fa مقاله علمی – پژوهشی: اثر زیر حد کشندگی سم دیازینون بر استروئید‌‌زایی و وضعیت جنسی مولدین نر ماهی قرمز (Carassius auratus) تكثير و پرورش تكثير و پرورش پژوهشي Research <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">تعیین اثرات زیر حد کشندگی سم دیازینون بر استروئیدزایی و</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">وضعیت جنسی در مولدین نر ماهی قرمز در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفت. به منظور تعیین میزان </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">LC₅₀</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"> ماهیان در غلظت‌‌های </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">9، 10، 11، 5/12، 15 و 20 <span style="letter-spacing:-.1pt;">میلی‌‌گرم در لیتر دیازینون، در آکواریوم قرار گرفتند. پس از تجزیه و تحلیل نتایج با استفاده از نرم‌‌افزار پروبیت، مقدار </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">LC₅₀</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"> در 96 ساعت مشخص شد.&nbsp; مقادیر </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">LC₅₀</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"> طی 96 ساعت (40/11 میلی‌‌گرم در لیتر) به‌دست آمد و ماهیان براساس غلظت‌‌های، 25/0، 50/0 و 75/0 درصد </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">LC₅₀</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"> در 96 ساعت، و گروه شاهد (فاقد سم دیازینون) تیماربندی شدند و به مدت 2 ماه در غلظت‌‌های مذکور قرار گرفتند. </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">در پایان دوره آزمایش، سطوح استروئیدهای جنسی (17 بتا استردایول و تستوسترون) و فاکتورهای کیفیت اسپرم از قبیل جمع اسپرم‌‌دهی، طول دوره تحرک، درصد اسپرم‌‌های متحرک، تراکم اسپرم، اسپرماتوکریت و شاخص گنادی در مولدین نر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">سم دیازینون سبب کاهش معنی‌دار تستوسترون و 17 بتا- استرادیول در تیمارهای 50/0 و 75/0 درصد نسبت به شاهد (صفر درصد) شد (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">p<</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">). اختلاف معنی‌‌داری در برخی از پارامترهای کیفی اسپرم مثل حجم اسپرم‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">، </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">تراکم اسپرم و اسپرماتوکریت بین تیمار شاهد و تیمار 25/0 مشاهده نشد، اما با افزایش میزان سم دیازینون (75/0-25/0 درصد) طول دوره تحرک اسپرم کاهش معنی‌داری‌ داشت (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">p<</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">). درصد اسپرم‌های متحرک نیز در تیمار شاهد نسبت به تیمار‌های دریافت‌‌کننده بالاتر بود و با افزایش غلظت سم دیازینون روند کاهشی داشت (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">p<</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">). شاخص گنادوسوماتیک در تیمار شاهد نسبت به تیمار‌های دریافت‌‌کننده به ‌‌طور معنی‌‌داری بالاتر بود (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">p<</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">) و با افزایش میزان سم روند کاهشی نشان داد. </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">در مجموع، سم دیازینون در محیط‌‌های آبی حتی در غلظت‌‌های زیر حد کشنده سبب تغییرات منفی در سطوح استروئیدهای جنسی و کیفیت گناد نر در ماهی قرمز می‌‌شود.</span></span> Determination of the sub-lethal effects of diazinon toxin carried out on steroidogenesis and quality of sexual production in male goldfish breeders. For this purpose, fish were first exposed to different lethal concentrations of diazinon toxin (9, 10, 11, 12.5, 15 and 20 mg/L) and LC₅₀ values were analyzed for 96 h using probit software. &nbsp;The amount of LC₅₀ was 11.4 in 96 hours and fish were assorted according to 0, 0.25, 0.50 and 0.75 percent of LC₅₀ in 96 hours and were put there for 2 months. At the end of the experiment, the level of sex hormones and the quality of sexual production were studied in male broodstock. The results showed that diazinon toxin significantly reduced testosterone and 17-&beta;-estradiol levels in the 0.50 and 0.75 mg/L treatments compared to the control (p<0.05). There was no significant difference in some sperm quality parameters such as sperm volume, sperm density and spermatocrit between the control and 0.25 treatment. By increasing the concentration of diazinon toxin (from 0.25 to 0.75 %), the duration of sperm motility decreased significantly. The percentage of motile sperm in the control treatment was higher than other treatment and it was decreased with increasing diazinon toxin concentration. The Gonadosomatic Index in the control treatment was significantly higher than the other treatments (p<0.05) and showed a decreasing trend with increasing toxicity. In conclusion, diazinon toxin in the aquatic environment, even at sub-lethal concentrations, causes undesirable changes in the sex steroid indices and quality of male gonads in goldfish. ماهی قرمز, دیازینون, استروئیدهای جنسی, کیفیت اسپرم Goldfish, Diazinon, Sexual steroids, Sperm quality 133 142 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2556-2&slc_lang=fa&sid=1 Hannaneh Samadi حنانه صمدی hana_asal_2006@yahoo.com 100319475328460031164 100319475328460031164 No گروه شیلات، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران Seyed Rohollah Javadian سید روح الله جوادیان Ro.javadian@gmail.com* 100319475328460031165 100319475328460031165 Yes گروه شیلات، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران Mohammad Reza Imanpour محمدرضا ایمانپور Manpoor@gau.ac.ir 100319475328460031166 100319475328460031166 No گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران