fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ بررسی فراوانی و برخی خصوصیات تولیدمثل دو گونه خرچنگ ماه Matuta victor (Fabricius, 1781) و Matuta planipes (Fabricius, 1798) در ساحل گهردو، دریای عمان بيولوژي آبزيان بيولوژي آبزيان پژوهشي Research این مطالعه به منظور بررسی فراوانی و برخی خصوصیات تولیدمثل خرچنگ <em><span dir="LTR">Matuta victor</span></em> و <em><span dir="LTR">Matuta planipes</span></em> در منطقه گهردو، دریای عمان از آذر 1398 تا آبان 1399 انجام شد. در مجموع 310 عدد خرچنگ <em><span dir="LTR">M. victor</span></em> و 297 عدد خرچنگ <em><span dir="LTR">M. planipes</span></em> جمع‌آوری شد. نسبت جنسی (نر به ماده) برای گونه <em><span dir="LTR">M. victor</span></em> به‌صورت 4/1:1 و برای گونه <em><span dir="LTR">M. planipes</span></em> 7/1:1 برآورد شد (05/0 > <span dir="LTR">p</span>). بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، میانگین پهنای کاراپاس و میانگین وزن بدن در جنس‌ نر دو گونه موردمطالعه بیشتر از جنس‌ ماده به دست آمد. در این مطالعه بیشترین و کمترین میزان هماوری کل به ترتیب 45353 عدد تخم (با پهنای کاراپاس 6/24 میلیمتر و وزن 35/6 گرم) و 14365 عدد تخم (با پهنای کاراپاس 9/31 میلیمتر و وزن 29/10 گرم) برای <em><span dir="LTR">M. planipes</span></em>، 43423 عدد تخم (با پهنای کاراپاس 7/26 میلیمتر و وزن 25/6 گرم) و 11635 عدد تخم (با پهنای کاراپاس 55/28 میلیمتر و وزن 79/8 گرم) برای <em><span dir="LTR">M. victor</span></em> شمارش شد. براساس نتایج بدست آمده ‌بین میزان هماوری با پهنای کاراپاس و وزن بدن هر دو گونه خرچنگ مورد مطالعه رابطه معکوس وجود داشت. نتایج، نشان‌دهنده‌ی یک رابطه معکوس بین درجه حرارت و شاخص گنادوسوماتیک دو گونه مورد مطالعه بود. بیشترین میزان شاخص گنادوسوماتیک برای <em><span dir="LTR">M. planipes</span></em> در بهمن‌ماه (44/6 &plusmn; 71/10) و برای <em><span dir="LTR">M. victor</span></em> در مهرماه (13/2 &plusmn; 41/5) مشاهده شد. بر اساس نتایج، در فصول پاییز و زمستان، فراوانی خرچنگ <em><span dir="LTR">M. planipes</span></em> و در فصول بهار و تابستان&nbsp; فراوانی خرچنگ <em><span dir="LTR">M. victor</span></em> بیشتر بود. This study was done to investigate of abundance and some reproduction traits of <em>Matuta victor</em> and <em>Matuta planipes</em> on Gehrdo coast, the Oman Sea from December 2019 to November 2020. Overall, 310 crabs of <em>M. victor</em> and 297 crabs of <em>M. planipes</em> were collected. Sex ratio (M/F) was observed as 1.4:1 for <em>M. victor</em> and 1.7: 1 for <em>M. planipes</em> (p <0.05). Based on the results, the average carapace width and weight of male crabs were obtained more than female crabs for two studied species. In this study, the highest and lowest fecundity were 43423 eggs (carapace width of 26.7 mm and weight of 6.25 g) and 11635 eggs (carapace width of 28.55 mm and weight of 8.79 g) for <em>M. victor </em>and 45353 eggs (carapace width of 24.6 mm and weight of 6.35 g) and 14365 eggs (carapace width of 31.9 mm and weight of 10.29 g) for<em> M. planipes</em>. In two studied species, the result showed inversely relationship between egg number with carapace width and body weight. The results showed that there is an inverse relationship between temperature and gonadosomatic index for two studied species. The highest GSI was in February (10.71&plusmn;6.44) and in October (5.41&plusmn;2.13) for <em>M. planipes</em> and <em>M. victor </em>respectively. According to the results, abundance of <em>M. planipes</em> was more in autumn and winter while, abundance of <em>M. victor</em> was more in spring and summer. <span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> نسبت جنسی, هماوری, خرچنگ, شاخص گنادوسوماتیک Sex ratio, fecundity, crab, GSI 39 51 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2130-4&slc_lang=fa&sid=1 mojtaba naderi مجتبی نادری mojtabanaderi1364@yahoo.com 100319475328460032818 100319475328460032818 Yes گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697-19395 تهران، ایران. Mina Mahogir مینا ماهی گیر andishmand45@yahoo.com 100319475328460032819 100319475328460032819 No گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697-19395 تهران، ایران. Fatemeh Shabazi فاطمه شهبازی fatemehs2011@gmail.com 100319475328460032820 100319475328460032820 No گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697-19395 تهران، ایران.