fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی آسیب‌پذیری گونه‌های ماهی عمده صید براساس پارامترهای جمعیتی در آبهای خلیج فارس و دریای عمان مديريت و حفاظت منابع آبي مديريت و حفاظت منابع آبي پژوهشي Research <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">اکوسیستم</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">های دریایی در حال گرم</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تر شدن هستند و با کم</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تر شدن اکسیژن، در نهایت در معرض اسیدی شدن می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">باشند و نیز شواهد مشخصی مبنی بر اینکه فعالیت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">های صیادی، گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">های ماهی را در مقیاس منطقه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">ای و جهانی تهدید کرده است، وجود دارد.&nbsp; به همین دلیل بررسی آسیب‌پذیری ذاتی<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><span style="vertical-align:super;"><span dir="LTR"><span style="vertical-align:super;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">[1]</span></span></span></span></span></a></span> گونه‌های عمده صید، اهمیت زیادی می‌یابد. شاخص‌های متعددی جهت طبقه‌بندی آسیب‌پذیری گونه‌ها وجود دارند و از مهم‌ترین آنها شاخص‌های بیولوژیک و اکولوژیک ماهیان می‌باشد. این تحقیق تلاش می‌کند که با بررسی پارامترهای جمعیتی گونه‌های ماهی عمده صید در آبهای جنوب ایران و چارچوب جهانی تغییر اقلیم<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><span style="vertical-align:super;"><span dir="LTR"><span style="vertical-align:super;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">[2]</span></span></span></span></span></a></span>، طبقه‌بندی آسیب‌پذیری آنها را انجام دهد. در این پژوهش با توجه شاخص آسیب‌پذیری که دارای مقادیر 100-0 می‌باشد، طبقه بندی بدین‌صورت می‌باشد: ماهیان با آسیب‌پذیری کم (ماهیان مید، گوازیم، کفشک پرلکه) دارای مقادیر 25-0، آسیب‌پذیری متوسط (ماهیان زمین‌کن هندی، کفشک زبان‌گاوی، کفشک تیزدندان، گربه ماهی خار نازک، زرده، سوکلا) با مقادیر 50-25، آسیب‌پذیری زیاد (گونه‌های هامور، شعری، گربه ماهی بزرگ، کوسه ماهی، یال اسبی، حلوا سفید، صبور، هوور، گیدر، کوتر) با میزان 75-50 و آسیب‌پذیری خیلی زیاد <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">(میش ماهی معمولی، سفره ماهی، سوس ماهی) با مقدار 100-75 می‌باشد. بی‌شک این نوع طبقه‌بندی می‌تواند برای مدیران شیلاتی و مدیریت صیادی مفید باشد و آنها را جهت درک بهتر گونه‌ای و برنامه‌ریزی مناسب کمک نماید. در واقع، در این رویکرد شناخت و درک بهتری نسبت به تغییرات گونه‌ها و تغییرات اقلیمی خواهیم داشت و خطر مواجه شدن گونه‌های ماهی و قابلیت سازگاری آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد. </span></span> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title=""><span style="vertical-align:super;"><span style="vertical-align:super;"><span style="font-family:Calibri,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">[1]</span></span></span></span></a> <span dir="RTL"><span style="font-family:Sakkal Majalla;">- </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:AdvPSTim,serif;">Vulnerability</span></span> &nbsp;<span style="font-weight:normal;font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:AdvPSTim,serif;"><span style="font-size:17.0pt;">intrinsic</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Sakkal Majalla;"></span></span></div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title=""><span style="vertical-align:super;"><span style="vertical-align:super;"><span style="font-family:Calibri,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">[2]</span></span></span></span></a> <span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;">- </span></span><span style="font-weight:normal;font-style:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:AdvPSTim,serif;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:17.0pt;">Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)</span></span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"></span></span></div> </div> The marine ecosystems are getting warmer and less oxygen and eventually becoming more acidic, there is also clear evidence that fish species are threatened by capture fishery on a regional and global scale. For this reason, the assessment of the inherent vulnerability of major species of catches is of great importance. There are several indicators of vulnerability classifications, and one of the most important is the biological and ecological characteristics of fish. This research tries to classify their vulnerability by examining the demographic parameters of major catch fish species in southern Iran and the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). In this study, according to the vulnerability index, which has values from 0 to 100, the following classification was performed. Low vulnerability fish (<em>liza kluzengerii</em>, <em>Nemipterus japonicas)</em> with values from 0 to 25, the medium vulnerability (<em>Platycephalus indicus</em>, <em>Psettodes erumei)</em> with values of 25 to 50, the high vulnerability (<em>Pumpus argenteus</em>, <em>Tenualosa ilisha</em>) 50 to 75, and very high vulnerability (<em>Argyrosomus hololepidotus</em>, <em>Rhynchobatus djiddensis)</em> 75 to 100. Undoubtedly, this type of classification can be useful for fishery managers and fishery managers and help them to better understand species and planning appropriately. In fact, we will build on this approach and have a better understanding of species variation and climate change, and will examine the risk of fish species being confronted with and their compatibility. آسیب‌پذیری ذاتی, پارامترهای جمعیتی, چارچوب جهانی تغییر اقلیم Intrinsic vulnerability, Demographic Parameters, Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) 53 63 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1396-2&slc_lang=fa&sid=1 Aminollah Taghavi motlagh سید امین الله تقوی مطلق S_taghvimotlagh@hotmail.com 100319475328460032825 100319475328460032825 No Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Tehran, Iran. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی Ahmad reza Hashemi سید احمد رضا هاشمی seyedahmad91@gmail.com 100319475328460032826 100319475328460032826 Yes Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization. Offshore fisheries research center(chabahar). موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات شیلاتی آب های دور(چابهار).