fa تعیین متوسط غلظت کشنده علف‌کش بن‌سولفورون ‌متیل در ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) آلودگي محيطهاي آبي آلودگي محيطهاي آبي پژوهشي Research <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بن‌سولفورون ‌متیل یکی از سموم علف‌کش پرکاربرد است که در مزارع کشاورزی بویژه مزارع برنج مورد استفاده قرار می‌گیرد. تحقیق حاضر برای اولین بار میزان سمیت بن‌سولفورون ‌متیل را در ماهی کپور معمولی &nbsp;مورد بررسی قرار داده است. به این منظور، برای تعیین میزان محدوده کشندگی بن‌سولفورون ‌متیل، ماهی‌های کپور معمولی به طور تصادفی در 8 گروه در معرض غلظت‌های 0، 01/0، 05/0 ،1/0، 5/0، 1، 2 و 4 گرم در لیتر </span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بن‌سولفورورون متیل </span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار گرفتند و در زمان‌های 24، 48، 72 و 96 ساعت میزان تلفات ماهیان ثبت شد. پس از تعیین محدوده کشندگی، ماهیان به طور تصادفی در 5 گروه در سه تکرا ر در معرض غلظت‌های 0، 2/1، 4/1، 6/1 و8/1 گرم در لیتر بن‌سولفورون ‌متیل &nbsp;قرار گرفتند و در زمان‌های 24، 48، 72 و 96 ساعت میزان تلفات ماهیان ثبت شد. </span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">داده‌های بدست آمده با استفاده از روش آنالیز آماری پروبیت با نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SPSS</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> مورد بررسی قرار گرفت و مقادیر (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LC1-99</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) شامل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LC1</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LC10</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LC30</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LC50</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LC70</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LC90</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LC99</span></span> &nbsp;<span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">محاسبه</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">گردید. </span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج نشان داد تلفات ماهیان با افزایش غلظت بن‌سولفورون ‌متیل و افزایش زمان آزمایش افزایش یافت و </span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">میزان</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">غلظت کشنده</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بن‌سولفورون ‌متیل در</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">ماهی</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">کپور معمولی</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">افزایش</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">مدت</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">زمان</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">آزمایش کاهش</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">یافت بطوریکه</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">میزان</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> متوسط غلظت کشنده در زمان‌های 24، 48، 72 و 96 ساعت بترتیب 86/1، 82/1، 75/1 و 62/1 گرم در لیتر بدست آمد. در این مطالعه میزان</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">حداکثر غلظت مجاز</span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">غلظت غیرموثر و حداقل غلظت موثر</span></span> <span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">علف کش بن‌سولفورون متیل بترتیب 162/0 ، 162/0 و </span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">41/1 </span></span><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">گرم در لیتر محاسبه گردید. &nbsp;</span></span> Bensulfuron methyl is one of the most widely used herbicide which is used in agricultural fields, especially rice fields. The present study investigated the toxicity of Bensulfuron methyl in <em>Cyprinus carpio</em> for the first time.&nbsp; To this aim, in order to determine the range Finding Test of Bensulfuron methyl, the fishes were randomly divided into 8 groups including 0, 0.01, 0.05, 0.1, 0.5, 1, 2 and 4 g/l Bensulfuron methyl and fish mortality was recorded at 24, 48, 72 and 96 hours. After determination of the range Finding Test, the fishes were randomly divided into 5 groups in three replicates at concentrations of 0, 1.2, 1.4, 1.6 and 1.8 g/l of Bensulfuron methyl and the fish mortality were recorded at 24, 48, 72 and 96 hours. Then, the data were analyzed using Probit analysis by SPSS software and LC1-99 including LC1, LC10<span dir="RTL">، </span>LC30<span dir="RTL">، </span>LC50<span dir="RTL">، </span>LC70<span dir="RTL">،</span> LC90 were calculated. The results showed that fish mortality increased with increasing concentration of Bensulfuron methyl and exposure duration, and the lethal concentration of Bensulfuron methyl decreased with increasing exposure duration. So that, the LC50 at 24, 48, 72 and 96 hours were 1.86, 1.82, 1.75 and 1.62 g /l, respectively. In this study Maximum Allowable Toxicant Concentration (MAC), No Observed Effect Concentration (NOEC) and Lowest Observed Effect Concentration (LOEC) of Bensulfuron methyl were calculated 0.162, 0.162 and 1.41 g/l, respectively. بن‌سولفورون ‌متیل, سم شناسی, ماهی, LC50, Cyprinus carpio Bensulfuron methyl, Toxicology, Fish, LC50, Cyprinus carpio 65 72 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2138-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Rahmani khanqahi فاطمه رحمانی خانقاهی frahmani865@gmail.com 100319475328460028812 100319475328460028812 No دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Shila Omidzahir شیلا امیدظهیر sh.omidzahir@umz.ac.ir 100319475328460028813 100319475328460028813 Yes دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Abdolali Movahedinia عبدالعلی موحدی نیا amovahedinia@yahoo.com 100319475328460028814 100319475328460028814 No دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Maryam Akhoundian مریم آخوندیان makhoundian@umz.ac.ir 100319475328460028815 100319475328460028815 No دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران