fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی وضعیت اوتروفی خلیج گرگان با شاخص کارلسون ( (CTSI اكولوژي محيطهاي آبي اكولوژي محيطهاي آبي كاربردي Applicable <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-weight:bold"><span b="" compset="" lang="FA" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">طی سال‌های گذشته، اوتروفیکاسیون در اثر فعالیت‌های انسانی به عنوان یک مسئله اصلی اکولوژیک برای مناطق ساحلی شناخته شده است که منجر به تغییرات چشمگیری در فاکتورهای فیزیکوشیمیایی و بیولوژیک می‌شود. هدف از این مطالعه، بررسی تعیین وضعیت اوتروفی خلیج گرگان بود که با استفاده از شاخص کارلسون که یکی از بهترین روش‌های ارزیابی وضعیت اوتروفی پیکره‌های آبی می‌باشد، انجام شد. منطقه مورد مطالعه، خلیج گرگان بود که در جنوب شرق دریای خزر واقع شده است. نمونه‌برداری به صورت فصلی با سه تکرار از تابستان 1397 لغایت بهار 1398 در 23 ایستگاه انجام شد. فاکتورهای نیترات، فسفات، کلروفیل-‌آ، عمق و شفافیت اندازه‌گیری شد. مقادیر شاخص کارلسون بر حسب کلروفیل‌-آ نشان داد که خلیج در سه فصل تابستان، پاییز و زمستان در وضعیت اوتروف (با اعداد به‌ترتیب 48/53، 69/53 و 67/53) و در فصل بهار در وضعیت مزوتروف (با عدد 75/42) قرار داشت. بر حسب میزان فسفات، در فصل‌‌‌های پاییز و زمستان اوتروف (با اعداد 22/69 و 17/55) و در فصل‌‌‌های تابستان و بهار در وضعیت اولیگوتروف (با اعداد 75/26 و 30/35) قرار داشت و بر حسب شفافیت در هر چهار فصل در وضعیت اوتروف (با اعداد به‌ترتیب 33/63، 61/61، 93/60، 58/61) قرار داشت. به طورکلی، نتایج نشان داد که خلیج گرگان در زمان نمونه‌برداری در این پژوهش، در محدوده مزوتروف به اوتروف قرار داشت. بنابراین، مدیریت حفاظتی بیشتر این اکوسیستم با ارزش ضروری است.</span></span></span><span b="" compset="" lang="FA" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Over the past years, eutrophication due to human activities has been recognized as a major ecological problem for the coastal areas, which in turn leads to significant changes in physico-chemical and biological factors. The aim of the present study was to determine the eutrophication status of the Gorgan Bay, which was evaluated using the Carlson index as one of the efficient methods for assessing the eutrophication status of water bodies. The Gorgan Bay is located in the southeast of the Caspian Sea. The sampling was carried out in 23 stations with three replications seasonally from summer 2018 to spring 2019. Nitrate, phosphate, chlorophyll &alpha;, depth, and transparency were measured in each sample. Carlson&#39;s index in terms of chlorophyll &alpha; showed that the bay is in the eutrophic status in three seasons including summer, autumn, and winter (with the numbers 53.48, 53.69, and 53.67, respectively), and the mesotrophic status in spring (with the number 42.75). In terms of phosphate concentration, the bay was eutrophic in autumn and winter, and in summer (69.22 and 55.17) and oligotroph in spring (26.75 and 35.30), while in terms of transparency the bay was categorized as eutrophic in all seasons (63.33, 61.61, 69.93 and 61.58, respectively). In general, the results showed that the bay is in the range of mesotrophic to eutrophic status and therefore, more conservation management of this unique ecosystem is essential.</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="background:yellow"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span dir="RTL" lang="FA" style="line-height:150%"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span> خلیج گرگان, اوتروفی, شاخص کارلسون, کلروفیل‌-آ, عمق, نیترات, فسفات Gorgan Bay, Trophy, Carlson’s index, Chlorophyll-α, Depth, Nitrate, Phosphate 119 128 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2718-1&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Maleki پریسا ملکی p.maleki1368@gmail.com 1630006742 100319475328460034544 No گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبدکاووس، ایران Rahman Patimar رحمان پاتیمار rpatimar@outlook.com 100319475328460034545 100319475328460034545 Yes گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبدکاووس، ایران HojatAllah Jafariyan حجت الله جعفریان Hojat.Jafaryan@gmail.com 100319475328460034546 100319475328460034546 No گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبدکاووس، ایران Abdolrassoul Salmanmahiny عبدالرسول سلمان ماهینی Rassoulmahiny@gmail.com 100319475328460034547 100319475328460034547 No گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان ایران. Rassoul Ghorbani رسول قربانی Rasulghorbani@gmail.com 100319475328460034548 100319475328460034548 No گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان ایران. Mohammad Gholizadeh محمد قلی‌زاده Gholizade_mohammad@yahoo.com 100319475328460034549 100319475328460034549 No گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبدکاووس، ایران Mohammad Harsij محمد هرسیج M_harsij80@yahoo.com 100319475328460034550 100319475328460034550 No گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبدکاووس، ایران