fa بررسی اثرات سینرژیک تغذیه با نانوذرات آهن و مس و مقایسه با اشکال معدنی آن بر عملکرد رشد و شاخص‌های خون شناسی بچه ماهی سفیدک سیستان Schizothorax zarudnyi Nikolskii, 1897 تكثير و پرورش تكثير و پرورش پژوهشي Research آهن و مس دو عناصر کم<span dir="LTR">‌</span>نیاز ضروری یا ریزمغذی هستند که در بسیاری از فرایندهای حیاتی بیولوژیکی، آنزیم‌های کلیدی و سیستم ایمنی نقش مهمی ایفا می‌کنند. در مطالعه حاضر اثرات تغذیه با منابع مختلف مکمل آهن و مس بر عملکرد رشد و برخی شاخص‌های خون شناسی ماهی سفیدک سیستان <em><span dir="LTR">Schizothorax zarudnyi</span></em> با میانگین وزنی 45/0&plusmn; 97/23 گرم بررسی شد. تیمارهای غذایی طی 60 روز تحقیق شامل ماهیان تغذیه‌شده با (1) جیره شاهد فاقد هرگونه مکمل مس و آهن، (2) جیره حاوی 150 میلی‌گرم در کیلوگرم مکمل آهن معدنی، (3) جیره حاوی 3 میلی‌گرم در کیلوگرم مکمل مس معدنی، (4) جیره حاوی 150 و 3 میلی‌گرم در کیلوگرم مکمل آهن و مس معدنی، (5) جیره حاوی 150 میلی‌گرم در کیلوگرم مکمل نانوذره آهن، (6) جیره حاوی 3 میلی‌گرم در کیلوگرم مکمل نانوذره مس و (7) جیره حاوی 150 و 3 میلی‌گرم در کیلوگرم مکمل نانوذره آهن و نانوذره مس بودند. نتایج نشان داد که افزودن آهن و مس به جیره غذایی باعث بهبود شاخص‌های رشد و خون&shy;شناسی در مقایسه با شاهد می‌گردد و اشکال نانویی آهن و مس، خصوصا استفاده توام آنها مؤثرتر از اشکال معدنی آنها عمل می‌کند به&shy;طوریکه ماهیان تیمار هفت بهترین نتایج را در مقایسه با دیگر تیمارها از نظر شاخص&shy;های عملکرد رشد و تغذیه نشان دادند (05/0<span dir="LTR">P<</span>). همچنین ماهیان تیمار هفت بالاترین مقادیر را در کلیه شاخص‌های خون&shy;شناسی نشان دادند و شاخص‌های هماتوکریت و هموگلوبین و تعداد کل گلبول قرمز این تیمار با سایر تیمارهای آزمایشی اختلاف معنی دار نشان داد. شاخص‌های <span dir="LTR">MCV</span> و <span dir="LTR">MCH</span> تیمار هفت نیز دارای اختلاف معنی‌داری با تیمار شاهد بود (05/0<span dir="LTR">P<</span>). در جمع&shy;بندی نتایج به‌دست‌آمده از این تحقیق، افزودن هم‌زمان دو نانوذره آهن و مس منجر به بهبود بیشتر شاخص های رشد و خون&shy;شناسی ماهی سفیدک سیستان نسبت به افزودن جداگانه و اشکال معدنی آن&shy;ها می&shy;گردد. Iron and copper are two essential trace elements or micronutrients that play important roles in many vital biological processes, key enzymes and the immune system. In this study, the effects of feeding with different sources of iron and copper supplements on growth performance and some blood parameters of <em>Schizothorax</em> <em>zarudnyi</em> with an average weight of 23.97 &plusmn; 0.45 g were investigated. Within 60 days of study, dietary treatments were included fish fed with: 1) the basal diet without any copper and iron supplement, 2) diet containing 150 mg of mineral iron supplement per kg of diet, 3) diet containing 3 mg of mineral copper supplement per kg of diet, 4) diet containing 150 mg of mineral iron supplement and 3 mg of mineral copper supplement per kg of diet, 5) diet containing 150 mg of iron nanoparticles supplement per kg of diet, 6) diet containing 3 mg of copper nanoparticles supplement per kg of diet, 7) diet containing 150 mg of iron nanoparticles supplement and 3 mg of copper nanoparticles supplement per kg of diet. The results showed that supplementing diet with iron and copper improves the growth and blood parameters compared with the control; and iron and copper nanoparticles especially simultaneous use of them (treatment 7), act more effectively than their mineral forms; as the fish in treatment 7 showed the best growth and feeding results compared with the other treatments. Fish in treatment 7 also showed the highest values in all blood parameters and there were significant differences in hematocrit, hemoglobin and total amount of erythrocyte indices compared with the other treatments. MCV and MCH indices in treatment 7 exhibited significant difference compared with the control (P<0.05). According to the results of this study, simultaneous use of two nanoparticles of iron and copper leads to the improvement of growth and blood indices of Sistan&rsquo;s loach more effectively than their separate supplementation or their mineral forms.<span dir="RTL"></span><br> <span dir="RTL"></span> ماهی سفیدک سیستان, نانوذرات آهن و مس, عملکرد رشد, خون‌‌شناسی Sistan’s loach, Iron and copper nanoparticles, Growth performance, Hematology 121 131 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-997-9&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Afshari علیرضا افشاری alirezaafshari1357@gmail.com 100319475328460029524 100319475328460029524 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Iman Sourinejad ایمان سوری نژاد i_sourinezhad@yahoo.com 100319475328460029525 100319475328460029525 Yes University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Ahmad Gharaei احمد قرایی agharaei551@gmail.com 100319475328460029526 100319475328460029526 No Zabol University دانشگاه زابل Seyed Ali Johari سیدعلی جوهری sajohari@gmail.com 100319475328460029527 100319475328460029527 No Kurdistan University دانشگاه کردستان Zahra Ghasemi زهرا قاسمی zghasemi446@yahoo.com 100319475328460029528 100319475328460029528 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان