fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ تنوع و فراوانی ماهیان در رودخانه سفیدرود اكولوژي محيطهاي آبي اكولوژي محيطهاي آبي پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">رودخانه سفیدرود به‌ عنوان بزرگ‌‌ترین رودخانه شمال کشور، برای بقاء نسل ماهیان رود کوچ دریای خزر دارای اهمیت ویژه‌‌ای است. در این مطالعه، تنوع زیستی و فراوانی ماهیان در هشت نقطه از رودخانه سفیدرود و یک نقطه در ساحل دریا از اسفند 1400 لغایت دی‌‌ماه 1401 مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع، 40 گونه ماهی از گروه‌‌های اکولوژیک رودخانه‌‌ای (26 گونه‌‌)، مهاجر (6 گونه) و مصبی-دریایی (8 گونه) شناسایی گردید. در ناحیه میانی رودخانه بیشترین تعداد (21 گونه) و در ناحیه دریایی کمترین تعداد (17 گونه) مشاهده شد. در بعضی گونه‌ها آشیان اکولوژیک مکانی اختصاصی مشاهده شد. برای مثال، گاوماهی کاسپین (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Neogobius caspius</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) تنها در ساحل دریا، گاوماهی کوچک قفقازی (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Knipowitschia caucasica</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) تنها در ناحیه مصبی و گاوماهی ایران (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Ponticola iranicus</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) تنها در ناحیه بالادست مشاهده شدند. کفال ماهیان تا فاصله 10 کیلومتر از دریا نیز مشاهده شدند. تخم و لارو گونه‌های رود کوچ در بالاترین ایستگاه مشاهده شدند. بچه‌ماهیان شاه‌‌کولی (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Alburnus chalcoides</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) و ماهی سفید (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Rutilus frisii</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) دارای بیشترین میانگین فراوانی (به‌ترتیب 222 و 92 عدد در 200 متر مربع) را در میان گونه‌های شناسایی‌شده بودند. گونه‌‌های سیاه‌‌کولی (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Vimba persa</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">)، کفال پوزه‌‌باریک (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Chelon saliens</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">)، ماهی مخرج‌‌لوله‌‌ای (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Rhodeus amarus</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">)، رفتگرماهی سانیا (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Cobitis saniae</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">)، مرواریدماهی قفقاز (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Alburnus hohenackeri</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) و گاوماهی سرگنده کاسپین (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Ponticola gorlap</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) فراوانی متوسط (59-27 عدد در 200 متر مربع) داشتند و فراوانی سایر گونه‌‌ها کمتر 19 عدد در 200 متر مربع بود. کمترین مقدار شاخص تنوع گونه‌‌ای شانون در دورترین ایستگاه‌‌ از دریا، به میزان 03/1 و بیشترین مقدار شاخص در ایستگاه میانی به فاصله 5 کیلومتر از دریا در حد 6/1 سنجش گردید که تفاوت معنی‌دار (05/0</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">p</span></i><span dir="LTR" style="color:black"><</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) بین آنها مشاهده شد. همچنین کمترین و بیشترین مقدار این شاخص در دی و آبان 1401 مشاهده گردید.</span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:16.0pt"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The Sefidroud River is the largest river in the north of Iran and has a special importance in the survival of Caspian anadromous fish</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">.</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> In this study, the biodiversity and abundance of fish were investigated in eight points of the Sefidroud River and one point on the sea coast from March 2022 to January 2023. There were identified a total of 40 species of fish from various ecological groups; riverine (26 species), migratory (6 species), and estuarine-marine (8 species). The highest and the lowest number of species were observed in the mid-region of the river and the marine area with 21 and 17 species, respectively. The </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">spatial ecological </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">niche</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> was observed for some species such as three </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Gobiidae</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> species</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Caspian goby (</span></span></span><i><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Neogobius caspius</span></span></span></i><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">), Caucasian dwarf goby</span></span></span><i> </i><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(<i>Knipowitschia caucasica</i>),</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> and </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Iranian Goby</span></span></span><i> </i><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(<i>Ponticola iranicus</i>)</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> occupied the sea coast, the estuary, and the </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">upstream area, respectively. Mugilidae species were also seen up to 10 km from the sea. The eggs and larvae of anadromous fish were observed in the highest station. Kutum </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(<i>Rutilus frisii</i></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">) and Danube bleak</span></span></span><i> </i><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(<i>Alburnus chalcoides</i>) </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">fry fish had the highest abundance among the identified species of with 222 and 92 number/200m², respectively. Bream </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(<i>Vimba persa</i>)<i>, </i></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Leaping mullet</span></span></span><i> </i><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(<i>Chelon saliens</i>)<i>, </i></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">European bitterling</span></span></span><i> </i><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(<i>Rhodeus amarus</i>)<i>, </i>Sanias spined loach<i> </i>(<i>Cobitis saniae</i></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">), North Caucasian bleak</span></span></span><i> </i><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(<i>Alburnus hohenackeri</i>)<i> </i></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">had moderate frequency between 27 to 59 number/200m² and the abundant of other species was low between 0.014 to19 number/200m². The lowest Shannon&#39;s diversity index was in the furthest distance from the Caspian with value 1.03, while the highest value, with significantly difference <i>p</i><0.05, was observed in 5 km to the sea with value 1.6&nbsp; Also, the highest and lowest values ​​of the index were observed in November 2022 and January 2023, respectively.</span></span></span></span></span></span> سفیدرود, بچه ماهی, تنوع گونه‌‌ای, پراکنش, فراوانی Sefidroud River, Fingerling fish, Species diversity, Distribution, Abundance 1 12 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-472-3&slc_lang=fa&sid=1 Kyvan Abbasi کیوان عباسی keyvan_abbasi@yahoo.com 100319475328460036789 100319475328460036789 No Inland waters Aquaculture Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Bandar Anzali, P.O. Box 66, Iran سازمان ترویج،آموزش و تحقیقات کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، بندر انزلی Alireza mirzajani علیرضا میرزاجانی ar_mirzajani@yahoo.com 100319475328460036790 100319475328460036790 Yes Inland waters Aquaculture Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Bandar Anzali, P.O. Box 66, Iran سازمان ترویج،آموزش و تحقیقات کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، بندر انزلی Mehdi Moradi مهدی مرادی moradichafi1348@gmail.com 100319475328460036791 100319475328460036791 No سازمان ترویج،آموزش و تحقیقات کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی کشور، بندر انزلی