Iranian Scientific Fisheries Journal

fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ ساختار جمعیت دوکفه‌ای Mytilaster lineatus (Gmelin, 1791) در سازه‌‌های مصنوعی بنادر جنوب غربی دریای کاسپین Population structure of the bivalve Mytilaster lineatus (Gmelin, 1791) in the artificial constructions of ports in the southwestern of Caspian Sea اكولوژي محيطهاي آبي اكولوژي محيطهاي آبي پژوهشي Research سواحل صخره‌ای یا سازه‌های مصنوعی افزایش تنوع جانوری ثابت و متحرک را به‌همراه دارند. در سواحل جنوبی دریای خزر این مناطق به صورت مصنوعی ایجاد شده‌‌اند. دو کفه‌‌ای Mytilaster lineatus یکی از گونه‌‌های غیر بومی دریای خزر بوده که از پراکنش وسیعی نیز در سواحل جنوبی آن برخوردار است. در این بررسی سطح مشخصی از دیواره‌های موج شکن در دو منطقه بندر انزلی و بندر کاسپین تراش داده شد و از همه موجودات پاکسازی شدند. ساختار جمعیت، رشد و تغییرات فراوانی گونه M. lineatus به صورت فصلی در واحدهای نمونه‌برداری مورد بررسی قرار گرفتند. داخل محوطه اسکله بندر انزلی گونه M. lineatus قادر به استقرار و رشد نبود، اما در محوطه اسکله بندر کاسپین پس از استقرار، کاهش فراوانی و تراکم آن مشاهده شد. در هر دو بخش دریایی مناطق مذکور افزایش تدریجی فراوانی و زی‌توده دوکفه‌‌ای مشاهده شد. پنج ماه پس از شروع بررسی‌‌ها، تمام کلاسه‌‌های طولی در ساختار جمعیت گونه مشاهده شده و اندازه ارتفاعی بالاتر از 13 میلی‌متر در جمعیت دیده شد. یکسال پس از اولین دور نمونه‌برداری، حداکثر طول 13/17 میلی‌متر مشاهده شد. میزان رشد در تابستان – پائیز حدود 075/0 میلی‌متر در روز محاسبه گردید. زی‌توده پس از یکسال در حد 2 کیلوگرم در متربع بوده که نشانگر مهاجم بودن شدید گونه در مناطق جنوبی خزر است. حضور این گونه در نواحی دورتر از ساحل می‌‌تواند منابع غذایی مورد نیاز ماهیانی همچون گونه‌های خاویاری و ماهی سفید را تأمین نماید که با طرح ایجاد زیستگاه‌های مصنوعی قابل بررسی است. Rocky shores or artificial structures increase the diversity of sessile and mobile fauna. On the Southern shores of the Caspian Sea, these areas have been constructed artificially. The bivalve Mytilaster lineatus is one of the non-native species of the Caspian Sea, which widely distributed in the southern coasts. In this investigation, a certain level of the breakwater walls in in both regions of the Anzali port and the Caspian port were scraped and cleaned off all organisms. The population structure, growth, and abundance of M. lineatus were seasonally investigated in the sampling units. M. lineatus species was not present inside the port area of Anzali region, while it was established in the marina area of the Caspian port but its abundance was gradually decreased. A gradually increase in the abundance and biomass of the bivalves was observed in both marine parts of the mentioned regions. Five months after the beginning of survey, all length classes were observed in the population after five months and the height length of 13 mm present in the specimens. One year after the first sampling, the maximum length was 17.13 mm. The growth rate in summer-autumn was calculated at about 0.075 mm per day. After one year, the biomass was about 2 kg per square meter, which shows that this species is extremely invasive in the southern Caspian regions. The abundance of this species in areas far from the coast can provide the food resources for many species such as sturgeon fish and Kutum, which can be investigated by a pilot program with creating artificial habitats. صدف, گونه مهاجم, فراوانی, رشد, بندر انزلی, بندر کاسپین Mussels, Invasive species, Abundance, Growth, Bandar Anzali port, Caspian port 85 93 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-472-4&slc_lang=fa&sid=1 Fariborz Sayyadoghly فریبرز صیاد اوغلی fariborz.sayyadoghly@yahoo.com 100319475328460037869 100319475328460037869 No گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Nader Shabanipour نادر شعبانی پور shabani@guilan.ac.ir 100319475328460037870 100319475328460037870 Yes گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Alireza ءirzajani علیرضا میرزاجانی armirzajani@gmail.com 100319475328460037871 100319475328460037871 No پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران