fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ تشکیل بانک اسپرم مولدین قزل‌آلای رنگین‌کمان (Onchorhynchus mykiss) مزارع منتخب عاری از بیماری خاص (SPF) از طریق انجماد ژنتيك و اصلاح نژاد ژنتيك و اصلاح نژاد پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">با مولدسازی ماهی قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="color:black">Onchorhynchus mykiss</span></i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) عاری از بیماری خاص</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">(</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">SPF</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">) در کشور </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">و تکثیر آنها،‌ لزوم ایجاد بانک اسپرم از مولدین مورد نظر ضروری به‌نظر رسید. در این تحقیق، پس از بررسی کارایی چهار رقیق‌‌کننده تعریف شده برای انجماد اسپرم قزل‌‌آلا، مناسب‌‌ترین رقیق‌‌کننده (سوکروز 6/0 مولار و </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">DMSO</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> 8 درصد) انتخاب شد. نمونه‌‌های اسپرم استحصالی از 24 مولد، شامل چهار مولد از هر یک از مزارع منتخب عاری از بیماری خاص سطح کشور در استان‌های مازندران و آذربایجان غربی (سرشار، معروفی، فخاری، حدیدی، ملکی‌‌تبار و قربانی) پس از ارزیابی کیفی، منجمد گردیدند. آزمایش لقاح نمونه اسپرم‌‌ها در روز نمونه‌برداری و مقایسه درصد لقاح آنها با اسپرم‌‌های منجمد در سه بازه زمانی (۴، 24 و 48 ساعت) نیز تغییر معنی‌‌داری بین اسپرم گروه شاهد و نمونه‌‌های انجمادزدایی شده نشان نداد. نتایج مشخص نمود که از شیوه به‌‌کار رفته در این تحقیق، می‌‌توان در انجماد و نگهداری اسپرم مولدین قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">SPF</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"> به‌خوبی استفاده نمود و در صورت نیاز، ‌اسپرم‌‌های حاصل از بهترین مولدین را با این شیوه به سایر مراکز انتقال داد.</span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">By broodstocking and propagating of specific pathogen-free (SPF) rainbow trout in Iran, the need to create a cryopreserved sperm bank from the breeders was deemed necessary. In this study, after evaluation of four different extenders for rainbow trout sperm cryopreservation, the best extender (0.6M sucrose and 8% DMSO) has been selected. The sperm samples were obtained from 24 breeders, including four breeders from each of the selected specific pathogen-free farms of the country in Mazandaran and West Azerbaijan provinces (Sarshar, Maroufi, Fakhari, Hadidi, Malekitabar, and Qorbani) were cryopreserved after qualitative evaluation. The fertilization test of sperm samples on the day of sampling and comparison of their fertilization percentage with frozen-thawed sperms in three time intervals (4, 24 and 48 hours) did not show any significant differences between the sperm of the control group and the frozen-thawed samples. The results indicated that the method used in this research can be well used in cryopreservation the sperm of SPF rainbow trout breeders and if needed, the sperm obtained from the best breeders can be transferred to other centers with this method.</span></span></span></span></span></span> انجماد اسپرم, بانک اسپرم, Oncorhynchus mykiss, لقاح, SPF Sperm cryopreservation, Sperm bank, Oncorhynchus mykiss, Fertilization 65 74 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2884-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hassanzadeh Saber محمد حسن زاده صابر saber.merag@gmail.com 100319475328460037768 100319475328460037768 Yes AREEO انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج جهاد کشاورزی، رشت، ایران.