fa بررسی انعطاف‌پذیری ریختی شکل بدن ماهی کاراس (Carassius gibelio) به زیستگاه‌های آبی جاری و ساکن با استفاده از روش ریخت‌سنجی هندسی بيولوژي آبزيان بيولوژي آبزيان پژوهشي Research <span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">این تحقیق با هدف بررسی انعطاف</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">پذیری ریختی شکل بدن جمعیت‌‌های ماهی کاراس</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">(<em>Carassius gibelio</em>) </span></span></span>&nbsp;<span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">در سیستم‌‌های آب ساکن و جاری با استفاده از روش ریخت‌‌سنجی هندسی به اجرا درآمد. </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">برای این ‌منظور تعداد 119 قطعه ماهی از رودخانه سفیدرود (30 عدد)، دریاچه آلاگل (37 عدد)، دریاچه پشت سد خداآفرین روی رودخانه ارس (21 عدد) و رودخانه ماشکیل (31 عدد) صید شدند. برای استخراج داده‌های شکل بدن در روش ریخت‌سنجی هندسی، از سمت چپ سطح جانبی نمونه‌ها عکس‌برداری و بر روی تصاویر دوبعدی در نرم افزار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">TpsDig2</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، تعداد 15 نقطه لندمارک تعریف شد</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">ه، رقومی گردیدند</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">. سپس داده‌های حاصل پس از آنالیز پروکراست، براساس روش‌‌های چند متغیره </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تجزیه به مولفه_‌‌های اصلی، تجزیه همبستگی کانونی</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">واریانس چند متغیره</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">آنالیز خوشه‌ای مورد تحلیل قرار گرفتند. </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تفاوت معنی‌داری بین شکل </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بدن جمعیت‌های مورد مطالعه نشان داد (001/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">p<</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">).</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">براساس نتایج، جمعیت‌‌های دریاچه‌‌های آلاگل و سد خداآفرین دارای بدنی مرتفع</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تر و سر نسبتاً کوچک‌‌تر و جمعیت‌‌های رودخانه‌‌های سفیدرود دارای بدن</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">ی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">مرتفع</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تر ولی همانند جمعیت رودخانه ماشکیل دارای سر بزرگ‌تر بودند. </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">همچنین تحلیل خوشه‌ای دو جمعیت </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">دریاچه‌‌های آلاگل و پشت </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">سد خداآفرین را در یک شاخه و جمعیت‌های رودخانه‌‌های سفیدرود و ماشکیل را در شاخه دیگری قرار داد که بیانگر جدایی جمعیت‌های آب جاری و جمعیت‌های آب ساکن دریاچه‌ای می‌باشد. </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج نشان داد که شکل بدن در ماهی کاراس از الگوی کلی وابسته به نوع زیستگاه تبعیت می‌‌کند.</span></span></span><br> &nbsp; This research was conducted to study the phenotypic plasticity of the body shape in <em>Carassius gibelio</em> inhabiting lentic and lotic water bodies using geometric morphometric technique. For this purpose, a total of 119 specimens were collected from <em>Sefid</em> River (n=30), Alagol Lake (n=37), Khoda-Afarin dam Lake (n=21) and Mashkil River (n=31). To extracting body shape data in geometric morphometric method, the left side of specimens were photographed and 15 defined landmark-points were digitized on 2D images using TpsDig2 software. Data after general procratus analysis was analyzed using PCA, CVA, MANOVA and cluster analysis. The results showed a significant differences in the body shape between studied populations (p<0.001). Based on the results, populations of the Alagol and Khoda-Afarin dam lakes had deeper body and smaller head, and those of Sefid River had deeper body, but similar to the Mashkil population had larger head. In addition, Alagol and Khoda-Afarin dam lakes populations were placed together in same clad and those of the Sefid and Mashkil rivers in another clade, indicating the separation of populations inhabiting lentic and lotic habitats. The results also showed that the body shape of<em> C. gibelio</em> changes based on type of type of habitat. ریختسنجی هندسی, طلایی کاراس, جریان آب, سدسازی, سازگاری Geometric Morphometric, Golden fish, Water current, Damming, Adaption 49 58 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-450-6&slc_lang=fa&sid=1 Soheil Eagderi سهیل ایگدری soheil.eagderi@ut.ac.ir 100319475328460027866 100319475328460027866 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Atta Mouludi-Saleh عطا مولودی صالح atta.mouludisaleh@ut.ac.ir 100319475328460027867 100319475328460027867 No University of Tehran دانشگاه تهران Solmaz Ahmadi سولماز احمدی solmaz.ahmadi@yahoo.com 100319475328460027868 100319475328460027868 No گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز Narges Javadzadeh نرگس جواد زاده nargesjavadzadeh@yahoo.com 100319475328460027869 100319475328460027869 No گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز