اندازه‌‌گیری و تجزیه و تحلیل بهره‎وری کل عوامل تولید ماهیان سردآبی در مزارع پرورشی استان کرمانشاه The measurement and total factors productivity analysis of cold-water fish production in Kermanshah province farms 1 1 به منظور بررسی اقتصادی و محاسبه بهرهوری عوامل تولید ماهیان سردآبی استان کرمانشاه، کل مزارع فعال این استان طی سال زراعی 1394 بهعنوان جامعهی آماری، انتخاب شد. بخشی از دادههای مورد نیاز این تحقیق از آمار رسمی منتشر شده است و بخش دیگر بهوسیله انجام مصاحبه حضوری با مزرعهداران و کارشناسان شیلات استان کرمانشاه و ازطریق پرسشنامه جمعآوری گردید. سپس توسط نرمافزار Eviews و با روش حداقل مربعات معمولی (OLS)، به برآورد توابع تولید پرداخته شد و از طریق آزمون برتری مدل، در نهایت تابع تولید Cobb-Douglas انتخاب گردید. نتایج نشان میدهد که متغیرهای موقعیت جغرافیایی، تحصیلات، تعداد بچهماهی رهاسازی شده، تعداد تلفات بچهماهی، استفاده از دستگاههای هواده بر میزان تولید تأثیر معنیدار داشتهاند (05/0p<). جمع ضرایب متغیرهای مستقل در تابع تولید برآورد شده حدود 08/0 است که نشان دهنده وجود بازدهی کاهنده (نزولی) نسبت به مقیاس است. کشش تولیدی دستگاههای هواده و پمپ برگشت آب بیشتر از نهادههای دیگر است و بیانگر این مطلب است که بایستی از این نهاده به صورت مناسبتری برای این فعالیت اقتصادی استفاده کرد. همچنین ضریب نهادهی تعداد بچهماهی 69/0 است و حاکی از آن است که اگر تعداد بچهماهی یک درصد افزایش یابد، تولید گوشت ماهی به میزان 69/0 درصد افزایش مییابد که نیاز به تعداد ماهی رها سازی شده بیشتر جهت رفتن به سمت بهینه تولید را نشان میدهد. در این پژوهش نتایج نشان داد تجربه مدیر مزرعه روی تولید اثر معنی داری ندارد (05/0p>)، اما تحصیلات دارای اثر معنیدار و مثبتی است (05/0p<)، این بیانگر آن است که سطح فناوری در این فعالیت بالا است. از آنجا که این صنعت در استان غیرساحلی کرمانشاه یک فعالیت نوپا می‎باشد، منطقی به نظر میرسد که سطح سواد بهرهبرداران، روی تولید محصول اثر معنی داری داشته باشد. مقایسه تابع تولید و تابع lnTFP نشان میدهد که برخی از عوامل تولید که روی تابع تولید اثر معنی داری داشتند، روی بهرهوری معنیدار نیستند و برعکس. لذا این امر ما را به این نکته رهنمون می‎کند که جهت رسیدن به سودآوریِ بیشتر و استفاده بهینه از عوامل تولید، تخمین تابع تولید لازم است اما کافی نیست بلکه برای ارزیابی دقیقترِ استفاده از عوامل تولید، علاوه بر تخمین تابع تولید، بایستی اقدام به محاسبه شاخصهای بهرهوری و تخمین تابع TFP کرد تا امکان بررسی کاملتر فراهم گردد. 2 In order to do an economic study and measure the productivity of the factors of production of the coldwater fish in Kermanshah province, all of the active farms of this province in 2015 agricultural year have been chosen as the statistical population. A part of the required data for this study is taken from the published official statics, and another part is collected through interviews via questionnaires with fish farmers and the experts of the fishery department of Kermanshah. Then using Eviews software and with the ordinary least square (OLS) method, the production functions have been estimated; and through the priority model test, Cobb-Douglas production function was finally chosen. Results show that the variables of the geographic location, education, the number of the released juvenile fish, the number of juvenile fish losses and using the aeration devices have a significant effect on the amount of the production (p<0.05). The sum of the coefficients of independent variables in the estimated production function is around 0.08, which indicates decreasing (downward) returns to scale. The production elasticity of aeration devices and water-returning pumps is more than the other inputs, suggesting that this input should be used more appropriately for this economic activity. Also the coefficient of the number of juvenile fish is 0.69, which indicates that if the number of juvenile fish is increased one percent, the production of fish will increase by 0.69 percent; and the demand for more released fish shows the direction toward the optimal production.In this study, results have indicated that the experience of the farm manager has no significant impact on the production (p>0.05), but education has a significant and positive effect (p<0.05). Expressing that technological level in this activity is high. Since this industry is a new activity in this non-coastal province, Kermanshah, so it seems logical that the educational level of employers would have a significant effect on the production.The comparision of the production function and the lnTFP functions indicates that some of the factors of production, which had a significant effect on the production function, have no significant effect on the productivity, and vice versa. Hence, this leads us to the point that to achieve a greater profitability and an optimal utilization of the factors of production, the estimation of the production function is necessary, but not sufficient; rather for a more accurate assessment of using the factors of production, in addition to estimating the production function, calculating the productivity indexes and estimating TFP function is demanded, so that a more complete study is provided. 1 11 2018/04/29 1397/2/9 2018/11/4 1397/8/13 علی نجفی A. Najafi اداره کل شیلات استان کرمانشاه ایران affs341n@gmail.com سیدیعقوب زراعت‌‌کیش S.Y. Zeraatkish دانشگاه اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران ایران زهره مطاعی Z. Mataei اداره کل شیلات استان کرمانشاه ایران mojtaba_almasi@yahoo.com کامیار غرا K. Gharra موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران ایران Productivity Kermanshah Aquaculture Cold water Production بهره‌وری کرمانشاه پرورش‌آبزیان ماهیان سردآبی تولید ##ارسلان بد، م.، 1380. تحلیل اقتصادی تولید سیب در ارومیه، فصلنامه علمی- پژوهشی اقتصادکشاورزی و توسعه، شماره 34، سال نهم، 213ـ 207.##برنامه پنجم توسعه شیلات استان کرمانشاه.، 1395. اداره کل شیلات استان کرمانشاه، واحد طرح و برنامه، (گزارش منتشرنشده).##بیدرام، ر.، 1381. Eviews همگام با اقتصادسنجی، انتشارات منشور بهره وری، چاپ یکم.##حاجی مرادی، م. و کریمی، ا.، 1388. تجزیه و تحلیل بهره وری عوامل تولید صنعت پرورش مرغ گوشتی در استان کردستان، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 66، سال هفدهم، 17ـ1.##رحمانی، ر.، 1386. تحلیل بهره وری اقتصادی عوامل مؤثر در تولید شیر در گاوداری های استان فارس، ششمین کنفرانس اقتصادکشاورزی ایران، 18-1 .##زمردیان، غ.، 1394. مقایسه توان تبیین مدلهای پارامتریک و ناپارامتریک در سنجش میزان ارزش در معرض خطر پرتفوی شرکتهای سرمایه گذاری جهت تعیین پرتفوی بهینه در بازار سرمایه ایران، مجله مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، شماره 22.##سالنامه آماری سازمان شیلات ایران.، 1395. معاونت برنامه ریزی و مدیریت منابع، دفتر برنامه ریزی و بودجه.##صفوی، ب. و تور، م.، 1384. برآورد تابع تولید کیوی در استان مازندران، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، 244-227.##طاهری، ش.، 1388. بهره وری و تجزیه و تحلیل آن در سازمانها، نشر هستان، چاپ شانزدهم.##گجراتی، دامودار.، 1388. مبانی اقتصادسنجی، ترجمه حمید ابریشمی، انتشارات دانشگاه تهران.##مصطفی زاده، س.، 1388. برآورد تابع تولید ماهیان سردآبی در استانهای گیلان و گلستان، هفتمین کنفرانس دوسالانه اقتصادکشاورزی ایران، پردیس کشاورزی ومنابع طبیعی دانشگاه تهران.##مولایی، م.، 1384. بررسی و مقایسه بهره وری گروه های مختلف صنعتی کوچک و بزرگ ایران، فصلنامه پژوهش های اقتصادی ایران، شماره 22، 176ـ157.##اسماعیلی، ژ.، 1391. بررسی و تخمین تابع تولید چغندر قند در شهرستان میاندوآب، پایان نامه کارشناسی ارشد توسعه اقتصادی و برنامه ریزی، دانشگاه تهران.##بریم نژاد، و.، 1392. محاسبه بهره وری عوامل تولید گندم با استفاده از تابه تولید کاب داگلاس، هشتمین کنگره ملی مهندسی ماشین های کشاورزی و مکانیزاسیون ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج.##مهرگان، ن.، 1377. ارائه روشی برای محاسبه بهره وری، مطالعه موردی محاسبه بهره وری سرمایه گذاری در کشاورزی، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 22، 45ـ39.##Ching, Y.chao., 2008. Beef Production Functions from Sample Farms in nova scotia. Canadian Journal of Agriculture Economics, vol. 19:50-60.##FAO., (2016). the state of world fisheries and aquaculture.##Hassanpour, B., Ismail, M.M. and Kamarulzaman, N.H., 2011. Factors affecting technical change of productivity growth in rainbow trout aquaculture in iran, African Journal of Agricultural Research Vol. 6(10), pp. 2260-2272.##Kiani, A.K., 2008. Total factor productivity and Agricultural Research Relationship: Evidence from Crops sub-Sector of Pakistan’s Punjab. European Journal of Scientific Research, ISSN 1450-216X Vol.23 No.1, pp:87-97.##Sechoobi, R., Yazdani2, A.R., Hosseini Yekani, S.A. and Heydari Kamalabadi, R., 2015. A survey on the efficiency of productivity and competitiveness factors in producing chicken meat (Case study: broiler farms of Neyshabour city). J. Livestock and Poultry Researches, 4(1): 53-63. (In Persian).## ##

بررسی تغییرات جغرافیایی - فصلی ترکیبات تقریبی خیار دریایی Holothuria leucospilata آبهای خلیج فارس و دریای عمان Changes of sea cucumber (Holothruia leucospilota) proximate composition during geographical- seasonal variation in the Persian Gulf and Oman sea waters 1 1 در این پژوهش ترکیبات خیار دریایی غذایی گونه Holothuria leucospilota آبهای جنوب کشور که از استان های سیستان و بلوچستان و هرمزگان تا بخش های انتهایی استان بوشهر به تفکیک پاییز و زمستان سال 1395 و بهار و تابستان سال 1396 که با عملیات غواصی جمع آوری گردیده بود، آنالیزگردید. برای این منظورابتدا ازهراستان یک ایستگاه با طول و عرض جغرافیایی مشخص انتخاب و در وسط هر فصل با سه تکرار و درهر تکرار 3 نمونه برداشت گردید. نمونه‌‌های هر تکراربه تفکیک هر فصل با هم چرخ شده و ترکیبات تقریبی آنها شامل رطوبت، پروتئین، چربی و خاکستر بر اساس روش های استاندارد اندازه‌‌گیری گردید. نتایج نشان داد که این خیار دریایی از نظرمحتوای پروتئین دارای سطوح نسبتاً بالا می‌باشد و در استان هرمزگان در فصل تابستان بالاترین درصد پروتئین (p<0.05) در پیکره خیار دریایی بدست آمد (69/3±15). کمترین درصد پروتئین در نمونه‌‌های استحصالی از استان بوشهر طی فصول پاییز (73/1±10) و زمستان (8/1±10) بدست آمد. یکی از دلایلمیزان پروتئین بالای خیار دریایی صید شده در فصل تابستان استان هرمزگان، دمای آب بالاتر و میزان کلروفیل a بیشتر آن در مقایسه با فاکتورهای مشابه در فصل تابستان در دو استان دیگر می‌باشد. بیشترین درصد رطوبت از خیارهای دریایی حاصل از صید در زمستان در دو استان سیستان و بلوچستان (43/7±1/86) و استان بوشهر (43/8±1/86) بدون اختلاف معنی‌‌دار بدست آمد، حال آنکه کمترین درصد رطوبت مربوط به نمونه‌‌های صید شده از استان هرمزگان طی فصل تابستان(63/5±1/81) بود (p<0.05). بالاترین درصد چربی در نمونه‌‌های فصل زمستان استان سیستان و بلوچستان (08/0±29/0) و کمترین درصد چربی در نمونه‌‌های استان هرمزگان طی فصل تابستان (02/0±12/0) بدست آمد (p<0.05) و بالاترین درصد خاکستر در نمونه‌‌های صید شده فصل زمستان استان بوشهر (24/0±1/3) و کمترین آن مربوط به خیار دریایی فصل زمستان استان هرمزگان (24/0±08/2) بود (p<0.05). به طور کلی، نمونه‌‌های استحصالی از هرمزگان در تابستان می‌تواند از شاخص قیمت بالاتری برخوردار باشد. 2 In this study, proximate composition of Holothuria leucospilota from Sistan and Baluchistan, Hormozgan to some parts of Bushehr provinces which were caught by diving, during autumn and winter 2016 and spring and summer 2017, determined. For this purpose, one station was selected in each province, three specimens from each three replication of different seasons sampled. In nutrition laboratory, all specimens from replication of each season of separated province, minced and analyzed proximate compositions protein, lipid, ash and humidity based on standard methods. Results showed that the studied sea cucumber species compromised relative high protein level (p<0.05). The highest protein content was found in Hormozgan at summer season (15±3.69) and lowest not significantly in Bushehr at autumn season (10±1.73) and Sistan and Baluchistan province at spring season (10±1.8), caused by higher WT. and consequently higer chlorophyll a contents in Hormozgan water at summer season compare to samples from other studies provinces at the same seasons. Humidity percentage were the highest in the sea cucumber caught at winter both in Bushehr (86.1±8.43) and Sistan–Baluchistan (86.1±7.43) provinces not significantly (p>0.05), while the lowest (p<0.05) was obtained from Hormozgan samples at spring season (81.1±5.63). Lipid contents with low levels in this species showed the highest in Sistan and Baluchistan province at winter season (0.29±0.08) and the lowest lipid content was obtained from sampled in Hormozgan province at Summer time (0.12±0.02) (p<0.05). Ash body content of H. leucospilota species was the highest in samples from Bushehr province at winter season (3.0±0.24) and the lowest ash was found in specimens from Hormozgan province at winter season (2.08±0.24) (p<0.05). 13 24 2018/04/292018/03/25 1397/1/5 2018/11/42018/11/4 1397/8/13 محمود حافظیه M. Hafezieh سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران jhafezieh@yahoo.com شهلا جمیلی Sh. Jamili سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران shahlajamili45@yahoo.com شهرام دادگر Sh. Dadgar سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران shdadgar@yahoo.com Sea cucumber Proximate composition Different seasons Oman Sea Persian Gulf ترکیبات تقریبی خیار دریایی دریای عمان و خلیج فارس فصول مختلف ##Akpinar, MA., Gorgun, S. and Akpinar, AE., 2009. A comparative analysis of the fatty acid profiles in the liver andmuscles of male and female Salmo truttamacrostigma. Food Chem 112:6–8.##AOAC. (2000). Association of Official Analytical Chemists. 17th Edn, AOAC, Washington, DC, 21-447. ##Bhouri, AM., Harzallah, HJ., Dhibi, M., Bouhlel, I., Hammami, M. and Chaouch, A., 2010. Nutritional fatty acid quality of raw and cooked farmed and wild sea bream (Sparus aurata). J Agric Food Chem 58:507–512. ##Bordbar, S., Anwar, F. and Saari, N., 2011. High-Value Components and Bioactives from Sea Cucumbers for Functional Foods—A Review. Mar Drugs. 2011; 9(10): 1761–1805. Published online 2011 Oct 10. doi: 10.3390/md9101761.##Brey, T., Müller-Wiegmann, C., Zittier, Z.M.C. and Hagen, W., 2010. Body Composition in Aquatic Organisms—A Global Data Bank of Relationships between Mass, Elemental Composition and Energy Content. Journal of Sea Research, 64, 334-340. http://dx.doi.org/10.1016/j.seares.2010.05.002.##Brusca, R and Brusca, G., 2002. Invertebrate, second edition.Sinauer association, INC, 941pp.##Chang-Lee, M.V., Price, R.J. and Lampila, L.E., 1989. Proximate composition of some sea cucumbers, Journal of Food Science, 54: 567-572. ##Chen, J., 2003. Overview of sea cucumber farming and sea ranching practices in China. SPC Beche-de-mer Inf. Bull. 18, 18–23.##Chen, S., Xue, C., Yin, L., Tang, Q., Yu, G., Chai, W., 2011. Comparison of structures and anticoagulant activities of fucosylated chondroitin sulfates from different sea cucumbers. Carbohydr. Polym. 83, 688–696.##Chenghui, L., Beiwei, Z., Xiuping, D., Liguo, C., 2007. Study on the separation and antioxidant activity of enzymatic hydrolysates from sea cucumber. Food Ferment. Ind. 33, 50–53.##Cherif, S., Frikha, F., Gargouri, Y. and Miled, N., 2008. Fatty acid composition of green crab (Carcinus mediterraneus) from the Tunisian Mediterranean coasts. Food Chem 111:930–933.##Diniz, G.S., Barbarino, E. and Lourenço, S.O., 2012. On the Chemical Profile of Marine Organisms from Coastal Subtropical Environments: Gross Composition and Nitrogen-to-Protein Conversion Factors. Oceanography, 297-320.##Diniz, G.S., Barbarino, E., Oiano Neto, J., Pacheco, S. and Lourenço, S.O., 2014. Proximate Composition of Marine Invertebrates from Tropical Coastal Waters, with Emphasis on the Relationship between Nitrogen and Protein Contents. Latin American Journal of Aquatic Research, 42, 332-352. http://dx.doi.org/10.3856/vol42-issue2-fulltext-5.##Drazen, J.C., Phleger, C.F., Guest, M.A. and Nichols, P.D., 2008. Lipid, sterols and fatty acid composition of abyssal holothurians and ophiuroids from the North-East Pacific Ocean: Food web implications. Comp. Biochem. Physiol. 151, 79–87.##Fabinyi, M., 2016. Sustainable seafood consumption in China. Marine Policy, 74, 85–87.##Graeve, M., Albers, C. and Kattner, G., 2005. Assimilation and Biosynthesis of Lipids in Arctic Calanus Species Based on Feeding Experiments with a 13C Labelled Diatom. Journal of Experimental Marine Biology and Ecology,317, 109-125. http://dx.doi.org/10.1016/j.jembe.2004.11.016.##Inhamuns, AJ., Franco, MRB. and Batista, WS., 2009. Seasonal variations in total fatty acid composition of muscles and eye sockets of tucunare (Cichlasp.) from the Brazilian Amazon area. Food Chem 117:272–275.##James, D.B., 2001. Twenty sea cucumbers from seas around India. Naga 24(1-2):4–7. ##Kalyoncu, L., Kıssal, S. and Aktumsek, A., 2009. Seasonal changes in the total fatty acid composition of Vimba, Vimba vimba tenella (Nordmann, 1840) in Egirdir Lake, Turkey. Food Chem 116:728–730. ##Lovatelli, A., Conand, C., Purcell, S., Uthicke, S., Hamel, J.-F. and Mercier, A., (eds). 2004. Advances in sea cucumber aquaculture and management. FAO, Rome. Fisheries Technical Paper No. 463. 425 pp. ##Omran, N.E., 2013. African journal of Biotechnology, 12 (35): 5466-5472. ##Purcell, S.W., Conand, C., Uthicke, S., Byrne, M., 2016. Ecological roles of exploited sea cucumbers. Oceanography and Marine Biology: An Annual Review 54: 367-386##Purcell, S.W., Samyn, Y and Conand, Ch.,2012. Commercially important sea cucumbers of the world. Food and agriculture organization of the united nations. FAO Species Catalogue for Fishery Purposes No. 6. FIR/CAT. 6. 182pp.##Purcella, S.W., Williamsona, D. H. and Ngaluaf, P., 2018. Chinese market prices of beche-de-mer: Implications for fisheries and aquaculture. Marine Policy V. 91, 58-65.##Shahidi, F., 2009. Nutraceuticals and functional foods: Whole versus processed foods. Trends Food Sci.Technol. 20, 376–387.##Slater, M. and Chen, J., 2015. Sea cucumber biology and ecology. Wiley online library. https://doi.org/10.1002/9781119005810.ch3##Stonik, V.A. and Elyakov, G.B., 1988. Secondary Metabolites from Echinoderms as Chemotaxonomic Markers. In: Scheuer, P., Ed., Bioorganic Marine Chemistry, Vol. 2, Springer, Berlin, 43-86. http://dx.doi.org/10.1007/978-3-642-48346-2_2.##Subramaniam, S., Fahy, E., Gupta, S., Sud, M., Byrnes, R.W., Cotter, D., Dinasarapu, A.R. and Maurya, M.R., 2011. Bioinformatics and Systems Biology of the Lipidome. Chemical Reviews, 111, 6452-6490. http://dx.doi.org/10.1021/cr200295k.##Svetashev, V.I., Levin, V.S., Lam, C.N. and Nga, D.T., 1991. Lipid and fatty acid composition of holothurians from tropical and temperate waters. Comp. Biochem. Physiol. 4, 489–494.##Telahigue, K., Chetoui, I., Rabeh, I., Romdhane, MS. and Cafsi, ME., 2010. Comparative fatty acid profiles in edible parts of wild scallops from the Tunisian coast. Food Chem 122:744–746.##Wen, J., Hu, C. and Fan, S., 2010. Chemical composition and nutritional quality of sea cucumbers. J. Sci. Food Agric. 90, 2469–2474.##Zaia, D.M., Thaïs, C. and Zaia, B.V., 1998. Determinação de proteínas totais via espectrofometria: Vantagens e desvantagens dos métodos existentes. Química Nova, 21, 787-793. http://dx.doi.org/10.1590/s0100-40421998000600020.##Zhong, Y., Ahmad Khan, M. and Shahidi, F., 2007. Compositional characteristics and antioxidant properties of fresh and processed sea cucumber (Cucumaria frondosa). J. Agric. Food Chem. 55, 1188–1192.## ##

