fa بررسی بافت پوششی خار دمی در رامک ماهی قهوه‌ای (Aetobatus flagellum)، سفره‌ماهی ‌دم‌پری (Pastinachus sephen) و سفره‌ ماهی ‌پروانه‌ای (Gymnura poecilura) در خلیج فارس و دریای عمان بيوسيستماتيك آبزيان بيوسيستماتيك آبزيان پژوهشي Research <p align="justify" dir="rtl"><b>سفره ماهیان روی دم شلاق مانند خود خار دارند. در این تحقیق به بررسی خار پشتی در 3 گونه از سفره ماهیان خلیج فارس و دریای عمان پرداخته شده است تا امکان وجود سلولهای ترشح کننده زهر در آنها مشخص شود. خارهای جدا شده درون فرمالین به آزمایشگاه منتقل شده و با استفاده از محلول <font face="Times New Roman" size="3"><font face="Times New Roman" size="3"><span lang="EN">EDTA</span><span lang="FA"> 4 درصد، کلسیمزدایی انجام و سپس عملیات بافتشناسی روی آنها صورت گرفت. نتایج حاصل، نشان دادند که در گونه سفرهماهی دم‌پری</span><font face="Times New Roman"><span lang="EN">&nbsp;</span><span lang="FA">سلولهای ترشح کننده زهر وجود دارد ولی در دو گونه سفرهماهی قهوهای و پروانهای این سلولها مشاهده نشدند. ساختار بافت پوششی خارها با بافت پوششی سایر قسمتهای بدن ماهیها مشابه است.</span></font></font></font></b></p> Ray fishes have spines on their whip-like tails. In this study, histological survey was undertaken to explore venom secretory cells in spines of the 3 species of ray fish in the Persian Gulf and Oman Sea. Separated spines were preserved in formalin to transfer them to the laboratory, and spines were dip in EDTA 4%, for decalcification and in the end part, histological study were done. Results showed that venom secretory cells occurred in cow-tail stingray (P. sephen) but no venom secretory cell was found in brown eagle ray (A. flagellum) and butterfly ray (G. poecilura) species. This suggest that layers covering spine is similar to common covering structure of fishe body. ماهیان غضروفی, سلول‌های ترشح کننده زهر, خلیج فارس و دریای عمان Cartilag fish, Venom secretory cells, Persian Gulf and Oman Sea 63 72 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-897-28&slc_lang=fa&sid=1 H. Dehghani هادی دهقانی Haddehghani@gmail.com 100319475328460015586 100319475328460015586 Yes M.M. Sajjadi میر مسعود سجادی 100319475328460015587 100319475328460015587 No P. Parto پریا پرتو 100319475328460015588 100319475328460015588 No H. Rajaeian حمید رجاییان 100319475328460015589 100319475328460015589 No J. Jalaei جعفر جلایی 100319475328460015590 100319475328460015590 No