fa مقاله علمی – پژوهشی: بررسی خصوصیات مورفومتریک خرچنگ Ocypode rotundata (Miers, 1882)در سواحل جنوب و جنوب غربی جزیره قشم، خلیج فارس بيولوژي آبزيان بيولوژي آبزيان پژوهشي Research <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">خرچنگ‌های شبح از بزرگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین جمعیت</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">های بی‌مهره در سواحل ماسه‌ای سراسر جهان هستند. یکی از انواع خرچنگ‌‌های شبح موجود در سواحل ماسه‌‌ای خلیج فارس و دریای عمان، خرچنگ </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Ocypode rotundata</span></span></span></em> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌‌باشد. هدف از این مطالعه تفکیک جمعیت‌‌های خرچنگ </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">O. rotundata</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> با استفاده از 33 صفت ریخت‌‌سنجی انتخاب شده در کاراپاس، پاهای حرکتی، ناحیه شکمی و چنگک بزرگ از طریق </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تجزیه به مؤلفه</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">‌‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">های اصل</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">ی (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">PCA</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) در نرم افزار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">R</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بود. بدین منظور نمونه‌‌های خرچنگ در زمان </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">حداکثر جذر از طریق حفر لانه (150-20 سانتی‌‌متر) </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> چهار منطقه در سواحل جنوبی و جنوبی غربی جزیره قشم</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">سکو نفت، سوزا، صلخ و کانی) جمع‌‌آوری شدند. براساس نتایج بدست آمده، بین خرچنگ‌‌های برخی از مناطق از لحاظ ریختی و شکل بدن تفاوت‌‌هایی وجود داشت. اما بیشتر جمعیت‌‌ها دارای هم‌‌پوشانی بودند که نمی‌‌توان آنها را به طور کامل با توجه به صفات ریخت‌‌سنجی بررسی شده جدا کرد. از جمله صفات ریخت‌‌شناسی شاخص به‌دست آمده که تنوع بین افراد را توجیه می‌‌کنند</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">، می‌‌توان به طول سومین پای حرکتی، ارتفاع بدن، طول &nbsp;ناحیه شکمی، پهنای اولین بند ناحیه شکمی ، پهنای پنجمین بند ناحیه شکمی ، طول چنگک و طول مروس اشاره کرد.</span></span></span> Ghost crabs are the largest invertebrates on sandy beaches around the world. The one of type of ghost crabs is <em>Ocypode rotundata </em>which is distributed on sandy beaches of Persian Gulf and Oman Sea. The aim of this study was discrimination of <em>O. rotundata</em> population using 33 morphometric characteristics selected of carapace, walking legs, abdomen, major chela by principle component analysis (PCA) in software of R. For this purpose, samples were collected at low tide by excavating (20-150 cm) in four zones of south and south western of Qeshm Island (Sakoo naft, Souza, Salakh, Kani). According to results, there were differences between individuals of some population in terms of investigated morphometric characteristics. On the other hand, most of the population showed overlapping which could not be separated together completely. Among the obtained morphological index traits are third walking leg length, body height, abdomen length, first part of abdomen width, fifth part of abdomen width, chela and merus length which can be reason for variety between individuals. ریخت‌‌سنجی, خرچنگ شبح, Ocypode rotundata , مؤلفه‌‌های اصلی, جزیره قشم Morphometric, Ghost crab, Principle component, Qeshm Island 65 82 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2130-3&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Naderi مجتبی نادری Mojtabanaderi1364@yahoo.com 100319475328460031794 100319475328460031794 Yes Payame noor university دانشگاه پیام نور مرکز قشم Parviz Zare پرویز زارع parvizzare58@yahoo.com 100319475328460031795 100319475328460031795 No Gorgan University دانشگاه گرگان