fa سن، رشد و مقدار زی‌توده ماهی سفید (Rutilus frisii, Kamensky, 1901) در آبهای ایرانی دریای خزر ارزيابي ذخاير و پويايي جمعيت ارزيابي ذخاير و پويايي جمعيت پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">این تحقیق به‌</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">منظور تعیین ترکیب طولی، سنی، محاسبه پارامترهای رشد و مرگ‌و‌میر و محاسبه مقدار زی‌توده ماهی سفید در آبهای ایرانی دریای خزر طی سال بهره‌برداری 97ـ1396 انجام شد. داده‌های زیست‌سنجی این مطالعه از ترکیب صید شرکت‌های تعاونی صیادی پره در استان‌های گیلان، مازندران و گلستان گردآوری گردید. میانگین (</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> انحراف معیار) طول چنگالی و وزن کل ماهی سفید بترتیب 9/6</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">4/37 سانتی‌متر و 4/418</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">8/729 گرم محاسبه شد. دامنه سنی ماهیان سفید 11-2 ساله بوده و بیش از 4/73 درصد از ترکیب سنی را ماهیان 4-3 ساله با میانگین (</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> انحراف معیار) طول چنگالی بترتیب 8/5</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">8/33 و 2/6</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">0/39 سانتی‌متر دارا بودند. ضریب همبستگی طول چنگالی و وزن کل 96/0 و مقادیر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">b</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> بترتیب 012/0 و 99/2 محاسبه شد. مقدار ضریب رشد سالانه (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">K</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">)، طول بی‌نهایت (</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&infin;</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">L</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) و سن در طول صفر (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">t₀</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) به‌ترتیب 21/0 بر سال، 4/61 سانتی‌متر و 54/0- سال و پارامترهای مرگ ‌و‌ میر کل (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Z</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">)، طبیعی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">M</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) و صیادی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">F</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) بترتیب 76/0، 38/0 و 38/0 محاسبه شد. مقدار زی‌توده ماهی سفید حدود 7/27437 تن محاسبه و برآورد گردید. به رغم افزایش تولید و رهاسازی بچه ماهیان سفید در سال‌های اخیر، مقدار زی‌توده این گونه در آبهای ایرانی دریای خزر روندی کاهشی داشته است.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">This study was conducted to determination length and age composition, growth and mortality parameters and estimate biomass of Kutum in the Iranian coastal waters of the Caspian Sea from 2017 to 2018. The biometrics data were collected from the fishing cooperatives in the Guilan, Mazandaran and Golestan provinces. The mean (&plusmn; SD) of fork length and total weight were obtained 37.4&plusmn;6.9 cm and 729.8&plusmn;418.4 gr respectively. The range of age was from 2 to 11 year and fish with 3 to 4 years comprised up to 73.4 percent. The mean (&plusmn; SD) of fork length for 3 and 4 age groups were 33.8&plusmn;5.8 and 39.0&plusmn;6.2 cm respectively. In length &ndash; weight relationship a, b and r² were calculated 0.012, 2.99 and 0.96. K value, L&infin; and t₀ were calculated 0.21 (/year), 61.4 cm and -0.54 respectively. Mortality parameters such as Z, M and F were calculated 0.76, 0.36 and 0.36 respectively. The biomass of kutum estimated 27437.7 tons.</div> ماهی سفید, پارامترهای رشد, مرگ‌و‌میر, زی‌توده, دریای خزر Kutum, Growth and mortality parameters, Biomass, Caspian Sea 79 87 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-495-4&slc_lang=fa&sid=1 Gh.R. Daryanabard غلامرضا دریانبرد daryanabard@yahoo.com 100319475328460025899 100319475328460025899 Yes Caspian Sea Ecology Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Sari, Iran پژوهشکده اکولوژی دریای خزر H. Fazli حسن فضلی hn_fazli@yahoo.com 100319475328460025900 100319475328460025900 No Caspian Sea Ecology Research Center پژوهشکده اکولوژی دریای خزر S.A. Taghavi Motlagh سید امین اله تقوی مطلق s_taghavimotlagh@hotmail.com 100319475328460025901 100319475328460025901 No Iranian Fisheries Science Research Institute موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور Gh.A. Bandani غلامعلی بندانی banda_gh@yahoo.com 100319475328460025902 100319475328460025902 No Inland Waters Aquatics Resources Research Center مرکز تحقیقات ذخایر آبزیان آبهای داخلی A. Poorgholami Moghadam اکبر پورغلامی مقدم pourgholami_yas@yahoo.com 100319475328460025903 100319475328460025903 No Inland Waters Aquaculture Research Center پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی