fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ مروری بر ذخایر آرتمیا در دریاچه ارومیه (1400-1277) ارزيابي ذخاير و پويايي جمعيت ارزيابي ذخاير و پويايي جمعيت پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">این مطالعه به بررسی تغییرات تراکم توده زنده و سیست آرتمیا در دریاچه ارومیه در طول دوره‌های مختلف زمانی می‌پردازد. با این</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">حال، به بررسی تغییرات جمعیت آرتمیا در سایر دریاچه‌های بسیار شور نظیر دریاچه بزرگ نمک آمریکا، بحرالمیت و دریاچه گریزمیر در نیوزیلند نیز پرداخته شده است. حدود 125 سال قبل، </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">G</span><span dir="LTR" style="color:black">&uuml;</span><span dir="LTR" style="color:black">nther</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> (1899) اولین ذخایر آرتمیا را در دریاچه ارومیه تخمین زده است. پس از وی، در دوره‌های مختلف زمانی، محققین مختلف تراکم آرتمیای دریاچه ارومیه را مورد ارزیابی قرار داده‌اند. از مهم‌ترین آنها می‌توان به مطالعات انجام شده در سه دهه گذشته اشاره نمود. اوج جمعیت آرتمیا را می‌توان در دهه هفتاد در دریاچه ارومیه مشاهده کرد که مقارن با بالاترین سطح تراز آب است. پس از آن، آب دریاچه ارومیه روند نزولی داشته که این امر در جمعیت آرتمیا و تراکم سیست، نمود داشته است. در دهه 90 دریاچه ارومیه با بحران کم آبی مواجه شده است و جمعیت آرتمیا افت شدیدی نشان می‌دهد. با توجه به شباهت‌های زیاد دریاچه ارومیه با دریاچه بزرگ نمک آمریکا، به مطالعات مربوط به این دریاچه پررنگ تر پرداخته شده است. به طور کلی، تراکم سیست آرتمیا از حدود 2500 عدد در لیتر در دهه 70 به 6/4 عدد در لیتر در دهه 90 و در همین زمان تراکم توده زنده آرتمیا از 1500 عدد در مترمکعب به 4 عدد در مترمکعب کاهش یافته است. کاهش سطح آب دریاچه و هم‌زمان افزایش شوری آن به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش جمعیت آرتمیا محسوب می‌شود. از عوامل مهم دیگر در کاهش جمعیت آرتمیا در دریاچه ارومیه می‌توان به کاهش محسوس جمعیت جلبک‌ها به‌ویژه جلبک </span></span></span><i><span dir="LTR" style="background:white"><span style="color:black">Dunaliella salina</span></span></i> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">که غذای اصلی آرتمیا را تشکیل می‌دهد، اشاره کرد.</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">This study investigates the<i> Artemia</i> biomass and cysts changes in Urmia Lake in different time periods. However, changes in <i>Artemia</i> population in other hypersaline lakes such as the Great Salt Lake of America, Dead Sea and Griessmeir lake in Newzeland have also been investigated. The first documented estimation of <i>Artemia</i> stock in Lake Urmia was made by Gϋnther about 125 years ago. After him, in various time periods, Urmia Lake <i>Artemia</i> population was assessed by different authors. The most important researches of them were the studies which performed in last three decades. The highest Artemia population in Lake Urmia has been reported in 1990s which was simultaneous with the highest water standing level of the lake. Here after the lake water level was steadily declined, which negatively affected <i>Artemia</i> communities. In 2010s, Lake Urmia was faced with a water shortage crisis so, <i>Artemia</i> population declined dramatically. Regarding the Great Salt Lake similarities to Urmia Lake, this lake investigation were highlighted in our research. Generally, <i>Artemia</i> cysts density in Urmia lake were decreased from 2500 per liter in 1990s to 4.6 in 2010s, and the biomass from 1500 per cubic meter in 1990s to 4 per cubic meter in 2010s. Lowering the lake water level and simultaneously increasing its salinity is recognized as one of the most important factors in the <i>Artemia</i> population drop. Another crucial parameter in <i>Artemia</i> population decline in Lake Urmia is the significant reduction of algae population, particularly <i>Dunaliella</i>, which is the main food source of <i>Artemia</i>.</span></span></span></span></span></span> ذخایر آرتمیا, دریاچه ارومیه, سیست, توده زنده, هیپرسالین, کاهش آب Artemia stocks, Lake Urmia, Cysts, Biomass, Hypersaline, Water decline 95 110 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-541-4&slc_lang=fa&sid=1 Feridun Mohebbi فریدون محبی mohebbi44@gmail.com 100319475328460035476 100319475328460035476 No National Artemia Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Urmia, Iran مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Masoud Seidgar مسعود صیدگر seidgar21007@yahoo.com 100319475328460035477 100319475328460035477 Yes National Artemia Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Urmia, Iran مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Mahmoud Hafezieh محمود حافظیه jhafezieh@yahoo.com 100319475328460035478 100319475328460035478 No Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Tehran, Iran مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Bayramali Dadashpour بایرامعلی داداشپور b.d.pour12@gmail.com 100319475328460035479 100319475328460035479 No National Artemia Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Urmia, Iran مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Zhaleh Alizadeh Osaloo ژاله علیزاده اوصالو alizadeh.zhaleh@yahoo.com 100319475328460035480 100319475328460035480 No National Artemia Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Urmia, Iran مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران