fa بررسی اثر غلظت تحت کشنده فلزات سنگین مس و کادمیوم بر شاخص‌های استرسی تاسماهی ایرانی یکساله (Acipenser persicus) فيزيولوژي آبزيان فيزيولوژي آبزيان پژوهشي Research در این مطالعه، علاوه بر تعیین مقادیر متوسط غلظت کشنده (LC50) 96 ساعته فلزات سنگین مس و کادمیوم در تاسماهی ایرانی (Acipenser persicus) یکساله، به بررسی اثرات غلظت تحت کشنده این فلزات بر شاخص‌های استرسی در گونه مذکور پرداخته شد. نتایج حاصل از آزمون آنالیز پروبیت، مقادیر LC50 96 ساعته مس و کادمیوم را در گونه مذکور بترتیب به میزان 502/0 و 78/14 میلی‌گرم بر لیتر نشان داد. همچنین در آزمایش مواجهه با غلظت انفرادی و تحت‌کشنده این فلزات، 72 عدد بچه تاسماهی (وزن متوسط 19&plusmn;130 گرم) بترتیب در معرض غلظت 026/0 و 68/0 میلی‌گرم بر لیتر مس و کادمیوم در سیستم آزمایشی نیمه ثابت قرار گرفتند و برخی از شاخص‌های بیوشیمیایی مرتبط با استرس، در 1، 7 و 14 روز پس از شروع آزمایش اندازه‌گیری گردید. براساس نتایج بدست آمده، سطوح گلوکز و کورتیزول پلاسما در ماهیان تحت تیمارهای آزمایشی در مقایسه با ماهیان گروه شاهد فقط در اولین مرحله نمونه برداری بطور معنی داری افزایش یافته بود (P<0.05). همچنین، در این ماهیان، کاهش معنی‌داری در مقادیر گلوکز و کورتیزول پلاسما در روزهای 7 و 14 در مقایسه با روز اول مشاهده گردید (P<0.05). پروتئین کل پلاسما و کبد در بچه ماهیان تیمارهای آزمایشی و کنترل، به استثنای ماهیان تحت تیمار مس در اولین نمونه برداری، فاقد هرگونه اختلاف معنی‌داری بود. در اولین نمونه برداری، پروتئین پلاسما بطور معنی داری در تیمار مس افزایش یافت (P<0.05) و در این تیمار، کاهش معنی‌داری در دومین و سومین نمونه‌برداری نسبت به روز اول مشاهده شد (P<0.05). همچنین، در تیمارهای فلزی، کاهش معنی‌داری در میزان تری‌گلیسیرید پلاسما طی زمان و در دومین و سومین روز نمونه‌برداری در مقایسه با روز اول مشاهده گردید (P<0.05). نتایج حاصله از این آزمایش بخوبی نشان داد که فلز مس در مقایسه با کادمیوم از سمیت بالاتری برای تاسماهی ایرانی برخوردار می‌باشد و همچنین، غلظت تحت کشنده مس و کادمیوم برای تاسماهی ایرانی استرس زا بوده‌اند. The aim of this study was to determine the 96h LC50 of copper and cadmium, and also, to evaluate the effects of their sub-lethal dose on stress factors in Persian sturgeon, Acipenser persicus. Obtained results from Probit analysis showed 96h LC50 values of 0.502 and 14.78mg/l for copper and cadmium, respectively. Also, in single sub-lethal exposures, 72 juveniles (130&plusmn;19g) were exposed to 0.026 and 0.68mg/l of copper and cadmium in semistatic conditions, and some stress-related biochemical factors were assessed in 1, 7 and 14 days. According to the obtained results, plasma glucose and cortisol were increased (P<0.05) in experimental fishes compared to the controls only in the first day of sampling. There were no significant (P>0.05) differences in plasma and liver protein contents between experimental groups and controls with the exception of copper treatment at the first day of sampling when plasma protein contents showed significant increases, but decreased significantly (P<0.05) in the subsequent sampling stages. In addition, with copper treatment, significant decreases were observed in plasma triglyceride concentrations as time passed by compared to day 1 (P<0.05). Results showed that copper is more toxic than cadmium for this species and also, 96h LC50 of copper and cadmium are stressful for Persian sturgeon. *Corresponding author آلاینده‌ها, آلودگی, کورتیزول, تاسماهی ایرانی Pollutants, Pollution, Cortisol, Acipenser persicus 61 72 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1-5&slc_lang=fa&sid=1 S. Zahedi سعید زاهدی szahedit@gmail.com 100319475328460016136 100319475328460016136 Yes A.R. Mirvaghefi علیرضا میرواقفی 100319475328460016137 100319475328460016137 No Gh.R. Rafiee غلامرضا رفیعی 100319475328460016138 100319475328460016138 No B. Mojazi Amiri باقر مجازی امیری 100319475328460016139 100319475328460016139 No M. Hedayati مهدی هدایتی 100319475328460016140 100319475328460016140 No Ch. Makhdoomi چنگیز مخدومی 100319475328460016141 100319475328460016141 No M. Zarei Dengasraki موسی زارعی دنگسرکی 100319475328460016142 100319475328460016142 No