fa یافته علمی کوتاه:‌ تنوع ریختی جمعیت‌های نازک ماهی جنوبی (Chondrostoma regium) در زیرحوضه‌‌های آبریز شمالی خلیج فارس با استفاده از ریخت‌سنجی هندسی بيوسيستماتيك آبزيان بيوسيستماتيك آبزيان پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="tab-stops:right 10.0mm"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">تکامل جمعیت‌ها توأم با ایجاد سازگاری ماهی‌‌ها به شرایط زیستگاهی سبب به</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">وجود آمدن اختلافات ریخت</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">شناختی بین آنها می‌‌شود. </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">این مطالعه جهت بررسی تنوع ریختی جمعیت</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">های نازک ماهی جنوبی در زیر شاخه‌های حوضه خلیج فارس شامل سه زیر حوضه مرزی غرب، کرخه و کارون با استفاده از روش ریخت‌سنجی هندسی به اجرا درآمد. بدین منظور، طی سال‌های 99-1397، تعداد 18 قطعه از حوضه رودخانه الوند، 24 قطعه از رودخانه بهشت‌آباد و 18 قطعه از رودخانه بشار از زیر حوضه رودخانه کارون، 14 قطعه از دینورآب و 6 قطعه از رودخانه حمیل از زیر حوضه رودخانه کرخه نمونه</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">برداری شدند. به </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">منظور استخراج داده‌‌های ریختی، عکسبرداری از نیم رخ چپ ماهیان صورت گرفت و روی تصاویر دو بعدی حاصل با استفاده از نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">tpsDig2</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> تعداد 15 لندمارک رقومی‌سازی شد.<b> </b>داده‌های استخراج شده پس از تحلیل پروکراست با استفاده از روش‌های آماری چندمتغیره تجزیه همبستگی کانونی (</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">MANOVA/CVA</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) و آنالیز خوشه</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">ای<b> </b>مورد تحلیل قرار گرفتند.<b> </b>نتایج اختلاف معنی‌داری بین جمعیت‌‌های ماهی نازک رودخانه</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">های مورد مطالعه براساس شکل بدن نشان داد (05/0></span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">). عمده تفاوت‌های مشاهده شده در شکل بدن جمعیت‌های مورد مطالعه مربوط به شکل و اندازه سر، ارتفاع بدن، جایگاه پوزه و قاعده باله سینه‌ای بودند. نتایج بیانگر قابلیت بالای انعطاف‌پذیری ریختی این گونه در زیستگاه</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">های متنوع می‌‌باشد.</span></span></span><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></b></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="tab-stops:right 28.35pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The evolution of fish populations and adaptation to habitat conditions cause morphological differences between them. This study was conducted to investigate morphological variations between Southern Nase,<i> Chondrostoma regium</i>, populations in the sub-basins of the Persian Gulf basin, including the three-border western sub-basins, Karkheh and Karun, using geometric morphometric techniques. For this purpose, samplings were performed from the rivers of Alvand by 18 specimens, 24 from Behesht-Abad, 18 from Beshar (sub-basin of Karun), 14 from Diverab, and 6 from Homeil during 2018-2020. To extract body shape data, the left side of specimens was photographed, and 15 landmark points were digitized on obtained 2D pictures using tpsDig2</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">.</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> The extracted data were analyzed using multivariate analysis, including canonical variates analysis (MANOVA/CVA) and cluster analysis after GPA superimposition. The results revealed </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">a significant difference between the </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Southern Nase </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">populations of the studied rivers based on the body shape</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> (P<0.05)</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The main differences in the body shape between the studied populations were in the head shape and size, body depth, snout position, and pectoral fin base.</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The results indicate the high phenotypic plasticity of this species in diverse habitats.</span></span></span></span></span></span></span> تنوع ریختی, ریخت‌سنجی, نازک ماهی جنوبی, تحلیل چند متغیره Morphological diversity, Morphometric, Nase, Multivariate analysis 125 132 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-450-7&slc_lang=fa&sid=1 أث ندا داستانپور dstanpour@ut.ac.ir 100319475328460035437 100319475328460035437 No دانشگاه تهران سهیل ایگدری soheil.eagderi@ut.ac.ir 100319475328460035438 100319475328460035438 Yes دانشگاه تهران حمید فرحمند farahmand@ut.ac.ir 100319475328460035439 100319475328460035439 No دانشگاه تهران حامد موسوی ثابت mosavi-sabet@gui.ac.ir 100319475328460035440 100319475328460035440 No دانشگاه گیلان حمیدرضا اسماعیلی esmailihr@gmail.com 100319475328460035441 100319475328460035441 No دانشگاه شیراز