fa بررسی فون ماهیان و عوامل محیطی موثر بر تنوع زیستی در رودخانه زرینه‌‌رود، حوضه دریاچه ارومیه (استان آذربایجان غربی) اكولوژي محيطهاي آبي اكولوژي محيطهاي آبي پژوهشي Research <span style="font-family:b compset;">تنوع زیستی ماهیان در رودخانه‌‌ها تحت تاثیر عوامل محیطی مختلف قرار دارد. گاهی شدت این تاثیرات محیطی بحدی است که منجر به ایجاد زیستگاه‌‌های نامطلوب برای گونه‌‌های ماهی می‌‌شود و تنوع زیستی آنها را کاهش می‌‌دهد. مطالعه حاضر با هدف </span><span style="font-family:b compset;">تعیین مهمترین عوامل محیطی موثر بر تنوع زیستی ماهیان در رودخانه زرینه‌‌‌‌رود به اجرا درآمد. لذا، در شهریور 1397، 7 </span><span style="font-family:b compset;">ایستگاه جهت نمونه‌‌برداری از ماهیان در طول رودخانه‌‌زرینه‌‌رود انتخاب شدند. نمونه‌‌برداری از هر ایستگاه از 30 متر با 3 تکرار و در مجموع از 90 متر طول رودخانه بر اساس روش یک‌‌رفت با استفاده از دستگاه الکتروشوکر انجام شد. همزمان با نمونه‌برداری، عوامل محیطی شامل دمای آب، سرعت جریان آب، دبی، عمق و ارتفاع از سطح دریا نیز در هر کدام از ایستگاه‌های مورد مطالعه اندازه‌‌گیری و ثبت شدند. در مجموع، </span><span style="font-family:b compset;">404 نمونه ماهی از رودخانه زرینه‌‌رود صید شدند که متعلق به 11 گونه بودند. شاخص‌‌های تنوع زیستی </span><span style="font-family:b compset;">شامل شانون- وینر، مارگالف، سیمپسون، غناء گونه‌‌ای، غالبیت و یکنواختی (همگنی) که با استفاده از نرم‌‌افزارهای </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">BiodiversityPro</span></span><span style="font-family:b compset;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">PAST</span></span><span style="font-family:b compset;"> تعیین شدند. به ‌‌منظور تعیین عوامل محیطی موثر بر شاخص‌‌های تنوع زیستی و گونه‌‌های ماهی از آنالیز </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Canonical Correspondence Analysis</span></span><span style="font-family:b compset;"> استفاده شد. بر اساس نتایج حاصله، دما، ارتفاع از سطح دریا و سرعت جریان آب بترتیب به ‌‌عنوان عوامل محیطی موثر بر تنوع گونه‌‌ای ماهیان در رودخانه زرینه‌‌رود شناخته شدند</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span><span style="font-family:b compset;"> علاوه بر این، عمق، سرعت جریان آب و دبی نیز موثرترین عوامل محیطی بر فراوانی گونه‌‌های ماهی تشخیص داده شدند.</span> The biodiversity of fish in the rivers is affected by various environmental factors. Occasionally, the severity of these environmental impacts is such that it leads to undesirable habitats for fish species and reduces biodiversity. The present study aimed to determine the most important environmental factors affecting the biodiversity of fish in the Zarineh River. For this purpose, in September 2018, seven stations were selected for fish sampling along the Zarineh River. Fish sampling from each station was carried out at 30 m with 3 replications (90 m in total) along the river according to the one-way method using an electrofishing device. In addition, environmental factors including water temperature, velocity, discharge, depth and altitude/elevation above sea level were also recorded at all stations. In total, 404 specimens were caught from the Zarineh River that belonged to 11 species. In this study, diversity indices including shannon&ndash;wiener, margalef, simpson, species richness, dominance and evenness were determined using Biodiversity Pro and PAST softwares. Canonical Correspondence Analysis was used to determine the environmental factors affecting the biodiversity and fish species. Based on the results, temperature, altitude/elevation above sea level, and water velocity were identified as environmental factors affecting the biodiversity of fish in the Zarineh River, respectively. In addition, depth, velocity and discharge were also identified as the most effective environmental factors on the abundance of fish species. تنوع, عوامل محیطی, شاخص زیستی, زرینه‌‌رود Diversity, Environmental Factors, Biological Index, Zarineh River 81 91 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1468-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Radkhah علیرضا رادخواه radkhahalireza@yahoo.com 100319475328460027946 100319475328460027946 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Soheil Eagderi سهیل ایگدری soheil.eagderi@ut.ac.ir 100319475328460027947 100319475328460027947 Yes Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Hadi Poorbagher هادی پورباقر fish7569804@gmail.com 100319475328460027948 100319475328460027948 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Yahia Shams یحیی شمس alirezaradkhah@ut.ac.ir 100319475328460027949 100319475328460027949 No Deprtment of planning, management and environmental education, Islamic Azad University Tehran North Branch, Iran گروه مدیریت، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران