fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ بررسی فراوانی و شاخص‌‌های تنوع زیستی ماهیان در رودخانه دینور، استان کرمانشاه اكولوژي محيطهاي آبي اكولوژي محيطهاي آبي پژوهشي Research <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">پژوهش حاضر با هدف </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">تعیین شاخص‌‌های تنوع زیستی ماهیان در رودخانه دینور، استان کرمانشاه، به‌اجرا درآمد. بدین منظور، در تیرماه 1397، تعداد 6 </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">ایستگاه جهت نمونه‌‌برداری از ماهیان در طول رودخانه دینور انتخاب شدند که ایستگاه 6 در بالادست رودخانه و ایستگاه 1 در پایین‌‌ترین دست رودخانه قرار داشت. عملیات نمونه‌‌برداری با استفاده از دستگاه الکتروشوکر انجام شد. در مجموع، 2543 </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">نمونه ماهی از رودخانه دینور صید شدند که متعلق به 20 گونه بودند. در این مطالعه، بیشتر گونه‌‌های صید شده به خانواده کپورماهیان (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">Cyprinidae</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">) تعلق داشتند و گونه‌‌های </span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">Alburnus sellal</span></span></span></em> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">و </span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">Capoeta trutta</span></span></span></em> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">به‌‌ترتیب دارای بیشترین و کمترین فراوانی در بین گونه‌‌های مورد بررسی بودند. در این مطالعه، شاخص‌‌های تنوع زیستی </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">شامل شانون- وینر، مارگالف، سیمپسون، غنای گونه‌‌ای، غالبیت و یکنواختی (همگنی) تعیین شدند. نتایج به‌‌دست آمده نشان داد </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">که </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">شاخص‌‌های شانون- وینر و مارگالف از ایستگاه‌‌های بالادست (6 و 5) تا ایستگاه 4 با افزایش همراه بودند، اما پس از ایستگاه چهارم با کاهش مواجه شدند. در مورد شاخص سیمپسون، ایستگاه چهارم بیشترین مقدار این شاخص را نشان داد اما پس از آن در ایستگاه سوم به‌شدت اُفت پیدا کرد. از نظر غناء گونه‌‌ای، ایستگاه 6 کمترین مقدار غناء گونه‌‌ای را به‌خود اختصاص داد درحالی‌که بیشترین مقدار غناء گونه‌‌ای در ایستگاه 4 مشاهده شد. اگرچه ایستگاه 4 دارای بیشترین میزان همگنی در بین ایستگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">‌‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;">های مورد مطالعه بود، اما پس از این ایستگاه در بخش‌‌های پایین‌‌دست به‌‌خصوص ایستگاه 3 کاهش همگنی مشاهده شد. در این مطالعه شاخص غالبیت رابطه معکوسی با شاخص همگنی نشان داد به‌‌طوری‌که میزان غالبیت در ایستگاه 4 کمترین و در ایستگاه 3 به بیشترین مقدار خود رسید. تغییرات مشاهده شده در شاخص‌‌های تنوع زیستی در طول رودخانه دینور می‌‌تواند ناشی از تغییرات کاربری اراضی در حریم رودخانه، برداشت غیراصولی شن و ماسه و نیز رهاسازی انواع آلاینده‌‌های ناشی از فعالیت‌‌های کشاورزی، صنعتی و فاضلاب‌‌های خانگی به رودخانه دینور باشد.</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span><span dir="LTR"></span> The aim of this study was to determine the biodiversity indicators of fish in Dinor River, Kermanshah province. For this purpose, in July 2018, six stations were selected for fish sampling along the Dinor River, with Station 6 upstream and Station 1 downstream. Fish sampling was performed using an electroshocking device. In total, 2543 fish specimens were caught from the Dinor River, belonging to 20 species. In this study, most of the species caught belonged to the family Cyprinidae. <em>Alburnus</em> <em>sellal</em> and <em>Capoeta</em> <em>trutta</em> had the highest and lowest abundance among the studied species, respectively. In the present study, biodiversity indices including Shannon-Wiener, Margalf, and Simpson, species richness, dominance and homogeneity were determined. The results showed that the Shannon-Wiener and Margalf indices increased from the upstream stations (6 and 5) to station 4, but decreased after the fourth station. In relation to the Simpson index, the fourth station showed the highest value of this index, but then fell sharply in the third station. In terms of species richness, stations 6 and 4 had the lowest and highest species richness, respectively. Although Station 4 had the highest level of homogeneity among the studied stations, but after this station, a decrease in homogeneity was observed in the downstream sections, especially Station 3. In this study, the dominance index showed an inverse relationship with homogeneity, so that the dominance value was lowest in station 4 and reached its highest in station 3. Changes in biodiversity indices along the Dinor River can be due to land-use changes in the riparian zone, improper extraction of sand, as well as the entry of pollutants from agricultural, industrial and domestic wastewater into the Dinor River. رودخانه دینور, شاخص سیمپسون, شاخص شانون-وینر, غالبیت, همگنی Dinor River, Simpson Index, Shannon-Wiener Index, Dominance, Homogeneity 165 173 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1468-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Radkhah علیرضا رادخواه alirezaradkhah@ut.ac.ir 100319475328460032366 100319475328460032366 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Soheil Eagderi سهیل ایگدری soheil.eagderi@ut.ac.ir 100319475328460032367 100319475328460032367 Yes Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Hadi Poorbagher هادی پورباقر poorbagher@ut.ac.ir 100319475328460032368 100319475328460032368 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران