Iranian Scientific Fisheries Journal

fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی کمی و کیفی آلاینده‌‌های ورودی و خروجی مزارع پرورش ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان در مزارع منتخب استان مازندران Quantitative and qualitative assessment of the inlet and outlet pollutants of selected rainbow trout breeding farms in Mazandaran Province آلودگي محيطهاي آبي آلودگي محيطهاي آبي پژوهشي Research این مطالعه به کیفیت آب ورودی و خروجی پنج کارگاه منتخب پرورش ماهی قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان در استان مازندران (هراز، چالوس، تنکابن و ساری) براساس پارامترهای محیطی طی چهار فصل  طی سال‌‌های 1401-1400پرداخت. 40 نمونه آب بر اساس روش‌‌های استاندارد اندازه‌گیری شد. طبق نتایج، دامنه تغییرات شامل دمای آب (0/24-0/3 درجه سانتی‌‌گراد)، دمای هوا (0/25-0/2 درجه سانتی‌‌گراد)، DO (24/12-16/6 میلی‌‌گرم بر لیتر)، BOD5 (76/2-24/0 میلی‌‌گرم بر لیتر)، COD (70/93-40/2 میلی‌‌گرم بر لیتر)، EC (783-284 میکروزیمنس ‌‌بر سانتی‌متر)، کدورت (0/220-12/1 نفلومتری)، TSS (288-2 میلی‌‌گرم بر لیتر)، pH (62/8-44/7)، فسفرکل (12/2-20/0 میلی‌‌گرم بر لیتر)، فسفات (206/0-01/0 میلی‌‌گرم بر لیتر)، آمونیم (538/0-012/0 میلی‌‌گرم بر لیتر)، آمونیاک (018/0-001/0 میلی‌‌گرم برلیتر)، نیتریت (426/0-001/0 میلی‌‌گرم بر لیتر)، نیترات (10/6-52/0 میلی‌‌گرم بر لیتر)، تعداد کلیفرم مدفوعی (CFU/100ml1000-6) و شاخص کیفیت آب (WQIIR) (0/91-0/62) بود. کیفیت آب این رودخانه براساس میانگین پارامترهای آلودگی آلی (BOD5 و COD) در کلاسIII (آلودگی کم) قرار گرفت و فعالیت‌‌های انسانی، یکی از عوامل اصلی در افزایش مواد آلی رودخانه نبود. غلظت آمونیم و نیتریت در حد مجاز کیفیت رودخانه بوده اما غلظت فسفات در تمام ایستگاه‌‌های ورودی و خروجی و فصول مختلف بیش از حداکثر مجاز رودخانه‌‌های عاری از آلودگی بود. براساس نتایج مقادیر شاخص کیفیت آب را در محدوده 91-62 را نشان داد. 5/7 درصد از کل داده‌‌ها و نیز میانگین کل این شاخص بیانگر کیفیت نسبتاً خوب آب ورودی و خروجی کارگاه‌های پرورش ماهی بود. بالاترین کیفیت آب (کیفیت بسیارخوب)، در 5/12 درصد از داده‌‌ها ثبت شد که عمدتاً در ورودی‌های کارگاه‌‌های پرورش ماهی مشاهده شد. اگرچه شاخص کیفیت خروجی کارگاه ها کمتر از ورودی آن بوده است، اما در طبقه کیفیت خوب قرار گرفتند. به ‌‌طور کلی، میانگین WQIIR (6/6±4/77) در کل ایستگاه‌های ورودی و خروجی بیانگر آن است که آب این کارگاه‌های پرورش ماهی، برای پرورش ماهی و حیات وحش و برای پرورش قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان نیز مناسب است. The aim of the study was to determine the quality of the inlet and outlet water of five selected rainbow trout breeding farms in Mazandaran Province (Haraz, Chalous, Tonekabon, and Sari) based on environmental parameters during four seasons in 2021-2022. Forty samples were collected and measured based on standard methods. According to the results, the range of water temperature (3.0-24.0°C), air temperature (2.0-25.0°C), DO (6.16-12.24 mg/l), BOD5 (0.24-2.76 mg/l), COD (2.40-93.70 mg/l), EC (284-783 µs/cm), turbidity (1.12-220-0 NTU), TSS (2-288 mg/l), pH (7.44-8.62), total phosphorus (0.2-2.12 mg/l), phosphate (0.01-0.206 mg/l), ammonium (0.012-0.538 mg/l), ammonia (0.001-0.018 mg/l), nitrite (0.001-0.426 mg/l), nitrate (0.52-6.10 mg/l), fecal coliform count (6-1000 CFU/100ml) and water quality index (WQIIR) (62.0-91.0) were registered. The water quality of this river was placed in class III (low pollution) based on the average parameters of organic pollution (BOD5 and COD) and human activities were not one of the main factors in the increase of organic matter in the river. The concentration of ammonium and nitrite was within the threshold limit, but the concentration of phosphate in all the inlet and outlet stations and in different seasons was more than the maximum limit of unpolluted rivers. The results showed that the WQIIR was in the range of 62-91. 7.5% of the total data and the mean of this index indicated the relatively good quality of the inlet and outlet water of the rainbow trout breeding farms. The highest quality of water, i.e. very good quality, is recorded in 12.5% of all data, which is observed at the inlet water of rainbow trout breeding farms. The outlet quality index of the farms was lower than its inlet, but it was categorized as good quality. The overall WQIIR (77.4±6.6) in all inlet and outlet stations indicates that the water of this farm is suitable for fish and wildlife and also suitable for rainbow trout breeding. پارامترهای محیطی, کیفیت آب, کارگاه‌های پرورش قزل‌آلا, استان مازندران Environmental parameters, Water quality, Rainbow trout breeding farms, Mazandaran Province 119 134 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-57-39&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Nasrollahzadeh saravi حسن نصراله زاده ساروی hnsaravi@gmail.com 100319475328460036779 100319475328460036779 No Caspian Sea Ecology Research Center (CSERC), Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Sari, Iran پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران Mahmoud Hafezieh محمود حافظیه jhafezieh@yahoo.com 100319475328460036780 100319475328460036780 Yes Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران Arzhang Javadi ارژنگ جوادی email2arzhang@yahoo.com 100319475328460036781 100319475328460036781 No Agricultural Engineering and Technical Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Reza Safari رضا صفری safari1351@gmail.com 100319475328460036782 100319475328460036782 No Caspian Sea Ecology Research Center (CSERC), Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Sari, Iran پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران Maryam Ghiasi مریم قیاسی ghiasimaryam4@gmail.com 100319475328460036783 100319475328460036783 No Caspian Sea Ecology Research Center (CSERC), Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Sari, Iran پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران Asieh Makhlough آسیه مخلوق asieh_makhlough@yahoo.com 100319475328460036784 100319475328460036784 No Caspian Sea Ecology Research Center (CSERC), Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Sari, Iran پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران Mahdieh Baloei مهدیه بالوئی m.baloei70@gmail.com 100319475328460036785 100319475328460036785 No Caspian Sea Ecology Research Center (CSERC), Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Sari, Iran پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران Ali Nekuiefard علی نکوئی فرد dr.nekuiefard@gmail.com 100319475328460036786 100319475328460036786 No National Artemia Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Urmia, Iran مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Mohamd meysam Salahi محمد میثم صلاحی اردکانی mmsalahi.a@gmail.com 100319475328460036787 100319475328460036787 No Cold-water fishes genetic and breeding center,Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Yasoj, Iran مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردابی کشور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران Ayob Davodi ایوب داودی لیمونی ayobdavodi@yahoo.com 100319475328460036788 100319475328460036788 No Caspian Sea Ecology Research Center (CSERC), Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Sari, Iran پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران