fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ تغییرات غلظت هیدروکربن‌‌های نفتی (PAHs) در رسوبات سطحی سواحل ایرانی دریای خزر تا عمق 30 متر (98-1397) آلودگي محيطهاي آبي آلودگي محيطهاي آبي پژوهشي Research <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">هدف از این تحقیق تعیین غلظت هیدروکربن</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">‌‌</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">های آروماتیک (</span></span><span dir="LTR" style="color:black">16PAHs</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">) در رسوبات سطحی طی چهار فصل در</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">نیم خط</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">‌‌</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">های مختلف حوزه جنوبی دریای خزر و بررسی علل تغییرات زمانی و مکانی آنها، مقایسه با حد مجاز استاندارد و منشأیابی این ترکیبات بود. نمونه</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">‌‌</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">برداری رسوبات سطحی با استفاده از یک گرب (</span></span><span dir="LTR" style="color:black">Van veen grab</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">)</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">از اعماق 10 و 30 متر در سواحل استان</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">‌‌</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">های گیلان، مازندران و گلستان در هشت نیم خط عمود بر ساحل (آستارا، بندرانزلی، سفیدرود، رامسر، نوشهر، بابلسر، بندرامیرآباد و بندرترکمن) طی فصول پاییز و زمستان 1397 و بهار و تابستان 1398 انجام شد. آماده‌سازی نمونه‌های رسوب به ‌منظور بررسی </span></span><span dir="LTR" style="color:black">16PAHs</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> به روش استاندارد (استخراج با ترکیبات آلی به‌وسیله دستگاه سوکسله)، انجام</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">شد. نتایج نشان داد که میانگین غلظت سالانه </span></span><span dir="LTR" style="color:black">16PAHs</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> در چهار فصل پاییز، زمستان، بهار و تابستان به‌ترتیب برابر 5/11</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">6/29، 611</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">2125، 0/3</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">2/4 و 1/3</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">3/5 میکروگرم برکیلوگرم وزن خشک بود و حداکثر غلظت </span></span><span dir="LTR" style="color:black">16PAHs</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> در نیم خط نوشهر در فصل زمستان ثبت شد. نتایج تحقیق کنونی نشان داد که ترکیبات 2 و 6 حلقه‌ای دارای درصد فراوانی کمی در رسوبات بوده و میانگین غلظت </span></span><span dir="LTR" style="color:black">16PAHs</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> و </span></span><span dir="LTR" style="color:black">BaP</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> در رسوبات سطحی اکثر نمونه</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">‌‌</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">ها کمتر از استانداردهای حد مجاز جهانی بود. براساس نسبت تشخیصی (3/0</span></span><span dir="LTR" style="color:black">LMW/HMW=</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">) منشاء ترکیبات پلی‌آروماتیک در رسوبات، بیشتر پیروژنیک ثبت گردید.</span></span><span dir="LTR" style="color:black"></span></span></p> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The purpose of this research was to determine the concentration of poly aromatic hydrocarbons (PAHs) in the surface sediments during four seasons at different transects of the southern basin of the Caspian Sea and to investigate the causes of their temporal and spatial changes, to compare with the standard limits, and to find the origin of these compounds. The samples from the surface sediments were collected using a grab (van Veen grab) from depths of 10 and 30 m in the coasts of Guilan, Mazandaran, and Golestan provinces at eight transects (Astara, Anzali, Sefidroud, Ramsar, Nowshahr, Babolsar, Amirabad, and Torkaman) during the autumn and winter seasons of 2018, spring and summer of 2019. The sediment samples were prepared in order to investigate PAHs using a standard method (extraction with organic compounds by the Soxhlet apparatus). The results showed that the mean (&plusmn;SE) annual concentration of PAHs in the four seasons of autumn, winter, spring, and summer was 29.6&plusmn;11.5, 2125&plusmn;611, 4.2&plusmn;3.0, and 5.3&plusmn;3.1 &micro;g/kg dry weight, respectively, and the maximum concentration of PAHs was recorded in the Nowshahr transect in the winter season. The results of the current research showed that 2 and 6 rings compounds had a low percentage of abundance in the sediments and the mean concentrations of PAHs and BaP in most of the samples were lower than the international threshold standards. The origin of PAHs compound in the sediment was recorded in more pyrogenic sources based on the diagnostic ratio (LMW/HMW=0.3).</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span> هیدروکربن‌های پلی‌آروماتیک, نسبت‌‌های تشخیصی, رسوب سطحی, دریای خزر, ‌ایران Polyaromatic hydrocarbons, Diagnostic ratio, Surface sediment, Caspian Sea, Iran 1 13 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2561-2&slc_lang=fa&sid=1 Hourieh Younesipour حوریه یونسی پور younesipourh@yahoo.com 4591168255 100319475328460039447 No Agricultural Research, Education and Extension Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Hassan Nasrollahzadeh Saravi حسن نصراله زاده ساروی hnsaravi@gmail.com 2091896233 100319475328460039448 Yes Agricultural Research, Education and Extension Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Mohammad Ali Afraei محمدعلی افرائی mafraei@yahoo.com 5829064871 100319475328460039449 No Agricultural Research, Education and Extension Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Maryam Rezaei مریم رضائی maryam_rezaei_83@yahoo.com 2092011383 100319475328460039450 No Agricultural Research, Education and Extension Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Ahad Ahmadnejad احد احمد نژاد ahmadnezhad.ahad@yahoo.com 2063379858 100319475328460039451 No Agricultural Research, Education and Extension Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Marzieh Rashidi Goolroyeh مرضیه رشیدی گل رویه marziehrashidi@yahoo.com 5279706523 100319475328460039452 No 2Graduated from Payam Noor University, Sari, Iran دانشگاه پیام نور ساری