Iranian Scientific Fisheries Journal

fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ شناسایی و رتبه‌‌بندی عوامل آسیب‌‌زننده به برند خاویار ایران Identification and ranking of the harmful factors to the Iranian caviar brand اقتصاد شيلاتي اقتصاد شيلاتي كاربردي Applicable در گذشته‌‌ای نه چندان دور، خاویار را صرفاً با نام کشورهای ایران و روسیه در جهان می‌‌شناختند. اما امروزه برندهای دیگری معرفی شده‌‌اند که نرخ تولید و صادرات آنها نسبت به ایران و روسیه به‌مراتب بیشتر است. جا ماندن از عرصه تولید و صادرات جهانی، به برند و اعتبار خاویار ایران لطمات بزرگی وارد خواهد نمود. در این پژوهش، از روش میدانی یا پیمایشی برای جمع‌‌آوری اطلاعات استفاده شد. روش میدانی شامل تکمیل پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده از خبرگان و کارشناسان آموزش دیده و مرتبط با فعالیت‌‌های تکثیر و پرورش، بازسازی ذخایر،کارشناسان آمار و اقتصاد بوده است و بهره‌‌گیری از پرسشنامه‌‌ها به عنوان اصلی‌‌ترین ابزار گردآوری داده‌‌ها در این بررسی مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس 30 سؤال تعریف شده از سوی خبرگان، پرسشنامه پنج گزینه‌‌ای طیف لیکرت طراحی و پس از تأیید روایی پرسشنامه از سوی خبرگان تأیید شده و پایایی پرسشنامه با استفاده از شاخص آلفای کرونباخ برابر با 727/0 محاسبه و تأیید گردید. همچنین در این تحقیق از آزمون رتبه‌‌بندی فریدمن، معادل ناپارامتریک آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه با اندازه‌های تکراری برای رتبه‌بندی متغیرها (متغیرهای تعریف شده براساس گروه‌ سؤال)، استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از رتبه‌‌بندی عوامل شناسایی شده بر اساس آزمون فریدمن، عوامل اثرگذار آسیب زننده به برند خاویار ایران به‌ترتیب شامل نبود مکانیزم‌‌های حمایت دولتی از پرورش‌‌دهندگان، ضعف آموزش و آگاهی پرورش‌‌دهندگان، محدودیت سرمایه‌‌گذاری خصوصی، عملکرد مزارع کوچک، محدودیت‌‌های تجهیزات و نیروی انسانی، کم توجهی به مسایل و نکات مهم پرورش، عمل‌‌آوری و بسته‌‌بندی، توسعه ظرفیت رقابتی سایر کشورهای پرورش دهنده ماهیان خاویاری، عدم انجام اصلاح نژاد و مدیریت بهینه مولدین ماهیان خاویاری، زمان‌‌بر و پرهزینه بودن پرورش ماهیان خاویاری، نبود قوانین کارآمد و نظارت دولتی و بی‌توجهی به تحقیقات برندسازی در تصمیم‌‌گیری‌‌های کلان کشور هستند. In the not-too-distant past, caviar was known only by the names of Iran and Russia. Today, other brands have been introduced in the world that have higher production and export rates than Iran and Russia. This status will cause great damages to the brand and reputation of Iranian caviar. In this research, the field or survey method was used to collect information. Completing the questionnaire, interview, and observation methods were used as the main tools for data collection. To complete the questionnaires, trained experts related to the activities of propagation, breeding and re-stocking, statistics, and economic experts were used. Based on 30 questions defined by the experts, a five-choice Likert scale question was designed and after confirming the validity of the questionnaire, the reliability of the questionnaire was calculated and confirmed using the Cronbach's alpha index equal to 0.727. In this study, Friedman's ranking test, a non-parametric equivalent of the one-way analysis of variance test with repeated measures, was also used to rank the variables (defined variables based on the question group). Based on the results of the ranking of the Friedman test, the factors affecting and harmful for the Iranian caviar brand including the lack of government support mechanisms for breeders, the weakness of training and knowledge of farmers, restrictions on private investment, the performance of small farms, the limitations of equipment and manpower, little attention to the important issues and points of breeding, processing and packaging, the development of the competitive capacity of other sturgeon breeding countries, lack of optimal management of sturgeon breeders, the time-consuming and expensiveness of sturgeon farming, the lack of efficient laws and government supervision, and the lack of attention to branding research in the macro-decisions of the country, respectively. خاویار ایران, ماهیان خاویاری, برند, رتبه‌‌بندی Iranian caviar, sturgeon, brand, ranking 99 107 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2867-1&slc_lang=fa&sid=1 Sohrab Alimohammadi سهراب علی محمدی ayoubyousefi23@gmail.com 100319475328460038538 100319475328460038538 No Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), انستیتو تحقیقات بین‌‌المللی ماهیان خاویاری، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران Kamran Mehrdoost Shahrestani کامران مهردوست شهرستانی kamranmehrdoost@pnu.ac.ir 100319475328460038539 100319475328460038539 Yes Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, Payam Noor University گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران Ayoub Yousefi Jourdehi ایوب یوسفی جوردهی ayoub2222002@yahoo.com 100319475328460038540 100319475328460038540 No Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), انستیتو تحقیقات بین‌‌المللی ماهیان خاویاری، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران