fa مقاله علمی – پژوهشی: بررسی اثر وارد کردن اردک ماهی (Esox lucius) بر جمعیت برخی از ماهیان غیر اقتصادی دریاچه شهدای خلیج فارس، تهران اكولوژي محيطهاي آبي اكولوژي محيطهاي آبي كاربردي Applicable <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">دریاچه شهدای خلیج فارس (چیتگر) در شمال غرب </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><a href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="تهران"><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">تهران</span></span></span></span></a></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> و در منطقه 22 شهری احداث شده است که علاوه بر ایجاد محیط تفریحی-گردشگری، ارزش فزاینده اقتصادی برای اراضی مجاور به‌همراه آورده است. روند کاهش کیفیت آب دریاچه و افزایش فراوانی ماهیان غیر اقتصادی و عمدتاً غیر بومی مثل تیز کولی (</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Hemiculter leucisculus</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) و کاراس (</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Carassius</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> <em>gibelio</em></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) در آن تهدیدی برای اهداف مد نظر در دریاچه به‌شمار می‌‌روند. در راستای کنترل ماهیان غیر اقتصادی دریاچه گونه شکارچی اردک ماهی (</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Esox</span></span></span></em> <em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">lucius</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) در دریاچه رهاسازی گردید. در این مطالعه تغییرات جمعیت ماهیان غیر اقتصادی پس از معرفی اردک ماهی در سال‌‌های 1397 و 1398 مورد ارزیابی قرار گرفت و رشد و تغذیه اردک ماهی بررسی گردید. </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">با استفاده از روش برآورد جمعیت &quot;لینکن -پترسون&quot;&nbsp; جمعیت ماهی کاراس از 20 هزار عدد به 3/8&nbsp; هزار عدد و جمعیت تیز کولی در داخل دریاچه با روش صید در واحد تلاش از 712 هزار به حدود 3&nbsp; هزار عدد کاهش یافته است. برآورد جمعیت تیز کولی از حاشیه دریاچه با استفاده از روش &quot;جالی-سیبر&quot; تغییر چندانی طی دوره بررسی نداشته است و دارای میانگین تعداد&nbsp; 400&nbsp; عدد بوده است. اردک ماهی دریاچه با تغذیه مداوم از ماهیان دریاچه دارای افزایش وزن 7/3 گرم در روز بوده و تعداد آن 575&nbsp; عدد برآورد گردید. با استفاده از نمونه‌‌های علامت‌‌دار نرخ رشد از حداقل 02/0 تا حداکثر 5/1 گرم متفاوت بوده است. در فعالیت تغذیه‌‌ای اردک ماهی، درصد حضور ماهی کاراس بیشتر از دو طعمه دیگر یعنی تیزکولی و آمور نما (</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Pseudorasbora</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> <em>parva</em></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) بوده است. با افزایش اندازه اردک ماهی، و کاهش ماهی تیزکولی با اندازه درشت، تنها ماهی مناسب که مورد تغذیه اردک ماهی قرار گرفته کاراس می‌‌باشد. در راستای کنترل بهینه ماهیان غیر اقتصادی دریاچه استفاده از ماهیان شکارچی با اندازه کوچک ضروری به‌نظر می‌‌رسد.</span></span></span> Lake of the Persian Gulf Martyrs has been constructed in the northwest of Tehran in 22 urban areas, which in addition to creating a recreational-tourism environment, has caused an increasing economic value to the adjacent lands. The declining water quality of the lake and the increasing abundance of rough and invader fishes such as Prussian carp (<em>Carassius</em> <em>gibelio</em>) and Sharpbelly (<em>Hemiculter leucisculus</em>) are a threat for ecosystem of the lake. In order to control these fishes, pike (<em>Esox</em> <em>Lucius</em>) as a predator was released in the lake. After introduction of pike was studied its diet and growth, and the changes of invasive fish population in 2018-2019. Lincoln&ndash;Petersen method showed that the population of Prussian carp was decreased from 20,000 to 8,300 individuals in lake. CPUE showed that population of Sharpbelly has been reduced from 712,000 to about 3,000 individuals in the lake. Using Jolly-Seber method, population of Sharpbelly from the lake shore did not change much during the study period. The population of Pike was estimated at 575 that with continuous feeding of invader fishes had a weight gain of 3.7&plusmn;6.1 grams per day. The occurrence percentage of Prussian carp was more than other preys; Sharpbelly and topmouth gudgeon (<em>Pseudorasbora</em> <em>parva</em>). Due to the increase in the size of the Pike, the small fish in the lake do not have much nutritional benefit for the pike and in the current situation, only the Prussian carp fish are fed. In order to better control of the invader fish, the use of small-sized predatory fish seems necessary. دریاچه چیتگر, برآورد جمعیت, اردک ماهی, کاراس, تیزکولی Chitgar Lake, Population estimation, Pike, Prussian carp, Sharpbelly 35 48 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-472-2&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Mirzajani علیرضا میرزاجانی armirzajani@gmail.com 100319475328460032264 100319475328460032264 Yes سازمان ترویج،آموزش و تحقیقات کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، بندر انزلی Keyvan Abbasi کیوان عباسی keyvan_abbasi@yahoo.com 100319475328460032265 100319475328460032265 No سازمان ترویج،آموزش و تحقیقات کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، بندر انزلی Siamak Bagheri سیامک باقری Siamakbp@gmail.com 100319475328460032266 100319475328460032266 No سازمان ترویج،آموزش و تحقیقات کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، بندر انزلی Mehdi Moradi مهدی مرادی moradichafi1348@gmail.com 100319475328460032267 100319475328460032267 No سازمان ترویج،آموزش و تحقیقات کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، بندر انزلی Bahram Kiabi بهرام کیابی b.h.kiabi@gmail.com 100319475328460032268 100319475328460032268 No دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، گروه زیست شناسی و زیست فناوری جانوری، دریا و آبزیان.