبشش نمونه&shy;ها جداسازی و هضم شیمیایی نمونه&shy;ها انجام شد و با استفاده از دستگاه جذب اتمی مجهز به کوره گرافیتی <span dir="LTR">Perkin Elmer 3030</span> میزان غلظت فلزات مس، روی، آهن و سلنیوم در بافت&shy;&shy;ها اندازه&shy;گیری گردید. بر اساس نتایج بدست آمده، میانگین غلظت فلزات سنگین مس، روی، آهن و سلنیوم در عضله ماهی سنگسر معمولی به ترتیب 035/0&plusmn;620/7، 570/2&plusmn;710/25، 166/0&plusmn;620/2 و 006/0&plusmn;101/0 میلی&shy;گرم در کیلوگرم وزن خشک، در کبد به ترتیب 149/0&plusmn;420/8، 020/1&plusmn;401/31، 155/0&plusmn;070/3 و 009/0&plusmn;108/0 میلی&shy;گرم در کیلوگرم وزن خشک و در آبشش به ترتیب 110/0&plusmn;900/9، 070/1&plusmn;740/34، 240/0&plusmn;400/4 و 011/0&plusmn;133/0 میلی&shy;گرم در کیلوگرم وزن خشک محاسبه شد و بین میزان تجمع فلزات سنگین در بافت&shy;های مختلف اختلاف معنی&shy;داری را نشان داد (05/0><span dir="LTR">P</span>). همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که غلظت فلزات مس، روی و سلنیوم در بافت عضله ماهی سنگسر معمولی در بندر بوشهر پایین&shy;تر از حد مجاز استاندارد&shy;های سازمان بهداشت جهانی (<span dir="LTR">WHO</span>)، سازمان جهانی غذا و کشاورزی (<span dir="LTR">FAO</span>)، مرکز ملی بهداشت و پزشکی استرالیا (<span dir="LTR">NHMRC</span>)، وزارت کشاورزی، شیلات و غذای انگلستان <span dir="LTR">UK (MAFF)</span> و سازمان غذا و دارو آمریکا (<span dir="LTR">FDA</span>) بود، اما غلظت فلز آهن در بافت عضله ماهی سنگسر معمولی در بندر بوشهر بالاتر از حد مجاز سازمان غذا و دارو آمریکا (<span dir="LTR">FDA</span>) بود.<br> <br> <br> &nbsp; The aim of this study was to investigate the bioaccumulation of heavy metals (Cu, Zn, Fe and Se) in the muscle, liver and gill tissues of <em>Pomadasys kaakan</em> from the Bushehr port during the year 2017. Biometry of fish samples was performed. Then, the muscle, liver and gill tissues were separated from the fish samples and chemical digestion of the samples was conducted. Cu, Zn, Fe and Se accumulation levels in various tissues were measured using Graphite furnace atomic absorption instrument (Perkin Elmer 3030). Based on the results, the average concentrations of heavy metals including Cu, Zn, Fe and Se in the muscle of <em>Pomadasys kaakan</em> were 7.620&plusmn;0.035, 25.710&plusmn;2.570, 2.620&plusmn;0.166 and 0.101&plusmn;0.006 mg/kg dry weight, respectively. The average concentrations of Cu, Zn, Fe and Se in the liver were 8.420&plusmn;0.149, 31.401&plusmn;1.020, 3.070&plusmn;0.155 and 0.108&plusmn;0.009 mg/kg dry weight, respectively. The average concentrations of Cu, Zn, Fe and Se in the gill were 9.900&plusmn;0.110, 34.740&plusmn;1.070, 4.400&plusmn;0.240 and 0.133&plusmn;0.011 mg/kg dry weight, respectively. Significant differences in the concentration levels of heavy metals were observed among different tissues (P<0.05). Moreover, the results of this study revealed that the levels of Cu, Zn and Se in the muscle of <em>Pomadasys kaakan</em> from the Bushehr port were lower than the permitted levels by international standards (WHO, FAO, NHMRC, UK (MAFF) and FDA). However, concentration of Fe in the muscle of <em>Pomadasys kaakan</em> from the Bushehr port was higher than the permitted levels by FDA.<br> &nbsp;<br> &nbsp; تجمع زیستی, فلزات سنگین, ماهی سنگسر معمولی, بندر بوشهر Bioaccumulation, Heavy metals, Pomadasys kaakan, Bushehr port 171 177 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1808-2&slc_lang=fa&sid=1 F. Ghanbari فرشاد قنبری Msc.ghanbari@gmail.com 100319475328460023025 100319475328460023025 Yes Young Researchers and Elite Club, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Iran باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران A.R. Pazira عبدالرحیم پذیرا abpazira@gmail.com 100319475328460023026 100319475328460023026 No Department of Natural Resources- Reproduction and Culture of Aquatics, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Iran گروه منابع طبیعی- تکثیر و پرورش آبزیان، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران R. Obeidi رزاق عبیدی Rasagh.obeidi@gmail.com 100319475328460023027 100319475328460023027 No Young Researchers and Elite Club, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Iran باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران S. Foruzani صدف فروزانی sadaf_foruzani@yahoo.com 100319475328460023028 100319475328460023028 No Young Researchers and Elite Club, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Iran باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران