fa بررسی تاثیر دما و عناصر منیزیم و آهن بر میزان رشد و توده زنده جلبک اسپیرولینا (Arthrospira plantensis) بيوتكنولوژي و فرآوري هاي شيلاتي بيوتكنولوژي و فرآوري هاي شيلاتي پژوهشي Research <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تحقیق حاضر اثر دما (24، 30 درجه سانتیگراد) و اثر حذف عناصر منیزیم و آهن بر میزان رشد و توده زنده جلبک اسپیرولینا در شرایط آزمایشگاهی</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">مورد</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بررسی قرار</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">گرفتند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> بدین منظور از دو محیط کشت زاروک و جردن استفاده شد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> آزمایش‌های مربوط به حذف عناصر منیزیم و آهن با شش تیمار و دو شاهد در سه تکرار و آزمایش اثر درجه حرارت نیز با دو تیمار در سه تکرار برای دو محیط کشت مذکور بررسی</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">شدند. میزان جذب نوری نمونه ها روزانه بوسیله دستگاه اسپکتروفتومتر (طیف سنج) در طول موج 560 نانومتر خوانده شد. علاوه بر آن اندازه گیری توده زنده به روش وزنی در دو مرحله، روز هفتم و روز چهاردهم صورت گرفت و میزان تغییرات</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> pH </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">روزانه اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که در محیط کشت زاروک (شاهد)</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">در روش وزنی نیز در روز هفتم تیمار بدون منیزیم و تیمار بدون منیزیم -آهن دارای بیشترین رشد 88/0 گرم در لیتر بودند. </span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">در روز هفتم</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">در بین تیمارها (بدون منیزیم، بدون آهن، بدون منیزیم-آهن) فقط در تیمار بدون منیزیم اختلاف معنا دار آماری نسبت به محیط کشت استاندارد (زاروک) مشاهده شد (05/0></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">). در اندازه گیری روز چهاردهم تیمار بدون منیزیم بیشترین رشد 95/0 گرم در لیتر را داشت اما بین تیمارها (بدون منیزیم، بدون آهن، بدون منیزیم-آهن) اختلاف معنادار آماری نسبت به محیط کشت استاندارد (زاروک) مشاهده نگردید (05/0<</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> در محیط کشت جردن (شاهد)</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">در روش وزنی نیز در روز هفتم شاهد و تیمار بدون آهن دارای بیشترین رشد 7/0 گرم در لیتر بود و در روز چهاردهم تیمار بدون آهن بیشترین رشد 27/1 گرم در لیتر بدست آمد اما بین تیمارها (بدون منیزیم، بدون آهن، بدون منیزیم-آهن) اختلاف معنادار آماری نسبت به محیط کشت استاندارد (جردن) مشاهده نگردید (05/0<</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">). در ارتباط با اثر دما در محیط کشت زاروک بیشترین رشد در دمای 24 درجه سانتی‌گراد مقدار توده زنده 74/2 گرم در لیتر و در محیط کشت جردن بیشترین رشد در دمای 30 درجه سانتی‌گراد مقدار توده زنده 14/2 گرم در لیتر بدست آمد. بین تیمارها (دما 24، 30 درجه سانتی‌گراد) اختلاف معنادار آماری مشاهده شد (05/0></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">). بر اساس نتایج بدست آمده میزان رشد و توده زنده جلبک اسپیرولینا با حذف این دو عنصر دارای رشد بهینه می‌باشد. از اینرو، جهت کاهش هزینه‌ها و رشد بهینه می‌توان این دو عنصر را از این دو محیط کشت حذف و به عنوان محیط کشت بهتر برای</span></span> <span style="font-family:b compset;"><span style="font-size:12.0pt;">اسپیرولینا مطرح نمود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span> This study was conducted to investigate the effects of temperature (24 and 30 ˚C), magnesium and iron removal on<em> Arthrospira</em><em> plantensis</em> growth and biomass in vitro For this purpose two culture media have been used: Zarrouk and Jourdan culture medium. Removal of magnesium and iron were performed in six treatments and two controls with three replications. Temperature experiments were performed in two treatments with three replications for two mentioned media. Optical density of samples was measured daily by a spectrophotometer at 560 nm. In addition, biomass was measured in g/L at two stages (in 7 and 14 days). pH was measured daily. The results showed that in Zarrouk culture medium (control), mg free treatment and mg-fe free treatment have the highest biomass in day 7 (0.88 g/L). In day 7, among all treatments (mg free, fe free, mg-fe free), only mg free treatment showed statistically significant with standard culture medium (Zarrouk), (p<0.05). In day 14, the mg free treatment showed the highest biomass (0.95 g/L), but there was not significant difference between treatments (mg free, fe free, mg-fe free) and standard culture medium (Zarrouk), (p<0.05). In Jourdan culture medium, control and fe free treatment have the highest biomass (0.7 g/L) in day 7; and fe free treatment has the highest biomass (1.27 g/L) in day 14; but there was not significant difference between treatments (mg free, fe free, mg-fe free) and standard culture medium (Jourdan), (p<0.05). Regarding to temperature effects, in Zarrouk and Jourdan media, the highest growth observed at 24˚C and 30˚C, with 2.74 and 2.14 g/L respectively. There was significant difference between treatments (24 and 30˚C), (p<0.05). results indicated <em>A. plantensis</em> can be cultivated in large scale by removing magnesium and iron from medium by this way, we could reduce the culturing cost of<em> A. plantensis.</em> منیزیم, آهن, اسپیرولینا, محیط کشت جردن, محیط کشت زاروک Magnesium, Iron, Spirulina, Jourdan culture medium, Zarrouk culture medium 69 78 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2161-2&slc_lang=fa&sid=1 Roghayeh Jarayan رقیه جریان sahar.jaryaan@gmail.com 100319475328460026592 100319475328460026592 No گروه بیولوژی دریا، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران Mohammad Reza Fatemi محمدرضا فاطمی *reza_fatemi@hotmail.com 100319475328460026593 100319475328460026593 Yes گروه بیولوژی دریا، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران Ali Mashinchian Moradi علی ماشینچیان مرادی Ali2m@yahoo.com 100319475328460026594 100319475328460026594 No گروه بیولوژی دریا، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران