fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ بیماری نکروز عفونی پانکراس (IPN) ، گذشته، حال و آینده بهداشت و بيماريهاي آبزيان بهداشت بيماريها كاربردي Applicable <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">بیماری نکروز عفونی پانکراس (</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">IPN</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) یک بیماری ویروسی حاد و با شدت انتقال بسیار بالا در ماهیان است. تاکنون این ویروس در گونه‌های مختلفی از ماهیان شناسایی شده است اما این بیماری در خانواده آزاد ماهیان شدت بیشتری داشته است و یک بیماری سیستمیک حاد با تلفات بالا به‌خصوص در بچه ماهیان نورس ایجاد می‌کند. از این‌رو، به عنوان یک بیماری مهم اقتصادی در صنعت پرورش آزاد ماهیان محسوب می</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">گردد. عامل ایجاد بیماری نکروز عفونی پانکراس، ویروسی از خانواده </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">Birnaviridae</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">، جنس </span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Aquabirnavirus</span></i><span style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> بدون پوشش با قطر حدود 65 نانومتر است که ژنوم </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">RNA</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> دو رشته‌ای دارد و از نظر سرولوژیک، به دو گروه‌ </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">A</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">B</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> تقسیم می‌شوند. </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">IPNV</span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> یک ویروس بسیار مقاوم است که حساسیت کمی نسبت به خشک شدن و اشعه ماوراء بنفش</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">داشته است و در گستره‌ وسیعی از</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">شوری و دما قادر به زنده ماندن است. راه‌های انتقال متنوعی</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">برای </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">IPNV</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> وجود دارد،</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">ماهیان بالغ پس از بهبودی درتمام طول زندگی ناقل بیماری هستند و می‌توانند ویروس را به صورت عمودی (در تخم‌ها) و افقی (از طریق مدفوع آلوده) منتقل کنند. همچنین این بیماری از طریق آب آلوده، انگل</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">های خون‌خوار، تجهیزات آلوده و پرندگان ماهی</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">خوار نیز منتقل می‌شود. باتوجه به این‌که تاکنون واکسن تجاری با اثر بخشی بالا و موثر برای این بیماری ساخته نشده است، آشنایی با ویژگی‌های این بیماری، روش‌های انتقال و گسترش آن، نقش موثری در پیشگیری و کاهش ابتلا و تلفات ناشی از این بیماری دارد و در کاهش خسارات اقتصادی ناشی از این بیماری جهان گستر در عرصه</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">های آبزی‌پروری کشور مفید و مؤثر</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">است.</span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="tab-stops:1.0in"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Infectious Pancreatic Necrosis (IPN) is an acute and highly transmissible viral disease in fish.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">So far, this virus has been identified in different species of fish, but this disease is more severe in the Salmonidae family and causes an acute systemic disease with high mortality, especially in fry and juveniles, hence it is an important economic disease in the Salmonidae farming industry.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The causative agent of infectious necrosis pancreas is a virus from the Birnaviridae family, the genus Aquabirnavirus (Aquabirnavirus) without an envelope with a thickness of about 65 nm, which has a double-stranded RNA genome, and serologically, they are divided into two groups, A and B.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">IPNV is a very resistant virus that has little sensitivity to desiccation and UV rays and can survive in a wide range of salinity and temperature.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">There are a variety of transmission routes for IPNV, adult fish are carriers of the disease after recovery and can transmit the virus vertically (in eggs) and horizontally (through contaminated feces), the disease can also be transmitted through contaminated water, blood-sucking parasites,</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Contaminated equipment and fish-eating birds are also transported.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Considering that a commercial vaccine with high efficiency and effectiveness for this disease has not been developed yet, familiarity with the characteristics of this disease, its transmission and its spread methods can play an effective role in preventing and reducing the incidence and casualties caused by this disease and in reducing economy loses that caused by this global disease could be useful and effective in the fields of aquaculture in the country.</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span> ویروس, IPNV, بیماری ویروسی آبزیان Virus, IPNV, Aquatic viral disease 101 119 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1138-4&slc_lang=fa&sid=1 Narges Alishah نرگس عالیشاه n.alishah69@gmail.com 100319475328460036813 100319475328460036813 No Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، ساری،ایران Mohammad Jalil Zorriehzahra سید محمد جلیل ذریه زهرا zorrieh@yahoo.com 0043783244 100319475328460036814 Yes Iranian Fisheries Science Research Institute(IFSRI) موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور Seyedeh Narges Mirhadi سیده نرگس میرهادی narges.mirhadi@yahoo.com 100319475328460036815 100319475328460036815 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Seyedeh shahrbanoo Mirnabi سیده شهربانو میر نبی sh.mirnabi@gmail.com 100319475328460036816 100319475328460036816 No Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Azadeh Fahimi آزاده فهیمی azade.fa2@gmail.com 100319475328460036817 100319475328460036817 No Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری