fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی جریان زیست‌محیطی رودخانه با روش‌های هیدرولوژیک و اکوهیدرولوژیک به‌منظور حفاظت از اکوسیستم آبی و آبزیان مديريت و حفاظت منابع آبي مديريت و حفاظت منابع آبي گزارش مورد case report <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-weight:bold"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">بقاء و ادامه</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">حیات آبزیان و</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">زیستگاه‌‌های طبیعی نیازمند حفظ رودخانه</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">ها به‌عنوان</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">مهم‌ترین اکوسیستم</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">هایی آبی‌ می‌باشند. در سال‌های اخیر، تغییرات آب</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">وهوایی، سدسازی، صید بی‌رویه و آلودگی آب، جریان رودخانه</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">ها، اکوسیستم‌های آبی و ماهیان را که شاخص‌‌های زیستی محسوب می‌‌شوند، در معرض خطر نابودی قرار داده است. در سراسر دنیا از روش‌های</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">هیدرولوژیک</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">متنوعی در راستای</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">بهبود</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">محیط</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">اکولوژیک،</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">حفظ</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">رژیم</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">طبیعی</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">جریان</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">و</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">محافظت</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">از تنوع</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">بیولوژیکِ</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">اکوسیستم</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">ها استفاده می‌شود. در این مطالعه از روش‌‌های هیدرولوژیک</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">و اکوهیدرولوژیک (</span></span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">ABF</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">، </span></span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">Tennant</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">، </span></span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">Arkansas</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">، </span></span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">Tessman</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal"> و </span></span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">FDC Shifting</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">) در برآورد جریان زیست‌محیطی رودخانه دره‌رود استان اردبیل در ایستگاه هیدرومتری مشیران براساس دوره آماری 30 ساله، استفاده شد. میانگین جریان زیست</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">محیطی در روش جریان پایه آبزیان و روش تنانت به</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">ترتیب برابر با 51/1 و 63/1 مترمکعب بر ثانیه بدست آمد که به ‌دلیل عدم در نظر گرفتن تغییرات فصلی و تغییرات شدید جریان ماهانه بدون اصلاح، رویکردهای مناسبی نمی‌‌باشند. روش انتقال منحنی تداوم جریان با میانگین جریان زیست</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">محیطی 67/3 مترمکعب بر ثانیه به </span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">علت در نظر گرفتن کلاس مدیریت زیستی مطابق با شرایط منطقه نسبت به سایر روش</span></span></span></span><span calibri="" dir="LTR" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">ها ارجحیت نشان داد. همچنین نتایج نشان داد، در شرایط کمبود اطلاعات اکولوژیک کامل، شاخص‌‌های هیدرولوژیک و کلاس‌های زیست‌محیطی در روش انتقال منحنی تداوم جریان، می‌توانند برای برآورد حقابه زیست‌محیطی مورد استفاده قرار بگیرند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:16pt"><span style="line-height:16.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="font-weight:bold"><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">The survival of aquatic life and natural habitats requires the preservation of rivers as the most important aquatic ecosystems. Climate change, dams, overfishing, and water pollution have put rivers, aquatic ecosystems,</span></span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal">and fish which are biological indicators at risk in recent years. all around the world, various hydrological methods are used to improve the ecological environment, maintain the natural flow regime, and protect the ecological diversity of the ecosystem. In this study, hydrological and eco-hydrological methods (FDC Shifting, Arkansas, Tessman, Tennant, and ABF) were used to estimate the environmental flow of the Darreh-Rood River at the Moshiran hydrometric station in Ardabil province, based on statistical period of 30 years. The average environmental water requirement in the aquatic base flow method and the Tennant method were 1.51 and 1.63 m³/s, respectively, which are not suitable approaches due to the excluding of seasonal changes and severe monthly flow changes without modifications. The flow duration curve shifting method with an average environmental flow requirement of 3.67 m³/s was better than other methods due to the bio-management class in accordance with the conditions of the region. Furthermore, this study discovered that in the lack of complete ecological data, hydrological indicators and environmental classes in flow duration curve shifting approach could be used to estimate environmental flow requirements.</span></span></span></span></span></span></span></span></span> اکوسیستم آبی, روش اکوهیدرولوژیک, روش هیدرولوژیک, جریان زیست‌محیطی, رودخانه دره‌رود Aquatic ecosystem, Ecohydrological method, Hydrological method, Environmental flow, Darreh-Rood River 107 119 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2755-1&slc_lang=fa&sid=1 arefeh ghasemi عارفه قاسمی Arefeh.ghasmi@modares.ac.ir 0019378742 100319475328460035431 Yes 1- Faculty of Civil and Environmental Engineering, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران tooraj valinassab تورج ولی نسب t_valinassab@yahoo.com 100319475328460035432 100319475328460035432 No 2- Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research Education & Extension Organization. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی maryam mohammadpour مریم محمدپور mmohammadpour1064@yahoo.com 100319475328460035433 100319475328460035433 No 3- Ragional Water Company of East Azarbaijan, Iran. پژوهشکده شرکت سهامی آب منطقه‌ای، آذربایجان شرقی، ایران