بررسی تغییرات بافت دستگاه گوارش گورخر ماهی (Danio rerio) تغذیه شده با جیره حاوی اسانس زیره سبز (Cuminum cyminum) The gastrointestinal histological changes in zebra fish (Danio rerio) fed with cumin (Cuminum cyminum) essential oils 1 1 این مطالعه با هدف بررسی اثرات استفاده از جیره حاوی اسانس زیره‌‌سبز (Cuminum cyminum) بر بافت روده و کبد گورخر‌‌ماهی انجام شد. اسانس زیره سبز در دو غلظتmg/kg 500 و 1000 به جیره ماهیان اضافه و در پایان دوره پرورش (۸ هفته) مطالعات بافت‌شناسی انجام شد. نتایج نشان داد ارتفاع ویلی‌‌ها، عرض ‌‌ویلی‌‌ها، نسبت توسعه لایه مخاطی به سروزی، قطر هسته و اندازه هپاتوسیت‌ها، در ماهیان تغذیه شده با جیره حاوی اسانس نسبت به تیمار شاهد بیشتر بود، در حالیکه عرض کریپت‌‌ها نسبت به شاهد کاهش نشان داد. در ماهیان پرورش یافته با جیره حاوی mg/kg 1000 اسانس تعداد سلول‌‌های گابلت نسبت به ماهیان شاهد بیشتر شده بود، در حالیکه در تیمار حاوی غلظت کمتر اسانس، تعداد این سلول‌‌ها نسبت به تیمار شاهد کمتر بود. به ‌‌رغم مشاهده تغییرات مشخص در شاخص‌‌های اندازه‌‌گیری شده، تنها قطر سلول‌‌های کبدی در ماهیان تغذیه شده با جیره حاوی غلظت بالای اسانس با سایر تیمار‌‌ها اختلاف معنی‌‌داری نشان دادند و اندازه این سلول‌‌ها در ماهیان این تیمار نسبت به سایر تیمار‌‌ها بزرگتر بود. به طور کلی با توجه به افزایش نسبت توسعه لایه مخاطی به سروزی و همچنین کاهش تعداد سلول‌‌های گابلت در ماهیان تغذیه شده با جیره حاوی mg/kg 500 اسانس زیره سبز، بنظر می‌رسد استفاده از غلظت‌‌های پایین اسانس در جیره می‌‌تواند منجر به بهبود ویژگی‌‌های هیستولوژیک دستگاه گوارش گورخر ماهی شود. 2 Present study was conducted to investigate the effects of cumin (Cuminum cyminum) essential oil on the intestine and liver tissues of zebra fish. Essential oil was added to the diet in two concentrations (500 and 1000 mg/kg) and at the end of the experiment (8 weeks) histological studies were performed. The results showed that villus height and width, absorption surface area of the intestinal mucous membrane surface, diameters of hepatocyte and their nucleus in the fish that fed with the essential oils were higher than control treatment, while the crypt depth decreased compared with the control. In fish grown with diet containing 1000 mg/kg, the number of goblet cells increased compared with control group, while in fish fed with the lower concentrations, the number of them was lower. Despite the observed changes in the measured parameters just the diameters of the hepatocytes in fish fed with diets containing 1000 mg/kg essential oils showed a significant difference and the size of these cells was larger than other treatments. In general, due to the increase in the absorption surface area and decrease in the number of goblet cells in fish fed with diet containing 500 mg/kg essential oil it seems that the use of low concentrations of essential oils can improve the histological characteristics of the digestive tract. 25 35 2018/04/292018/03/252018/04/30 1397/2/10 2018/11/42018/11/42018/11/4 1397/8/13 محسن شهریاری مقدم M. Shahriari Moghadam دانشگاه زابل ایران mohsen.mshahriari@gmail.com احسان احمدی فر E. Ahmadifar دانشگاه زابل ایران ehsan.ahmadifar@gmail.com Cumin Goblet Cell Hepatocyte Intestine Zebra Fish روده زیره سبز سلول گابلت گورخر‌ماهی هپاتوسیت ##محیطی، اردکانی ج.، اکبریان، ز، نظریان، ا. 1390. تاثیراسانس زیره سبز بر میزان گلوکز و لیپیدهای خون در موش های صحرایی. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد. 13 (3): 388 -397. ##دانشمندی، س.، سلیمانی، ن.، مرتضی، ستاری م. و پورفتح اله، ع.ا. 1389. اثرات متقابل دارویی و فعالیت ضد باکتریایی اسانس زیره سبز. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، 13 (2): 82-75.##عنایت غلامپور، ط.ع.، جعفری، و.، ایمانپور، م.ر. و کلنگی میاندره، ح. 1395. تاثیر عصاره هیدروالکلی گیاه پنج انگشت (Vitex agnus-castus L.) بر شاخص های رشد و نرخ بقا در گورخر ماهی (Danio rerio). یافته های نوین در علوم زیستی، 3 (4): 278-269.##حقیرالسادات، ب.ف.، وحیدی، ع.ر.، صبور، م.ح.، عظیم زاده م.، کلانتر، س.م. و شرفالدینی، م. 1390. بررسی ترکیبات مؤثره و خواص آنتی اکسیدانی اسانس گیاه دارویی زیره سبز (Cuminum cyminum L) بومی استان یزد. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، 2 (4): 481-472.##جعفری، س.، مهدی زاده، ع. و قوام زاده، س. 1395. تاثیر دو دوز مختلف عصاره زیره سبز بر نمایههای گلیسمیکو فاکتورهای التهابی سرم در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2: کارآزمایی بالینی تصادفی شده دوسوکور. مجله دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، 16(2): 201-210.##ستوده، ا.، عابدیان کناری، ع.، خدابنده، ص.، اوجی فرد، ا. 1394. تغییرات بافت شناسی دستگاه گوارش و ترکیب اسیدهای چرب ماهی آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius) در اثر تغذیه با سطوح مختلف اسیدهای چرب ضروری EPA و DHA و ویتامین D جیره. مجله بوم شناسی آبزیان، 5 (3): 138-124.##Acar, Ü., Kesbiç, O.S., Yılmaz, S., Gültepe, N. and Türker, A. 2015. Evaluation of the effects of essential oil extracted from sweet orange peel (Citrus sinensis) on growth rate of tilapia (Oreochromis mossambicus) and possible disease resistance against Streptococcus iniae. Aquaculture, 437:282-286. doi.org/10.1016/j.aquaculture.2014.12.015.##Álvarez, A., García, B.G., Jordán, M.J., Martínez-Conesa, C. and Hernández, M.D. 2012. The effect of diets supplemented with thyme essential oils and rosemary extract on the deterioration of farmed gilthead seabream (Sparus aurata) during storage on ice. Food Chemistry,132(3):1395-1405. oi.org/10.1016/j.foodchem.2011.11.127.##Amerah, A.M. and Ouwehand, A.C. 2016. Use of essential oils in poultry production. Essential Oils in Food Preservation, Flavor and Safety, 101-110. doi.org/10.1016/B978-0-12-416641-7.00010-9.##Banerjee, G. and Ray, A.K. 2017. The advancement of probiotics research and its application in fish farming industries. Research in Veterinary Science, 115: 66-77. /doi.org/10.1016/j.rvsc.2017.01.016.##Dušan, F., Marián, S., Katarína, D. and Dobroslava, B. 2006. Essential oils—their antimicrobial activity against Escherichia coli and effect on intestinal cell viability. Toxicology in Vitro, 20(8): 1435-1445. DOI: 10.1016/j.tiv.2006.06.012. ##Faccioli, C.K., Chedid, R.A., do Amaral, A.C., Vicentini, I.B.F. and Vicentini, C.A. 2014. Morphology and histochemistry of the digestive tract in carnivorous freshwater Hemisorubim platyrhynchos (Siluriformes: Pimelodidae). Micron, 64: 10-19. doi: 10.1016/j.micron.2014.03.011.##Fernandes, A.A.H., Novelli, E.L.B., Fernandes Junior, A. and Galhardi, C.M. 2009. Effect of naringerin on biochemical parameters in the streptozotocin-induced diabetic rats. Brazilian Archives of Biology and Technology, 52(1): 51-59. doi.org/10.1590/S1516-89132009000100007.##Ferreira, P.M., Caldas, D.W., Salaro, A.L., Sartori, S.S., Oliveira, J.M., Cardoso A.J. and Zuanon, J.A. 2016. Intestinal and liver morphometry of the Yellow Tail Tetra (Astyanax altiparanae) fed with oregano oil. Anais da Academia Brasileira de Ciências, 88(2): 911-922. doi.org/10.1590/0001-3765201620150202.##Franz, C., Baser, K.H.C. and Windisch, W. (2010). Essential oils and aromatic plants in animal feeding–a European perspective. A review. ‎ Flavour and Fragrance Journal, 25(5): 327-340. doi.org/10.1002/ffj.1967.##Ghazanfari, S., Mohammadi, Z. and Adib Moradi, M. 2015. Effects of Coriander essential oil on the performance, blood characteristics, intestinal microbiota and histological of broilers. Brazilian Journal of Poultry Science, 17(4): 419-426. doi.org/10.1590/1516-635X1704419-426.##Gulec, A.K., Danabas, D., Ural, M., Seker, E., Arslan, A. and Serdar, O. 2013. Effect of mixed use of thyme and fennel oils on biochemical properties and electrolytes in rainbow trout as a response to Yersinia ruckeri infection. Acta Veterinaria Brno, 82(3): 297-302. doi.org/10.2754/avb201382030297.##He, W., Rahimnejad S., Wang, L., Song K., Lu, K. and Zhang, C. 2017. Effects of organic acids and essential oils blend on growth, gut microbiota, immune response and disease resistance of Pacific white shrimp (Litopenaeus vannamei) against Vibrio parahaemolyticus. Fish and Shellfish Immunology, 70:164-173. doi: 10.1016/j.fsi.2017.09.007. Epub 2017 Sep 4.##Ishikawa, N.A.O.T.O., Wakelin, D.E.R.E.K. and Mahida, Y.R. 1997. Role of T helper 2 cells in intestinal goblet cell hyperplasia in mice infected with Trichinella spiralis. Gastroenterology, 113(2):542-549. doi.org/10.1053/gast.1997.v113.pm9247474.##Jamroz, D., Wertelecki, T., Houszka, M. and Kamel, C. 2006. Influence of diet type on the inclusion of plant origin active substances on morphological and histochemical characteristics of the stomach and jejunum walls in chicken. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 90(5‐6): 255-268. DOI: 10.1111/j.1439-0396.2005.00603.x.##Kandori, H., Hirayama, K., Takeda, M. and DOI, K. 1996. Histochemical, lectin-histochemical and morphometrical characteristics of intestinal goblet cells of germfree and conventional mice. Experimental Animals, 45(2): 155-160. doi.org/10.1538/expanim.45.155.##Khan, W.I. and Collins, S.M. 2004. Immune‐mediated alteration in gut physiology and its role in host defence in nematode infection. Parasite immunology, 26(8‐9): 319-326. DOI: 10.1111/j.0141-9838.2004.00715.x.##Kisielinski, K., Willis, S., Prescher, A., Klosterhalfen, B. and Schumpelick, V. 2002. A simple new method to calculate small intestine absorptive surface in the rat. International journal of clinical and experimental medicine. 2(3): 131-135. DOI: 10.1007/s102380200018.##Lee, H.S. 2005. Cuminaldehyde: aldose reductase and α-glucosidase inhibitor derived from Cuminum cyminum L. seeds. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 53(7): 2446-2450. DOI: 10.1021/jf048451g.##Martin, S.A., Dehler, C.E. and Król, E. 2016. Transcriptomic responses in the fish intestine. Developmental and Comparative Immunology, 64:103-117. DOI: 10.1016/j.dci.2016.03.014.##Peterson, L.W. and Artis, D. 2014. Intestinal epithelial cells: regulators of barrier function and immune homeostasis. Nature. Reviews. Immunology, 14, 141e153. DOI: 10.1038/nri3608.##Sabzi, E., Mohammadiazarm, H. and Salati, A.P. 2017. Effect of dietary l-carnitine and lipid levels on growth performance, blood biochemical parameters and antioxidant status in juvenile common carp (Cyprinus carpio). Aquaculture, 480: 89-93. doi.org/10.1016/j.aquaculture.2017.08.013.##Xu, Y.T., Liu, L., Long, S.F., Pan, L. and Piao, X.S. 2018. Effect of organic acids and essential oils on performance, intestinal health and digestive enzyme activities of weaned pigs. Animal Feed Science and Technology, 235: 110-119. doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2017.10.012.##Zheng, Z.L., Tan, J.Y., Liu, H.Y., Zhou, X.H., Xiang, X. and Wang, K.Y. 2009. Evaluation of oregano essential oil (Origanum heracleoticum L.) on growth, antioxidant effect and resistance against Aeromonas hydrophila in channel catfish (Ictalurus punctatus). Aquaculture, 292(3): 214-218. doi.org/10.1016/j.aquaculture.2009.04.025.## ##

بررسی برخی عناصر فلزی (Al, V, Ni, Zn, Tl, Sn) در بافت‌‌های مختلف ماهی کفال طلایی (Liza aurata) و ارتباط آن با جنسیت و شاخص‌‌ وزن و طولی Analysis of some metal elements (Al, V, Ni, Zn, Tl, and SN) and their relationship with gender and biometric indices in different tissues of the golden grey mullet (Liza aurata) 1 1 پژوهش درمورد غلظت عناصر فلزی در آبزیان از جهت سلامت انسانی اهمیت دارد. هدف از انجام این مطالعه، بررسی میزان غلظت عناصر فلزی روی (Zn)، نیکل (Ni)، قلع (Sn)، آلومینیوم (Al)، وانادیوم (V) و تالیوم (Tl) در بافت خوراکی (عضله) و بافت‌‌های غیر خوراکی (کبد و آبشش) ماهی کفال طلایی و ارتباط آن با جنسیت و شاخص‌‌ وزن و طول است. نمونه‌‌برداری از ماهی کفال طلایی بالغ، از مناطق مختلف نوار ساحلی دریای خزر در دو فصل پاییز و بهار در سال 1393-1394 انجام گردید. استخراج فلزات از بافت، طبق روش استاندارد با استفاده از مخلوط اسید هضم و تعیین غلظت، بوسیله دستگاه جذب اتمی و بر حسب میکروگرم برگرم وزن خشک انجام شد. نتایج نشان داد میزان جذب عناصر فلزی در فصل بهار بیشتر از فصل پاییز و به صورت Zn>Ni>Sn>Al>Tl>V در بافت ماهیچه و Zn> Ni> Al> Sn>V> Tl در بافت‌‌های کبد و آبشش بود. میزان تجمع فلزات بین سه بافت به صورت کبد> آبشش> عضله بود. به ترتیب میزان عناصر آلومینیوم، وانادیوم، روی، نیکل، قلع و تالیوم در بافت عضله 09/0، 04/0، 33/19، 09/0، 43/0 و 04/0؛ در بافت کبد 2/0، 13/0، 44/75، 82/0، 15/0 و 1/0؛ در بافت آبشش 14/0، 07/0، 47/51، 6/0، 09/0 و 07/0 میکروگرم برگرم وزن خشک بود. بیشترین تجمع فلزات در جنس نر دیده شد. رابطه منفی معنی‌‌داری بین جذب فلزات آلومنیوم، وانادیوم و روی در سه بافت با وزن و طول وجود داشت (05/0>p). در مقایسه تجمع عناصر فلزی در بافت عضله با حد مجاز استاندارد سازمان بهداشت جهانی تمامی فلزات مورد بررسی پایین‌‌تر از حد مجاز اعلام شد. 2 The present research was conducted to evaluate the concentration of some metal elements in aquatic animals, which is important for human health. The aims of this study were to examine the concentration of metal elements namely zinc (Zn), nickel (Ni), tin (Sn), aluminum (Al), vanadium (V), and thallium (Tl), and their relationship with gender and biometric indices on edible (muscles) and nonedible (liver and gill) tissues of the golden grey mullet (Liza aurata). Samples were obtained from mature golden grey mullet in different regions on the shoreline of the Caspian Sea in autumns and springs of 2014 and 2015. According to standard methods, metals were extracted of muscles, livers, and gills of the species using the digestion method and an acid mix. The concentration was determined using a graphite atomic absorption spectrometer with µg/g dry weight. Research results revealed that absorption of metal elements was higher in spring than autumn and it was in the Zn>Ni>Sn>Al>Tl>V order in the muscle tissues and the Zn>Ni>Al>Sn>V>Tl order in the liver and gill tissues. The order of concentration of metals in the three aforementioned tissues was as follows: liver>gill>muscle. Concentrations of aluminum, vanadium, zinc, nickel, tin, and thallium in the muscle tissues were 0.09, 0.04, 19.33, 0.09, 04.43, and 0.04 µg/g dry weight, in the liver tissues were 0.2, 0.13, 75.44, 0.82, 0.15, and 0.1 µg/g dry weight, and in the gill tissues were 0.14, 0.07, 51.47, 0.6, 0.09, and 0.07 µg/g dry weight, respectively. The highest concentration of metals was observed in the male species. Weight and length showed a significantly negative relationship with accumulation of aluminum, vanadium, and zinc in the three tissues (p<0.05). The comparison of concentrations of metal elements in muscle tissues to the standard WHO (1996) concentration showed that concentrations of all of the metals under study were lower than the standard levels. 37 46 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/19 1395/9/29 محمد بهروز M. Behruz واحد علوم و تحقیقات تهران ایران mohammad_behrooz@ymail.com مهرنوش نوروزی M. Norouzi دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن ایران nmehrnoosh@yahoo.com Metal Elements Golden Grey Mullet Tissues Iran Coasts Caspian Sea عناصر فلزی ماهی کفال طلایی بافت سواحل ایران دریای خزر ##احمدی، م.، خانی پور، ع. و ابوالقاسمی، ج.، 1394. اندازه گیری و مقایسه غلظت فلزات سنگین کادمیوم، نیکل و روی در بافت خوراکی عضله اردک ماهی (Esox lucius) تالاب انزلی. مجله علمی شیلات ایران، 1 (24) :82-75.##اسماعیلی ساری، ع.، ۱۳۸۱. آلاینده‌ها، بهداشت و استاندارد در محیط زیست. انتشارات نقش مهر. تهران. صفحه ۷۶۷.##الصاق اکبر 1389. تعیین برخی فلزات سنگین در عضلات ماهی سفید (Rutilus frisii kutum) و کپور معمولی (Cyprinus carpio) جنوب مرکزی دریای خزر، نشریه دامپزشکی، شماره 89: 44- 33.##امینی رنجبر، غ. و ستوده نیا، ف.، ۱۳۸۴. تجمع فلزات سنگین در بافت عضله ماهی کفال طلایی (Mugil auratus) دریای خزر در ارتباط با برخی مشخصات بیومتریک (طول استاندارد، وزن، سن و جنسیت). مجله علمی شیلات ایران، 14(3): 18-۱. ##بندانی، غ.، خوشباور رستمی، ح.، یلقی، س.، شکرزاده، م. و نظری، ح.، 1389. سطح فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، کروم و روی) در بافت عضله و کبد ماهی کپور (Cyprinus carpio) سواحل استان گلستان. مجله علمی شیلات ایران، 19 (4): 10- 1.##پازوکی، ج.، ابطحی، ب. و رضایی، ف.، 1388. سنجش میزان فلزات سنگین (Cr و Cd) در بافت پوست و عضله کفال طلایی دریای خزر (Liza aurata) منطقه انزلی. نشریه علوم محیطی، 7 (1): ۳۲–۲۱.##جلالی، ک.، ابطحی، ب.، سمیعی، ک. و سرافرازی اردکانی، م.ر. 1392. بررسی تاثیر اندازه (طول کل) و جنسیت در تجمع فلز سرب در بافت‌های کبد و عضله ماهی زمین کن دم نواری Platycephalus indicus درمنطقه خورموسی (شمال غرب خلیج فارس). نشریه بوم شناسی آبزیان، 2 (4): ۱۷–۱۱.##سلگی، ع. و اسفندی سرافراز، ج.، 1394. تعیین سرب و کادمیوم در بافت خوراکی ماهی کفال طلایی (Liza aurata) سواحل بندر انزلی: انباشت و خطر مصرف آن. نشریه بوم شناسی آبزیان، 5 (1): ۴۳–۳۴.##سلطانی، م.، بزرگی، ع.، سیدپور، ر.، برزگر، م. و طاهری میرقائد، ع. 1393. بررسی میزان فلزات سنگین (مس، کادمیوم و سرب) در برخی اندام های ماهی سفید (Rutilus kutum) و کلمه (Rutilus rutilus) در سواحل جنوبی دریای خزر. مجله زیست دریا، 6 (22): 55-45.##فاضلی، م.ش.، ابطحی، ب. و صباغ کاشانی، آ.، 1384. سنجش تجمع فلزات سنگین سرب، نیکل و روی در بافتهای ماهی کفال (Liza aurata) سواحل جنوبی دریای خزر. مجله علمی شیلات ایران، ۱۴ (1): ۷۸–۶۵.##کلانی، ن.، ریاضی، ب.، کرباسی، ع. و معطر، ف. 1393. بررسی فلزات سنگین (آرسنیک، سرب، کادمیوم، کروم و نیکل) در عضله کفال پوره باریک (Liza saliens) و ارزیابی خط بهداشتی ناشی از مصرف آن برای انسان. مجله آبزیان و شیلات. 5 (17): 65-80.##کوسج، ن.، رحمانی، ع.، کامرانی، ا.، طاهری زاده، م.ر.، علی نیا، م.، 1392. بررسی میزان ارتباط طول بدن با میزان تجمع سرب در ماهی گل خورک والتونی Periophthalmus waltoni در شمال خلیج فارس. مجله اقیانوس شناسی، ۴ (15): ۹–۱.##لکزایی، ف.، بابائی، ه.، خداپرست، ح،. 1394. سنجش فلزات سنگین (سرب،کادمیم، روی و مس) در بافت کبد و عضله ماهی کفال طلائی در دو منطقه حوضه جنوب غربی دریای خزر کیاشهر و تالش. نشریه توسعه آبزی پروری، 9 (3): 58-51. ##مشروفه، ع.، ریاحی بختیاری،ع.، پورکاظمی، م.، 1392. غلظت کادمیوم، نیکل، وانادیوم و روی در عضله و خاویار تاسماهی ایرانی با تاکید بر ارزیابی ریسک ناشی از مصرف عضله (Acipenser persicus). مجله سلامت و محیط، 6 (3): 47-41. ##نصراله زاده ساروی، ح.، پورغلام ، ر.، پورنگ، ن.، رضایی، م.، مخلوق، الف.، یونسی پور، ح.، 1392. مطالعه تجمع برخی از فلزات سنگین در بافت خوراکی ماهی کپور (Cyprinus Carpio) و برآورد میزان سیبل خطر در حوزه ایرانی دریای خزر (سال 1389). مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، 23 (103): 44-33. ##نوروزی، م.، باقری توانی ،م. ، امیرجنتی، آ. و قدرتی، ق. 1395. سنجش غلظت فلزات سنگین در بافتهای ماهی کفال طلایی (Liza aurata) در مناطق مختلف سواحل جنوبی دریای خزر. فصلنامه علوم محیطی. 14 (3). 214-201.##یونسی پور، ح.، نصرالهزاده ساروی، ح. و ساداتی پور، م. 1393. بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین ضروری (آهن، مس و روی) و نیمه ضروری (نیکل، کبالت و منگنز) در بافت خوراکی ماهی کپور دریای خزر .(Cyprinus carpio)نشریه توسعه آبزی پروری، سال هشتم، شماره اول. صفحات 106-95.##Al-Yousuf, M., El-Shahawi, H. and Al-Ghais, S.M., 2000. Trace metals in liver, skin and muscle of Lethrinus lentjan fish species in relation to body length and sex. The Science of the Total Environment, 256 (2–3), pp. 87–94. DOI.org/10.1016/S0048-9697 (99) 00363-0. ##Agah, H., Eghtesadi, P., Owfi, F. and Fatemi, M.R. 2018. Concentrations of some trace metals in the tissues of two commercial fishes from Tonekabon. Journal of the Persian Gulf (Marine Science), Vol.1, No. 2, pp. 55-64.##APHA AWWA WEF, 1992. Standard methods for the examination of water and wastewater. 18th Edn. American public health association. Washington.##EPA method 3051A, Revision 1, 2007. Microwave assisted acid digestion of sediments, sledges, soils and oils. EPA. USA.##Fabris, G., Turoczy, N.J. and Stagnitti, F., 2006. Trace metal concentrations in edible tissue of snapper, flathead, lobster, and abalone from coastal waters of Victoria, Australia. Ecotoxicology and Environmental Safety, Vol.63, No.2, pp. 286 – 292. DOI: 10.1016/j.ecoenv.2004.11.006.##Farkas, A., Salánki, J., and Specziár, A., 2003. Age- and size-specific patterns of heavy metals in the organs of freshwater fish Abramis brama L. populating a low-contaminated site. Water Research, Vol.37, No.5, pp. 959–964.##Filazi, A., Baskaya, R., Kum, C. and Hismiogullari, S.E., 2003. Metal concentrations in tissues of the Black Sea fish Mugil auratus from Sinop-Icliman, Turkey. Human & Experimental Toxicology, Vol.22, No.2, pp. 85–7. DOI.org/10.1191/0960327103ht323oa.##Freedman, B. 1989. The impacts of pollution another stresses on ecosystem structure and function. In: Environment and ecology. Academic press, London.##Khanipour A.A., Ahmadi M. and Seifzadeh M., 2018. Study on bioaccumulation of heavy metals (cadmium, nickel, zinc and lead) in the muscle of wels catfish (Silurus glanis) in the Anzali Wetland. Iranian Journal of Fisheries Sciences. Vol.17, No.1, pp. 244 -250. DOI: 10.22092/IJFS.2018.118782.##Moopam, 1983. Manual of oceanographic observations and pollutant analyses methods. Regional Organization for the Protection of the Marine Environment (ROPME). p. 220.##Pourang, N., Tanabe, S., Rezvani, S. and Dennis, J.H., 2005. Trace elements accumulation in edible tissues of five sturgeon species from the Caspian Sea. Environmental monitoring and assessment, Vol.100 (1–3), pp. 89-108.##Rehbein, H. and Oehlenschlager, J., 2009. Fishery products quality, safety and authenticity. John Wiley and Sons Publishing, 4–10.##World Health Organization (WHO), 1996. Health criteria other supporting information.Guidelines for drinking water quality. Geneva, 31–388.## ##

استخراج ژلاتین به کمک آبکافت آنزیمی از پوست فیل‌ماهی (Huso huso) به روش بهینه یابی سطح پاسخ (RSM) Enzymatic assisted extraction of gelatin from Beloga (Huso huso) fish skin in response surface method (RSM) 1 1 ژلاتین ماهی خصوصاً با داشتن خصوصیاتی مانند دمای ذوب پایین‌تر، حل شدن سریع در دهان و عدم ایجاد حالت الاستیکی یکی از مناسب‌ترین جایگزین‌های ژلاتین پستانداران محسوب شده و به‌عنوان غذایی حلال پذیرفته می‌باشد. هدف این مطالعه بررسی تأثیر سه فاکتور دما در سه سطح 30، 40 و 50 درجه سانتی گراد، آنزیم در سه سطح 01/0%، 055/0% و 1/0% وزنی-وزنی و pH در سه سطح 2، 3 و 4 بر روی استخراج ژلاتین از پوست فیل‌ماهی بود. در این راستا پارامترهای استحکام ژل در قالب نقطه شکست و عمق نفوذ، بازده ژلاتین و پارامترهای رنگ (L*a*b*) پودرهای ژلاتین‌ ستخراج‌شده و میزان سفیدی آن اندازه‌گیری شد. بر اساس نتایج بیشترین بازده ژلاتین تولیدی در فرآیند آنزیمی با میزان 65/21% مربوط به تیمار با دمای50 درجه سانتی‌گراد و نسبت آنزیم 01/0% و 2=pH بود درحالی‌که این عدد در فرآیند شیمیایی 10% به دست آمد. از سوی دیگر، با افزایش pH و درصد آنزیم، استحکام ژل افزایش یافت (۰۵/۰>p). اما دما اثر معنی‌داری بر آن نداشت (۰۵/۰>p). بررسی رنگ ژلاتین نشان داد که میزان روشنایی (L*)، قرمزی (a*) و سفیدی (W) در پودر ژلاتین استخراج‌شده به روش آنزیمی بیشتر از روش شیمیایی بوده (۰۵/۰>p). بیشترین روشنایی در ژلاتینی که با شرایط دمایی 40 درجه سانتی‌گراد، درصد آنزیم 055/0 وزنی-وزنی و 3= pH مشاهده شد. بر اساس نتایج بیشترین بازده ژلاتین تولیدشده در فرآیند آنزیمی با میزان 65/21% مربوط به تیمار با دمای50 درجه سانتی‌گراد و نسبت آنزیم 01/0% و 2=pH بود درحالی‌که این عدد در فرآیند شیمیایی 10% به دست آمد. نتیجه اینکه استفاده از دمای 30 درجه سانتی‌گراد و درصد آنزیم 1/0 وزنی-وزنی و 4=pH منجر به استحکام ژل بیشتر ولی استفاده از دمای50 درجه سانتی‌گراد و نسبت آنزیم 01/0% و 2=pH منجر به تولید ژلاتین با بازده بیشتر می‌شود. 2 Fish gelatin, by benefiting the lower melting point, quicker mouth melting and presenting elastic characteristics is considered as the most proper substitute for mammalians gelatin and as a Halal food item. The aim of this study was to evaluate the effects of temperature at three levels of 30, 40 and 50 ºC, enzyme at 0.055%, 0.01% and 0.1% (w/w) levels and pH at 2, 3 and 4 levels on the quality of extracted gelatin from Huso huso fish skin. Accordingly, the gel strength in form of breaking force and distance, yield and color (L*a*b*) and whiteness of resultant gelatin were determined. According to the results, the highest gelatin yields as 21.65% was related to the enzymatic assisted method at 50 ºC, 0.01% enzyme at pH=2, whereas it was obtained as 10% at the chemical extraction method. Based on the results, despite from temperature, by increasing of pH and enzyme percentage, the firmness of gelatin was increased (p<0.05). The highest firmness was recorded at 30 ºC, 0.1% enzyme at pH=4. The color data revealed that lightness (L*), redness (a*) and whiteness of enzymatic extracted gelatin powder was higher that the chemical extracted one (p<0.05). The highest lightness was observed at 40 ºC, 0.055% enzyme at pH=3. In conclusion, by application of 30 ºC and 0.1% enzyme at pH=4 the highest gelatin with the highest firmness is achievable, while using 50 ºC and 0.01% enzyme at pH=2 could results the gelatin yield. 47 56 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/29 1396/10/8 زهرا اسکندری Z. Eskandari دانشگاه منابع طبیعی ،ساری ایران shadieskandari0704@gmail.com سید علی جعفرپور A. Jafarpour دانشگاه ساری ایران a.jafarpour@sanru.ac.ir علی معتمدزادگان A. Motamedzadegan دانشگاه منابع طبیعی ،ساری ایران Firmness Enzymatic Extraction Yield Color Gelatin Huso huso استخراج آنزیمی ژلاتین استحکام ژل رنگ بازده ##ابدالی, س. و معتمدزادگان، ع.، ۱۳۹۰. کاربرد ژلاتین ماهی به عنوان یکی از مهمترین منابع ژلاتین حلال در دنیا. اولین سمینار ملی امنیت غذایی، سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سوادکوه، https://www.civilica.com/Paper-FSS01-FSS01_304.html##اسمعیلی خاریکی، م.، رضایی، م.، معتمدزادگان، ع.، 1389. بهینه سازی و ارزیابی خواص فیزیکوشیمیایی ژلاتین پوست کوسه چانه سفید. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.##تقی زاده اندواری، ق. و رضایی، م، 1391. اثر پوشش ژلاتین همراه با اسانس دارچین بر دوره ماندگاری فیله ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) در دمای یخچال، مجله علمی شیلات ایران، 21( 1): 24-13.##فلاحتکار، ب. و شاهواری، ح، 1393. استفاده از اتوسکوپ در تعیین جنسیت فیل ماهیان پرورشی (Huso huso). مجله علمی شیلات ایران, 67(1): 94-87.##Aehle, W. (Ed.)., 2007. Enzymes in industry: production and applications. John Wiley & Sons. 492p.## Asher, D.M., 1999. The transmissible spongiform encephalopathy agents: concerns and responses of United States regulatory agencies in maintaining the safety of biologics. Developments in biological standardization, 100:103-118.##Bailey, A.J., Paul, R.G., and Knott, L., 1998. Mechanisms of maturation and ageing of collagen. Mechanisms of ageing and development, 108:439-445. DOI:. 10.1016/S0047-6374(98)00119-5##Chanarat, S. and Benjakul, S., 2012. Comparative study on protein cross‐linking and gel enhancing effect of microbial transglutaminase on surimi from different fish. Journal of the Science of Food and Agriculture, 92:844-852. DOI: 10.1002/jsfa.4656##Cheow, C.S., Norziah, M.S., Kyaw, Z.Y. And Howell, N.K., 2007. Preparation and characterisation of gelatins from the skins of sin croaker (johnius dussumieri) and shortifin scad (Decapterus macrosoma). Journal of Food chemistry, 101:386-391. DOI: 10.1016/j.foodchem.2006.01.046##Cho, S.M., Kwak, K.S., Park, D.C., Gu, Y.S., Ji, C.I., Jang, D.H., Lee, Y.B. And Kim, S.B., 2004. Processing optimization and functional properties of gelatin from shark (Isurus oxyrinchus) cartilage. Journal of Food Hydrocolloids, 18:573-579. DOI: 10.1016/j.foodhyd.2003.10.001 ##Damrongsakkul, S., Ratanathammapan, K., Komolpis, K., Tanthapanichakoon, W., 2008. Enzymatic hydrolysis of rawhide using papain and neutrase. Journal of Industrial and Engineering Chemistry, 14:202-206. DOI: 10.1016/j.jiec.2007.09.010##Da Trindade Alfaro, A., Simoes Dacosta, C., Graciano Fonseca, G. and Prentice, C., 2009. Effect of Extraction Parameters on the Properties of Gelatin from King Weakfish (Macrodon ancylodon) Bones. Journal of Food Science and Technology International, 15:553-562. DOI: 10.1177/1082013209352921##Feng, W., Zhao, T., Zhou, Y., Li, F., Zou, Y., Bai, S., ... and Wu, X., 2013. Optimization of enzyme-assisted extraction and characterization of collagen from Chinese sturgeon (Acipenser sturio Linnaeus) skin. Pharmacognosy magazine, 9:S32-S37. DOI: 10.4103/0973-1296.117859##Gilsenan, P.M. and Ross-Murphy, S.B., 2000a. Rheological characterisation of gelatins from mammalian and marine sources. Food Hydrocolloids, 14:191-195. DOI: 10.1016/S0268-005X(99)00050-8##Gilsenan, P.M. and Ross-Murphy, S.B., 2000b. Rheological characterization of gelatins from mammalian and marine sources. Food Hydrocolloids, 12:191- 195. DOI: 10.1016/S0268-005X(99)00050-8##Haiying liu. D.L., and Shidong guo., 2008. Rheological properties of channel catfish (Ictalurus punctaus) gelatin from fish skins preserved by different methods. Science Direct, 41:1425-1430. DOI: 10.1016/j.lwt.2007.09.006##Holzer, D, 1996. Gelatin production. US patent, 5:484,888. DOI: 10.1111/j.1365-2621.2006.01509##Jamilah, B. Harvinder, K.G., 2002. Properties of gelatins from skins of fish: black tilapia (Oreochromis mossambicus) and red tilapia (Oreochromis nilotica). Food Chemistry, 77:81-84. DOI: 10.1016/S0308-8146(01)00328-4##Johnston-Banks, F.A., 1990. Food gels, London, Elsevier Applied Science Publ. pp233-289.##Jongjareonrak, A., Benjakul, S., Visessanguan, W., Nagai, T., and Tanaka, M., 2005. Isolation and characterisation of acid and pepsin-solubilised collagens from the skin of Brownstripe red snapper (Lutjanus vitta). Food Chemistry, 93:475-484. DOI: 10.1016/j.foodchem.2004.10.026##Kageyama, T., and Takahashi, K., 1976. Pepsinogens and pepsins from gastric mucosa of japanese monkey Purification and characterization. Journal of Biochemistry, 79:455-468. DOI: 10.1093/oxfordjournals.jbchem.a131089##Kageyama, T., Tanabe, K., and Koiwai, O., 1990. Structure and development of rabbit pepsinogens. Stage-specific zymogens, nucleotide sequences of cDNAs, molecular evolution, and gene expression during development. Journal of Biological Chemistry, 265:17031-17038.##Karim, A.A., and Bhat, R., 2009. Fish gelatin: properties, challenges, and prospects as an alternative to mammalian gelatins. Food hydrocolloids, 23:563-576. DOI: 10.1016/j.foodhyd.2008.07.002##Knott, L., and Bailley, A.J., 1998. Collagen cross-links in mineralizing tissues: A review of their chemistry, function, and clinical relevance. Review Article, 22:181-187. DOI: 10.1016/S8756-3282(97)00279-2##Kolodziejska, I., Kaczorowski, K., Piotrowska, B., and Sadowska, M., 2004. Modification of the properties of gelatin from skins of Baltic cod (Gadus morhua) with transglutaminase. Food Chemistry, 86: 203-209. DOI: 10.1016/j.foodchem.2003.08.036##Liu, D., Liang, L., Regenstein, J.M. and Zhou, P., 2012. Extraction and characterisation of pepsin-solubilised collagen from fins, scales, skins, bones and swim bladders of bighead carp (Hypophthalmichthys nobilis). Food Chemistry, 133:1441-1448. DOI: 10.1016/j.foodchem.2012.02.032##Lassoued, I., Jridi, M., Nasri, R., Dammak, A., Hajji, M., Nasri, M., Barkia, A., 2014. Characteristics and functional properties of gelatin from thornback ray skin obtained by pepsin-aided process in comparison with commercial halal bovine gelatin. Food Hydrocolloids, 41:309-318. DOI: 10.1016/j.foodhyd.2014.04.029##Martin, P., Trieu-Cuot, P., C.J., Ribadeau dumas, B., 1982. Purification and characterization of bovine gastricsin. European Journal of Biochemistry, 122:31-39.##Matmaroh, K., Benjakul, S., Prodpran, T., Encarnacion, A.B., and Kishimura, H., 2011. Characteristics of acid soluble collagen and pepsin soluble collagen from scale of spotted golden goatfish (Parupeneus heptacanthus). Food chemistry, 129:1179-1186. DOI: 10.1016/j.foodchem.2011.05.099##Mohtar, N.F., Perera, C.O., Quek, S.Y., and Hemar, Y., 2013. Optimization of gelatine gel preparation from New Zealand hoki (Macruronus novaezelandiae) skins and the effect of transglutaminase enzyme on the gel properties. Food hydrocolloids, 31:204-209. DOI: 10.1016/j.foodhyd.2012.10.011##Muto, N., and Tani, S., 1979. Purification and characterization of rat pepsinogens whose contents increase with developmental progress. Journal of Biochemistry, 85:1143-1149.##Nalinanon, S., Benjakul, S., and Kishimura, H., 2010. Collagens from the skin of arabesque greenling (Pleurogrammus azonus) solubilised with the aid of acetic acid and pepsin from albacore tuna (Thunnus alalunga) stomach. Journal of the Science of Food and Agriculture, 90:1492–1500. DOI: 10.1002/jsfa.3973##Nalinanon, S., Benjakul, S., Visessanguan, W., and Kishimura, H., 2007. Use of pepsin for collagen extraction from the skin of bigeye snapper (Priacanthus tayenus). Food Chemistry, 104:593-601. DOI: 10.1016/j.foodchem.2006.12.035##Nielsen, P.K., and Foltmann, B., 1995. Purification and characterization of porcine pepsinogen B and pepsin B. Archives of biochemistry and biophysics, 322:417-422. DOI: 10.1006/abbi.1995.1483##Ockerman, H.W., and Hansen, C.L., 1988. Glue and gelatin animal by-product processing, New York, Ellis Horwood. pp133-157.##Pourkazemi M., 1997. The survey status of sturgeon fishes and their conservation in the Caspian Sea. Iranian Journal of Fisheries Science, 3:13-22.##Rahman, M.S., AL-SAIDI, G.S., and Guizani, N., 2008. Thermal characterisation of gelatin extracted from yellowfin tuna skin and commercial mammalian gelatin. Food Chemistry, 108:472-481. DOI: 10.1016/j.foodchem.2007.10.079##Regenstein, J.M., and Zhou, P., 2007. Collagen and gelatin from marine by-product, Maximising the value of marine by-products, Elsevier, pp279-303.##Sogawa, K., Fugii-Kuriyama, Y., Mizukami, Y., Ichihara, Y., and Takahashi, K., 1983. Primary structure of human pepsinogen gene. Biological Chemistry, 258:5306-5311. DOI: 10.1074/jbc.H118.001463##Suzuki, M., Narita, Y., Oda, S.I., Moriyama, A., Takenaka, O., and Kageyama, T., 1999. Purification and characterization of goat pepsinogens and pepsins. Comparative Biochemistry and Physiology Part B: Biochemistry and Molecular Biology, 122:453-460. DOI: 10.1016/S0305-0491(99)00029-2##Tong, Y., and Ying, T., 2013. Gelling strength improvement and characterization of a gelatin from scales of bighead carp (Aristichthys nobilis). Journal of Food, Agriculture and Environment, 11:146-150.##Veis, A., 1964. The macromolecular chemistry of gelatin, New York, Academic Press, pp433.##Wilesmith, J.W., Ryan, J.B., and Atkinson, M.J., 1991. Bovine spongiform encephalopathy: epidemiological studies on the origin. The veterinary record, 128:199-203.##Yang, H., Wang, Y., Jiang, M., Oh, J.H., Herring, J., and Zhou, P., 2007. 2‐Step Optimization of the extraction and subsequent physical properties of channel catfish (ictalurus punctatus) skin gelatin. Food Science, pp72. DOI: 10.1111/j.1750-3841.2007.00319.x##Zhang, Y., Liu, W., Li, G., Shi, B., Miao, Y., and Wu, X., 2007. Isolation and partial characterization of pepsin-soluble collagen from the skin of grass carp (Ctenopharyngodon idella). Food chemistry, 103:912-906. DOI: 10.1016/j.foodchem.2006.09.053##Zhao, L., Budge, S.M., Ghaly, A.E., Brooks, M.S., and Dave, D., 2011. Extraction, purification and characterization of fish pepsin: a critical review. Food Process Technol, 2:6-2. DOI: 10.4172/2157-7110. 1000126## ##

معرفی دستگاه جدید انتقال مرجان‌‌ها (Coral carrier) و مقایسه آن با دستگاه (Carrier basket) Introducing Coral carrier and comparing it with Carrier basket 1 1 مرجان‌‌ها جانوران دریایی از رده آنتوزوآ (Anthozoa) و شاخه کنیداریا (Cnidaria) متشکل از پولیپ های متراکم هستند که هر کدام از آنها به صورت انفرادی به همراه جلبکی به نام زوگزانتلا زندگی همزیستی دارند. صخره‌های مرجانی از مهم‌ترین و مفیدترین عوامل در اکوسیستم‌های دریایی محسوب می‌شوند. به همین دلیل حفاظت و ترمیم این آبزی در برنامه‌های توسعه‌ای پایدار از توجه ویژه‌ای برخوردار است. در سال 1390 به دنبال طرح توسعه اسکله شهید بهشتی در چابهار و به حداقل رساندن آسیب به ادامه حیات مرجان‌های این منطقه، با سرمایه‌گذاری سازمان بنادر و دریا نوردی اقدام به جابجایی مکانی این مرجان‌ها گردید. از آنجایی که مرجانها موجوداتی ظریف، حساس، شکننده و آسیب‌پذیرند، جابجایی آنها می‌بایستی با حداکثر احتیاط انجام شود، تا احتمال شکستن و مرگ و میر آنها به حداقل برسد. حامل مرجان ((Coral carrier وسیله ای است که در جابه جایی مرجان‌‌ها در پروژه توسعه اسکله شهید بهشتی مورد استفاده قرار گرفت. با این وسیله در مدت چهل و پنج روز تعداد 18000 عدد مرجان به مکان مناسبی منتقل گردید. نتایج انتقال مرجان‌ها با دستگاه رایج سبد حامل (Carrier basket) و دستگاه حامل مرجان مقایسه گردید. این بررسی نشان داد، مرجان‌‌هایی که توسط دستگاه سبد حامل و دستگاه حامل مرجان جابجا شده بودند بترتیب 34 و 76% سالم در حین عملیات به مقصد انتقال داده شدند. نتایج پایش یکساله بترتیب نشان از حیات و سلامت معنی‌داری در سطح P<0/05 با بقاء 26 و 92% از مرجانهای حمل شده با سبد حامل و حامل مرجان را داشت. با توجه به کارایی دستگاه ابداعی حامل مرجان و اطمینان از عملکرد آن در انتقال مرجان‌ها، این دستگاه می‌تواند جایگزین مناسبی برای دستگاه سبد حامل باشد. 2 Corals belong to Anthozoa and Cnidaria class, consisting of densely populated polyps, each of them individually lives with algae called Zugansentla. Coral reefs are one of the most important and effective factors in marine ecosystems. For this reason, conservation and restoration of this aquatic environment, especially in sustainable development programs, is mentioned. In 2011, a group of coral reef located Shahid Beheshti pier in Chabahar was transferred to safe area under investment of the ports and seaside organization. This corals were endangered due to e development of Shahid Beheshti pier project. Since the corals are subtle, sensitive, fragile and vulnerable, their displacement should be done with maximum caution in order to minimize the chances of breaking and mortality. Coral Carrier was a vehicle which forty-five days used to move coral in the development project of Shahid Beheshti pier. Qua in this period, 18,000 corals were transferred to a proper location. The study showed that 34 and 76% corals safely relocated by coral basket and coral carriers respectively. The results of one year monitoring significantly showed 26 and 92% survival of corals performed with coral basket and coral carriers respectively at the level of P<0.05. Due to the efficiency of the coral carrier's innovative device and its reliance on coral transfer, this device can be a good alternative to the coral basket system. 57 66 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/5 1394/3/15 دانیال اژدری D. Ajdari موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ایران danielajdari@yahoo.com Corals Coral relocation Coral Basket Coral Carrier Oman Sea. مرجان انتقال مرجان حامل مرجان سبد حامل دریای عمان ##اژدری، د. و اژدری، ز.، 1384. زیستگاههای مصنوعی دریایی و پیشرفت آن در ایران . انتشارات موج سبز. 96 صفحه.##اژدری، د. و سنجانی، م.س.، 1390. گزارش نهایی پروژه مطالعه و انتقال مرجان های واقع در محدوده طرح توسعه بندر شهید بهشتی چابهار. مرکز تحقیقات شیلاتی آب‌های دور چابهار 68 صفحه .## خبرگزاری فارس، 1390. گروه اجتمایی حوزه گردشگری و محیط زیست. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13900803000113. ##خلفه نیل ساز، م.، دهقان مدیسه، س.، مزرعاوی، م.، اسماعیلی، ف.، و سبزعلیزاده، س.، 1384. بررسی هیدرولوژیک و هیدروبیولوژیک خلیج فارس در آبهای استان خوزستان.مرکز تحقیقات آبزی پروری جنوب کشور. موسسه تحقیقات و آموزش شیلات ایران.124 صفحه.##دهقان مدیسه، س.، مزرعاوی، م.، اسماعیلی، ف.، و اسکندری، غ.، 1381‌. بررسی تنوع و فراوانی ایکتیوپلانکتونهای سواحل شرقی استان خوزستان ، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. 89 صفحه. ##سنجانی، م.س. و چگینی، و.، 1386. بررسی روند تغییرات زمانی و مکانی پارامترهای فیزیکی (دما، شوری و چگالی) آب خلیج چابهار. هشتمین همایش بین‌المللی مهندسی سواحل، بنادر و سازه‌های دریایی (ICOPMAS 1386)، سازمان بنادر و دریانوردی، ایران. ##نیکوییان، ع.، سواری، ا. و عطاران، گ.، 1377. بررسی تنوع دوکفه‌ایها در خلیج چابهار. مجله علمی شیلات. سال هفتم. بهار 1377.صفحات 99-95.##Ajdari, D., 2009. Effect of artificial reefs on demersal fish rehabilitation in Bandar Lengeh, Persian Gulf, Iran. Dissertation, University Putra Malaysia (UPM).##Ajdari, D., Motallebi, A.A., Sharifrohani, M., Sanjani, S., Ajdari, Z., Hajirezaee, S. and Ibrahim, Z.Z., 2013. Coral relocation in Chabahar Bay, the North-east of Oman Sea Iranian Journal of Fisheries Sciences, 12(1):241-247.##Ajdari, D., Sohrabi Ghomi, R., Ajdari, Z. and Ajdahakoshpor, A., 2014. coral relocation in order to conservation, restocking and development of marine environment in chabahar bay, iran- oman sea, PIANC world congress San Francisco, usa.10 ps##Ban Kao, C. , Leuk, A., 2011. Coral Nursery Program Update Chad Scott New Heaven Marine Conservation Program New Heaven Dive.School##Dizon, R. M., & Edwards, A. J., 2010. Methods of coral transplantation CHAPTER • Pp 99-112 in: Reef rehabilitation Methods manual (ed. A. J. Edwards). Coral reefs targeted research & capacity building for management program: St. Lucia Australia ##Kenny I., Kramer A., eter Wilson Kelly P. and Burbury T., 2012. Coral Relocation: A mitigation tool for dredging works in Jamaica. Proceedings of the 12th International Coral Reef Symposium, Cairns, Australia, 9-13 July, pp17.##Kilbane D., Graham B., Mulcahy R., Onder A. and Pratt M., 2008. Coral relocation for impact mitigation in Northern Qatar, Proceedings of the 11th International Coral Reef##Ove Hoegh-Guldberg, 2005. Low coral cover in a high-CO2 world Centre for Marine Studies, University of Queensland, St. Lucia,Queensland, Australia, published 24 August. Vol 110,pp12 ##Paul L., Jokiel K., Rodgers S. and Fred Farrell, 2005 . Coral Reef Assessment and Monitoring Program (CRAMP), Journal University of Hawaii Vol. 14, pp 9. ##Risk, 2013. Report for state of corals in Chabahar bay, Environment Organisation ## ##

ارزیابی وضعیت بهره‌برداری ماهی کلمه خزری، Rutilus caspicus Yakovlev, 1870 در جنوب شرقی دریای خزر Assessing exploitation status of Caspian roach (Rutilus caspicus, Yakovlev, 1870) in southeast of the Caspian Sea 1 1 ماهی کلمه خزری (Rutilus caspicus, Yakovlev, 1870) یکی از با ارزش‌ترین گونههای تجاری دریای خزر است که طی دهههای گذشته، میزان صید آن به دلیل بهرهبرداری بیش از حد، نوسانات زیادی داشته است. در این پژوهش، دادههای طولی حاصل از 246 نمونه صید شده از تورهای شرکتهای تعاونی پره مستقر در سواحل جنوب شرقی دریای خزر در فصل صید 94-1393 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد، ماهیان صید شده در دامنه سنی 10-3 سال، دامنه طول چنگالی 5/14 تا 1/32 سانتیمتر و دامنه وزنی 7/70 تا 437 گرم قرار داشتند. پارامترهای رشد در معادله ون برتالانفی بصورت ](766/0+t)12/0-e-1[ 8/41= Lt بدست آمد. رابطه طول چنگالی- وزن بصورت 9184/2FL0208/0=WT (901/0=R2) برای مادهها و 0244/3FL0138/0=WT (92/0=R2) برای نرها محاسبه گردید. الگوی رابطه طول چنگالی و وزن کل در هر دو جنس ایزومتریک بود. ضرایب مرگ و میر کل (Z)، مرگ و میر طبیعی (M) و صیادی (F) بترتیب 239/1، 324/0 و 916/0 بر سال و نرخ بهرهبرداری (E) 74/0 محاسبه شد. میزان زی‌توده ماهی کلمه 417 کیلوگرم و میزان MSY معادل 215 کیلوگرم محاسبه و برآورد گردید، درحالیکه کل میزان صید شرکتهای تعاونی پره معادل 28 کیلوگرم بود. بنابراین، ذخایر ماهی کلمه در بخش جنوب شرقی دریای خزر بشدت در صید بیش از حد بوده است و نیازمند ارائه راهکارهای مدیریتی کارا جهت حفظ ذخایر آن میباشد. 2 Caspian roach (Rutilus caspius), is one of the most important commercial species in the Caspian Sea with a high level of catch fluctuations over the past decades mainly due to overfishing. In this study, data from 246 specimens caught from beach seine cooperative companies in the southeast coast of the Caspian Sea during the October 2014- April 2015 were analyzed. Results showed that the fish age were ranged between 3 to 10 years with fork lengths and weights ranging 14.5-32.1 cm and 70.7-437 g, respectively. The growth parameters of the von Bertalanffy equation were found as Lt=41.8 [1-e–0.12(t+0.766)]. The length-weight relationships were estimated to be WT= 0.0208 FL2.9184 (R2 =0.901) for females and WT= 0.0138 FL3.0244 (R2 =0.921) for males. Weight increased isometrical with the fork length for females and males. Total mortality, natural and fishing coefficients (Z, M, F) and exploitation rate (E) were estimated to be 1.239, 0.324, 0.916 year-1 and 0.74, respectively. Fish biomass and maximum sustainable yield (MSY) were equal to 417 Kg and 215 Kg, while the ration of cooperative companies catch was 28 Kg. Therefore, it is suggested that the Caspian roach stocks are severely exposed to overfishing, and there is an urgent need to efficient management for stock conversation. 67 76 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/27 1396/12/8 2018/11/42018/11/42018/11/42018/11/14 1397/8/23 رجب دردی تاتار R. Tatar دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ایران sgorgin@gmail.com رسول قربانی R. Ghorbani دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ایران rasulghorbani@gmail.com سعید گرگین S. Gorgin دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ایران sgorgin@gau.ac.ir غلامعلی بندانی Gh. Bandani موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران gorgin_s@yahoo.com محسن یحیایی M. Yahyaei اداره کل شیلات استان گلستان ایران mohsenyahyaee@yahoo.com Growth parameters Southeast of the Caspian Sea Biomass Rutilus caspius پارامترهای رشد جنوب شرقی دریای خزر زیتوده ماهی کلمه Rutilus caspicus ##بندانی، غ. ع.، 1392. ارزیابی ذخایر ماهی کپور و کلمه در آب‌های ایرانی جنوب دریای خزر. واحد اجرا: مرکز تحقیقات ذخایر آبزیان آب های داخلی، 40 صفحه.##پقه، ا.، مقصودلو، ت. و عبدلی، ا.، 1383. مطالعه سن و رشد ماهی کلمه (Rutilus rutilus capicus) تالاب گمیشان (جنوب شرقی دریای خزر). نشریه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، 11(4): 162-151. ##تقوی جلودار، ح. و امری صاحبی، ا.، 1395. بررسی برخی خصوصیات زیستی، سن، جنسیت و پارامترهای رشد ماهی کلمه در سواحل جنوبی شرقی دریای خزر (منطقه ساری و بندر ترکمن). مجله علمی شیلات ایران، 25 (1): 193-183. ##خواجه، م. و علاقی، خ.، 1377. بررسی سن و رشد ماهی کلمه در تالاب گمیشان. جلسه بحث کارشناسی رشته شیلات. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، 66 صفحه.##دریانبرد، غ.، عبدالملکی، ش.، کر، د. و بندانی، غ.، 1388. ارزیابی ذخایر ماهیان استخوانی در سواحل ایرانی دریای خزر در سال 86-1384. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران، 158 صفحه.##شیخ، م.، حاجی‌مرادلو، ع. م.، قربانی، ر.، ملایی، م. و خدانظری، آ.، 1390. تاثیر سطوح مختلف دیازینون بر مقادیر LC50، هماتوکریت و علائم بالینی در بچه‌ماهی کلمه ترکمنی. مجله علمی شیلات ایران، 20(3): 62-55.##عبدالملکی، ش.، غنی‌نژاد، د.، بورانی، م. ص.، پورغلامی، ا.، دریانبرد، غ. و بندانی، غ.، 1384. ارزیابی ذخایر ماهیان استخوانی دریای خزر در سال 84-1383. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران، 145 صفحه.##عبدلی، ا.، 1395. ماهیان آب‌های داخلی. انتشارات ایران‌شناسی، 274 صفحه. ##عبدلی، ا. و نادری، م.، 1387. تنوع زیستی ماهیان حوضه جنوبی دریای خزر. انتشارات علمی آبزیان، 242 صفحه.##غنی‌نژاد، د.، عبدالملکی، ش.، بورانی، م. ص.، پورغلامی، ا.، فضلی، ح.، بندانی، غ. و عباسی، ک.، 1381. ارزیابی ذخایر ماهیان استخوانی دریای خزر، گزارش نهایی. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران، 165 صفحه.##غنی‌نژاد، د.، عبدالملکی، ش.، بورانی، م. ص.، پورغلامی، ا.، فضلی، ح.، عباسی، ک. و بندانی، غ.، 1382. ارزیابی ذخایر ماهیان استخوانی دریای خزر در سال 82-1381. مرکز تحقیقات ماهیان استخوانی دریای خزر، 173 صفحه.##فضلی، ح.، 1394. پویایی جمعیت ماهیان استخوانی حوضه جنوبی دریای خزر. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران، 72 صفحه.##فضلی، ح. و دریانبرد، غ.، 1396. بررسی تغییرات مکانی صید و گروه‌بندی شرکت‌های تعاونی پره ساحلی در سواحل ایرانی دریای خزر. مجله علمی شیلات ایران، 26(2): 69-61. ##فضلی، ح.، پرافکنده حقیقی، ف.، کی‌مرام، ف. و دریانبرد، غ. ر.، 1395. بررسی تغییرات مکانی و زمانی فراوانی و تنوع زیستی ماهیان استخوانی در پره های صیادی در سواحل ایرانی دریای خزر. مجله علوم و فنون شیلات، 5 (3): 120- 109.##قربانزاده، ر. و نظری، س.، 1394. سالنامه آماری سازمان شیلات ایران 1393-1392. دفتر برنامه‌ریزی و بودجه، 64 صفحه.##قربانی، ر.، باغفلکی، م. و شالویی، ف.، 1391. محیط زیست دریای خزر. انتشارات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، چاپ اول، 344 صفحه.##مهدی‌پور، ن.، سعیدپور، ب. و بندانی، غ. ع.، 1395. تعیین ساختار سنی، نسبت جنسی و الگوی رشد مولدین ماهی کلمه Rutilus caspicus (Yakovlev, 1870)در سواحل جنوب شرقی دریای خزر (استان گلستان. نشریه پژوهش-های ماهی‌شناسی کاربردی، 4(1): 27-17. ##نادری، م و عبدلی، ا.، 1384. اطلس ماهیان جنوبی دریای خزر (آب‌های ایران). مؤسسه تحقیقاتی شیلات ایران، 80 صفحه.##ندافی، ر.، امیری مجازی، ب.، کرمی، ب.، کیابی، ب. و عبدلی، ا.، 1380 . بررسی بعضی ویژگی‌های بوم شناسی و زیست شناسی ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) در تالاب انزلی. مجله منابع طبیعی ایران، 55 (6): 243-225.##ندافی، ر.، امیری مجازی، ب.، کرمی، ب.، کیابی، ب. و عبدلی، ا.، 1381. بررسی برخی ویژگی‌های ماهی کلمه ترکمنی در تالاب گمیشان. مجله علمی شیلات، 11(3): 126-103. ##وثوقی، غ. ح. و مستجیر، ب.، 1371. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران، صفحات 53- 57.##Beverton, R. J. H., and Holt, S. J., 1964. Tables of yield functions for fishery assessment. FAO Fisheries Technical Paper, Rome, 38: 49.##Biswas, S. P., 1993. Manual of methods in fish biology. South Asian Publishers Dibrugrh University Dibarugarch, pp. 60-90. ##Hamley, J. M., 1975. Review of gillnet selectivity. Journal of the Fisheries Research Board of Canada, 32(11). 1943-1969. https://DOI.org/10.1139/f75-233.##Pauly, D., 1984. Fish population dynamics in tropical waters: a manual for use with programmable Reviews 8, ICLARM, Manilla. 325p.##Sedaghat S., and Hoseini S. A., 2012. Age and Growth of Caspian Roach, Rutilus rutilus caspicus in Southern Caspian Sea, Iran. World Journal of Fish and Marine Sciences, 45: 533-535. DOI: 10.5829/idosi.wjfms.2012.04.05.64149.##Sparre, P., and Venema. S. C., 1998. Introduction to tropical fish stock assessment, Part I: Manual. FAO Fisheries Technical Paper. 306/1, Rome. 376p.##Thompson, W.F., and Bell, H., 1934. Biological statistics of the Pacific halibut fishery. 2.Effect of changes in intensity upon total yield, and yield per unit gear. Rep. Internat. Fish. Comm. 8, 48 pp.##Ünver, B., 1998. An Investigation of the reproduction properties of chub (Leuciscus cephalus L., 1758) in Lake Tödürge (Zara/Sivas). Turkish Journal of Zoology, 22: 141-147. ISSN: 1300-0179.## ##

تأثیر جایگزینی سطوح مختلف روغن کانولا با روغن ماهی در جیره غذایی بر شاخص‌های رشد، نرخ بازماندگی و آنالیز لاشه ماهی قزل آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) انگشت قد Effects of replacing dietary fish oil with canola oil on growth indices, survival rate and body chemical composition of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fingerling 1 1 این پژوهش به منظور بررسی اثرات جایگزینی سطوح مختلف روغن کانولا با روغن ماهی در جیره غذایی بر شاخص‌‌های رشد، نرخ بازماندگی و آنالیز لاشه ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) انگشت قد طراحی و اجرا گردید. بدین منظور، سه جیره آزمایشی با سطح پروتئین یکسان (40 درصد) و سطوح چربی 100 درصد تهیه شد (جیره اول با 100 درصد روغن ماهی، جیره دوم با 100 درصد روغن کانولا و جیره سوم با 50 درصد روغن ماهی و 50 درصد روغن کانولا با سه تکرار). سپس 405 عدد ماهی قزل آلای رنگین کمان با میانگین وزن 1±11گرم و تراکم 45 عدد در 9 حوضچه طی مدت هشت هفته با جیره های آزمایشی مورد تغذیه قرار گرفتند. بر اساس نتایج بدست آمده، ترکیب 50 درصد روغن ماهی و 50 درصد روغن کانولا در جیره، موجب بهبود شاخص‌‌های رشد شامل وزن نهایی، درصد افزایش وزن، ضریب رشد ویژه و شاخص وضعیت گردید و تفاوت معنی‌داری را با سایر تیمارها نشان داد (05/0>p). از نظر ضریب تبدیل غذایی نیز اختلاف مشاهده شده در هر سه تیمار معنی‌دار بود (05/0>p) و بیشترین میزان آن در تیمار 100 درصد روغن ماهی مشاهده شد، هر چند در بین تیمارهای مختلف از نظر درصد بازماندگی و مقادیر پروتئین، چربی، خاکستر و رطوبت لاشه ماهیان اختلاف معنی‌داری وجود نداشت (05/0<p). بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه، جایگزینی بخشی از روغن کانولا با روغن ماهی (50 درصد روغن ماهی با 50 درصد روغن کانولا) در جیره ماهی قزل آلای رنگین کمان انگشت قد تأثیر مثبتی بر شاخص‌‌های رشد داشته است و می‌تواند با کاهش طول دوره پرورش موجب کاهش هزینه‌‌‌ها گردد. 2 This study was conducted to evaluate the effects of replacing dietary fish oil with canola oil on growth indices, survival rate and body chemical composition of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fingerling. For this purpose, three experimental diets were prepared with the same protein level (40%) and fat levels of 100% )First diet with 10% fish oil, second diet with 100% canola oil and third diet with 50% fish oil and 50% canola oil with three replicates). Then 405 fingerling rainbow trout with an average weight of 11±1 g and a density of 45 in 9 ponds were fed in experimental diets for 8 weeks. Based on the results, the combination of 5% fish oil and 5% canola oil in the ration improved the growth indices including: final weight, Increase Body Weight (BWI), Special Growth Ratio (SGR) and Condition Factor (CF) and showed a significant difference with other treatments and the highest amount was observed in 10% fish oil treatment (p<0.05). However, there was no significant difference between treatments in terms of survival rate and protein, fat, ash and moisture content of fish carcasses (p>0.05). Based on the results of this study, replacing part of canola oil with fish oil (50% fish oil with 50% canola oil) in rainbow trout diet has a positive effect on growth indices and can reduce costs by reducing the length of breeding period. 77 85 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/2 1396/4/11 2018/11/42018/11/42018/11/42018/11/142018/11/14 1397/8/23 سیما برزگر S. Barzegar دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن ایران sbarzegar.1985@gmail.com کیومرث علی رمجی K. Aliramaji دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن ایران kiomarsramaji.2017@gmail.com سلطنت نجار لشگری S. Najjar Lashgari مرکز تحقیقات ماهیان سردآبی ایران se_lashgari@yahoo.com میلاد عادل M. Adel مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ایران miladadel85@yahoo.com مهدی محمد علیخانی M. Mohammad Alikhani دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران ایران m.mohammadalikhani1982@gmail.com Canola oil Growth Survival Carcass analysis Rainbow trout روغن کانولا رشد بازماندگی ترکیب شیمیایی بدن قزل آلای رنگین کمان ##احمدی فکجور، ح.، ارشاد لنگرودی، ه. و طلوعی گیلانی، م. ح.، 1388. مقایسه و تأثیر سطوح مختلف چربی های گیاهی و جانوری بر عملکرد رشد و برخی شاخص های بیوشیمیایی فیل ماهی (Huso huso). مجله شیلات، سال سوم، شماره دوم، صفحات 37-44.##بادپا رودسری، ا .، توکل، س.، قمی، م.ر. و فغانی لنگرودی، ح.، 1392. تأثیر سطوح مختلف روغن ماهی و روغن سویا در جیره غذایی بر شاخص‌های رشد، تغذیه و آنالیز لاشه ماهی قزل آلای رنگین کمان انگشت قد (Oncorhynchus mykiss). مجله شیلات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزاد شهر، سال هفتم، شماره سوم، صفحات 51-56. ##قلیچی، ا. و ناصری خلخالی، ا.، 1393. اثرات جایگزینی سطوح مختلف روغن گیاهی کانولا با روغن ماهی در جیره غذایی بر فاکتورهای ایمنی و آنزیمی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). فصلنامه علمی پژوهشی محیط زیست جانوری، سال ششم، شماره 2، صفحات 17-26. ##کاظمی ا.، آق ن. و مشکینی س.، 1392. بررسی جایگزینی روغن‌های گیاهی به جای روغن ماهی برای غنی سازی ناپلی Artemia urmiana و اثرات آن بر بازماندگی و رشد لارو ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss).. مجله پژوهش‌های جانوری (زیست شناسی ایران). جلد 26، شماره 3، صفحات 255-266. ##مسیحا، ع.، ابراهیمی، ع.، محبوبی صوفیانی، ن. و کریمی، م.ر.، 1389. اثر جایگزینی روغن ماهی با روغن بزرک در جیره روی عملکرد رشد و ترکیب لاشه ی بچه ماهیان قزل آلای رنگین کمان انگشت قد (Oncorhynchus mykiss). مجموعه مقالات اولین همایش ملی علوم آبزیان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر، صفحه 19. ##محبوبی صوفیانی، ن.، فانی، ع.، فیضی، ز. و پوررضا، ج.، 1382. اثر سطوح مختلف روغن کیلکا در جیره بر صفات پرورشی و ترکیب شیمیایی بدن ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss).. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. سال هفتم، شماره اول، صفحات 245-252. ##نیکزاد حسن کیاده، م.، خارا، ح.، یزدانی، م. ع. و پرند آور، ح.، 1387. اثرات منابع چربی جیره غذایی بر فاکتورهای رشد، تغذیه و ترکیب اسیدهای چرب لاشه بچه فیل ماهیان پرورشی (Huso huso). مجله علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، دوره دوم، شماره چهارم، صفحات 73-87. ##

بررسی باکتری‌های قابل انتقال میان ماهی و انسان در استخرهای ماهی قرمز (Carassius auratus auratus)، استان گیلان The study on Zoonotic bacteria in Gold fish (Carassius auratus auratus) of Guilan province farms 1 1 پرورش ماهی قرمز در اکثر کشورهای جهان متداول است. هدف از این تحقیق، شناخت و بررسی باکتریهای شایع و قابل انتقال میان ماهی و انسان در استخرهای ماهی قرمز استان گیلان، عوامل مستعد کننده در بیماریزایی ماهی قرمز و مقاومت آنتی بیوتیکی باکتری های جداسازی شده از ماهی قرمز بوده است. در این پژوهش، 150 نمونه ماهی قرمز از چهار مزرعه (12 استخر) استان گیلان بصورت فصلی و انتخابی صید و بطور زنده به آزمایشگاه باکتری شناسی پژوهشکده آبزی‌‌پروری انزلی انتقال داده شدند و به روش افتراقی و بیوشیمیایی، باکتریهای مختلف جداسازی وشناسایی شدند. نتایج نشان داد جدایه های جداسازی شده از ماهی قرمز و آب استخر در فصول مختلف سال شامل Enterobacteriaceae، Pseodomonas sp.، .sp Aeromonas Sterptococcus sp. ، Vibrio sp.،sp. Micobacterium بودند. بیشترین و کمترین درصد فراوانی باکتری در ماهی، بترتیب متعلق به جنس سودوموناس (6/33%) و استرپتوکوکوس (3/7%) بود . 2 Goldfish rearing is common in most countries of the world. In this study, 150 specimens of Goldfish were taken from four fish farms (12 pools) seasonally and selectively, and transferred alive in the bacteriological laboratory of Inland Waters Aquaculture Research Center. The bacteria were isolated from professional test and biochemical methods. The results showed that Goldfish and pool water bacteria isolations were included Enterobacteriaceae, Pseudomonas sp., Aeromonas sp., Sterptococcus sp., Vibrio sp., Mycobacterium sp. In different seasons of the year, the highest and lowest abundance of bacteria in Goldfish, respectively, belonged to the genus Pseudomonas spp. (33/6%) and Streptococcus spp. (7/3%). 87 96 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/22017/10/23 1396/8/1 2018/11/42018/11/42018/11/42018/11/142018/11/142018/11/14 1397/8/23 منیره فئید M. Faeed پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندر انزلی، ایران. ایران m_faeed@yahoo.com صادق امیدوار S. Omidvar پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندر انزلی، ایران. ایران sadeghomidvar362@yahoo.com محدث قاسمی M. Ghasemi پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندر انزلی، ایران. ایران mohades@yahoo.com محمدرضا مهرابی M. Mehrabi موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. ایران drmehrabi@gmail.com فخرالدین میرهاشمی نسب F. Mirhasheminasab پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندر انزلی، ایران. ایران mirhashemi_v@yahoo.com جواد دقیق روحی J. Daghigh Rouhi پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندر انزلی، ایران. ایران javad_daghigh@yahoo.com Iran Guilan Bacteria Goldfish Zoonosis ایران گیلان باکتری ماهی قرمز باکتری های قابل انتقال میان ماهی و انسان ##اکبری،ح.،داشاب،غ.،1393. آنالیز دی آلل کراس برخی صفات مرتبط با رشد و امید به زندگی در ماهیان زینتی(Puntius tetrazona) . مجله علمی شیلات،23(4):137-119.DOI:10.22092##برقی لشگری، ا.، رجبی اسلامی، ه. و صالحی، ح.، 1396. عوامل موثر بر تولید و بازاریابی ماهیان زینتی استان البرز. نشریه توسعه آبزی پروری، 11(2):12-1.##رئیسی،م.،میرزا پورقهفرخی،؛م.،پیله وریان،ع.،1394. شناسایی انگل های خارجی برخی ماهیان زینتی استان اصفهان،مجله علمی شیلات،24(2)،95-87.##روزبهانی، ش. و نظری، ع.ر.، 1394. تأثیر عصاره اتانولی رازیانه (Foenicolum vulgar)بر رشد و باروری ماهی گوپی ( reticulata ). Poecilia ). نشریه توسعه آبزی پروری، 9(3): 92-03##ستاری، م.، شاهسونی، د. و شفیعی، ش.، ۱۳۸۲. ماهی‌شناسی (۲) سیستماتیک. انتشارات حق‌شناس، 86 صفحه.## فدایی فرد، ف.، 1393. تشخیص مولکولی باکتری آئروموناس هیدروفیلا در ماهیان قرمز آکواریومی و قزل آلای رنگین کمان پرورشی استان چهارمحال و بختیاری. مجله آسیب شناسی درمانگاهی دامپزشکی، 8(1):29: 409-401.## صفائیان، ش.، مقدم، ز.، حسینی، ه. و اسماعیلی، ا.، 1392. مقاومت آنتی بیوتیکی در باکتری های گرم منفی جدا شده از روده ماهی کپور وحشی تالاب انزلی. مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست، 15(4): 74-65.##فئید، م.، بابایی، ه. و عابدینی، ع.، 1394. بررسی پارامترهای میکروبی و فیزیکوشیمیایی در تالاب انزلی، فصلنامه علمی–پژوهشی اکوبیولوژی تالاب، 25(7): 54-45.## قاضی سعیدی ،ک.، هاشم زاده، ر.، محمدی ،م.، فاطمی نسب، ف. و قائمی، ع.، 1385. فراوانی گرانولوم استخر شنا و مایکوباکتریوم مارینوم در کارکنان صنعت شیلات و ماهی های صید شده در شیلات آشورزاده استان گلستان. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان، 8(2):62-60.## گلچین منشادی، ع.، سلطانی، م.، شریف پور، ع.، 1389. بررسی و تعیین موثرترین آنتی بیوتیک ها به روش آنتی بیوگرام و بیان پیش آگهی مصرف آنها در باکتری های دو جنس آئروموناس و سودوموناس دخیل در پوسیدگی باله دمی مولدین ماهی آزاد دریای خزر. مجله دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، 11(4): 44-37.## مخیر، ب.، 1381 .بیماری ماهیان پرورشی. انتشارات دانشگاه تهران، چاپ چهارم،101 صفحه..## نژاد مقدم، ش.، صفری، ر. و نهاوندی، ر.، 1396. بیماریهای باکتریایی ماهیان زینتی، فصلنامه علمی-ترویجی آبزیان زینتی، 34-29.## ##

ارزیابی جوامع زیستی، کیفیت آب و پتانسیل آبزی پروری دریاچه اردلان در استان آذربایجان شرقی Assessment of bio communities, water quality and aquaculture potential of Ardalan dam reservoir in East Azarbaijan province 1 1 بررسی ویژگی‌های زیستی و غیر زیستی، دریاچه اردلان در آذربایجان شرقی، وجود 36 جنس فیتوپلانکتونی و 25 جنس زئوپلانکتونی در این دریاچه را تایید کرد. شاخه‌های Bacillariophyta و Chlorophyta از فیتوپلانکتون ها و شاخه Rotifera از زئوپلانکتون ها بیشترین فراوانی را داشتند. میانگین فراوانی فیتوپلانکتون ها و زئوپلانکتون ها به ترتیب 106 × 15/19 و 1863 عدد در هر لیتر از آب دریاچه بود. از گروه کفزیان، خانواده های Chironomidae و Tubificidae شناسایی گردیدند. میانگین زی‌توده کفزیان طی ماه‌های بررسی g/m2 9/0 بود، که بسیار فقیر است. جنس بستر دریاچه بیشتر از سیلت و رس بود. در این بررسی هفت گونه ماهی شناسایی گردید اما گونه‌های پرورشی کپور معمولی و کپور نقره‌ای به ترتیب حدود 53 و 45 درصد جمعیت ماهیان صید شده را تشکیل می‌داد. بررسی هیدرو شیمی نشان داد مقادیر فسفر و ازت کل در دریاچه به ترتیب معادل mg/L 073/0 و 779/0 و متوسط کلروفیل آ اندازه‌گیری شده 03/6 برحسب mg/m3 بود. دامنه تغییرات اکسیژن محلول از mg/L 4/6 تا 5/10 mg/L بود. میانگین هدایت الکتریکی 576 میکرو موس بود. نظر به اینکه دمای آب دریاچه تنها در مرداد از ºC20 تجاوز می‌کند، دوره رشد ماهیان گرمابی در این دریاچه بسیار کوتاه است. 2 In this study the biotic and abiotic characteristics of Ardalan dam reservoir was studied from 2011 to 2012. Diatoms, Bacillariophyta, was the main phylum of phytoplankton in Ardalan dam reservoir that was dominant in the most seasons and green algae, Chlorophyta, was the second dominance groups. Survey of zooplanktons showed there were 25 genus from 6 phylum, and Rotatoria constitute 64% of the zooplanktons in. The average phytoplankton and zooplankton abundance during this study were about 19.15×106 and 1863 per liter of lake water respectively. Survey of benthic communities showed that Chironomidae and Tubificidae were the main benthic groups in Ardalan dam. Average of benthic biomass during this survey was 0.9 gr/m2 which is very poor. Sediments in Ardalan dam was mostly of silt and clay. Fish structure survey by gill nets in Ardalan dam showed that common carp and silver carp, by %53 and %45 respectively were the main economical species in the dam. Hydro chemical survey showed that total phosphorus and total nitrogen were 0.073 and 0.779 mg/L respectively. The amount of chlorophyll a was 6.03 mg/m3. The range `of dissolved oxygen was 6.4-10.5 mg/L. Average of EC was 576 µs/cm. Since the water temperature just in august month was more than 20ºC, the appropriate period for warm water fish culture in this reservoir is limited. 97 105 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/22017/10/232017/11/25 1396/9/4 جواد دقیق روحی J. Daghigh Roohi سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران javad_daghigh@yahoo.com علیرضا میرزاجانی A. Mirzajani سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران armirzajani@gmail.com علی عابدینی A. Abedini سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران abediniali47@gmail.com محمد صمد زاده M. Samadzade سازمان شیلات ایران ایران mm.samadzadeh@gmail.com جلیل سبک آرا J. Sabkara سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران jsabkara@yahoo.com کیوان عباسی K. Abbasi سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران keyvan_abbasi@yahoo.com سپیده خطیب S. Khatib سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران sepidehkhatib@yahoo.com Ardalan dam Aquaculture Eastern Azarbaijan دریاچه اردلان آبزی پروری آذربایجان شرقی ##افشین، ی.، 1373. رودخانه‌های ایران. جلد اول. وزارت نیرو. شرکت مهندسین مشاور. جاماب، 616 صفحه.##عابدینی، ع.، میرزاجانی، ع. و فلاحی، م.، 1396. وضعیت فیزیکوشیمیایی آب و سطح تغذیه گرایی تالاب انزلی. مجله علمی شیلات ایران، ۲۶(6) :12. DOI: 10.22092/isfj.2018.115765##عباسی‌، ک‌.، ولی‌ پور، ع.‌، طالبی‌ حقیقی، د.، سرپناه‌، ع.‌ و نظامی‌ بلوچی ش.، ‌ 1378. اطلس‌ ماهیان‌ ایران‌، آب‌های‌ داخلی‌ گیلان‌ (رودخانه‌ سفیدرود و تالاب‌ انزلی‌). مرکز تحقیقات‌ شیلاتی‌ استان‌ گیلان، 126 صفحه. ##عبدالملکی، ش.، میرزاجانی، ع.، بابائی، ه.، سبک آرا، ج.، مکارمی، م.، صیادرحیم، م و سایرین ،1394. مطالعه دریاچه سد خندقلو شهرستان ماه‌نشان استان زنجان. گزارش نهائی پروژه موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی‌پروری آبهای داخلی، 65 صفحه.##عبدلی‌، ا.، 1378 . ماهیان‌ آبهای‌ داخلی‌ ایران‌. انتشارات‌ موزه‌ حیات‌وحش‌ شهرداری‌ تهران‌. 377 صفحه. ##عبدلی، ا. و نادری، م.، 1387. تنوع زیستی ماهیان حوزه جنوبی دریای خزر. انتشارات علمی آبزیان. تهران، 242 صفحه.##عسل پیشه، ز. و مناف فر، ر.، 1396. بررسی جوامع فیتوپلانکتونی دریاچه سد مهاباد، سد مخزنی حسنلو (شور گل) و تالاب یادگارلو. مجله علمی شیلات ایران، ۲۶(۵): 120-111. DOI: 10.22092/isfj.2017.114879##علیزاده، م.، نفیسی، م. و هدایت، م.، 1380 .پرورش کپور ماهیان در استخرهای ذخیره آب کشاورزی (دستورالعمل اجرایی). معاونت تکثیر و پرورش آبزیان، اداره کل آموزش و ترویج، 55 صفحه.##میرزاجانی، ع.، عبدالملکی، ش.، خداپرست، ح.، صیادبورانی، م.، صادقی نژاد، ا.، مرادی، م.، بابایی، ه و سایرین، 1387. مطالعه دریاچه سد خاکی شویر و میرزاخانلو استان زنجان به‌منظور امکان آبزی‌پروری. گزارش نهائی پروژه موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی‌پروری آبهای داخلی، 68 صفحه.##نصراله زاده ساروی، ح.، مخلوق، آ.، یعقوب زاده، ز. و قیاسی، م.، ۱۳۹۶. بررسی مقایسه‌ای شاخص‌های کیفیت آب دریاچه سد شهید رجایی استان مازندران ساری. فصلنامه آب و فاضلاب، 28(108): 88-78.DOI: 10.22093/wwj.2017.17354##واینار آویچ، آ.، 1372. پرورش ماهیان گرم آبی کپور ماهیان دوره آموزشی فائو. کارگاه شهید انصاری، انتشارات جهاد سازندگی استان گیلان، 103 صفحه.##APHA, 2005. Standard Methods for Examining of Water and Waste Water. 21th edition. Washington D.C. 531p.##Armantrout, N. B., 1980. The freshwater fishes of Iran. PhD Thesis. Oregon State University, Corvallis. Oregon. 472p.##Baluyut, E.A., 1983. Stocking and introduction of fish in lakes and reservoirs in the ASEAN countries. FAO technical paper No .236. FAO, Rome. 82p.##Brönmark, C. and Hansson, L.A., 2017. The biology of lakes and ponds. Second edition. Oxford University Press.300p.##Boyd, C.E., 1982. Water quality management for pond fish culture. Elsevier Amsterdam. 318p.##Coad, B.W.2010. The freshwater fishes of Iran. Adopted from http://www.briancoad.com.##FAO, 2016. The state of world fisheries and aquaculture. Food and Agriculture Organization of the United Nations Rome, 204p.##IWMAGO, 2002. Idaho waste management guidelines for aquaculture operation, division environment quality. Idaho. 81pp.##Horváth, L., Tamás, G. and Seagrave, C., 2008. Carp and pond fish culture. Fishing News Books Ltd. Jha B.C., 2009. Biological communities in aquaculture ponds: structure, foundation and management. Pages 363-369. Aquculture management, edit by C. Goswami and D. Kumar. Narendra publishing house. 428p.##Lamparelli, M.C., 2004. Graus de trofia em corpos d'água do estado de São Paulo: avaliação dos métodos de monitoramento, Universidade de São Paulo.##Li, S. and Mathias, J., 1994. Freshwater fishes culture in china: principles and practice. Elsevier science B. V. 445p.##Mellanby, H., 1963. Animal Life in Freshwater. Great Britain, Cox & wyman Ltd., Fakenham, 308p.##Mirzajani, A.R., Abbasi, K., Sabkara, J., Makaremi, M., Abedini, A. and Sayad Borani, M., 2012. Limnological Study of Mesotrophic Lake Taham in Zanjan province. Iranian Journal of biology, 25(1):74-89.##O'Reilly, C. M., Alin, S. R., Plisnier, P.-D., Cohen, A. S., and McKee, B. A., 2003. Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa. Nature, 424(6950): 766-768. ##Pennak, R.W., 1953. Freshwater Invertebrates of the United States. The Ronald press company, New York, 953p.##Pontin, R.M., 1978. A Key to the Fresh Water Planktonic and Semi planktonic Rotifera of the British Isles. Titus Wilson and son. Ltd .178p.##Saadati, M.A.G., 1977. Taxonomy and distribution of the freshwater fishes of Iran. M.Sc. Thesis. Colorado State University, Fort Collins. 225p.##Tiffany, L.H. and Britton, M.E., 1971. The Algae of Illinois. Hafner Publishing Company, Newyork. 407p.##UCB, 2005. University of Colorado Boulder. Chlorophyll a (Chl a) by Spectrophotometry with Ethanol Extraction (260903). http://www.colorado.edu/Methodology/Bio412Chla Protocol.doc##Woinarovich, A., Moth-Poulsen, T. and Peteri, A., 2010. Carp polyculture in Central and Eastern Europe, the Caucasus and Central Asia. FAO fisheries and Aquaculture technical paper. Rome, ISBN 978-92-5-106666-9. 73p.##Wu, R.S., Lam, D.W., MacKay,T. C. And Lau, V., 1998. Impact of marine fish farming on water quality and bottom sediment: a case study in the sub-tropical environment. Marine Environmental Research. 38:115–145.## ##

مقایسه اثر بیهوش‌‌کننده اسانس اسطوخدوس (Lavandula angustifolia) با اسانس گل میخک (Eugenia caryophyllata) بر برخی شاخص‌‌های خونی و بیوشیمیایی سرم در ماهی جوان کپور معمولی (Cyprinus carpio) Comparative study of the effect of anesthetizer Topped lavender essential oil (Lavandula angustifolia) with clove oil (Eugenia caryophyllata) on some hematological and serum biochemical parameters of common carp (Cyprinus carpio) juveniles 1 1 هدف از این پژوهش مقایسه اثر دو ماده بیهوش‌‌کننده اسانس اسطوخودوس (Lavandula angustifolia) و گل میخک (Eugenia caryophyllata) بر برخی شاخص‌‌های خونی و بیوشیمیایی سرم خون در ماهی جوان کپور معمولی (Cyprinus carpio) بود. بچه‌‌ماهیان کپور معمولی در معرض سه تیمار شامل غلظت‌‌ بهینه بیهوشی اسانس اسطوخودوس (170 میلی‌‌گرم بر لیتر)، میخک (35 میلی‌‌گرم بر لیتر) و تیمار شاهد قرار گرفتند و برخی شاخص‌‌های خونی و بیوشیمیایی سرم ماهیان در معرض غلظت بهینه بیهوشی با اسانس اسطوخودوس و میخک در زمان‌‌های مختلف صفر (بلافاصله)، 3 و 24 ساعت پس از بیهوشی مقایسه گردیدند. نتایج نشان داد در غلظت بهینه اسانس اسطوخودوس و میخک اثر تیمار (ماده بیهوشی) در تمامی شاخص‌‌های خون‌‌شناسی، اثر زمان در شاخص‌های WBC، Hb و شاخص‌‌های MCH، MCHC، اثر متقابل تیمار در زمان، در تمام شاخص‌‌ها به جز Hct و RBC و اثر تیمار، زمان و اثر متقابل تیمار و زمان بر تمام شاخص‌های بیوشیمیایی سرم معنی‌‌دار بود (05/0>p). با گذشت زمان پس از بیهوشی میزان RBC در تیمار شاهد و اسطوخدوس تفاوت معنی‌‌داری نداشت (05/0<p)، اما در تیمار میخک بلافاصله پس از بیهوشی به طور معنی‌‌داری بیشتر از سایر زمانها بود (05/0>p). میزان WBC در تمام زمان‌‌ها در تیمار میخک کاهش معنی‌‌داری را نسبت به سایر تیمارها نشان داد (05/0>p). با گذشت زمان در تیمار شاهد کاهش هموگلوبین و در تیمار میخک و اسطوخدوس افزایش هموگلوبین مشاهده شد (05/0>p). در تیمار شاهد با گذر زمان مقدار هماتوکریت افزایش معنی‌‌دار مشاهده شد (05/0>p)، اما در سایر تیمارها تفاوت معنی داری مشاهد نشد (05/0<p). کمترین میزان گلوکز در هر سه زمان در تیمار اسطوخدوس مشاهده شد (05/0>p) و در تیمار میخک و اسطوخدوس پس از یک افزایش در 3 ساعت پس از بیهوشی، کاهش معنی‌‌دار در 24 ساعت مشاهده شد (05/0>p). میزان کورتیزول در 3 ساعت پس از بیهوشی بین تیمار شاهد و میخک تفاوت معنی‌‌دار نداشت (05/0>p). در تمام زمان‌‌ها میزان AST در تیمار شاهد، میزان ALT در تیمار شاهد و میخک، ALP در تیمار میخک بیشتر و میزان LDH در اسطوخدوس کمتر مشاهده شد. در مجموع اگرچه تاثیر اسانس اسطوخودوس بر شاخص‌‌های اندازه‌‌گیری‌‌شده با میخک تفاوت نشان داد، اما می‌‌توان آن را به عنوان ماده جایگزین بومی برای بیهوشی در آبزی‌‌پروری معرفی نمود. 2 This study was conducted to compare the effect of two anesthetizers Topped lavender essential oil (Lavandula angustifolia) and clove oil on some hematological and serum biochemical parameters in common carp (Cyprinus carpio) juveniles. Common carp juveniles exposed to three treatments including optimum concentration of Topped lavender essential oil (170 mg l-1), clove oil (35 mg l-1) and control and hematological, serum biochemical and stress parameters were determined at different times including 0, 3 and 24 h after anesthetizing. The results showed the effect of treatment (anesthetizing agent) on all hematological parameters, the effect of time on WBC, Hb, MCH and MCHC, the interaction effect of treatment and time on Hct and RBC and the effect of treatment, time and the interaction effect of them on all serum biochemical parameters were significant (p<0.05). Over the studied period after anesthetizing, RBC didn’t show significant difference between Topped lavender and control (p>0.05), but in clove oil at the start of anesthetizing time (0) was significantly higher than other sampling times (p<0.05). WBC showed significant decrease compare to other treatments in all sampling times (p<0.05). Over the studied period after anesthetizing, Hb decreased in the control group and increased in Topped lavender and clove oil treatments (p<0.05), Hct also showed significant increase in the control group (p<0.05) and didn’t significant difference in other treatments (p>0.05). In all times, the lowest amount of glucose was observed in Topped lavender treatment; in Topped lavender and clove oil treatment, after increase in 3 h after anesthetizing, showed decrease in 24 h (p<0.05). The amount of Cortisol didn’t have significant difference between the control and Clove oil groups (p>0.05). In all the studied times, higher level of AST in the control, ALT in the control and clove oil, ALP in clove oil and the lower LDH in Topped lavender groups were observed (p<0.05). Overall, although the effect of Topped lavender essential oil on determined parameters showed some difference with clove oil, but Topped lavender essential oil can introduce as native anesthetizing replacement agent for aquaculture. 107 121 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/22017/10/232017/11/252018/03/14 1396/12/23 نرگس بهشتی N. Beheshti دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران nargesbeheshti69@gmail.com سکینه یگانه S. Yeganeh دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران skyeganeh@gmail.com میلاد عادل M. Adel موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ایران miladadel85@yahoo.com Cyprinus carpio Clove oil and Topped Lavender essential oil Anaesthetic Hematological and serum biochemical parameters کپور معمولی اسانس میخک و اسطوخودوس بی‌هوشی شاخص‌های خونی و بیوشیمیایی سرم ##اخلاقی، م. و میراب‌بروجردی، م.، 1378. مطالعه بررسی بی‌هوش کنندگی گل میخک (E. caryophyllata) در ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) و تعیین LC50. مجله دامپزشکی دانشگاه تهران، 54(2): 52-49.##پیغان، ر.، لرکی، س.، خواجه، غ.ح. و نداف، ه.، 1388. بررسی تأثیر بی‌هوشی میخک بر برخی فاکتور‌های خونی ماهی کپور علف‌خوار (Ctenopharyngodon iddella). مجله بهداشت و بیماری‌های دام، 3(2): 45-37.##جهانبخشی، ع.، هدایتی، ع. و جوادی موسوی، م.، 1393. تأثیر 2- فنوکسی‌اتانول به‌عنوان ماده بی‌هوش‌کننده بر شاخص‌های خونی ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus). مجله پژوهش‌های جانوری (مجله زیست شناسی ایران)، 27(3): 347-338.##سلطانی، م.، غفاری، م.، خضرائی‌نیا، پ. و بکایی، س.، 1381. مطالعه اثرات بیهوشی اسانس گل میخک هندی بر پارامترهای هماتولوژیک، برخی آنزیم‌های خون و آسیب‌شناسی بافت‌های مختلف ماهی کپور معمولی. مجله دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، 59(3): 299- 295.##شریف‌پور، ع.، سلطانی، م.، عبدالحی، ح. و قیومی ر.، 1381. مطالعه بررسی اثر بی‌هوش‌کنندگی اسانس گل میخک (Eugenia caryophyllata) در شرایط مختلف pH و درجه‌حرارت در بچه‌ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio). مجله علمی شیلات ایران، 11(4): 74- 59.## شریف‌روحانی، م.، حقیقی، م.، عصائیان، ح. و لشتوآقایی، غ.، 1386. مطالعه بررسی اثر بیهوشی اسانس آویشن شیرازیZatria moltiflora Boiss (Labiatae) بر ماهی آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius) و ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان پرورشی (Oncorhynchus mykiss). مجله علمی شیلات ایران، 16(4): 106- 99.## صدیق‌اعتقاد، س.، قوامی، س.، مرتضوی، ج. و میرزایی، ح.، 1387. اثرات بی‌هوشی عصاره گیاهان سنبل‌الطیب ( Valerian officinalis)، بادرنجبویه (Melissa officinalis)، خشخاش (Papave samniferum) و شقایق (Papaver bracteatum) بر ماهی قرمز حوض (Carassius auratus). مجله علمی شیلات ایران، 17(1): 98- 91.##ضرغام، د.، شریف روحانی، م.، فلاحت ناصرآباد.، ع. و باشتی، ط.، 1391. بررسی اثر بیهوش کنندگی عصاره‌های آبی و الکلی تنباکو (Nicotiana tabacum) بر ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss). مجله علمی شیلات ایران، 21(4): 33-40. ##علیشاهی، م.، اکبری، ن.، راضی‌جلالی، م. و نداف، ه.، 1392. مقایسه تأثیر داروهای بی‌هوشی ام- اس 222، اسانس گل میخک و 2- فنوکسی‌اتانول بر فاکتورهای خونی و آنزیم‌های سرم کپور معمولی (Cyprinus carpio). مجله بهره‌برداری و پرورش آبزیان، 3(1):0-105.##غفاری، م. و خسروانی‌زاده، ع.، 1391. اثر اسانس گل میخک (Eugenia cairyophillata) بارگذاری شده بر نانو ذرات آهن روی شاخص‌های آنزیمی و بافت‌شناسی ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss). پاتوبیولوژی مقایسه‌ای، 9(4): 836- 827.## محمدی‌ارانی، م.، 1385. بررسی اثر اسانس میخک (Eugenia caryophyllata) بر بی‌هوشی بچه تاس‌ماهی ایرانی (Acipenser persicus). فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، 22(3): 192- 188.## موسوی، س.م.، مجدی‌نسب، ا.، یاوری، و.، رجب‌زاده قطرمی، ا. و راضی‌جلالی، م.، 1392. تعیین محدوده سمیت و غلظت نیمه-کشندگی (LC50) اوژینول در ماهی بنی (Barbus sharpei). فصلنامه علمی پژوهشی گیاهان دارویی و معطر ایران، 29(3): 560-551.##یگانه، س. و ملکی، پ.، 1392. مقایسه اثر بی‌هوش‌کنندگی عصاره سنبل‌الطیب (Valeriana officinalis)، بادرنجبویه (Melissa officinalis) و مریم‌گلی (Salvia officinalis) بر روی بچه‌ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio). نشریه بهره‌برداری و پرورش آبزیان، 2(2): 77- 65.##Adel, M., Sadegh, A.B., Yeganeh, S., Nosrati Movafagh, A. and Saoud, P., 2016. Anesthetic Effcacy of Clove Oil, Propofol, 2-Phenoxyethanol, and Ketamine Hydrochloride on Persian Sturgeon, Acipenser persicus, Juveniles. Journal of the World Aquaculture Society, 47(6): 812-819. DOI: https://doi.org/10.1111/jwas.12286##Akbary, P., Pirbeigi, A. and Jahanbakhshi, A., 2016. Analysis of primary and secondary stress responses in bighead carp (Hypophthalmichthys nobilis) by anesthetization with 2-phenoxyethanol. Journal of Environmental Science and Technology, 13: 1009-1016. DOI: 10.1007/s13762-015-0923-x ##Akbulut, B., Çakmak, E., Aksungur, N. and Çavdar, Y., 2011a. Effect of exposure duration on time to recovery from anaesthesia of clove oil in juvenile of Russian sturgeon. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Science, 11: 463-467. DOI: 10.4194/1303-2712-v11_3_17##Akbulut, B., Çavdar, Y., Çakmak, E. and Aksungur, N., 2011b. Use of clove oil to anaesthetize larvae of Russian sturgeon (Acipenser gueldenstaedtii). Journal of Applied Ichthyology, 27: 618-621. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1439-0426.2010.01653.x ##Akbulut, B., Çakmak, E., Özel, O.T. and Dülger, N., 2012. Effect of Anaesthesia with Clove Oil and Benzocaine on Feed Intake in Siberian Sturgeon (Acipenser baerii Brandt, 1869). Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 12: 667-673. DOI: DOI: 10.4194/1303-2712-v12_3_15##Alnamer, R., Alaoui, K., Bouidida el H., Benjouad, A. and Cherrah, Y., 2012. Sedative and hypnotic activities of the methanolic and aqueous extracts of Lavandula officinalis from Morocco. Advances in Pharmacological Sciences, 5: 1-5. DOI: 10.1155/2012/270824##Bagheri, T. and Imanpour, M.R., 2011. The Efficacy, Physiological Responses and Hematology of Persian Sturgeon, Acipenser persicus, to Clove Oil as an Anesthetic Agent. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 11: 477-483. DOI: 10.4194/1303-2712-v11_3_20##Bishkoul, Gh.R., Halimi, M., Norousta, R., Zamani, N. and Heidari, L., 2015. The anesthetic effects of MS222 (tricaine methanesulfonate) on some hematological parmeters of starlet, Acipenser ruthenus. Comparative Clinical Pathology, 24: 89-92. DOI: 10.1007/s00580-013-1862-x## Buscaino, G., Filiciotto, F., Buffa, G., Bellante, A., Stefano,V.D., Assenza, A., Fazio, F., Caola, G. and Mazzola, S., 2010. Impact of an acoustic stimulus on the motility and blood parameters of European sea bass (Dicentrarchus labrax L.) and gilthead sea bream (Sparus aurata L.). Marine Environmental Research, 69: 136–142. DOI: https://doi.org/10.1016/j.marenvres.2009.09.004##Casillas, E. and Smith, L.S., 1974. Effects of stress on blood coagulation and haematology in rianbow trout exposed to hypoxia. Journal Fish Biology, 6: 379-380. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1095-8649.1977.tb04081.x.##Claire, M., Holland, M.C.H. and Lambris, J.D., 2002. The complement system in teleost. Fish and shellfish Immunology, 12(5): 399-420. DOI: https://doi.org/10.1006/fsim.2001.0408##Demers, N.E. and Bayne, C.J., 1997. The immediate effects of stress on hormones and plasma lysozyme in rainbow trout. Developmental and Comparative Immunology, 21: 363-373. DOI: https://doi.org/10.1016/S0145-305X(97)00009-8##Drobkin, D.R., 1945. Crystallographic and optical properties of human hemoglobin: proposal of standardization of hemoglobin. The American Journal of the Medical Sciences, 209(2): 268-270.##Filiciotto, F., Buscaini, G., Bellante, A., Maccarrone, V. and Mazzola S., 2012. Anaesthetic Qualities of Eugenol and 2-Phenoxyethanol and their effect on same haematological parameters in farmed European Sea bass (Dicentrachus labrax L.). Journal of Animal and Veterinary Advances, 11(4): 494-502. DOI: 10.3923/javaa.2012.494.502##Fischbach, F. and Zawat, B., 1992. Age-dependent reference limits of several enzymes in plasma at different measuring temperatures. Klinicheskaia Laboratornaia Diagnostika, 38: 555-61.##Ghanawi, J., Monzer, S. and Saoud, I.P., 2013. Anaesthetic effcacy of clove oil, benzocaine, 2-phenoxyethanol, and tricaine methanesulfonate in juvenile marbled spinefoot (Siganus rivulatus). Aquaculture Research, 44:359–366. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1365-2109.2011.03039.x##Ghelardini, C., Galeotti, N., Salvatore, S. and Mazzanti, G., 1999. Local Anaesthetic Activity of the Essential Oil of Lavandula angustifolia. Planta Medica, 65: 700-703. DOI: 10.1055/s-1999-14045##Hassiotis, C.N., Ntana, F., Lazari, D.M., Poulios, S. and Vlachonasios, K.E., 2014. Environmental and developmental factors affect essential oil production and quality of Lavandula angustifolia during flowering period. Industrial Crops and Products, 62: 359–366. DOI: https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2014.08.048##Haukenes, A.H., Barton, B.A. and Bolligs, H., 2008. Cortisol responses of pallid stturgeon and yellow perch following challenge with lipopolysaccharide. Journal of Fish Biology, 72: 780-784. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1095-8649.2007.01730.x##Hoston, A.H., 1990. Blood and circulation. In: Shreck CB, Moyle PB. Methods in fish biology. Bethesda, Maryland: American Fisheries Society, 273-335.##Iversen, M., Finstad, B., McKinley, R.S. and Eliassen, R.A., 2003. The efficacy of metomidate, clove oil, Aqui-STM and Benzoak® as anaesthetics in Atlantic salmon (Salmo salar L.) smolts, and their potential stress reducing capacity. Aquaculture, 221: 549–566. DOI: https://doi.org/10.1016/S0044-8486(03)00111-X ##Javahery, S., Haji Moradlu, A. and Ghorbani, R., 2012. Efficacy of Clove Oil as an Anaesthetic for two sizes of Rutilus frisii kutum. Global Veterinaria, 9(3): 319-322. DOI: 10.5829/idosi.gv.2012.9.3.64101##Kaattari, S.L. and Piganelli, J.D., 1996. The specific immune system humoral defence: In:" The Fish Immune System: Organism, Pathogen and Environment press, Inc. USA. 233-239. ##Keene, J.K., Noakes, D.L.G., Moccia, R.D. and Soto, C.G., 1998. The efficancy of clove oil as an anaesthetic for rainbow trout, Oncorhynchus mykiss (Walbaum). Aquaculture Research, 29: 89-101. DOI: https://doi.org/10.1046/j.1365-2109.1998.00927.x##Koulivand, P.H., Khaleghi Ghadiri, M. and Gorji, A., 2013. Lavender and the Nervous System. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 10 pages. DOI: 10.1155/2013/681304.##Lowry, O.H., Rosebrough, N.J., Farr, A.L. and Randall, R.J., 1952. Protein measurement with folin phenol reagent. Journal of Biological Chemistry, 193-256.##Masopust, J., 2000: Clinical biochemistry. Karolinum Praha. 832 p. (In Czech)##Mommsen, T.P., Vijayan, M.M. and Moon, T.W., 1999. Cortisol in teleosts: dynamics, mechanisms of action, and metabolic regulation. Reviews in Fish Biology and Fisheries, 9: 211-268. DOI:10.1023/A:1008924418720##Molinero, A. and González, J., 1995. Comparative effects of MS-222 and 2- phenoxyethanol on gilthead sea bream (Sparus aurata L.) during confinement. Comparative Biochemistry and Physiology (part A), 111: 405–414. DOI: https://doi.org/10.1016/0300-9629(95)00037-8##Pedrazzani, A.S. and Neto, A.O., 2016. The anaesthetic effect of camphor (Cinnamomum camphora), clove (Syzygium aromaticum) and mint (Mentha arvensis) essential oils on clown anemonefish, Amphiprion ocellaris (Cuvier 1830). Aquaculture Research, 47: 769–776. DOI: https://doi.org/10.1111/are.12535##Pickering, A.D. and Pottinger, T.G., 1987. Crowding causes prolonged leucopenia in salmon fish despite interrenal acclimation. Journal of Fish Biology, 32: 701-712. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1095-8649.1987.tb05799.x##Roohi, Z. and Imanpoor, M., 2015. The efficacy of the oils of spearmint and methyl salicylate as new anesthetics and their effect on glucose levels in common carp (Cyprinus carpio L., 1758) juveniles. Aquaculture, 437: 327-332. DOI: https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2014.12.019##Sattari, A., Mirzargar, S.S., Abrishamifar, A., Lourakzadegan, R., Bahonar, A., Mousavi, H.E. and Niasari, A., 2009. Comparison of electroanesthesia with chemical anesthesia (MS222 and Clove Oil) in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) using plasma cortisol and glucose responses as physiological stress indicators. Asian Journal of Animal and Veterinary Advance, 4: 306-313. DOI: 10.3923/ajava.2009.306.313##Silva, L.L., Garlet, Q.İ, Koakoski, G., Abreu, M.S., Mallmann, C.A., Baldisserotto, B., Barcellos L.J.S. and Heinzmann, B.M., 2015. Anesthetic activity of the essential oil of Ocimum americanum in Rhamdia quelen (Quoy & Gaimard, 1824) and its effects on stress parameters. Neotropical Ichthyolology, 13: 715-722. DOI: http://dx.doi.org/10.1590/1982-0224-20150012##Silva, L.L., Silva, D.T. Garlet, Q.I. Cunha, M.A. Mallmann, C.A. Baldisserotto, B., Longhi, S.J. Pereira, A.M.S. and Heinzmann, B.M., 2013. Anesthetic activity of Brazilian native plants in silver catfish (Rhamdia quelen). Neotropical Ichthyology, 11: 443-451. DOI: http://dx.doi.org/10.1590/S1679-62252013000200014 ##Stoskopf, M.A., 1993. Fish medicine. Sounders Company, U.S.A, PP 882.##Summerfelt, R.C. and Smith, L.S., 1990. Anaesthesia, surgery, and related techniques. In: C.B. Schreck and P.B. Moyle (Eds.), Methods for Fish Biology. American Fisheries Society, Bethesda, USA: 451-489.##Svobodova, Z., Pravda, D. and Palackova, J., 1991. Unified methods of haematological examination of fish. Research Institute of Fish Culture and Hydrobiology, Vodnany, Edition Methods No 20: 31.##Trinder, P., 1969. Determination of glucose concentration in the blood. Annals of Clinical Biochemistry, 6-24.##Upson, T.M. and Andrews, S., 2004. The Genus Lavandula. A Botanical Magazine Monograph. Royal Botanic Gardens, Kew, U.K. PP 442.##Velisek, J. and Svobodová, Z., 2004. Anaesthesia of common carp (Cyprinus carpio ) with 2-phenoxyethanol: Acute toxicity and effects on biochemical blood profile. Acta Veterinaria Brno, 73(2): 247-252. DOI: 10.2754/avb200473020247##Velisek, J., Stara, A., Li, Z.H., Silovska, S. and Turek, J., 2011. Comparison of the effects of four anaesthetics on blood biochemical profiles and oxidative stress biomarkers in rainbow trout. Aquaculture, 310: 369–375. DOI: https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2010.11.010 ##Velisek, J., Svobodova, Z., Plackova, V., Groch, L. and Nepejchalova, L., 2005. Effects of clove oil anaesthesia on common carp (Cyprinus carpio) .Veterinary Medicine of Czech Republic, 6: 269-275. DOI: 10.17221/5623 –VETMED ##Velisek, J., Svobodova, Z. and Piackova, V., 2007. Effects of 2-Phenoxyethanol Anaesthesia on Hematological Profile on Common Carp (Cyprinus carpio) and Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss). Acta Veterinary, 76: 487-492. DOI: https://doi.org/10.2754/avb200776030487 ##Woo, P.T.K. and Bruno D.W., 1998. Fish disease and disorders. BYCABI. 3: 427-429.##Wotton, I.D. and Freeman, H., 1982. Microanalysis in Medical Biochemistry. Churchill, New York, USA. ##Yeganeh, S., Adel, M., Ahmadvand, Sh., Ahmadvand, Sh. and Velisek, J., 2016. Toxicity of organic selenium (Selemax) and its effects on haematological and biochemical parameters and histopathological changes of common carp (Cyprinus carpio L., 1758). Toxin Reviews, 207-213. DOI: 10.1080/15569543.2016.1213749.## ##

مقایسه تغییرات کیفی میگوی Metapenaeus affinis با پوست طی نگهداری شده در یخ و یخچال Comparative changes in peeled white shrimp (Metapenaeus affinis) during ice and refrigerator storage 1 1 جهت بهبود کیفیت میگو، ارزیابی خصوصیات کیفی میگو دارای اهمیت می‌‌باشد. بنابراین، تغییرات فیزیکوشیمیایی، میکروبیولوژیک و حسی میگو (Metapenaeus affinis)، طی نگهداری در یخ (ºC 0) و یخچال (ºC 1±4) ارزیابی شده است. میزان بار باکتریایی مزوفیل، سرمادوست، استافیلوکوکوس، انتروباکتریاسه، باکتری‌‌های تولید کننده H2S ( کلنی سفید) و باکتری‌‌های تولید کننده H2S (کلنی سیاه) میگوی سفید نگهداری شده در یخ در روز 16 به ترتیب log10 CFU/g 50/7، 83/7، 13/7، 42/6، 06/7 و 45/6 بودند. میزان بار باکتریایی مزوفیل، سرمادوست، استافیلوکوکوس، انتروباکتریاسه، باکتری‌‌های تولید کننده H2S ( کلنی سفید) و باکتری‌‌های تولید کننده H2S ( کلنی سیاه) میگوی نگهداری شده در یخچال در روز 16 به ترتیب log10 CFU/g 76/8، 80/9، 13/8، 95/6، 28/8 و 20/7 بودند. میزان بار باکتریایی مزوفیل، سرمادوست، استافیلوکوکوس، انتروباکتریاسه و باکتری‌‌های تولید کننده H2S میگوی سفید نگهداری شده در یخچال بیشتر از میگو نگهداری شده در یخ بود. شاخص‌‌های تیوباربیتوریک اسید (TBA)، اسیدهای چرب آزاد (FFA)، بازهای ازته فرار (TVBN) و pH میگو نگهداری شده در یخچال بیشتر از میگو نگهداری شده در یخ بود (05/0>p). در میگوهای نگهداری شده در یخ، افزایش با سرعت اندک در pH، بازهای ازته فرار و تیوباربیتوریک اسید به دست آمده است. باکتری‌‌های تولید کننده H2S گروه غالب میکروارگانیسم‌‌ها در یخچال بود در حالی که انتروباکتریاسه باکتری غالب در یخ بود. در مقایسه با فاکتورهای فیزیکوشیمیایی، بازهای ازته فرار نیتروژنی همبستگی خوب (859/0=r) با امتیازهای حسی در میگوهای نگهداری شده در یخ و همبستگی خوب (987/=r) با امتیازهای حسی در میگوهای نگهداری شده در یخچال دارد. ضریب همبستگی بین بار باکتریایی و ارزیابی حسی در میگوهای نگهداری شده در یخ و یخچال بالای 824/0 بود. شاخص سفیدی در میگوهای نگهداری شده در یخچال همبستگی خوب (925/0-=r) با ارزیابی حسی دارد. در مجموع نتایج نشان داد که استفاده از یخ باعث بهبود بار میکروبیولوژیک، تاخیر فساد اکسیداتیو و افزایش زمان نگهداری میگوی (M. affinis) شد. 2 To improve shrimp quality, it is of importance to evaluate shrimp spoilage characteristics. Therefore, physicochemical, microbiological and sensory changes of white shrimp (Metapenaeus affinis) during storage at ice (0ºC) and refrigerator (4±1ºC) were assessed. Mesophilic, psychrophilic, Entrobacteriaceae, Staphylococcus sp., H2S producing bacteria (white colony) and H2S producing bacteria (black colony) counts of stored in ice at day 16 were 7.50, 7.83, 7.13, 6.42, 7.06 and 6.45 log10 CFU/g, respectively. Mesophilic, psychrophilic, Entrobacteriaceae, Staphylococcus sp., H2S producing bacteria (white colony) and H2S producing bacteria (black colony) counts of stored at refrigerator at day 16 were 8.76, 9.80, 8.13, 6.95, 8.28 and 7.20 log10 CFU/g, respectively. Mesophilic, psychrophilic, Entrobacteriaceae, Staphylococcus and H2S producing counts were higher in white shrimp stored at refrigerator compared to white shrimp that stored at ice. Thiobarbituric acid, free fatty acid, total volatile bases nitrogen and pH indexes were higher in white shrimp stored at refrigerator compared to white shrimp stored at ice (p<0.05). The lowered rate of increase in pH, total volatile basis nitrogen (TVBN) were obtained in shrimp stored at ice. H2S-producing bacteria were the dominant group of microorganisms at refrigerator whereas Enterobacteriaceae were dominant at ice. Total volatile basic nitrogen correlated well (r= 0.859) with the sensory scores in shrimps stored at ice and correlated well (r= 0.987) with the sensory scores in shrimps stored at refrigerator. Correlation coefficient of bacteria count and sensory evaluation in shrimp stored at ice and refrigerator was above 0.824. The results showed that using of ice could improve the microbiological count and delay the spoilage and extend the shelf life of white shrimp (M. affinis). 123 136 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/22017/10/232017/11/252018/03/142018/01/13 1396/10/23 2018/11/42018/11/42018/11/42018/11/142018/11/142018/11/142018/11/18 1397/8/27 ثریا صالحی S. Salehi دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران. ایران sorayasalehi@yahoo.com آی ناز خدانظری A. Khodanazary دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران. ایران khodanazary@yahoo.com اسحاق زمانی E. Zamani دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران. ایران eshaghzamani@yahoo.com Metapenaeus affinis Sensory evaluation Microbial count Physicochemical properties. Metapenaeus affinis ارزیابی حسی بار میکروبی خصوصیات فیزیکوشیمیایی ##زارع گشتی، ق.، مطلبی، ع.، مرادی، ی.، خانی پور، ا.ا.، مشائی، ن.، جلیلی، س.ح.، سیف زاده، م.، رفیع پور، ف. و لکزایی، ف. 1393. بررسی اندازه گیری تازگی ماهی تیلاپیا با استفاده از روش Quality Index Method (QIM). مجله علمی شیلات ایران، 23(3): 80-69.##سیف زاده، م.، خانی پور، ا.ا. و مرادی، ی. 1394. تاثیر غلظت هگزیل رزوزسینول بر تغییرات شیمیایی، باکتریایی، حسی و مدت زمان نگهداری میگوی سفید غربی پرورشی (Litopenaeus vannamei) منجمد. مجله علمی شیلات ایران، 24(4): 208-195.##Arashisar, X., Hisar, O., Kaya, M. and Yanik, T., 2004. Effects of modified atmosphere and vacuum packaging on microbiological and chemical properties of rainbow trout (Oncorynchus mykiss) fillets. International Journal of Food Microbiology, 97: 209– 214. DOI: 10.1016/j.ijfoodmicro.2004.05.024##Aubourg, S.P., Rodríguez, A. and Gallardo, J., 2005. Rancidity development during frozen storage of mackerel (Scomber scombrus): Effect of catching season and commercial presentation. European Journal of Lipid Science and Technology, 107: 316–323. DOI: 10.1002/ejlt.200401124##Balachandran, K.K., 2001. Postharvest technology of fish and fish products. New Delhi, India: Daya Publishing House.##Cakli, S., Kilinc, B., Cadun, A., Dincer, T. and Tolasa, S., 2007. Quality differences of whole ungutted sea bream (Sparus aurata) and sea bass (Dicentrarchus labrax) while stored in ice. Food Control, 18: 391-397. DOI: 10.1016/j.foodcont.2005.11.005##Chytiri, S., Chouliara, I., Savvaidis, I.N. and Kontominas, M.G., 2004. Microbiological, chemical and sensory assessment of iced whole and filleted aquacultured rainbow trout. Food Microbiology, 21: 157-165. DOI: 10.1016/S0740-0020(03)00059-5##Dabade, D.S., den Besten, H.M.W., Azokpota, P., Nout, M.J.R., Hounhouigan, D.J. and Zwietering, M.H., 2015. Spoilage evaluation, shelf-life prediction, and potential spoilage organisms of tropical brackish water shrimp (Penaeus notialis) at different storage temperatures. Food Microbiology, 48: 8-16. DOI: 10.1016/j.fm.2014.11.005##El-Deen, G. and El-Shamery, M.R., 2010. Studies on contamination and quality of fresh fish meats during storage. Academic Journal of Biological Science, 2: 65-74. DOI: 10.21608/eajbsg.2010.16710##Li, T., Li, J., Hu, W., Zhang, X., Li, X. and Zhao, J., 2012. Shelf-life extension of crucian carp (Carassius auratus) using natural preservatives during chilled storage. Food Chemistry, 135: 140-145. DOI: 10.1016/j.foodchem.2012.04.115##Ginés, R., Valimrsdottir, T., Sveinsdottir, K. and Thorarense, H., 2004. Effects of rearing temperature and strain on sensory characteristics, texture, colour and fat of Arctic charr (Salvelinus alpinus). Food Quality and Preference, 15: 177- 185. DOI: 10.1016/S0950-3293(03)00056-9##Goswami, T.K., Ravindra, M.R. and Nayak, T.K., 2001. Time-temperature relationships for IQF shrimp with liquid nitrogen and its quality assessment. Journal of Food Process Engineering, 24: 71-85. DOI: 10.1111/j.1745-4530.2001.tb00532.x##Goulas, A.E. and Kontominas, M.G., 2005. Effect of salting and smoking-method on the keeping quality of chub mackerel (Scomber japonicus): Biochemical and sensory attributes. Food Chemistry, 93: 511–520. DOI: 10.1016/j.foodchem.2004.09.040##Gram, L., Trolle, G. and Huss, H.H., 1987. Detection of specific spoilage bacteria from fish stored at low (0 ºC) and high (20 ºC) temperatures. International Journal of Food Microbiology, 4: 65-72. DOI: 10.1016/0168-1605(87)90060-2##Gram, L. and Huss, H., 1996. Microbiological spoilage of fish and fish products. Food Microbiology, 33: 121-137. DOI: 10.1016/0168-1605(96)01134-8##Hernández, M.D., López, M.B., Álvarez, A., Ferrandini, E., García, B. and Garrido, M.D. 2009., Sensory, physical, chemical and microbiological changes in aquacultured meagre (Argyrosomus regius) fillets during ice storage. Food Chemistry, 114: 237-245. DOI: 10.1016/j.foodchem.2008.09.045##Huidobro, A., Lopez-Caballero, M. and Mendes, R., 2002. Onboard processing of deepwater pink shrimp (Parapenaeus longirostris) with liquid ice: effect on quality. European Food Research and Technology, 214: 469-475. DOI: 10.1007/s00217-002-0490-5##ICMSF., 1978. Sampling for microbiological analysis (2nd ed.). In microorganisms in foods, Vol. 2 Toronto, Canada: University of Toronto Press: The International Commission on Microbiological Specifications for Foods.##Kilincceker, O., Dogan, I.S. and Kucukoner, E., 2009. Effect of edible coatings on the quality of frozen fish fillets. LWT - Food Science and Technology, 42: 868–873. DOI: 10.1016/j.lwt.2008.11.003##Lopez-Caballero, M.E., Martinez-Alvarez, O., Gomez-Guillen, M.C. and Montero, P., 2007. Quality of thawed deepwater pink shrimp (Parapenaeus longirostris) treated with melanosis-inhibiting formulations during chilled storage. International Journal of Food Science and Technology, 42: 1029-1038. DOI: 10.1111/j.1365-2621.2006.01328.x##Losada V. Barrs-Velazquez, J. and Aubourg, S.P., 2007. Rancidity development in frozen pelagic fish: Influence of slurry ice as preliminary chilling treatment. LWT - Food Science and Technology, 40: 991–999. DOI: 10.1016/j.lwt.2006.05.011##Mastromatteo, M., Danza, A., Conte, A., Muratore, G. and Del Nobile, M.A., 2010. Shelf life of ready to use peeled shrimps as affected by thymol essential oil and modified atmosphere packaging. International Journal of Food Microbiology, 144: 250–256. DOI: 10.1016/j.ijfoodmicro.2010.10.002##Mendes, R., Huidobro, A. and Lopez Caballero, E., 2002. Indole levels in deepwater pink shrimp (Parapenaeus longirostris) from the Portuguese coast. Effects of temperature abuse. European Food Research Technology, 214: 125-130. DOI: 10.1007/s00217-001-0419-4##Mohan, C.O., Ravishankar, C.N., Lalitha, K.V. and Srinivasa Gopal, T.K., 2012. Effect of chitosan edible coating on the quality of double filleted Indian oil sardine (Sardinella longiceps) during chilled storage. Food Hydrocolloids, 26:167–174. DOI: 10.1016/j.foodhyd.2011.05.005##Nirmal, N.P. and Benjakul, S. 2009., Melanosis and quality changes of Pacific white shrimp (Litopenaeus vannamei) treated with catechin during iced storage. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 57: 3578–3586. DOI: 10.1021/jf900051e##Nirmal, N.P. and Benjakul, S., 2010. Effect of green tea extract in combination with ascorbic acid on the retardation of melanosis and quality changes of Pacific white shrimp during iced storage. Food and Bioprocess Technology, 5: 2941-2951. DOI: 10.1007/s11947-010-0483-5##Nirmal, N.P. and Benjakul, S., 2011. Use of tea extracts for inhibition of polyphenoloxidase and retardation of quality loss of Pacific white shrimp during iced storage. LWT- Food Science and Technology, 44: 924–932. DOI: 10.1016/j.lwt.2010.12.007##Okpala, C.O.R., Choo, W.S. and Dykes, G.A., 2014. Quality and shelf life assessment of Pacific white shrimp (Litopenaeus vannamei) freshly harvested and stored on ice. LWT-Food Science and Technology, 55: 110-116. DOI: 10.1016/j.lwt.2013.07.020##Ozyurt, G., Kuley, E., Ozkutuk, S. and Ozogul, F., 2009. Sensory, microbiological and chemical assessment of the freshness of red mullet (Mullus barbatus) and gold band goatfish (Upeneus moluccensis) during storage in ice. Food Chemistry, 114: 505–510. DOI: 10.1016/j.foodchem.2008.09.078##Rezaei, M. and Hosseini, S.F., 2008. Quality assessment of farmed rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) during chilled storage. Journal of Food Science, 73: H93–H96. DOI: 10.1111/j.1750-3841.2008.00792.x##Rostamzad, H., Shabanpour, B., Shabani, A. and Shahiri, H., 2011. Enhancement of the storage quality of frozen Persian sturgeon fillets by using of ascorbic acid. International Food Research Journal, 18: 109-116. ##Sallam, K.I., 2007. Antimicrobial and antioxidant effects of sodium acetate, sodium lactate, and sodium citrate in refrigerated sliced salmon. Food Control, 18: 566–575. DOI: 10.1016/j.foodcont.2006.02.002##Siripatrawan, U. and Noipha, S., 2012. Active film from chitosan incorporating green tea extract for shelf life extension of pork sausages. Food Hydrocolloids, 27: 102-108. DOI: 10.1016/j.foodhyd.2011.08.011##Shahidi, F. and Zhong, Y., 2005. Lipid oxidation: measurement methods (6th Ed.). Memorial university of Newfoundland, Canada. 357-385. ##Skjerdal, O.T., Lorentzen, G., Tryland, I. and Berg, J.D., 2004. New method for rapid and sensitive quantification of sulphide-producing bacteria in fish from arctic and temperate waters. International Journal of Food Microbiology, 93: 325-333. DOI: 10.1016/j.ijfoodmicro.2003.11.016##Song, Y.L., Liu, L., Shen, H.X., You, J. and Luo, Y.K., 2011. Effect of sodium alginate based edible coating containing different anti-oxidants on quality and shelf life of refrigerated bream (Megalobrama amblycephala). Food Control, 22: 608-615. DOI: 10.1016/j.foodcont.2010.10.012##Suvanich, V., Jahncke, M.L. and Marshall, D.L., 2000. Changes selected chemical quality characteristics of channel catfish frame mince during chill and frozen storage. Food Science, 65: 24-29. DOI: 10.1111/j.1365-2621.2000.tb15950.x##Woyewoda, A.D., Shaw, S.J., Ke, P.J. and Burns, B.G., 1986. Recommended laboratory methods for assessment of fish quality. Canadian Technical Report of Fish and Aquatic Science. 1448p.##Zeng, Q.Z., Thorarinsdottir, K.A. and Olafsdottir, G., 2005. Quality changes of shrimp (Pandalus borealis) stored under different cooling conditions. Journal of Food Science, 70: 459-466. DOI: 10.1111/j.1365-2621.2005.tb11493.x## ##

اثرات کاهش سطح پروتئین جیره و درصد پودر ماهی بر شاخص های رشد و میزان نیتروژن آزاد شده در ماهی قزل آلای رنگین کمان، Oncorhynchus mykiss, Walbaum 1792 The effects of low protein and fishmeal diets on growth parameters and Nitrogen excretion in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) 1 1 در این تحقیق اثرات کاهش سطح پروتئین خام به همراه جایگزینی قسمتی از پودر ماهی با منابع پروتئین گیاهی در جیره ماهی قزل آلای رنگین کمان مورد مطالعه قرار گرفت. به این منظور جیره هایی با سه سطح پروتئینی 40، 36 و 32 درصد با سطوح پودر ماهی 60، 40 و 20 درصد با متعادل سازی الگوی اسیدهای آمینه مورد استفاده قرار گرفت، که شامل: 9 تیمار با سه تکرار بود. نتایج نشان داد که تأثیر سطح پروتئین در شاخص های رشد معنی دار بود (05/0p˂). ولی جایگزینی پودر ماهی تنها بر ضریب رشد ویژه و رشد نهایی اثر داشت (05/0p˂). اثرات متقابل سطوح پروتئین و میزان جایگزینی پودر ماهی، بر ضریب رشد ویژه معنی دار بود (05/0p˂) و در سایر شاخص های رشد تأثیری مشاهده نگردید (05/0p>). بالاترین سرعت رشد ویژه مربوط به تیمار 36p40f (36 درصد پروتئین خام و40درصد تأمین پروتئین با پودر ماهی) به میزان 02/0±76/1 بود. بررسی میزان کل نیتروژن آمونیایی (TAN) نشان داد که سطوح پروتئین خام و جایگزینی پودر ماهی به صورت جداگانه و متقابل اثر گذار بود (05/0p˂) و کمترین میزان نیتروژن آمونیایی در دو تیمار 36p20f و 32p40f مشاهده شد. در نتیجه مشخص گردید کاهش سطح پروتئین جیره تا 36 درصد و جایگزینی بیش از 60 درصد پودر ماهی با منابع پروتئین گیاهی در جیره قزل آلای رنگین کمان با متعادل سازی الگوی اسید های آمینه بدون تأثیر منفی در شاخص های رشد امکان پذیر است و می تواند میزان ورود نیتروژن آمونیایی به منابع آبی را کاهش دهد. 2 The main goal of the current study was to investigate the effects of low protein diets along with fishmeal replacement by plant protein in rainbow trout diet. In the current study, three protein levels (32, 36 and 40%) and three fishmeal levels (20, 40 and 60%) were tested in rainbow trout. Amino acid content of the diets were balanced by addition of essential amino acids. This led to nine experimental diets and three replicates for each treatment. The results showed that growth parameters were influenced by protein level (p<0.05). However, fishmeal replacement only changed final weight and specific growth weight (p<0.05). The result also revealed that the interaction effect between protein level and fishmeal replacement was significant only for specific growth rate (p<0.05) and there were no interaction effect for other growth parameters (p>0.05). Maximum growth was observed in fish fed diet containing 36% protein and 40% fishmeal. Both protein level and fishmeal replacement affected TAN excretion in rainbow trout (p<0.05) and minimum ammonia nitrogen was observed in treatments 36p20f and 32p40f (p<0.05). In conclusion, the current result suggested that lowering dietary protein by 36% and also fishmeal replacement by plant protein up to 60% did not have a negative impact on growth parameters in rainbow trout when dietary essential amino acids were balanced. This condition also can lead to a lower ammonia release to water. 137 148 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/22017/10/232017/11/252018/03/142018/01/132018/05/1 1397/2/11 2018/11/42018/11/42018/11/42018/11/142018/11/142018/11/142018/11/182018/11/18 1397/8/27 علی اعظم اسماعیلی A.A. Esmaeili دانشکده شیلات ایران ali_esmaeeli@yahoo.com عبدالصمد کرامت A. Keramat دانشکده شیلات ایران amirkola@yahoo.com اسدالله تیموری A. Teymori دانشکده دام و شیلات ایران astymori@yahoo.com حسین اورجی H. Oraji دانشکده دام و شیلات ایران h_ouraji@sanru.ac.ir Amino Acids Growth Feed Conversion Protein Level Fishmeal سطوح پروتئین پودر ماهی اسید آمینه رشد ضریب تبدیل غذایی ##جلیلی،ر.، آق، ن .، نوری ،ف .و ایمانی ، ا. (1392). آثار جایگزینی پودر و روغن ماهی با منابع گیاهی در جیره غذایی ماهی قز ل آلای رنگین کمان( Oncorhynchus mykiss). نشریه شیلات، مجله منابع طبیعی ایران، دوره 66 ، شماره 2، از صفحه 119 تا 121 .##صفری ، ا. و بداجی ، ف. (1387). بررسی تاثیر جایگزینی نسبی کنجاله کانولاو کنجاله سویا با آرد ماهی د ر جیره غذایی (Oncorhynchus mykiss) ماهی قزل آلای رنگین کمان. پژوهش و سازندگی در امور دا م و آبزیان شماره 79. از صفحه 45 تا 52.##محبوبی صوفیانی، ن.، شیرمحمد، ف. و پوررضا، ج. (1377). جایگزینی منابع پروتئین گیاهی به جای پودر ماهی در تغذیه ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). علوم کشاورزی و منابع طبیعی. جلد دوم. شماره اول. از صفحه 103 تا 112.##نوری، ف. و جلیلی، ر. (1393). جایگزینی کامل پودر ماهی و بخش اعظم روغن ماهی با منابع گیاهی بدون کاهش شاخص های رشدی و کارایی تغذیه ای در جیره ماهی قزل آلای رنگین کمان انگشت قد (Oncorhynchus mykiss). فصل نامه علمی پژوهشی محیط زیست جانوری. سال ششم. شماره سه. از صفحه 113 تا 124.## ##

تغییر ارجحیت بویایی تاس ماهی ایرانی (Acipenser persicus Borodin, 1897) از طریق ایجاد حافظه بویایی Changing olfactory preference by olfactory imprinting in Persian Sturgeon (Acipenser persicus) larvae 1 1 ایجاد حافظه بویایی یکی از روش های امید بخش برای بهبود تغذیه نوزدان در دامپروری است. به منظور بررسی امکان ایجاد حافظه بویایی و بکارگیری این روش در بهبود تغذیه لارو اولیه تاس ماهی ایرانی، تخم لقاح یافته و لاروهای اولیه حاصله تاس ماهی ایرانی، در قالب سه تیمار از ابتدای جنینی تا روز 29 پس از تفریخ در معرض فنیل اتیل الکل با غلظت 0001/0 مول در لیتر و عصاره غذای کنسانتره ماهی با غلظت 01/0 گرم در لیتر قرار گرفتند. به تیمار شاهد، ماده محرکی افزوده نگردید. در روز یازدهم و در روز بیست و پنجم پس از تفریخ، رفتار لاروها در مواجهه با بوی ماده محرک و عصاره آرتمیا در آبراهه دو بازویی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصله از این آزمون نشان داد که لاروهای نگهداری شده در معرض محرک های بویایی در روز یازدهم پس از تفریخ برای بوی ماده محرکی که در آن پرورش یافته اند، ارجحیتی قائل نیستند اما در روز بیست و پنجم پس از تفریخ، بوی موادی که در معرض آن رشد یافته اند را نسبت به بوی عصاره آرتمیا به عنوان ماده جاذب به طور معنی داری ترجیح می دهند (05/0>P). در حالی که در روز 25 پس از تفریخ 80 درصد لاروهای تیمار شاهد در اولین انتخاب وارد بازوی حاوی عصاره آرتمیا می‌‌شوند، لاروهای پرورش یافته در معرض محرک بویایی، بازوی حاوی ماده محرک را برای اولین ورود انتخاب می نمایند. میانگین مدت زمان حضور این لاروها (ارزش واکنش) در بازوی حاوی ماده محرک بویایی نیز به طور معنی داری بیش از میانگین مدت حضور آنها در بازوی حاوی عصاره آرتمیا است (05/0>P). این نتایج نشان داد که قرار گرفتن مستمر جنین و لارو ماهی قره‌‌برون در معرض فنیل اتیل الکل با غلظت 0001/0 مول در لیتر و عصاره غذا با غلظت 01/0 گرم در لیتر موجب تغییر ارجحیت بویایی در لارو های 25 روزه می شود. 2 Olfactory imprinting is one of the affordable approaches for improving neonatal feeding in husbandry. In order to evaluate the possibility of olfactory imprinting in the Persian sturgeon larvae and to evaluate its future application in the feeding of larvae, two groups of early fertilized eggs were exposed to the stimuli solution (phenyl ethyl alcohol (0.0001 mol/L) and the fish feed extract (0.01 g/L) until 29 days after hatching. The third group (control) exposed to neither stimuli solution nor the fish feed extract. Fish larvae behavior was examined in Y-maze at days 11 and 25 posthatch in order to evaluate the larvae preference/avoidance reactions to the stimuli solution and the fish feed extract. The results indicated that the exposed Persian sturgeon larvae did not show any preference/avoidance reaction at day 11 posthatch to the pertinent stimuli, whereas the exposed Persian sturgeon larvae preference was for the stimuli solution rather than the fish feed extract at day 25 posthatch (P<0.05). The preference of larvae of the control group was for the fish feed extract rather than the stimuli solution at day 25 posthatch, whereas the exposed Persian sturgeon larvae preference was for the stimuli solution rather than the fish feed extract at day 25 posthatch. The average time of the larvae presence (value for reaction) in the arm containing the pertinent stimuli was significantly higher than the average time of the larvae presence in the arm containing the fish feed extract (P<0.05). The result indicated that continues exposure of egg and larvae of the Persian sturgeon to the phenyl ethyl alcohol (0.0001 mol/L) and the fish feed extract (0.01 g/L) could change olfactory preference of the larvae at day 25 post hatch. 149 158 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/22017/10/232017/11/252018/03/142018/01/132018/05/12017/12/16 1396/9/25 2018/11/42018/11/42018/11/42018/11/142018/11/142018/11/142018/11/182018/11/182018/11/18 1397/8/27 مهدی شکوری M. Shakouri دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران mehdishakouri@gmail.com حسین اورجی H. Oraji دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران hoseinoraji@yahoo.com عبدالصمد کرامت امیرکلاهی A. Karamat Amirkolahi دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران amirkola@yahoo.com حسینعلی عبدالحی H. Abdolhay موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران ایران hossein_abdolhay@yahoo.com Olfactory imprintin Persian Sturgeon feeding Y-maze Reaction value حافظه بویایی قره برون تغذیه لاروی Y maze ##آذری تاکامی ق.، کهنه شهری م.،1353، تکثیر و پرورش مصنوعی ماهیان خاویاری، دانشگاه تهران.##آذری تاکامی ق. (1388). تکثیر و پرورش تاس ماهیان، دانشگاه تهران.##پورعلی ح.، پورکاظمی م.، بهمنی م.، یگانه ه. و نظامی ا. (1390). بررسی مقایسه ای وضعیت رشد و بازماندگی لارو تاسماهی ایرانی تحت تأثیر غذای کنسانتره و غذای زنده. اقیانوس شناسی، 2(6): 42-31 ##تاتینا م.، پژند ذ.ا. و قریب خانی م. (1389). تاثیر استفاده از پودر دافنی و نرئیس در جیره غذایی بر بازماندگی و برخی شاخص های رشد لارو تاسماهی ایرانی (Acipenser persicus). مجله علمی پژوهشی علوم دریا، 2 (7): 27- 36.##حدادی مقدم ک.، پژند ذ.ا. ، محسنی م. و چوبیان ف.(1393). تاثیر سطوح مختلف غذایی روتیفر Brachionus plicatilis و ناپلیوس آرتمیا Artemia parthenogenetica بر میزان رشد و بازماندگی لارو تاسماهی ایرانی (Acipenser persicus).نشریه توسعه آبزی پروری، 8 (3): 41-31.##کردجزی س.، کمالی ا.، نظری ر.م. و یغمایی ف. (1384). بررسی وضعیت ملانین پروپکا در روده لارو تاس ماهی در زمان شروع تغذیه فعال. مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 12 (3): 155-164.##Amano, M., M. Iigo, et al. (2005). "Effects of feeding time on approaching behavior to food odor in goldfish." Fisheries Science 71(1): 183–186.##Boiko, N. E. and R. A. Grigoryan (2002). "Effect of Thyroid Hormones on Imprinting of Chemical Signals at Early Ontogenesis of the Sturgeon Acipenser gueldenstaedti." Journal of Evolutionary Biochemistry and Physiology,(Translated from Zhurnal Evolyutsionnoi Biokhimii i Fiziologii) 38 (2): 169-172.##Camacho, S., M. V. Ostos-Garrido, et al. (2010). "Study of the Olfactory Epithelium in the Developing Sturgeon.Characterization of the Crypt Cells." Chem Sense 35: 147-156.##Dixson, D. L., j. P. Jones, et al. (2014). "Experimental evaluation of imprinting and the role innate preference plays in habitat selection in a coral reef fish." Oecologia 174: 99–107.##Figueroa, J. (2012). Learning strategies to increase piglets feed intake after weaning. Departement de Ciencia Animal i dels Aliments. Barcelona, Univ. Autonoma de Barcelona. PhD Thesis: 213.##Gómez, A., E. Durán, et al. (2009). Observations on the Brain Development of the Sturgeon Acipenser naccarii. Biology, Conservation and Sustainable Development of Sturgeons. R. Carmona, A. Domezain, M. García-Gallegoet al, Springer Science + Business Media B.V: 155-174.##Hara, T. s. J. (1971). Chemoreception. Fish Phisiology, Sensory Systems and Electric Organs. W. S. Hoar and D. J. Randall. New York, Academic Press 5: 79-121.##.Harden, M. V., Newton L. A., Lloyd,R.C.and Whitlock, K.E. (2006). Olfactory imprinting is correlated with changes in gene expression in the olfactory epithelia of the Zebrafish. Journal of Neurobiology. 66 (13): 1425- 1466.##Hawkins, L. A., Magurran, A. E. and Armstrong. J.D. (2008). Ontogenetic learning of predator recognition in hatchery-reared Atlantic salmon, Salmo salar. Animal Behaviour 75(5): 1663-1671.##Hemdani, H., Kasumyan, A. and Doving, K.B.(2001). Is feeding behaviour in Crusian carp mediated by the lateral olfactory tract? Chemical Senses 26: 1133- 1138.##Hepper, P. G. and Waldman, B. (1996). Embryonic olfactory learning in frogs.The Quarterly Journal of Experimental Psychology 44B (3/4): 179-197.##Hepper, P. G. and Wells, D. L. (2006). Perinatal Olfactory Learning in the Domestic Dog. Chemical Senses 31: 207-212.##Hudson, R. (1993). Olfactory imprinting. Current Opinion in Neurobiology 3: 548-552.##Jafari Shamushaki, V. A., B. Abtahi, et al. (2011). "Olfactory and taste attractiveness of free amino acids for Persian sturgeon juveniles, Acipenser persicus: a comparison with other acipenserids " J. Appl. Ichthyol. 27 (241–245).##Jutfelt, F., J. Sundin, et al. (2016). "Two-current choice flumes for testing avoidance and preference in aquatic animals." Methods in Ecology and Evolution doi: 10.1111/2041-210X.12668, 2017/03/06.##Ishida, Y. and H. Kobayashi (1995). "Avoidance Behavior of Carp to Pesticides and Decrease of the Avoidance Threshold by Addition of Sodium Lauryl Sulfate." Fisheries Science 61(3): 441-446.##Kasumyan, A. O. (1999). Olfaction and taste senses in sturgeon behaviour. Journal of Applied Ichthyology 15: 228- 232.##Miller, S. S. and Spear, N. E. (2008). Olfactory Learning in the Rat Neonate Soon After Birth. Developmental Psychobiology 50: 554-556.##Nevitt, G. A., Dittman, A. H., Quinn,T.P. and Moody,W.J. (1994). Evidence for a peripheral olfactory memory in imprinted salmon. Proceeding of National Academy of Sciences of USA 91: 4288-4292.##Olse´n, K. H. (1985). Chemo attraction between fry of Arectic charr Salvelinus alpinus studied in a Y- maze fluviarum. Journal of Chemical Ecology 11(8): 1009- 1017.##Porter, R. H. and Pikard, M. (1998). Effects of early odor exposure in domestic chicks. Reproduction Nutrition Development, EPD Sciences 38: 441- 448.##Scholz, A. T., White, R. J, Tilson, M.B. and Horton,S.A. (1993). Artificial imprinting of Lake Roosevelt Kokanee salmon (Oncorhynchus nerka) with synthetic chemicals: Measurement of thyroxin content as an indicator of the sensitive period for imprinting to olfactory cues, Upper Columbia United Tribes Fisheries Research Center, Eastern Washington Univ. 60 p.##Sneddon, H, Hadden, R. and Hepper, P.G. (1998). Chemosensory learning in the chicken embryo. Physiology and Behavior 64(2): 133–139.##Zeiske, E., A. Kasumyan, et al. (2003). "Early development of the olfactory organ in sturgeons of the genus Acipenser : a comparative and electron microscopic study." Anatatomy and Embryology 206: 357–372.## ##

یافته علمی: شناسائی انگل‌‌های ماهی گورخری (Aphanius vladykovi) دریاچه‌‌های شلمزار و سلم استان چهارمحال و بختیاری Identification of parasites of Aphanius vladykovi from Shalamzar and Salm Lakes, Chaharmahal va Bakhtiari Province, Iran 1 1 ماهی گورخری زاگرس که متعلق به خانواده کپور ماهیان دندان دار است، یکی از مهمترین گونههای بومی ایران بهشمار میرود. در این پژوهش که در تابستان سال 1394 انجام شد، تعداد 50 عدد ماهی گورخری از شلمزار و سلم در استان چهارمحال و بختیاری صید شدند و مورد مطالعه انگل شناسی قرار گرفتند. نتایج مطالعه نشان داد که تمامی ماهیان مورد بررسی، دارای آلودگی انگلی بودند. انگلهای Ichthyophthirius multifiliis، Ichthyobodo necator ,Allocreadium isoporum، Gyrodactylus sp. و متاسرکر Ornithodiplostomum sp. در اندامهای مختلف ماهیان یافت شدند. در بین انگلهای یافت شده، بیشترین میزان آلودگی مربوط به جنس Ornithodiplostomum بود، بهطوریکه 68 درصد ماهیان مورد بررسی، به این انگل آلوده بودند. میزان آلودگی با Ornithodiplostomum در دریاچه شلمزار برابر با 66/41 درصد و در سلم معادل 3/92 درصد بود. نتایج بدست آمده از این مطالعه حاکی از آلودگی زیاد انگلی ماهی گورخری زاگرس است که میتواند جمعیت ماهی مذکور را تحت تاثیر قرار دهد. 2 Zagros tooth-carp (Aphanius vladykovi) which belongs to cyprinodontidae family is one of the most important native fish species of Iran. In this study which was conducted in summer 2015, a total of 50 individuals of A. vladykovi were caught from Shalamzar and Salm Lakes in Chaharmahal va Bakhtiari Province and were examined for parasites. The results of this study indicated that all the examined fish were infested by parasites. Different parasite species including Ichthyophthirius multifiliis, Ichthyobodo necator, Gyrodactylus sp., Allocreadium isoporum and metacercaria of Ornithodiplostomum sp. were found in the examined fish. Among them, the highest infestation rate belonged to Ornithodiplostomum sp. as 68 percent of the studied fish were infested by this parasite. The infestation rate of Ornithodiplostomum sp.in fishes from Shalamzar and Salm Lakes were 41.66 and 92.3 percent, respectively. The results of this study indicated that Zagros tooth-carp fish is highly infested with different parasite species affecting population of this fish. 159 163 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/22017/10/232017/11/252018/03/142018/01/132018/05/12017/12/162018/04/7 1397/1/18 2018/11/42018/11/42018/11/42018/11/142018/11/142018/11/142018/11/182018/11/182018/11/182018/11/18 1397/8/27 مهدی رئیسی M. Raissy واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. ایران mreissy@yahoo.com اسماعیل پیرعلی خیرآبادی E. Pirali دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. ایران esmaeil_pirali@yahoo.com پروین محسنی P. Mohseni دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. ایران mohseni123@yahoo.com Zagros tooth-carp Aphanius vladykovi Fish parasites Ornithodiplostomum sp. کپور دندان دار زاگرس ماهی گورخری انگل‌های ماهی اورنیتودیپلوستوموم ##برزگر، م.، اسداله، س.، همت زاده، ا.، رهنما، ر. و جلالی جعفری، ب.، 1383. انگل های ماهیان رودخانه بهشت آباد (استان چهارمحال و بختیاری). مجله علوم دامپزشکی ایران.، 1(1): 74-68. ##جلالی، ب.، 1377. انگلها و بیماریهای انگلی ماهیان آب شیرین ایران.، انتشارات سازمان شیلات ایران.، صفحه 80-55.##فتح اللهی، م.، 1392. آلودگی ماهیان مولد گورخری در تالاب چغاخور چهارمحال و بختیاری به انگل خارجی آرگالوس فولیاسئوس در فصل زادآوری.، مجله دامپزشکی ایران.،9(3): 103-89.##فدائی فرد، ف.، مخیر، ب. و قربانی، ه.، 1380. بررسی و شناسایی انگلهای ماهیان تالاب چغاخور استان چهارمحال و بختیاری.، مجله تحقیقات دامپزشکی.، 56(3): 114-109. ##Bauer, O.N., 1987. Key to the Parasites of the Freshwater Fish Fauna of the USSR. Vol. 3, Parasitic Metazoans (Second Part). Izdat Leningrad, pp. 300-312 (In Russian).##Coad, B.W., 1988. Aphanius vladykovi, a new species of tooth-carp from the Zagros Mountains of Iran (Osteichthyes: Cyprinodontidae). Environmental Biology of Fish, 23(1-2): 115-125. DOI: 10.1007/BF00000741.##Coad, B.W. and Keivany, Y., 2000. Aphanius vladykovi Coad, 1988. Zagros pupfish, mahi-e gour-e khari. Journal of American Killifish Association, 33(6):195-198.##Fernando, C.H., Furtado, J.I., Gussev, A.V. and Kakong, S.A., 1972. Methods for the study of fresh water fish parasites. University of Waterloo, pp. 50-72.##Gussev, A.V., 1983. The methods of collection and processing of fish parasitic monogenean. Nauka Moscow, pp. 114-116. (In Russian)##Gussev, A.V., 1985. Key to parasites of freshwater fishes of the USSR. Monogenea., Nauka Moscow, pp. 87-99##Keivany, Y. and Soofiani, N.M., 2004. Contribution to the biology of Zagros tooth-carp, Aphanius vladykovi, in central Iran (Cyprinodontidae). Environmental Biology of Fish, 71: 165-169. DOI:10.1007/s10641-004-0106-y.##Matisz, C.E., Goater, C.P. and Bray, D., 2010. Migration and site selection of Ornithodiplostomum ptychocheilus (Trematoda: Digenea) metacercariae in the brain of fathead minnows (Pimephales promelas). Parasitology, 137: 719-731. DOI: 10.1017/S0031182009991545.##Lom, J. and Dykova, I., 1992. Protozoan Parasites of Fishes (Developments in Aquaculture and Fisheries Science), Elsevier Science, Amsterdam, pp. 112-198.##Raissy, M., Barzegar, M., Rahimi, E. and Jalali, B., 2007. Parasites of fishes in Choghakhor Lake, Iran, 21st International conference of the World Association for the Advancements of Veterinary Parasitology, Belgium: 462-463.##Raissy, M., Ansari, M. and Moumeni, M., 2011. Parasite fauna of Zagros Tooth-carp, Aphanius vladykovi Coad, 1988 (Osteichthyes: Cyprinodontidae), in Gandoman Lagoon. Comparative Parasitology, 78(1):104-106. DOI:10.1654/4474.1.## ##

یافته علمی: درصد غذادهی مناسب در دوره نرسری ماهی شانک زردباله Acanthopagrus latus Optimum feeding percentage in nursery phase of yellowfin seabream (Acanthopagrus latus 1 1 یک تحقیق 30 روزه به منظور بررسی اثرات درصد غذادهی مختلف (2، 4، 6، 8، 10% وزن تر/روز) و غذای تر (20% وزن تر/روز) بر عملکرد رشد و مصرف جیره غذایی ماهی شانک زردباله (Acanthopagrus latus) انگشت قد (با وزن اولیه 8/0 گرم) در مرحله نرسری انجام شد. ماهیان تغذیه شده با غذای تر کمترین بازماندگی و کارایی تغذیه را نسبت به سایر تیمارها داشتند. عملکرد رشد شامل وزن نهایی و نرخ رشد ویژه (SGR) با افزایش سطح غذادهی به طور معنیداری افزایش یافت (05/0p<). ارتباط بین نرخ رشد ویژه (% در روز) و سطح غذادهی (% در روز) به صورت منحنی مجانبی و به صورت 7319/0+x3196/0=SGR توصیف شد. اختلاف معنیداری در شاخصهای کبدی، احشایی و چاقی در بین تیمارها دیده نشد. بر اساس نتایج بالا میتوان نتیجهگیری کرد که غذادهی در سطح 8% وزن بدن در روز برای عملکرد رشد و کارایی تغذیهای ماهی شانک در مرحله نرسری مناسب است. 2 A 30-day research was conducted to evaluate the effects of different feeding rate (2, 4, 6, 8 and 10% of wet body weight/day) and also fresh food (20% of wet body weight/day) on growth performance and feed utilization of Acanthopagrus latus fry in nursery phase. Fish that fed with fresh food had the lowest survival rate and feed efficiency in comparison with other treatments. Growth performance including final weight and specific growth rate (SGR) significantly increased with increasing feeding rate (p< 0.05). The relationship between SGR (% per day) and ration level (% per day) was an asymptotic curve described as SGR=0.3196X+0.7319. There were not significant differences in hepatosomatic, viscerosomatic and condition factor indices among different treatments. Based on the above results, it may be concluded that a ration size of 8% of body weight per day is optimal for good growth and feed conversion efficiency of juvenile A. latus in nursery phase. 165 168 2018/04/292018/03/252018/04/302016/12/192017/12/292015/06/52018/02/272017/07/22017/10/232017/11/252018/03/142018/01/132018/05/12017/12/162018/04/72017/08/18 1396/5/27 منصور موزان زاده طرفی M. Mozanzadeh Torfi ایستگاه تحقیقاتی ماهیان دریایی بندر امام خمینی ایران mansour.torfi@gmail.com اسمعیل پقه E. Pagheh ایستگاه تحقیقاتی ماهیان دریایی بندر امام خمینی ایران esmaeilpaghe@gmail.com مجتبی ذبایح نجف آبادی M. Zabayeh Najafabadi ایستگاه تحقیقاتی ماهیان دریایی بندر امام خمینی ایران zabayeh2005@gmail.com جاسم غفله مرمضی J. Ghafleh Marammazi پژوهشکده آبزی پروری جنوب کشور ایران jmarammazi@yahoo.com سید جواد حسینی S.J. Hosseini ایستگاه تحقیقاتی ماهیان دریایی بندر امام خمینی ایران hosseinijavad@yahoo.com شاپور مهرجویان Sh. Mehrjooyan ایستگاه تحقیقاتی ماهیان دریایی بندر امام خمینی ایران shapoorkahkesh@yahoo.com عبدالرحیم اصولی A.R. Osooli ایستگاه تحقیقاتی ماهیان دریایی بندر امام خمینی ایران rahimoosooli@yahoo.com حمید سقاوی H. Saghavi ایستگاه تحقیقاتی ماهیان دریایی بندر امام خمینی ایران saghavih@gmail.com جواد منعم J. Monem ایستگاه تحقیقاتی ماهیان دریایی بندر امام خمینی ایران monemjavad@yahoo.com Feeding rate Nursery Phase Fresh Food Dry Feed Acanthopagrus latus نرخ غذادهی مرحله نرسری غذای تر غذای خشک Acanthopagrus latus ##Alexis, M.N., Nengas, I. Fountoulaki, E., Papoutsi, E., Andriopoulou, A., Koutsodimou, M. and Gaubaudan, J. 1999. Tissue ascorbic acid levels in European sea bass (Dicentrarchus labrax) and gilthead sea bream (Sparus aurata L.) fingerlings fed diets containing different forms of ascorbic acid. Aquaculture. 179: 447–456.##Bureau, D.P., Hua, K. and Cho, C.Y. 2006. Effect of feeding level on growth and nutrient deposition in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss Walbaum) growing from 150 to 600 g. Aquaculture Research. 37: 1090–1098.##Du, Z.Y., Liu, Y.J., Tian, L.X., He, J.G., Cao, J.M. and Liang, G.Y. 2006. The influence of feeding rate on growth, feed efficiency and boy composition of juvenile grass carp (Ctenopharyngodon idella). Aquaculture International. 14: 247–257.##Kalogeropoulos, N., Alexis, M.N. and Henderson. R.J. 1992. Effects of dietary soybean and cod liver oil levels on growth and body composition of gilthead bream (Spurus aurata). Aquaculture. 104: 293–308.##Khan, M.A. and Abidi, S.F. (2010). Optimum ration level for better growth, conversion efficiencies and body composition of fingerling Heteropneustes fossilis (Bloch). Aquaculture International. 18:175–188.##Mihelakakis, A., Tsolkas, C. and Yoshimatsu, T. 2002. Optimization of feeding rate of hatchery-produced juvenile gilthead sea bream Sparus aurata. Journal of the World Aquaculture Society. 33: 169–175.##Orachunwong, C., Thammasart, S. and Lohawatanakul, C. (2005). Cage culture of marine fin fish better returns with formulated feed. Infofish international. 4:12–15.##Puvanendran, V., Boyce, D.L. and Brown, J.A. 2003. Food ration requirements of 0+yellowtail flounder Limanda ferruginea (Storer) juveniles. Aquaculture. 220: 459 – 475.##Rondan, M., Hernandez, M.D., Egea, M.A, Garcia, B. and Rueda, F.M. 2004. Effect of feeding rate on fatty acid composition of sharpsnout seabream (Diplodus puntazzo). Aquaculture Nutrition. 10: 301–307.##Shapawi, R., Mustafa, S. and Ng, W.K. 2011. The comparison of the growth performance and body composition of the humpback grouper Cromileptes altivelis fed on farm-made feeds, commercial feeds or trash fish. Journal of Fisheries and Aquatic sciences. 6: 523-534. ##Schnaittacher, G., King, W. and Berlinsky, D.L. 2005. The effects of feeding frequency on growth of juvenile Atlantic halibut, Hippoglossus hippoglossus L. Aquaculture International. 36: 370–377.##Sun, L., Chen, H., Huang, L., Wang, Z. and Yan, Y. 2006. Growth and energy budget of juvenile cobia (Rachycentron canadum) relative to ration. Aquaculture. 257: 214–220.##Tian X. and Qin J.G. 2004. Effects of previous ration restriction on compensatory growth in barramundi Lates calcarifer. Aquaculture. 235: 273–283.##Wang Y., Kong L.J., Li, K. and Bureau D.P. 2007. Effects of feeding frequency and ration level on growth, feed utilization and nitrogen waste output of cuneate drum (Nibea miichthioides) reared in net pens. Aquaculture. 271: 350–356.##Xie, S., Cui, Y., Yang, Yi. and Liu, J. 1997. Energy budget of Nile tilapia, Oreochromis niloticus in relation to ration size. Aquaculture. 154: 57–68.## ##