تأثیر عصاره‌ی الکلی یونجه (Medicago sativa) بر عملکرد رشد، مصرف غذا، ترکیب بدن و برخی از فراسنجه‌های سرمی بچه‌ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان(Oncorhynchus mykiss) The effect of alfalfa (Medicago sativa) alcoholic extract on growth performance, feed intake, body composition and blood biochemical parametersof rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) 1 1 این پژوهش به منظور بررسی اثرات عصارهی الکلی یونجه (Medicago sativa) بر عملکرد رشد، مصرف غذا، ترکیب بدن و برخی از فراسنجههای سرمی ماهی قزلآلای رنگینکمان (Oncorhynchus mykiss) انجام شد. در این راستا تعداد 240 عدد بچه ماهی با میانگین وزن2/0±36/8 گرم در حوضچه‏های پلاستیکی 100لیتری در 4 تیمار غذایی به ترتیب شامل، صفر (شاهد)، 5/0، 1، 5/1 درصد عصاره در کیلوگرم جیره با سه تکرار به مدت 60 روز تغذیه شدند. اندازهگیری فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی آب در طول دوره پرورش انجام شد. نتایج فاکتورهای رشد (وزن نهایی، شاخص رشد ویژه و رشد روزانه) و کارایی تغذیه (ضریب تبدیل غذا و کارایی پروتئین) در انتهای دوره پرورش نشان داد، تیمارهای تغذیه شده با غذای حاوی 1 درصد عصارهی الکلی یونجه نسبت به تیمار شاهد به صورت معنی داری بهبود یافته بود (05/0p<). همچنین افزایش مقدار چربی لاشه در تیمار 1 درصد عصاره مشاهده شد، ضمن اینکه اختلاف معنیداری با گروه شاهد ملاحظه گردید (05/0p<). بررسی فراسنجههای سرمی نشان داد، بین ماهیان تغذیه شده با عصارهی الکلی یونجه و گروه شاهد تفاوت معنی داری وجود داشت (05/0p<) بطوریکه کمترین مقدار کلسترول و تریگلیسرید و بیشترین سطح پروتئین در گروه 5/1 درصد عصاره مشاهده شد. همچنین بیشترین مقدار گلوکز را تیمار شاهد به خود اختصاص داد. با توجه به نتایج مطالعه حاضر می‏توان اذعان نمود، افزودن عصاره الکلی یونجه به میزان 1 تا حداکثر 5/1 درصد جیره، میتواند عملکرد رشد و فراسنجههای بیوشیمیایی سرم خون بچهماهیان قزلآلای رنگین کمان را بهبود بخشد. 2 This study was conducted to evaluate the effects of alfalfa (Medicago sativa) extract on growth performance, feed intake, body composition and some of the serum parameters of Rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). In this study, a total of 240 rainbow trout were weighted average 8/36±0.2(g) and randomly distributed in four treatments (control), 0.5, 1, 1.5% of extract per (kg) of diet with three replications in plastic tanks. Fish were placed and fed with extract containing food for 60 days. During this time, physicochemical factors of water were measured. At the end of the period, growth index and serum parameters calculated. The results showed that growth performance in treatments that fed with 1% alfalfa extract had a significant difference compared to control treatment (p<0/05). In the indexes of body compositions, an increase in the amount of fat was observed in 1% treatment of the extract, while there was a significant difference with the control group (p<0/05). Serum parameters showed that there were significant differences between fish fed with alcoholic extract of alfalfa and control group (p<0/05). The lowest cholesterol and triglyceride levels and the highest level of protein were observed in the 1.5% extract group. Also, the highest amount of glucose was observed in control treatment. The results of this study showed that the addition of alcoholic extract of alfalfa (1 -1.5 %) to fish diet can improve the growth performance and blood biochemical parameters of rainbow trout. 1 9 2018/04/28 1397/2/8 2018/12/18 1397/9/27 زینب نجفی Z. Najafi دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران sepi_n13@yahoo.com حسین اورجی H. Ouraji دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران hoseinoraji@yahoo.com سکینه یگانه S. Yeganeh دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران skyeganeh@gmail.com عبدالصمد کرامت امیرکلایی A. Keramat دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران amikola@yahoo.com Rainbow trout Alfalfa Alcoholic Extract Growth Performance Serum Parameters قزل‌آلای رنگین کمان عصاره الکلی یونجه عملکرد رشد فراسنجه‌های سرمی ## ##- ایمان‌پور، م.، سلاقی، ز.، روحی، ز.، بیک‌زاده، آ.، داودی‌پور، ع.،(2015). اثر مکمل گیاهی سنگروویت بر رشد، پارامترهای بیوشیمیایی خون، بازماندگی و مقاومت در مقابل تنش شوری بچه‌ماهیان کپور معمولی(Cyprinus Carpio). مجله علمی شیلات.(3)24: 22-13.##- فلامرزی، ز.، ذاکری، م.، موسوی، م.، زنگویی، ن.،(2016). اثرات سطوح مختلف پودر و عصاره الکلی یونجه بر عملکرد رشد, تغذیه, بیوشیمیایی لاشه و برخی فاکتور های بیوشیمیایی سرم خونی ماهی کپور معمولی. مجله منابع طبیعی ایران. (2)69 : 251-235 .##- محمدی، م.، علیشاهی، م.، آمون، آ.، جهان‌تیغ، ر.، ظریف‌جو، م.، دهدار، ه.، (1393). تاثیر عصاره هیدروالکلی گیاه اسفرزه(Plantago ovata) بر پارامترهای رشد، کبد و طحال بچه ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان(Oncorhynchus mykiss). مجله علمی_ پژوهشی زیست‌شناسی جانوری.2(4): 41-31.## - میلاد عادل، رضا پورغلام، سید جلیل ذریه زهرا ، مریم قیاسی .(1394). تاثیر سطوح مختلف عصاره نعناع فلفلی بر برخی شاخص‌های خونی، بیوشیمیایی و ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان. مجله علمی شیلات. دوره ۲۴، شماره ۱ - ( ۲).##- AOAC (2000) Official Methods of Analysis. Association of Official Analytical Chemists. (17ed.) Gaithersburg, Maryland, USA.##-Akiba, Y., Matsumoto, T. (1982). Effects of dietary fibers on lipid metabolism in liver and adipose tissue in chicks. Journal of Nutrition 112, 1577-1585.##- Banaee, M., Sureda, A., Mirvaghefi, A.R., Rafei, G.R. (2011). Effects of longterm silymarin oral supplementation on the blood biochemical profile of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Fish Physiology and Biochemistry, 37: 885-896.##- Barreto, M.S.R., Menten, J.F.M., Racanicci, A.M.C., Pereira, P.W.Z. and Rizzo, P.V. (2008). Plant extracts used as growth promoters in broilers. Brazilian Journal Poultry Science, 10: 109-115.##- Fiorentini, R. and Galoppini, C, (1981). Pilot plant production of an edible alfalfa protein concentrate. Journal of Food Science 46, 1514-1517.##- Gabor, E.F., Sara, A., Bentea, M., Creta, C., Baciu, A., (2012). The effect of phytoadditive combination and growth performances and meat quality in rainbow trout (Oncorhychus mykiss). Animal science and biotechnologies, 46(2): 43-47.##- Gawlicka, A., Herold, M.A., Barrows, F.T., De La Noue, J. and Hung, S.S.O., (2002). Effects of dietary lipids on growth, fatty acid composition, intestinal absorption and hepatic storage in white sturgeon##(Acipenser transmontannus) larvae. Journal of Applied Ichthyology. 18: 673-681.##- Gawel, E., Grzelak, M., (2012). The effect of a protein-xanthophyll concentrate from alfalfa (phytobiotic) on animal production – a current review. Annuals of Animal Sciences, 12(3), 281–289.##- Hongmey, S., Minxia, W., Xidong, M., Chao, L., Yinchang, H. (2016). Efficacy of Alfalfa Saponins on##Promoting Pigmentation by Astaxanthin in Blood Parrot Fish. The Israeli Journal of Aquaculture, 1274, 10##- Imanpoor, M.R. and Roohi, Z. (2015).Effects of Sangrovit-supplemented diet on growth performance, blood biochemical parameters, survival and resistance to salinity in the Caspian roach (Rutilus rutilus) fry. Aquaculture Research,doi:10.1111/are.12737.##- Khayatzadeh J, Rafiei H, Farhoodi M. (2009). The wound healing effect of Medicago sativa extract on pinna rabbit cartilage. Arak Medical University Journal, 12: 29-38.##- Liang X-p, Zhang D-q, Chen Y-y, Guo R, Wang J, Wang C-z, et al. (2015). Effects of alfalfa saponin extract on mRNA expression of Ldlr, LXRα, and FXR in BRL cells. Journal of Zhejiang University Science, 6:479-86.##-Liener, L.E., Huisman, J., Van der Poel., A.F.B. (1990). Recent Advances of Research in Antinutritional Factors in Legume Seeds. Pudoc. Wageningen, Netherkland. pp 6-14.##- Lowry, O.H., Rosebrough, N.J., Farr, A.L., Randall, R.J. (1952). Protein measurement with folin phenol reagent. Biological Chemistry, 193-256.##- Mansoub, N.H., Myandoab, M.P., (2012). Effect of dietary inclusion of alfalfa (Medicago sativa) and black cumin (Nigella sativa) on performance and some blood metabolites of Japanese quail. Research Opinions in Animal and Veterinary Sciences 2(1), 7-9.##- Prasad, G. and Charles, S., (2010). Haematology and leucocyte enzyme cytochemistry of a threatened yellow catfish (Horabagrus brachysoma). Fish Physiology and Biochemistry, 36: 435-443.##- Rechulicz, J., Ognik, K., Grela, E.R., (2014). The Effect of adding protein-xanthophylls concentrate (PX) from lucerne (Medicago sativa) on Growth parameters and redox profile in muscles of carp, Cyprinus carpio (L.), Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences 14, 697-703.##- Soto, J.R., Mitchell, H.L., (1960). The trypsin inhibitor of alfalfa. Journal of Agricultural and Food Chemistry 8, 393–395.##- Sun Y., Long R. C., Zhang T. J., Yang Q. C. and H. Zhou, (2013). Advances in the study of alfalfa saponin. Acta Prataculturae Sinica, 22, 274-283.##- Trinder, P., (1969). Determination of glucose concentration in the blood. Ann. Clin. Biochemistry, 6-24.##- Wang C. Z., Wang Y. H., Shi Y. H., Yan X. B., He Y. and W. N. Fan, (2011). Effects of alfalfa saponins on the lipid metabolism, antioxidation and immunity of weaned piglets. Acta Prataculturae Sinica, 20, 210.##- Zargari, A., (2001). Medical plants. Second edition. Tehran University Press.##- Zheng, Z.L, Tan, J.Y.W, Liu, H.Y, Zhou, X.H, Xiang, X., Wang KY. (2009). Evaluation of oregano essential oil (Origanum heracleoticum L.) on growth, antioxidant .effect and resistance against Aeromonas hydrophila in channel catfish (Ictalurus punctuatus). Aquaculture, 229: 214–218. ## - Zoppi, F., & Fellini, D., (1976). Enzymatic colorimetric cholesterol determination. Clin.Chemistry, 22: 690-691.## ##

تعیین عوامل مؤثر بر قیمت تمام شده ماهی قزل آلای رنگین کمان در قفس های دریای استان مازندران Determination of effective parameters on final cost of rainbow trout production in marine cage culture of Mazandaran province 1 1 با رویکرد جدید سازمان شیلات مبنی بر پرورش ماهی در آبهای دریایی، متعاقب خشکسالی دهه ی گذشته وکاهش احتمالی تولید در آبهای شیرین داخلی، در سال 1395 حدود 2700 تن ماهی قزل آلای رنگین کمان به عنوان تنها گزینه موفق پرورش ماهی در قفس در دریای خزر از سه استان شمالی کشور برداشت گردیده است. قیمت تمام شده محصول ماهی در شرایط قفس که متاثر از مولفه های مختلف سرمایه ای شامل هزینه های ثابت و سرمایه در گردش می باشد. از طریق حسابداری صنعتی یا حسابداری بها تمام شده محاسبه گردید. به منظور دستیابی به قیمت تمام شده هر کیلوگرم ماهی قزل آلا پرورشی در قفس های ساحلی استان مازندران، آمارگیری میزان، هزینه ها و سود آوری تولید در قالب پرسشنامه از 5 مزرعه پرورش ماهی در قفس در استان مازندران طی سال 1395 انجام گردید. کلیه اعداد و ارقام بر پایه یک قفس 15 تن تولید تهیه شده است. هزینه تهیه ماهی اولیه )با متوسط وزن 200 گرم( جهت ذخیره سازی با بیشترین سهم 41 % و هزینه غذا با ضریب تبدیل غذایی 5 / 1 رتبه دوم با 37 %، تعمیر و نگهداری با استهلاک 5 ساله سرمایه ی ثابت با 10 درصد ، بیمه محصول با 5% و هزینه کارگری با 018 / 0 درصد به ترتیب در رتبه های بعدی قیمت تمام شده ی محصول نقش آفرینی می نمایند. در این مطالعه، قیمت تمام شده هر کیلو ماهی در قفس در استان مازندران 129764 ریال که 10 درصد ارزانتر از قیمت تمام شده هرکیلو ماهی قزل آلا در سیستم پرورش چرخشی آب جاری در همان استان (142740 ریال) می باشد. 2 Mariculture of trout fish in cage, which is a new approach of Iranian fisheries organization was followed by the last decade draining years and estimation limitation of fresh water fish production in Iran, harvested more than 2700 MT. of trout fish which is the successful choice of cage cultured fish species in three northern provinces - Caspian Sea. Final costs of fish production affected by different financial parameters such as fixed and current investments, in cage condition determined using industrial cost accounting or final production cost. In order to obtain final costs of each kg trout fish cultured in cages of Mazandaran coastal water, questionnaire from 5 trout fish cages were gathered during 2016 in that province. All data and costs are based on a cage with 15 MT capacities. Overall, initial fish biomass for releasing to the cage with the highest costs(41%) of total costs, followed by feed 37%, maintenance and 5 years amortization fixed investment (10%), Insurance(5%) and labor costs(0.018%) are the main factors final costs of the cage fish production. In this study this final production cost of one Kg fish cultured in cages system of Mazandaran province was calculated 129764 , which is 10 % lower than the price of fish cultured in raceway system(142740 Rials). 11 18 2018/04/282018/01/30 1396/11/10 2018/12/182018/12/18 1397/9/27 محمود حافظیه M. Hafezieh سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران jhafezieh@yahoo.com محمد وحید فارابی M.V. Farabi سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران smv_farabi@hotmail.com Final production coast Economy Rainbow trout fish marine cage culture Mazandaran Province قیمت تمام شده ماهی قزل آلا پرورش در قفس استان مازندران ##1. آذری، ع. ح.، فارابی، س. و.، پرافکنده، ف.، نصرا.. زاده، ح.، فضلی، ح. و رمضانی، ح.، 1395. بررسی اقتصادی اجتماعی پرورش ماهی در قفس حوزه جنوبی دریای خزر . گزارش نهایی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور.52 ص. ##2. ایزدی ،ع.، 1389. معرفی مشخصات فنی اجزاء قفس و دستورالعمل نصب و نگهداری، دفتر امورمیگو و آبزیان دریایی، گروه تکثیر و پرورش ماهیان دریایی، سازمان شیلات ایران. 87ص.##3. بانک سپه، 1389. بررسی نحوه ارزیابی طرح های توجیهی در سیستم بانکی کشور. 17 ص.##4. بزی، خ.، خسروی، س.، جوادی، م. و حسین نژاد. م.، 1389. بحران آب در خاورمیانه (چالش ها و راهکار ها). مجموعه مقالات چهاردهمین کنگره جغرافیدانان جهان اسلام (ICIWG). ایران، زاهدان.##5. سالنامه آماری سازمان شیلات ایران، 1395. دفتر برنامه ریزی و بودجه، معاونت برنامه ریزی و مدیریت منابع سازمان شیلات ایران. 64 ص.##6. فارابی، س.م.و. 1395، مطالعه جامع اکوسیستم منطقه جنوبی دریای خزر با هدف استقرار قفس و توسعه آبزی پروری دریائی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور.101 ص.##7. فارابی، س.. م. و، متین فر، ع.، پورغلام، ر.، و همکاران، 1393. امکان سنجی و ارزیابی اقتصادی پرورش ماهی قزل آلا رنگین کمان در قفس های شناور در منطقه جنوبی دریای خزر. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. 88 ص.##8. مسعودیان. ا.،1384.رژیم بارشی ایران، مجله پژوهش جغرافیایی، شماره37 . صفحه 59_47.##9. درخشان، م. و طغیانی، م.، 1394 . روش شناسی تهیه ارزیابی فرهنگی – اجتماعی برای طرح های اقتصادی مجله راهبرد فرهنگ، شماره 29.صفحه 35-7.##10. صالحی، ح. و خسروانی زاده، ع.، 1389. تحلیل سهم و نقش عوامل تعیین کننده هزینه تمام شده پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان در ایران. مجله علمی شیلات، دوره 19. شماره 2. 28-15. ##11. صالحی، ح. و میگلی نژاد، ا .،1388. اقتصاد آبزی پروری .تالیف کورتیس جولی و هاوارد کلونتس.معاونت تکثیر و پرورش آبزیان .اداره کل آموزش و تر ویج. 246 صفحه.##12. مردانی ادبی، ی. و احمدوند، م.، 1391 . ارزیابی اثرات اقتصادی- اجتماعی پرورش ماهیان سردابی در مزارع شهرستان بویراحمد. چهارمین کنگره علوم و ترویج و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایران.کرج. صفحات 32-25 .##13. FAO (Food and Agriculture Organization). 2012. Fisheries and Aquaculture Department. Cultured Aquatic Species Information Programme. http://www.fao.org/ fishery/ culturedspecies /Oncorhynchus_mykiss/en#tcNA008C.#### ##

جداسازی و شناسایی مولکولی باکتریهای تولید کننده اسید لاکتیک از روده تاسماهی سیبری (Acipenser baerii) Isolation and molecular diagnosis of lactic acid bacteria in intestine of Siberian sturgeon (Acipenser baerii) 1 1 ماهیان خاویاری به سبب تولید گوشت و خاویار، از ارزشمندترین گونه های دریای خزر هستند. در پرورش ماهیان خاویاری، همانند سایر گونه های پرورشی در کشور، بروز و افزایش انواع بیماریهای عفونی مورد انتظار بوده است و دراین راستا جداسازی، شناسایی و بکارگیری پروبیوتیکهای اختصاصی، می تواند در بهبود سلامت و شاخص های رشد بسیار موثر باشد. بدین منظور از گونه تاسماهی سیبری به تعداد 38 قطعه نمونه برداری شد و علاوه بر کشت و شمارش باکتریهای هوازی و بی هوازی اختیاری روده در محیط کشت TSA ، باکتریهای اسید لاکتیک نیز با استفاده از محیط کشت MRS جداسازی و مورد شمارش قرار گرفتند. در تاسماهی سیبری میانگین شمارش باکتری های اسید لاکتیک 11 / 0 ± 72 / 2 و شمارش کل باکتریایی 19 / 0 ± 79 / 6 بر حسب لگاریتم تعداد کلنی در هر گرم بوده است. با استفاده از تعیین توالی ژن rRNA S16 ، باکتریهای اسید لاکتیک در روده در تاسماهی سیبری شامل Weissella confusa ، Lactococcus garvieae و Lactococcus lactis مورد شناسایی مولکولی قرار گرفتند. تکمیل مطالعات آزمایشگاهی و میدانی جهت بکارگیری این باکتریها به عنوان پروبیوتیک مورد نیاز می باشد. 2 Caspian Sea sturgeons, are the most valuable species due to the production of meat and caviar. Sturgeon cultures as like other fish rearing, the outbreak of all kinds of infectious diseases in the farms can be expected and in this regard, isolation, identification and consumption of the local probiotics can be very important in the health promotion and growth indices. For this purpose, sampling has been done from 38 fish, in addition to culturing and counting aerobic and facultative anaerobic bacteria (AFAB) on Triptic Soy Agar, and lactic acid bacteria (LAB) were also isolated and counted on MRS Agar. In Siberian sturgeon, the average number of LAB were 2.72±0.11 (Log CFU g-1) and the average of AFAB were 6.79±0.19 (Log CFU g-1). Through 16SrRNA gene sequencing, LAB including Weissella confusa, Lactococcus lactis, and L. garvieae were molecular identified in the Siberian sturgeon intestines. Complete laboratory and field studies for use of these bacteria as probiotics is required. 19 28 2018/04/282018/01/302017/06/20 1396/3/30 2018/12/182018/12/182018/12/18 1397/9/27 علیرضا شناور ماسوله A. Shenavar Masouleh موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران shenavar1969@gmail.com محمد پورکاظمی M. Pourkazemi موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ایران Mpourkazemi17@yahoo.com مهدی سلطانی M. Soltani دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ایران msoltani@ut.ac.ir مهتاب یارمحمدی M. Yarmohammadi موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران mahtabyarmohammadi@gmail.com محمد علی یزدانی M.A. Yazdani موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران myazdanisadati@yahoo.com مهدی علیزاده M. Alizadeh موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران ana_alizadeh2003@yahoo.com جلیل جلیل پور J. Jalilpour موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران Tjalilpoor@yahoo.com سهیل بازاری مقدم S. Bazari Moghaddam موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران Soheilbm274@gmail.com مهدی معصوم زاده M. Masoumzadeh موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران Masomzadeh50@yahoo.com سید حسین حسینی فر S.H. Hosseinifar موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران hossein.hoseinifar@gmail.com پریسا اسماعیلی P. Esmaeili موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران p_esmaeili@ymail.com یلدا بنی اسماعیلی Y. Baniesmaeili موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر ایران yalda.baniesmaily@gmail.com Probiotic Sturgeon Aquatic Animals Intestine Food پروبیوتیک ماهیان خاویاری آبزیان روده غذا ##1. اسماعیلی، پ.، 1388. جداسازی و شناسایی باکتریهای اسید لاکتیک موجود در روده تاسماهی ایرانی و بررسی اثر آنتاگونیستی بر علیه آئروموناس هیدروفیلا. پایان نامه کارشناسی ارشد شیلات دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان.92 صفحه.##2. افشار مازندران، ن.، رجب، ا.، 1386. پروبیوتیکها و کاربرد آن ها در تغذیه دام و طیور. ترجمه. انتشارات نوربخش. 359 ص.##3. سرافراز، ژ.، اکبریان، م.ع.،1384. مروری بر بیولوژی ماهیان خاویاری خزر. انتشارات نقش مهر. 110 ص.## ##

ارزیابی بهره وری عوامل تولید ماهیان گرمابی در مزارع پرورشی استان کرمانشاه Assessment of productivity of warm water fish production factors in Kermanshah province farms 1 1 گوشت ماهی از جمله تولیدات داخلی است که به لحاظ پروتئین و چربی غیراشباع، اهمیت آن به عنوان یک غذای سالم بر کسی پوشیده نیست. با توجه به محدودیت منابع، روش اقتصادی افزایش این محصول، استفاده بهینه از عوامل تولید است. هدف از این پژوهش تخمین تابع تولید و محاسبه بهرهوری عوامل تولید ماهیان گرمابی استان کرمانشاه بود. جامعه آماری در این پژوهش در برگیرنده مزارع فعال پرورشی بود که به روش تمام شماری مطالعه شد. بخشی از دادههای مورد نیاز این تحقیق از آمار رسمی منتشر شده بود و بخش دیگر به وسیله انجام مصاحبه حضوری با مزرعهداران و کارشناسان اداره کل شیلات استان کرمانشاه و ازطریق 46 عدد پرسشنامه جمعآوری گردید. سپس توسط نرمافزار Eviews و با روش حداقل مربعات معمولی ) OLS (، به برآورد توابع تولید پرداخته شد و از طریق آزمون برتری مدل، در نهایت تابع تولید Cobb–Douglas انتخاب گردید. نتایج نشان داد که سطح زیرکشت )زمین(، کنسانتره و ذرت، علوفه، آهک، نیرویکار، تجربه مدیر مزرعه، استفاده از دستگاههای هواده و شرایط جغرافیایی منطقه بر میزان تولید تأثیر معنیدار داشتهاند ) 05 / 0p< .) جمع ضرایب متغیرهای مستقل در تابع تولید برآورد شده حدود 1 / 1 بود که نشاندهنده وجود بازدهی فزاینده نسبت به مقیاس بود. کشش تولیدی سطح زیرکشت بسیار بیشتر از نهاده های دیگر بود و نشان داد که بایستی وسعت مزارع را افزایش داد و از اراضی بیشتری برای این فعالیت اقتصادی استفاده کرد . همچنین ضریب نیروی کار 31 / 0 برآورد گردید که گویای نیاز به استخدام نیروی کار بیشتر، جهت رفتن به سمت بهینه تولید میباشد. طبق نتایج حاصل از این تحقیق، تحصیلات روی تولید اثر معنیداری نداشت درحالیکه تجربه دارای تأثیر مثبت و معنیداری روی تولید بود و این نشان داد که سطح تکنولوژی در این صنعت چندان بالا نیست.همچنین نتایج نشان داد منطقه جغرافیایی و استفاده از دستگاههای هواده روی تولید ماهیان گرمابی اثر معناداری داشتند. لذا براین اساس، مزارع مورد بررسی به سه گروه تقسیم گردید و میانگین بهرهوریهای متوسط، نهایی و کل عوامل تولید، برای هرکدام از گروهها محاسبه و با یکدیگر مقایسه گردید. به طوری که فقط در تعداد اندکی از مزارعِ مربوط به یکی از گروهها معیار VMPxi / Pxi برای متغیرهای توضیحی برابر واحد بود و در دو گروه دیگر برای هیچکدام از متغیرها معیار مذکور برابر واحد نبود. این بدان معنی است که از نهادهها به طور کاملاً کارا استفاده نشده است، بنابراین به نظر میرسد به منظور بهبود کارایی در مصرف نهادهها، پرورش دهندگان ماهی با استفاده از اصل جایگزینی نهاده ها، میتوانند به سود بالاتری دست یابند. 2 Fish is one of the domestic products that is unmatched in terms of protein and unsaturated fat, and its importance as a healthy food is known to all. Keeping in mind, resource scarcity, economic method of increasing this product is the optimum use of the factors of production. The aim of this research was to estimate production function and calculation of productivity of warm water fish production factors in Kermanshah province. The statistical population in this reaserch were all of active, fish farms which were studied in full details. A part of required data of this research was collected from official statistic books of government and another part from interview with farmers and experts of fishery department of Kermanshah through distribution of 46 questionnaires. The production function has been estimated with help of Eviews and with OLS approach and through priority model of Cobb-Douglas was finally selected. Result showed that area under cultivation (land), concentrate and maize, fodder, lime stone, labour, experience of manager of the farm, use of air purifier machine and geographical condition of the region had significant effect on production (p<0.05). Total coefficient of independent variable in estimated production function was approximately 1.1 which was an indication of increasing return to scale. Elasticity of production of area under cultivation was more than other inputs which indicated that the area under cultivation must expand and more area go under cultivation of this product. In addition coefficient of labour was estimated 0.31 which indicated more employment of labour force must be done in order to approach towards optimum product. According to obtained results of this research, education did not have a significant effect on production, while experience had a positive and significant effect on it and this showed that the level of technology in this industry was not so high. The finding also showed that geographical region and use of air purifier had a significant effect on the production of warm water fish. Therefore on this base the farms under review were divided into three categories and the average productivity, marginal productivity and total factors productivity were calculated for each one of these categories. Just in small number of farms, related to one of the categories the measure of VMPxi / Pxi for descriptive variable was equal to 1 and for other two categories this measure was not equal to one. Which means that the inputs were underemployed? Therefor it seems in order to improve efficiency in input consumption, the fish farm owner can attain maximum profit by using substitution principle. 29 38 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/29 1397/2/9 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/18 1397/9/27 علی نجفی A. Najafi اداره کل شیلات استان کرمانشاه ایران affs341n@gmail.com سهراب دل انگیزان S. Delangizan اداره کل شیلات استان کرمانشاه ایران anfffn@yahoo.com مجتبی الماسی M. Almasi دانشگاه رازی ایران کامیار غرا K. Gharra موسسه تحقیقات شیلات ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. ایران Production Function Productivity Aquaculture Warm Water Fish Kermanshah Province تابع تولید بهرهوری آبزیان ماهیانگرمابی استان کرمانشاه ##سلامی، ح.ا.، 1376. مفاهیم و اندازه گیری بهره وری درکشاورزی، فصلنامه اقتصادکشاورزی وتوسعه، شماره 18، 31 ـ 7.##ارسلان بد، م.، 1380. تحلیل اقتصادی تولید سیب در ارومیه، فصلنامه علمی- پژوهشی اقتصادکشاورزی و توسعه، شماره 34، سال نهم، 213ـ 207.##برنامه ششم توسعه شیلات استان کرمانشاه.، 1394. اداره کل شیلات استان کرمانشاه، واحد طرح و برنامه.##بیدرام، ر.، 1381. Eviews همگام با اقتصادسنجی، انتشارات منشور بهره وری، چاپ یکم.##شکوریان، م.، 1377. پرورش ماهیان گرمابی (تکمیلی)، معاونت تکثیروپرورش آبزیان، اداره کل آموزش و ترویج شرکت سهامی شیلات ایران.##نجفی، ع.، 1390. تخمین تابع تولید واندازه گیری بهره وری عوامل تولیدماهیان گرمابی درمزارع استان کرمانشاه، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه رازی، دانشکده علوم اجتماعی وتربیتی دانشگاه رازی، گروه اقتصاد. ##پورتال ادره کل شیلات استان کرمانشاه، www.ksh-shilat.ir . ##حاجی مرادی، م. و کریمی، ا.، 1388. تجزیه و تحلیل بهره وری عوامل تولید صنعت پرورش مرغ گوشتی در استان کردستان، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 66، سال هفدهم، 17ـ1.##صفوی، ب. و تور، م.، 1384. برآورد تابع تولید کیوی در استان مازندران، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، 244-227.##طاهری، ش.، 1388. بهره وری و تجزیه و تحلیل آن در سازمانها، نشر هستان، چاپ شانزدهم.##گجراتی، دامودار.، 1388. مبانی اقتصادسنجی، ترجمه حمید ابریشمی، انتشارات دانشگاه تهران.##مصطفی زاده، س.، 1388. برآورد تابع تولید ماهیان سردآبی در استانهای گیلان و گلستان، هفتمین کنفرانس دوسالانه اقتصادکشاورزی ایران، پردیس کشاورزی ومنابع طبیعی دانشگاه تهران.##درفان، ل.، 1392. بررسی بهره وری مزارع پرورش میگو در استان بوشهر، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته اقتصاد کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت.##صادقی، ا.، و صدقی، ن.، 1393. اندازه گیری و تحلیل عوامل موثر بر بهره وری (مطالعه موردی مرغداری های استان خراسان رضوی)، کنفرانس بین المللی اقتصاد، حسابداری و مدیریت و علوم اجتماعی. ##بریم نژاد، و.، 1392. محاسبه بهره وری عوامل تولید گندم با استفاده از تابه تولید کاب داگلاس، هشتمین کنگره ملی مهندسی ماشین های کشاورزی و مکانیزاسیون ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج.##رحمانی، ر.، 1386. تحلیل بهره وری اقتصادی عوامل مؤثر در تولید شیر در گاوداری های استان فارس، ششمین کنفرانس اقتصادکشاورزی ایران، 18-1 .##زمردیان، غ.، 1394. مقایسه توان تبیین مدلهای پارامتریک و ناپارامتریک در سنجش میزان ارزش در معرض خطر پرتفوی شرکتهای سرمایه گذاری جهت تعیین پرتفوی بهینه در بازار سرمایه ایران، مجله مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، شماره 22.##مهرگان، ن.، 1377. ارائه روشی برای محاسبه بهره وری، مطالعه موردی محاسبه بهرهو ری سرمایه گذاری در کشاورزی، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 22، 45ـ39.##مولایی، م.، 1384. بررسی و مقایسه بهره وری گروه های مختلف صنعتی کوچک و بزرگ ایران، فصلنامه پژوهش های اقتصادی ایران، شماره 22، 176ـ157.##Ludena, C., Th.Hertel., P.Preckel., K.Foster. And A.Nin., 2007. Productivity growth and convergence in crop, ruminant, and non-ruminant production: measurement and forecasts. Agricultural Economics, 37: 1-17.##FAO., (2016). the state of world fisheries and aquaculture.##Hassanpour, B., Ismail, M.M. and Kamarulzaman, N.H., 2011. Factors affecting technical change of productivity growth in rainbow trout aquaculture in iran, African Journal of Agricultural Research Vol. 6(10), pp. 2260-2272.##Kiani, A.K., 2008. Total factor productivity and Agricultural Research Relationship: Evidence from Crops sub-Sector of Pakistan’s Punjab. European Journal of Scientific Research, ISSN 1450-216X Vol.23 No.1, pp:87-97.##Ching, Y.chao., 2008. Beef Production Functions from Sample Farms in nova scotia. Canadian Journal of Agriculture Economics, vol. 19:50-60.## ##

ارزیابی ماندگاری و کیفیت پودر سوپ صنعتی غنی شده با میگو طی فرمولاسیون نوین و 6 ماه نگهداری در دمای اتاق Estimation of shelf-life and quality of shrimp-rich (Macrobrachium nipponense‎) soup powder with new formulation during 6 months of storage at room temperature 1 1 در این تحقیق، میگوهای ریز و غیربومی Macrobrachium nipponense تالاب بندر انزلی پس از صید و شستشو، در محلول نمک 10 درصد به نسبت 1 به 2 در دمای 80 درجه سانتیگراد به مدت 3 دقیقه غوطهور شدند. تمام نمونهها پس از آبکشی در دستگاه خشککن آون خلاء، به مدت 7 ساعت در دمای 70 درجه سانتیگراد خشک شدند. سپس از گوشت فرآورده خشک به میزان 4 درصد در غنیسازی پودر سوپ با فرمولاسیون جدید استفاده شد. پودرهای سوپ آماده درون فیلمهای پلیاتیلنی متالایز، به صورت خلاء بستهبندی و به مدت 6 ماه در دمای اتاق نگهداری شدند. ارزش تغذیهای پودر سوپ غنیشده با میگو نشان داد که این فرآورده حاوی پروتئین (10 درصد) و اسیدهای چرب چند غیر اشباع بالایی است. همچنین در طول دوره نگهداری بر اساس آزمایشهای شیمیایی، مقدار رطوبت (9-55/8 درصد) پودر سوپ کمتر از 10 درصد بود و از نظر اکسیداسیون چربی و سنجش مقادیر پراکسید (54/2-11/0 میلیاکیوالان اکسیژن بر 1000 گرم روغن) و تیوباربیوتوریک اسید (76/0-34/0 میلیگرم مالونالدهید بر1000 گرم نمونه) نمونهها در شرایط مناسبی تا ماه ششم قرار داشتند. در ارزیابی میکروبی، ماه چهارم، پایان دوره نگهداری پودر سوپ غنیشده با میگو بود؛ چون در این ماه شمارش تعداد باکتریهای کل در سوپ به CFU/g 4 و تعداد کپک و مخمر به CFU/g3 نمونه افزایش یافت. همچنین نتایج حاصل از ارزشیابی حسی نشان داد که پذیرش کلی پودر سوپ با افزایش زمان از امتیاز 4 به امتیاز 5/2 کاهش یافت. این کاهش امتیاز در پودر سوپ با نتایج حاصل از ارزیابی میکروبی در این مطالعه مطابقت داشت. به عنوان یک نتیجه کلی، پودر سوپ غنیشده با 4 درصد گوشت میگوهای ریز M. nipponense خشک شده با آون خلاء به دلیل طعم بی نظیر آن میتواند به عنوان یک فرآورده غذایی فراسودمند در صنعت، تولید و مورد استفاده مردم سراسر کشور قرار گیرد. 2 In this research, Macrobrachium nipponense small and non-native shrimp of the Anzali Lagoon, after catching and washing, were immersed in 10% salt solution at a ratio of 1 to 2 at 80 °C for 3 minutes. Then, drained samples were dried at 70 °C for 7 hours in a vacuum oven dryer. 4% of dry meats were used to enrich the soup powder with a new formulation. Prepared soup powders were packed in a vacuum metallic polyethylene films and stored for 6 months at room temperature. The nutritional value of shrimp-rich soup powder showed that this product contains protein (10%) and high unsaturated fatty acids. During the storage period, based on chemical experiments, the moisture content of soup powder (8.55-9%) was less than 10% and in terms of fat oxidation, proxide values (0.11-2.54 meq oxygen/1000g oil) and thiobarbituric acid (0.34-0.76 mg malonaldehyde/1000 g sample), samples were under favorable conditions up to six months. In The microbial evaluation, the fourth month was the end of the shelf-life of shrimp-rich soup powder; because in this month the total number of bacteria in the soup was counted for 4 CFU/ g of sample and the number of mold and yeast increased to 3 CFU/g of sample. Also, the results of sensory evaluation showed that the overall acceptance of soup powder decreased from 4 to 2.5 scores with increasing time. This score reduction in soup powder was consistent with the results of microbial evaluation in this study. As a general result, soup powder enriched with 4% M. nipponense dried shrimp meats under vacuum, due to its unique flavor, can be produced and used as a functional food in the industry by people all over the country. 39 48 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/17 1397/1/28 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/23 1397/10/2 قربان زارع گشتی Gh. Zarehgashti موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران zarehgashti@yahoo.com یاسمن اعتمادیان Y. Etemadian موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران y.etemadian@gmail.com علی اصغر خانی پور A.A. Khanipour موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران khanipour.a.a@gmail.com محمد صیاد بورانی M. Sayyad Bourani موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران mohammadborani@yahoo.com ژاله خوشخو Zh. Khoshkhoo دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال ایران vidaghaemi13394@gmail.com معصومه رهنما سنگاچینی M. Rahnama Sangachini موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران Rahnama_sangachin@yahoo.com عظمت دادای قندی A. Dadai Ghandi موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران azematghandi@yahoo.com فرشته خدابنده F. Khodabandeh موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران Khodabandehf@yahoo.com فاطمه نوغانی F. Noghani موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران f.noghani@yahoo.com افشین فهیم A. Fahim موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران afshinfahim48@gmail.com مینا احمدی M. Ahmadi موسسه تحقیقات شیلات ایران ایران ahmadimina64@yahoo.com Soup powder Qualitative changes M. nipponense small shrimp. پودر سوپ تغییرات کیفی میگوی ریز M. nipponense ##اصغرزاده کانی، ا.، شعبان‌پور، ب.، حسینی، ه. و سبزواری، ا. 1386. اثر مدت زمان نگهداری به صورت منجمد بر روند تغییر کیفیت گوشت کپور نقرهای چرخ شده حاوی محافظ سرمایی. مجله علوم و فنون دریایی. 6 (3): 8 - 1 .##جمشیدی، ا. و شعبانپور، ب. 1393. اثر هیدروکسی پروپیل متیل سلولز ( HPMC) افزوده شده به آرد زنی و لعاب ناگت ماهی سارم (Scomberoides commersonnianus) بر میزان جذب روغن و کیفیت آن طی نگهداری در فریزر 18-. مجله شیلات. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آزادشهر. 9 (3): 90– 79.##موسی‌یی‌پور، م.، شعبانپور، ب.، پورعاشوری، پ.، جمشیدی، ا. و اعتمادیان، ی. 1396. اثر مدت نگهداری فیله منجمد تیلاپیای نیل (Oreochromis niloticus) بر کیفیت و ماندگاری ناگت منجمد تولیدی. پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد. 84ص.##Adegoke, B. H., Adedayo, A. E. and Temilola, D. 2016. Proximate, phytochemical and sensory quality of instant pepper soup mix. Journal of Culinary Science & Technology, 14: 59-74.##AOAC. 2005. Official methods of analysis. Washington DC, USA, Horowitz.##Bakar, J. 2007. Processing formulated fish and fish products. In Y. H. Hui (Ed.), Handbook##of food product manufacturing (pp. 915–930). Inc: Wiley and Sons.##Bertrais, S., Galan, P., Renault, N., Zarebska, M., Preziosi, P. and Hercberg, S. 2001. Consumption of soup and nutritional intake in French adults: consequences for nutritional status. Journal of Human Nutrition and Dietetics, 14: 121-128.##Chacko, D., Renitta, R. E. and Patterson, J. 2005. Development of soup power from squid Sepioteuthis lessoniana and shelf-life assessment during storage in laminated packaging material. Journal of Food Technology, 3: 449-452.##Chakrabarty, M. M. 2003. Chemistry and technology of oils and fats. Allied Publishers Pvt. Ltd. pp: 752.##Chiang, P., Yen, C. and Mau, J. 2007. Non-volatile taste components of various broth cubes. Journal of Food Chemistry. 101: 932–937.##Chhotu, W. G., Sharangdhar, S. S. T., Koli, J. M., Thorat, V. A. and Pujari, K. H. 2012. Preparation of fish soup powder from tilapia fish (Oreochromis spp.) and it’s storage study. Thesis. Maharashtra state, India.##Hernandez, M. D., Lopez, M. B., Alvarez, A., Ferrandini, E., Garcia, B. and Garrido, M. D. 2009. Sensory, physical, chemical and microbiological changes in aquacultural mearge (Argyrosomus regius) fillets during ice storage. Journal of Food Chemistry, 114: 237-245.##Hernandez, R., Ribeiro, R. P., Matsushita, M., Tanamati, A. A. C., Canan, C. and Bona, E. 2015. Chemical, sensory and micribiological stability of freeze-dried Nile tilapia croquette mixtures. CyTA-Journal of Food, 13: 556-562.##ISIRI. 2007. Microbiology of food and animal feeding stuffs–Guideline of general requirements for examination. Institute of Standards and Industrial Research of Iran (ISIRI), 9899.##Jeyakumari, A., Christin J., Zynudheen, A. A. and Anandan, R. 2016. Quality evaluation of fish soup powder supplemented with carrangeenan. International Journal of Science, Environment and Technology, 5: 4362 – 4369.##Ma, K., Feng, J., Lin, J. and Li, J. 2011. The complete mitochondrial genome of Macrobrachium nipponense. Gene, 487: 160-165. ##Meilgaard, M. C., Civille, G. V. and Carr, B. T. 2007. Sensory evaluation techniques. CRC Press, Taylor and Francis Group, USA.##Mol. S. 2005. Preparation and the shelf-life assessment of ready-to-eat fish soup. European Food Research and Technology, 220: 305–308.##Oliveira Filho, C. D. O., Do Amaral Sobral, P. J. Balieiro, J. C. and Viegas, E. M. 2017. Comparison of stunning methods on the physicochemical properties of frozen Nile tilapia (Oreochromis niloticus) fillets. Journal of Aquatic Food Product Technology, 26: 1-10.##Shashidhar, K., Biji, K. B., Ravishankar, C. N., Srinivasa Gopal, T. K. and Joseph, J. 2015. Development of ready to drink iron fortified shrimp soup in retortable pouches. Fishery Technology, 52: 157-163.##Tarladgis, B. G., Watts, B. M., Younathan, M. T. 1960. A distillation method for the quantitative determination of malondialdehyde in rancid foods. Journal of American Oil Chemist Society, 37: 44-48.##Tolasa, S., Cakli, S., Kisla, D. and Dincer, T. 2012. Quality and shelf-life assessment of pasteurized trout soup during refrigerated storage. Journal of Aquatic Food Product Technology, 21: 321-329.##Woyewoda, A. D., Shaw, S. J., Ke, P. J., Burns, B. G. 1986. Recommended laboratory methods for assessment of fish quality. Halifax, Nova Scotia.##Warang, M. D. Mulye, P. H., Sapkale, R. D., Bondre, R. D. and Mohite, A. S. 2008. Fish soup powder production from Protonibea diacanthus. The Asian Journal of Animal Science, 3: 19-23.##Zhang, M., Tang, J., Mujumdar, A.S. and Wang, S. 2006. Trend in microwave related drying of fruits and vegetables. Trend in food science and technology, 17: 524-534.## ##

ارزیابی و مقایسه غلظت فلزات سنگین در بافت عضله میگوی رودخانه ای شرق (Macrobrachium nipponense De Haan, 1849) در رودخانه سیاه درویشان استان گیلان Assessment and comparison of heavy metal concentrations in muscle tissue of Oriental river prawn (Macrobrachium nipponense De Haan, 1849) in the Siah Darvishan River, Guilan province, Iran 1 1 در این تحقیق، میزان غلظت یازده عنصر (آرسنیک، آهن، جیوه، روی، سرب، سلنیوم، کادمیوم، کروم، مس، منگنز و نیکل) در بافت عضله 40 عدد میگوی رودخانه ای شرق (Macrobrachium nipponense) جمع آوری شده بوسیله تله از رودخانه سیاه درویشان استان گیلان، توسط دستگاه طیف سنجی جذب اتمی Varian مورد بررسی قرار گرفتند. میزان کمترین و بیشترین غلظت فلزات سنگین به ترتیب: روی 6/39-7/46، مس 2/24-3/28، آهن 27/15-19/18، منگنز 36/3-82/3، سلنیوم 78/0-84/0، آرسنیک 61/0-74/0، سرب 34/0-41/0، نیکل 34/0-41/0، کروم 16/0-20/0، کادمیوم 12/0-15/0 و جیوه 069/0-078/0 میکروگرم بر گرم وزن خشک، مشاهده گردید. با توجه به نتایج این پژوهش، میانگین غلظت تمام عناصر در بافت عضله میگوی رودخانه ای شرق به جز آرسنیک و منگنز، کمتر از حد مجاز پیشنهاد شده توسط استاندارد جهانی FAO/WHO بودند. 2 In this research, concentration of eleven elements (As, Fe, Hg, Zn, Pb, Se, Cd, Cr, Cu, Mn, Ni) in the muscle tissue of 40 Oriental river prawn (Macrobrachium nipponense) collected by bait trap from the Siah Darvishan River, Guilan province, Iran were determined using Varian Atomic absorption spectroscopy. The lowest and highest mean concentrations of metals were observed, as follows: Zinc 39.6-46.7, Copper 24.2-28.3, Iron 15.27-18.19, Manganese 3.36-3.82, Selenium 0.78-0.84, Arsenic 0.61-0.74, Lead 0.34-0.41, Nickel 0.34-0.41, Chromium 0.16-0.20, Cadmium 0.12-0.15 and Mercury 0.069-0.078 (μg g–1d.w.), respectively. According to the results of this study, mean concentrations of all elements in the muscle tissue of Oriental river prawn, except for Arsenic and Manganese were less than threshold limit value recommended by FAO/WHO international standard. 49 59 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/16 1396/12/25 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/24 1397/10/3 محمد اتفاق دوست M. Ettefaghdoost دانشگاه گیلان ایران ettefaghdoost@phd.guilan.ac.ir حمید علاف نویریان H. Alaf Noveirian دانشگاه گیلان ایران hamidnavir@yahoo.com Heavy metals Oriental river prawn Siah Darvishan River Bioaccumulation فلزات سنگین میگوی رودخانه ای شرق رودخانه سیاه درویشان تجمع زیستی ## ##

جدا سازی و شناسایی مولکولی ویبریو هاروی از ماهی باس دریایی آسیایی پرورشی در مزارع استان‌های جنوبی کشور ایران Isolation and molecular identification of Vibrio harveyi from cultured Asian seabass in farms located south provinces of Iran 1 1 ویبریو هاروی (.Vibrio harveyi) یکی از عوامل اصلی ایجاد بیماری ویبریوزیس ماهی باس دریایی آسیایی در بسیاری از مزارع پرورش ماهیان دریایی در قفس در دنیا محسوب میشود. هدف از تحقیق حاضر، جداسازی و شناسایی این باکتری از ماهی باس دریایی پرورشی در مزارع استانهای جنوبی کشور (خوزستان، بوشهر و هرمزگان) بود. درمجموع تعداد 110 قطعه ماهی (80 قطعه ماهی بیمار و تعداد 30 قطعه ماهی به‌ظاهر سالم) در دامنه وزنی 700-50 گرم نمونه‌برداری گردید. جداسازی به روش معمول جداسازی کشت باکتریایی انجام شد و جدایه‌ها ازنظر ویژگی‌های بیوشیمیایی و ملکولی با استفاده از پرایمرهای اختصاصی ژن‌های 16S rDNA و vhh به ترتیب اختصاصی جنس و گونه به روش واکنش زنجیره پلیمراز دوگانه (Duplex PCR) دوگانه مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج PCR، نشان داد که از 95 جدایه شناسایی‌شده به روش بیوشیمیایی، تنها 65 جدایه متعلق به جنس ویبریو بود که از این تعداد 46 جدایه (76/70%) به‌عنوان ویبریو هاروی تأیید شد. این نتایج نشان‌دهنده‌ی میزان حضور بالای ویبریو هاروی در ماهی باس دریایی آسیایی پرورشی در مزارع موردبررسی است. همچنین نتایج ویژگی‌های بیوشیمیایی جدایه‌های ویبریو هاروی که به روش PCR تأییدشده بودند، نشان دادند که جدایه‌ها نسبت به چندین آزمایش بیوشیمیایی واکنش متفاوتی دارند. بنابراین استفاده از روش Duplex PCR که در این تحقیق بکار گرفته شد، به‌عنوان یک روش دقیق و سریع در تشخیص ویبریو هاروی معرفی می‌گردد. 2 Vibrio harveyi is one of the opportunistic marine environment bacteria that are considered as one of the main causes of Asian seabass vibriosis diseases in many marine cage farms in the world. The aims of this study were isolation and identification of these bacteria in cultured Asian seabass in farms, located southern provinces of IRAN (Khuzestan, Bushehr and Hormozgan). In this study, a total number of 110 Asian seabass (80, with clinical sings of disease and 30, apparently healthy fish) with different body weight ranging 50-700g were sampled. Isolation was done from internal organs (kidney, heart, spleen and liver) in common method of bacterial isolation and isolates subjected to phenotypic and molecular characteristics using duplex PCR amplification of the 16SrDNA & vhh genes respectively genus & species-specific gene. The results of PCR showed that of the 95 phenotypically identified isolates, only 65 isolates belong to the genus vibrio and 46 (70.76%) of them were identified as Vibrio harveyi. These results indicate a high present of Vibrio harveyi in cultured Asian seabass in studied farms. Results of the biochemical characteristics of the isolates confirmed with PCR, showed isolates have different reaction in several biochemical tests. Accordingly, the duplex PCR method presented in this study was introduce as an accurate and rapid method for diagnosis of V. harveyi. 61 69 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/1 1397/3/11 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/242018/12/30 1397/10/9 اشکان اژدری A. Ajdari دانشگاه شهید چمران اهواز ایران a_arzhan@yahoo.com رحیم پیغان R. Peyghan دانشگاه شهید چمران اهواز ایران peyghan_r@scu.ac.ir مسعود قربانپور M. Ghorbanpour دانشگاه شهید چمران اهواز ایران m.ghorbanpoor@scu.ac.ir مینا آهنگرزاده M. Ahangarzadeh پژوهشکده آبزی پروری جنوب کشور ایران m.ahangarzadeh@yahoo.com مریم میربخش M. Mirbakhsh موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ایران maryam.mirbakhsh@gmail.com Vibrio harveyi Asian seabass cage culture Vibriosis PCR ویبریو هاروی باس دریایی آسیایی پرورش در قفس ویبریوزیس PCR ##1. پیغان، ر.، افتخار معنوی، ش.، 1389. راهنمای باکتری شناسی ماهی و صدف داران: روش کار و تکنیک ها. 284 ص. انتشارات دانشگاه چمران.##2. رئیسی م.، مومنی م.، متین فر ع.، ممتاز ح. و فدایی فرد ف.، 1391. مطالعه وقوع گونه های ویبریو در صدف صید شده از خلیج فارس به روش Multiplex- PCR. مجله علمی پژوهشی زیست شناسی دریا/ دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز. سال چهارم، شماره پانزدهم، پاییز 1391.##3. سیدمرتضایی س. ر. ، کر ن. م. ، تمجیدی ب. و جهانشاهی ع. ، 1386. آلود گی باکتریایی درکارگاه های پرورش میگوی چوئبده آبادان. امور دام و آبزیان شماره 75تابستان. 1386. پژوهش و سازندگی.##4. طاهری زاده م. ر ، گذری م. ، سجادی م م ، محمدیان ع. 1392. جداسازی و شناسایی برخی باکتری‌های خانواده ویبریوناسه از میگوی پا سفید غربی (Litopenaeus vannamei) پرورشی در مزارع منطقه‌ی تیاب. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هرمزگان - دانشکده علوم پایه##5. صادقی م. ر.، تمدنی ج. س.، بحری ا. م.، گذری م.، 1396. شناسایی و آنالیز فیلوژنتیکی سویه های Vibrio haeveyi جداشده از میگو های پرورشی سفید غربی) 1931Litopenaeus vannamei, Boone) - منطقه تیاب هرمزگان. مجله بوم شناسی آبزیان. 7 (2) 59-65:1396. ##6. حسین پور ا.، مهدیزاده مود س.، استاجی ح.، اکبرین 1ح.ا.، نوروزی پ.، 1397. بررسی مایکوباکتریوز در دو گونه گلدفیش و گوپی در سمنان به روش واکنش زنجیرهای پلیمراز(PCR). مجله علمی شیلات ایران. سال بیست و هفت/شماره 2. (DOI): 10. 22092/ISFJ.2018.116772##7. فرهودی آ.، سوری نژاد ا.، نفیسی بهابادی م.، سجادی م.م.، سالارزاده ع.، 1395. تأثیر جایگزینی نسبی آرد ماهی با جلبک قرمز دریایی Gracilaria pygmaea بر عملکرد رشد، شاخصهای خونی و بیوشیمیایی سرم خون ماهی باس دریایی آسیایی Lates calcarifer (Bloch, 1790) . مجله علمی شیلات ایران. سال بیست و شش/شماره 3.DOI: 10.22092/ISFJ.2017.113524 ## ##

تاثیر شوری بر رشد، غلظت کلروفیل و بتاکاروتن در جلبکsp. Dunaliella جداسازی شده از خلیج چابهار Effects salinity on growth, chlorophyll and β-carotene concentration in Dunaliella sp. isolated from Chabahar Gulf 1 1 جلبک sp. Dunaliella از شاخه جلبکهای سبز است که دارای پراکنش جهانی میباشد و در آبهای ساحلی خلیج چابهار نیز به وفور گزارش شده است. از ویژگیهای منحصر به فرد این جلبک، قدرت سازش در شوری و دمای زیاد است. این جلبک در مقابل کمبود نیترات مقاوم است و در پاسخ به تنشهای محیطی با افزایش غلظت رنگدانهها خصوصاً رنگریزه بتاکاروتن و گلیسرول پاسخ میدهد. هدف از این تحقیق، تاثیر فاکتور شوری بر نرخ رشد سلولی، میزان تولید و ذخیرهسازی کلروفیل و بتاکاروتن در جلبک Dunaliella sp.بود. در این پژوهش ضمن جداسازی و خالصسازی جلبک sp. Dunaliella، تاثیر شوریهای مختلف (5/0، 75/0، 1، 5/1، 2، 3 و 4 مولار کلرید سدیم) بر رشد و تکثیر جلبک، میزان تولید کلروفیل a، b و بتاکاروتن طی مدت چهار هفته مورد بررسی قرار گرفت. میزان تولید کلروفیل (a و b) و بتاکاروتن با اسپکتروفتومتری با کمک استون اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که جلبک Dunaliella sp.در غلظتهای 5/0، 75/0، 1، 5/1، 2، 3 و 4 مولار کلرید سدیم قادر به رشد است؛ ولی بیشترین رشد و تکثیر سلولی و همچنین بیشترین میزان تولید بتاکاروتن این جلبک بین شوریهای 5/1 تا 2 مولار کلرید سدیم میباشد (05/0p<). با افزایش رشد و تکثیر جلبک، میزان تولید کلروفیلa و bدر تمام شوریها افزایش یافت ولی به علت تولید بتاکاروتن، میزان غلظت این رنگریزهها کاهش نشان داد. 2 Dunaliella sp. is from division of chlorophyte algae that has a global distribution and is abundantly reported in the coastal waters of Chabahar Bay. This algae is a euryhalin species which may support high temperatures and lack of Nitrogen conditions in the sea. Also as a response to environmental stresses it fluctuates pigment reserves specially the Beta-Carotene. The aim of this study was effects of salinity on growth, chlorophyll and β-carotene concentration in Dunaliella sp. In this study in beyond the separation and purification of Dunaliella sp. from seawater, the impact of different levels of salinity (0.5, 0.75, 1, 1.5, 2, 3 and 4 mol NaCl) on growth, the amount of chlorophyll and β- carotene were measured during a period of 4 weeks. Chlorophyll a, b and β-carotene contents were determined spectrophotometrically from algal pellets using 80% (v/v) acetone/water mixture. Results showed that the Dunaliella sp. in treatments of 0.5, 0.75, 1, 1.5, 2, 3 and 4 mol NaCl could grow, but the maximum growth of this algae and the maximum amount of β-carotene were observed in salinities between 1.5 to 2 mol NaCl (p<0.05). Parallel to growth of the algae the production of chlorophyll a and b was increased in all salinities treatments but their production causes a decrease in β- carotene production. 71 82 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/24 1395/3/4 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/242018/12/302019/01/2 1397/10/12 شیروان عنایتی Sh. Enayati سازمان شیلات ایران ایران enayati.shirvan@gmail.com آرش جوانشیر خویی A. Javanshir Khoei پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران ایران arashjavanshir@ut.ac.ir غلامرضا رفیعی Gh.R. Rafiee پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران ایران ghrafiee@ut.ac.ir هادی پورباقر H. Pourbagher پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران ایران poorbagher@ut.ac.ir امیرعلی مرادی نسب A.A. Moradinasab موسسه تحقیقات بین‌المللی تاس‌ماهیان دریای خزر- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (Areeo)، رشت، ایران ایران moradinasab88@yahoo.com Salinity Growth Chlorophyll Dunaliella Sp Chabahar Gulf شوری رشد کلروفیل جلبکsp. Dunaliella خلیج چابهار دریای مکران ##حسینی بلداحی، ا.، 1382. بهینه‌سازی محیط کشت جلبک سبز Dunaliella salina جهت افزایش رشد، تکثیر و تولید بتاکاروتن. پایان‌نامه، دانشگاه شیراز، 128 صفحه.##عطاران فریمان، گ.، صادقی، پ.، شیرزایی، ر.، 1396. جداسازی و شناسایی سیستDunaliella salina (Chlorophyceae) از رسوبات ساحلی لیپار (دریای عمان) با استفاده از آنالیز مولکولی، مجله علمی شیلات ایران، سال 26، شماره 4، 56-47. DOI: 10.22092/ISFJ.2017.113922.##قاسمی، ح.، 1387. تولید گلیسرول از جلبک دریایی Dunaliella. پایان‌نامه، دانشگاه تربیت مدرس، 87 صفحه.##مهرابی، ف.، جعفرپور، س.ع.، نعمت زاده، ق.، 1397. بررسی تاثیر غلظت‌های مختلف سدیم نیترات و سدیم بی‌کربنات بر میزان رشد و چربی کل ریزجلبک (Neochloris oleoabundance)، مجله علمی شیلات ایران، سال 27، شماره 1، 80-71. DOI: 10.22092/ISFJ.2018.116407. ##Anderson, R.A., 2005. Algal Culturing techniques. Elsevier Academic Press, Sandiego, 578 p.##Ausich, R., 1997. Commercial opportunities for carotenoid production by biotechnology. Pure and Applied Chemistry, 69: 2169-2173.##Avron, M. and Ben-Amotz, A., 1992. Dunaliella: Physiology, Biochemistry and Biotechnology. CRC Press, Boca Raton, 220 p.##Ben-Amotz, A. and Avron, M., 1983. On the factors which determine the massive B-carotene accumulation in the halotolerant alga Dunaliella bardawil. Plant Physiology, 72(3): 593-597.##Ben-Amotz, A., Sussman, I. and Avron, M., 1982. Glycerol production by Dunaliella. Experiential, 38: 49-52.##Ben-Amotz, A. and Shaish, A., 1992. β-Carotene biosynthesis. In: Avron, M. and Ben- Amotz, A., (eds). Dunaliella: Physiology, Biochemistry and Biotechnology. CRC Press, Boca Raton, pp: 205-216.##Borowitzka, L.J., 1981a. The microflora. Adaptations to life in extremely saline lakes. Hydrobiologia, 81: 33-46. DOI: 10.1007/BF00048704.##Borowitzka, L.J., 1981b. Solute accumulation and regulation of cell water activity. In: Paleg, L.G. and Aspinall, D., (eds). The Physiology and Biochemistry of Drought Resistance in Plants. Academic Press, Sydney, pp: 97-130.##Borowitzka, L.J., Borowitzka, M.A. and Moulton, T., 1984. Mass culture of Dunaliella: from laboratory to pilot plant. Hydrobiologia, 116/117: 115-121.##Borowitzka, L.J. and Borowitzka, M.A., 1990. Commercial production of B-carotene by Dunaliella salina in open ponds. Bulletin of Marine Science, 47: 244-252.##Borowitzka, L.J. and Brown, A.D., 1974. The salt relations of marine and halophilic species of the unicellular green alga, Dunaliella. The role of glycerol as a compatible solute. Archives of Microbiology, 96(1): 37-52.##Borowitzka, M.A., Borowitzka, L.J. and Kessly, D., 1990. Effect of salinity increase on carotenoid accumulation in the green alga Dunaliella salina. Journal of Applied Phycollogy, 2(2): 111-119.##Edwards, C.E., 1990. Microbiology of Extreme Environments. Open University Press, Milton Keynes, 128 p.##Eijckelhoff, C. and Dekker, J. P., 1997. A routine method to determine the chlorophyll a, pheophytin α and β-carotenes of isolated photosystem II reaction center complexes. photosyntsis Reserch, 52(1): 69-73. DOI: 10.1023/A:1005834006985.##Fazli, M. R., Tofighi, H., Samadi, N., Jamalifar, H. and Fazeli, A., 2006. Carotenoids accumulation by Dunaliella tertiolekta (LAKE URMIA ISOLATE) and Dunaliella salina (CCAP 19/18 and WT) under stress conditions. Journal of Daro Iran, 88: 236-268.##Garcia, F., Freile Pelegrine, Y.P. and Robledo, D., 2007. Physiological characterization of Dunaliella sp. (Chlorophyta, Volvocales) from Yucatan, Mexico. Bioresource Technology, 98(7): 1359-1365. DOI:10.1016/j.biortech.2006.05.051.##Heidari, H., Riahi, H. and Saadatmand, S., 2000. Effects of salt and irradiance stress on photosynthetic pigments and proteins Dunaliella salina teodoresco. Journal of Sciences Islamic Republic of Iran, 11(2): 73-77.##Marin, N., Morales, F., Lodeiros, C. and Tamigneaux, E., 1998. Effect of nitrate concentration on growth and pigment synthesis of Dunaliella salina cultivated under low illumination and preadapted todifferent salinities. Journal of Applied Phycology, 10(4): 405-411. DOI: 10.1023/a:1008017928651.##Massyuk, N.P., 1966. Mass culture of the carotene containing alga Dunaliella salina Teod. Ukrayins'kyi Botanichnyi Zhurnal, 23: 12-19.##Moulton, T.P. and Burford, M.A., 1990. The mass culture of Dunaliella viridis (Volvocales, Chlorophyta) for oxygenated carotenoid: Laboratory and pilot plant studies. Hydrobiologia, 204(1): 401-408. DOI:10.1007/BF00027649.##Raja, R., Hemaiswarya, S. and Rengasamy, R., 2007. Exploitation of Dunaliella for beta-carotene production. Applied Microbiology and Biotechnology, 74(3): 517-523. DOI:10.1007/s00253-006-0777-8.##Ramazanov, Z.M., Klyachko-Gurvich, G.L., Ksenofontov, A.L. and Semenenko, V.E., 1988. Effect of suboptimal temperature on content of β-carotene in the halophilic alga Dunaliella salina. Fiziologiya Rastenii, 35: 864-869.##Tafreshi, A.H. and Shariati, M., 2006. Pilot culture of three strains of Dunaliella salina for β-carotene production in open ponds in the central region of Iran. World Journal of Microbiology and Biotechnology, 22(9): 1003-1006. DOI:10.1007/s11274-006-9145-1.##Van-Auken, O.W. and Mcnulty, I.B., 1973. The effect of environmental factors on the growth of a halophylic species of algae. Biological Bulletin, 145(1): 210-222.##Zar, J.H., 2010. Biostatistical analysis. Prentice Hall, New Jersey, USA. 946 p.## ##

بررسی کیفیت آب رودخانه‌های کاج و سندگان جهت پرورش ماهی قزل‌آلا در استان چهارمحال و بختیاری Investigation of water quality of the Kaj and Sendegan rivers for rainbow trout culture in Chaharmahal and Bakhtiari province 1 1 پارامترهای کیفی آب دو رودخانه کاج و سندگان در استان چهارمحال و بختیاری برای پرورش ماهی قزلآلا، مورد ارزیابی قرار گرفت. برای رودخانه کاج، 6 ایستگاه و برای رودخانه سندگان، 5 ایستگاه نمونهبرداری انتخاب شدند. از آب هر ایستگاه یک بار در هر ماه و از اردیبهشت تا مهرماه 1393، نمونهبرداری شد و نمونهها برای تعیین میزان نیتریت، آمونیوم، فسفات محلول، BOD5، COD، TSS، TDS، Cu، Zn، Hg، کلرور، سموم ارگانوفسفره، PH، مالاشیت گرین و EC، به آزمایشگاه منتقل شدند. غلظت نیتریت در آب رودخانه سندگان (mg/l 106/0) در حد استاندارد (05/0<p) و در آب رودخانه کاج (mg/l 079/0) کمتر از استاندارد (009/0>p) بود. در رودخانههای تحت بررسی، غلظت فسفات محلول (162/0 و 152/0 میلیگرم در لیتر به ترتیب در رودخانه کاج و سندگان) بیشتر از مقدار استاندارد بود (0007/0>p). مقدار کل مواد جامد محلول در آب رودخانه کاج (mg/l 225) و سندگان (mg/l 335) بیشتر از استاندارد بود (به ترتیب، 03/0>p و 0001/0>p). غلظت BOD5 و COD در هر دو رودخانه (به ترتیب برای رودخانه کاج 67/2 و 56/5 و برای رودخانه سندگان 16/2 و 22/4 میلیگرم در لیتر)، کمتر از مقدار استاندارد (0001/0>p) بود. مقدار مالاشیت گرین در ایستگاه آخر رودخانه کاج، 003/0 میلیگرم در لیتر (05/0<p) و در ایستگاه آخر رودخانه سندگان، 065/0 میلیگرم در لیتر (05/0>p) بود. هدایت الکتریکی در رودخانه سندگان (562 میکروزیمنس بر سانتیمتر) بیشتر از مقدار استاندارد بود (0003/0>p). سایر پارامترها در آب هر دو رودخانه، کمتر از میزان استاندارد بود (0001/0>p). به طور کلی، آب رودخانههای کاج و سندگان برای پرورش ماهی قزلآلا مناسب نیست. 2 Water quality parameters of Kaj and Sendegan rivers in Chaharmahal and Bakhtiari province were assessed for rainbow trout culture. For Kaj and Sendegan rivers, 6 and 5 sampling stations were selected, respectively. The water samples were collected once a month from May to October (2015) and were sent to laboratory for assessing: Nitrite, Ammonium, Soluble Phosphate, BOD5, COD, TSS, TDS, Cu, Zn, Hg, Cl-, organophosphate toxins, pH, Malachite green and EC. The Nitrite concentration in Sendegan River (0.106 mg/l) was equal to standard (p>0.05) and in Kaj River (0.079 mg/l) was lower than standard (p<0.009). The soluble Phosphate concentration was higher than standard (p<0.0007) in the studied rivers (0.162 and 0.152 mg/l for Kaj and Sendegan, respectively). Measured TDS for Kaj (225 mg/l) and Sendegan (335 mg/l) rivers were higher than standard (p<0.03 and P<0.0001, respectively). BOD5 and COD concentrations were lower (p<0.0001) than its standards for two rivers (2.67 and 5.56 mg/l for Kaj River and 2.16 and 4.22 mg/l for Sendegan River, respectively). Amount of Malachite green in the last station of Kaj River was 0.003 mg/l (p>0.05) and in the last station of Sendegan River was 0.065 mg/l (p<0.05). The EC of Sendegan River (562 µs/cm) was higher than standard (p<0.0003). Other parameters in the both rivers, were lower than the standard (p<0.0001). Generally, water quality of Kaj and Sendegan rivers were not suitable for rainbow trout culture. 83 92 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/242018/03/11 1396/12/20 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/242018/12/302019/01/22019/01/5 1397/10/15 محسن باقری M. bagheri مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایران bagheriimohsen@yahoo.com پرویز منصوری P. Mansouri بخش علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران ایران محمدعلی طالبی M.A. Talebi بخش علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران ایران مرتضی کرمی M. Karami بخش علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران ایران مجید فرزان M. Farzan بخش علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران ایران Rainbow trout Water quality River Chaharmahal and Bakhtiari province ماهی قزل آلا کیفیت آب رودخانه استان چهارمحال و بختیاری ##استاندارد ملی ایران شماره 8726، 1385. مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، ایران، تهران.##اسماعیلی ساری، ع.، 1379. مبانی مدیریت کیفی آب در آبزی پروری. مؤسسه تحقیقات شیلات ایران، 263 صفحه.##بابایی، ه.، مهدی‌نژاد، ک.، خداپرست، س.ح.، میرزاجانی، ع.، عابدینی، ع.، فئید، م. و مهدی‌زاده، غ.، 1393. بررسی پساب‌های خروجی آب‌های مزارع سردآبی انفرادی. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، 85 صفحه.##باقری، م.، فرزان، م.، طالبی، م.ع.، کرمی، م. و منصوری، پ.، 1396. مقایسه پارامترهای کیفی آب رودخانه‌های صمصامی و دیناران با استانداردهای کیفی آب برای پرورش ماهی. مجله علمی شیلات ایران، 26(4): 25-4. ## DOI: 10.22092/ISFJ2017.113897##حاتمی، ر.، 1387. بررسی اثر پساب مزارع پرورش ماهی قزل‌آلا بر خصوصیات فیزیکوشیمیایی آب رودخانه زاینده‌رود. پایان نامه، دانشگاه صنعتی اصفهان، 110 صفحه.##حسینی، س.ح.، سجادی، م.م.، کامرانی، ا.، سوری نژاد، ا. و رنجبر، ح.، 1392. تاثیر پساب مزارع پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان بر پارامترهای فیزیکو شیمیایی آب رودخانه ریجاب (استان کرمانشاه). مجله بوم شناسی آبزیان، 2(4): 39-29. ##خارا، ح.، مظلومی، ح.، نظامی، ش.، اکبرزاده، ا.، قلی‌پور، س.، احمدنژاد، م.، فلاح، س.ف. و رهبر، م.، 1390. بررسی کیفیت آب رودخانه اشمک (استان گیلان). مجله شیلات، 5(3): 54-41.##خلجی، م.، ابراهیمی، ع.، هاشمی‌نژاد، ه.، متقی، ا. و اسداله، س.، 1395. ارزیابی کیفیت آب دریاچه سد زاینده‌رود با استفاده از شاخص WQI. مجله علمی شیلات ایران، 25(5): 63-56. DOI:10.22092/ISFJ2017.110314##دادگر، ش.، نگارستان، ح.، چهرزاد، ف.، رزمی، ک.، فایضی، م.، نورانی، ح.، شیخ، غ. و رادخواه، ک.، 1393. تعیین تأثیر مزارع پرورش ماهیان سردآبی بر کیفیت آب رودخانه‌های حوضه آبریز سد طالقان. گزارش نهایی پروژه، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، 31 صفحه.##درخشنده قاضی محله، ر.، نظامی، ش.، امینی رنجبر، غ.، مهرابی، ی.، اربابی، م.، افراز، ع. و طالبی، م. ع.، 1380. بررسی اثرات پساب‌های خروجی حوضچه‌های پرورش ماهی قزل آلا. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان چهارمحال و بختیاری، 165 صفحه.##دلشاد، م.، احمدی‌فر، ن.، آتشبار، ب. و کمالی، م.، 1397. بررسی کیفیت آب رودخانه قره‌سو اردبیل در محدوده ##کارگاه‌های پرورش ماهی قزل‌آلای رنگین کمان. مجله علمی شیلات ایران، 27(2): 13-1. DOI:10.22092/ISFJ2018.116689##سهرابیان، ب.، جاوید، ا.، عوض‌پور، م.، صدوقی، ز. و عباسی، ا.، 1389. بررسی کیفیت پساب‌های پرورش ماهی منطقه کلم و تأثیر آن بر آب پذیرنده با استفاده از شاخص NSF. عمران آب، 39: 39-33.##عطاملکی، ع.، صادقی، ش.، دولتی، م.، غلامی، م.، قربانپور، ر. و ابویی مهریزی، ا.، 1394. اندازه‌گیری و پایش مواد آلی و نوترینت‌ها در طول رودخانه چناران بجنورد. مجله ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت‌ها، 3(1): 74-67.##قانع ساسانسرایی، ا.، بابایی، ه.، افراز، ع.، صابری، ح. و قندی، د.، 1382. بررسی لیمنولوژیک رودخانه‌های مهم حوزه جنوبی دریای خزر در استان گیلان با تأکید بر عوامل آلاینده (رودخانه‌های حویق، کرگانرود و شفارود). گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، 168 صفحه.##قانع ساسانسرایی، ا.، عوفی، ف.، نجف‌پور، ن.، طاهری، غ.، عابدینی، ع.، میرزاجانی، ع.، سبک آرا، ج. و بابایی، ه.، 1388. بررسی و مطالعه اثرات پساب مزارع پرورش ماهیان سردآبی رودخانه سبزکوه در استان چهارمحال و بختیاری. گزارش نهایی پروژه، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، 101 صفحه.##کاظم‌زاده خواجویی، ا.، اسماعیلی ساری، ع. و قاسمپوری، س.م.، 1381. بررسی آلودگی ناشی از کارگاه‌های پرورش ماهی قزل‌آلا در رودخانه هراز. علوم و فنون دریایی ایران، 1(3): 34-27.##طهماسبی، س.، افخمی، م. و تکدستان، ا.، 1390. تحلیل وضعیت فیزیکی، شیمیایی و میکروبی آب رودخانه گرگر با استفاده از شاخص کیفیت آب NSF. علوم بهداشتی، 3(4): 64-55.##طیبی، ل. و سبحان اردکانی، س.، 1391. سنجش پارامترهای کیفی آب رودخانه گاماسیاب و عوامل موثر بر آن. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 14(2): 49-37.##APHA, 2005. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater. 21th Edition, American Public Health Association, Washington DC. 1220p.##Banas, D., Masson, G., Leglize, L., Usseglio-Polatera, P. and Boyd, C.E., 2007. Sediment concentration and nutrient loads in effluents drained from extensively managed fishponds in France. Environmental Pollution, 152: 679-685. DOI: 10.1016/j.envpol.2007.06.058##EPA, 1996. Quality criteria for waters, Washington D.C. 256p.##Guilpart, A., Roussel, J.M., Aubin, J., Caquet, T., Marle, M. and Le Bris, H., 2012. The use of benthic invertebrate community and water quality analyses to assess ecological consequences of fish farm effluents in rivers. Ecological Indicators, 23: 356-365. DOI: 10.1016/j.ecolind.2012.04.019##Maillard, V.M., Boardman, G.D., Nyland, J.E. and Kuhn, D.D., 2005. Water quality and sludge characterization at raceway-system trout farms. Aquaculture Engineering, 33: 271-284. DOI: 10.1016/j.aquaeng.2005.02.006##Neal, C., Jarvie, H.L., Whitton, B.A. and Gemmell, J., 2000. The water quality of the river Wear, north-east England. Science of the Tot, Environment, 251: 153-172. DOI: 10.1016/S0048-9697(00)00408-3##SAS, 2000. SAS user's guide (Release 8.2). SAS Institute Inc., Cary, NC, USA.## ##

تأثیر فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب استخر مزارع پرورش میگو بر میزان بازماندگی میگوی سفید غربی (Litopenaeus vannaemi) در مجتمع پرورش میگو چوئبده آبادان The effect of water physicochemical factors of culture ponds on the survival rate of Litopenaeus vannaemi in shrimp culture farms of Abadan-Choebdeh 1 1 این تحقیق به منظور بررسی ارتباط میان فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب با یکدیگر و تعیین پارامترهای مؤثر بر بازماندگی میگوی وانامی (Litopenaeus vannaemi) در 3 استخر از 3 مزرعه با تراکم 250000 قطعه و با زمان ذخیره سازی یکسان در مجتمع پرورش میگو چوئبده آبادان به مدت 109 روز، از خرداد تا شهریور ماه 1395 انجام گرفت. تیماربندی استخرها براساس نوع جیره تجاری به 3 تیمار، استخر T1 با غذای t1، استخر T2 با غذای t2 و استخر T3 با غذای t3، تقسیم شد. اندازه گیری فاکتورهای مورد آزمایش در هر تیمار با سه بار تکرار انجام شد که در نتایج مقادیر بصورت میانگین بیان شده است. نتایج بررسی ها نشان داد که بیشترین ارتباط معنی دار بین دو فاکتور شوری و دما، و همچنین شوری و pH برقرار بود. مقادیر نیترات و فسفات ثبت شده در طی دوره پرورش خارج از محدوده استاندارد بود. نتایج حاصل از آزمون همبستگی میان خصوصیات شیمیایی آب و میزان بازماندگی نشان داد که در هر سه مزرعه نیترات و آمونیاک بیشترین تأثیر را بر روی بازماندگی میگوها داشت که این رابطه به صورت عکس بیان شد. طبق نتایج بدست آمده میانگین وزن اولیه، وزن نهایی و افزایش وزن بدن، در T3 بیش از T1 و T2 مشاهده شد و میزان بازماندگی در انتهای دوره در T3 و T2 بیش از T1 ثبت گردید. به نظر می رسد سطح پروتئین موجود در جیره های غذایی نقش مهمی در میزان نیترات و آمونیاک و در نهایت بازماندگی ایفا می کند. 2 This study was performed to survey the relationship between water physicochemical factors and determination the effective parameters on Litopenaeus vannaemi survival in three ponds of three different farms with same stocking (250000 pl) and same storage time during 109 days (Days of culture), from June to September, in shrimp culture ponds of Abadan-Choebdeh. The results showed that the highest correlation between salinity and temperature, as well as salinity and pH is established. Nitrate and phosphate values recorded during the culture period were outside of the standard range. The results of correlation between chemical feature and survival showed in all of three farms, the nitrate and ammonia had the maximum effect on shrimp survival which this relationship was expressed inverse. According to the results, the mean of primary weight, final weight and weight gain was observed in T3 more than T1 and T2 , and survival rate in T3 and T2 was more than T1 at the end of the culture period. It seems that the level of protein in diets play an important role in the nitrate and ammonia scale and finally in survival. 93 102 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/242018/03/112017/08/30 1396/6/8 ابتسام فاخرنسب E. Fakher Nasab دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران. ایران ebtesamfakher60@gmail.com وحید یاوری V. Yavari دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران. ایران yavarivahid@yahoo.com محمد ذاکری M. Zakeri دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران. ایران mhdzakeri@yahoo.com Survival Ammonia Nitrate Physicochemical factors Litopenaeus vannaemi بازماندگی آمونیاک نیترات فاکتورهای فیزیکوشیمیایی میگوی سفید غربی ##حسین زاده صحافی، ه.، رجبی، ن.، طلوعی، م، ح. و سبحانی، م. 1387. شاخص های رشد بچه ماهی نورس کپور هندی روهو (Labeo rohita) تا مرحله یک ساله در شرایط اقلیمی استان گیلان. پژوهش و سازندگی در امور دام و آبزیان، 78: صفحات 167-175.##دندانی، ع.، 1375. مدیریت تغذیه در استخرهای پرورش میگو (غذا و غذادهی). معاونت تکثیر و پر.رش آبزیان. اداره کل آموزش و ترویج. 68 صفحه##زرشناس، غ. و پذیر، م.خ.، 1386 . معرفی و انتقال میگوی پاسفید غربی (Penaeus Vannamei) و میگوی آبی (Penaeus Stylirstris) به آسیا و اقیانوسیه . موسسه تحقیقات شیلات ایران175 صفحه.##صالحان، ا.، قربانی، ر.، حسینی، ع.، یلقی، س.، صالحی، ح. و عمویی خوزانی، ا. 1394. روند رشد میگوی وانامی (Penaeus Vannamei) و ارتباط آن با عوامل فیزیکوشیمیایی آب در استخرهای گمیشان، استان گلستان. نشریه توسعه آبزی پروری، 9(3): 50-39##کیان ارثی، ف.، مزرعاوی، م.، دهقان، س.، زرشناس، غ. و فرخی مقدم، ص. 1391. بررسی روند تغییرات برخی از فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی در استخرهای پرورشی میگوی پاسفید غربی (Penaeus Vannamei) از رودخانه بهمنشیر تا پساب خروجی مزارع پرورشی. مجله علمی شیلات ایران، 21(2): 124-115##مختاری،علیرضا. ولی الهی،جلال. محمدی،سعید. خدامی،شراره. 1390، ارزیابی اثرات زیست محیطی توسعه پرورش میگو در مجتمع پرورشی گواتر چابهار. فصلنامه علمی پژوهشی تالاب. دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز. صفحات 21 - 15 ##یوسفی، س. 1383. پژوهش و سازندگی بررسی تاثیر پیراسنجه های فیزیکی و شیمیایی در استخرهای پرورش میگو در خلیج گواتر (استان سیستان و بلوچستان). امور دام و آبزیان، 17(2): 40-36##Australian and New Zealand Guidelines for Fresh and Marine Water Quality document (ANZECC 2000 Guidelines) is a useful resource for water quality managers, environmental consultants, and researchers.##Biao, X., Tingyou, L., Xipei, W. and Yi, Q. 2009. Variation in the Water Quality of Organic and Conventional Shrimp Ponds in a Coastal Environment from Eastern China. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 15 (No 1) 2009, 47-59 Agricultural Academy.##Boyd, C.E., and Green, B.W. 2002. Coastal water quality monitoring in shrimp farming areas: an example from Honduras. World Bank, Network of Aquaculture Centers in Asia- Pacific, World Wildlife Fund, and Food and Agriculture Organization of the United Nations##Consortium Program on Shrimp Farming and the Environment, The Consortium, World Wildlife Fund, Washington, DC.##Boyd, C. E., 2002. Coastal water quality monitoring in shrimp farming areas, An example from Honduras report prepared under the world bank, NACA, WWF and FAO consortium program on shrimp farming and theenvironment work in progress for public discussion. Consortium. 29 Pp.##Boyd J., Baumann J., Hutton K., Bertold S. and Moore B., 1998. Sediment quality in Burrard Inlet using various chemical and biological Benchmarkers.##Brauge C., Medale F. and Corraze G., 1995. Effect of dietary carbohydrate levels on growth. Laboratoire de nutrition des poissons, unité mixte INRA-IFREMER, station d’hydrobiologie INRA,64310 Saint-Pée-sur-Nivelle, France##Chavez, J., 2008. Parametro squimico susadosenacua cultura. Sociedad Latinoamericana de Aquaculture (SLA).##Chanratchakool, P., Turnbull, F., Funye, S., Smith, F., Limsuwan, C., 1995. Health management in shrimp ponds. Aquatic animal health research institute Bangkok. Thailand.##Clifford H.C., 1994. Semi-intensive sensation: A case study in marine shrimp pond management. World Aquaculture, 25(6):98-102.##EPA (U.S. Environmental Protection Agency), 1994. Briefing report to the EPA science advisory board on the EqP approach to predicting metal bioavailability in sediment and the derivation of sediment quality criteria for metals, EPA 822/D- 94/002.Washington, DC., USA. 60P.##FAO. 2014. Geographic profiles Fishery & Aquacculture Country Profiles. Available from: http://www.FAO.org##FDA. 2007. Joint Institute for Food Safety and Applied Nutrition. Growout Pond and Water Quality Management. University of Maryland.##Herbeck .Lucia S , D., YingWu, TimC.Jennerjahn. (2013). Effluent, nutrient and organic matter export from shrimp and fish pond scausing eutrophication in coastal and back-reefwaters of NEHainan,tropical China. Continental Shelf Research, 57, 92- 104. ##Montoya, R. A., Lawrence A. l., Grant, W. E. and Velasco, M., 2002. Simulation of inorganic nitrogen dynamics and shrimp survival in an intensive shrimp culture system. Aquaculture Research, (33)2:.81‐94.##Promya, J. and Chitmanat, C. 2011. The effects of Spirulina platensis and cladophora algae on the growth performance, meat quality and immunity stimulating capacity of the african sharptooth catfish (Clarias gariepinus). International Journal of Agriculture & Biology, 10: 77–82.##Samocha, T., Addison, M., Lawrence, L., Craig, A., Collins, F. L., Castille, W. A., Bray, C. J., Davies, P. G., Lee, G., Wood, F., 2004. Production of the Pacific white shrimp. Litopenaeus vannamei in high-density greenhouse-enclosed raceways using low salinity 16. Groundwater. Journal of Applied Aquaculture, 15, 1–19.##Sowers, A. D., Tomasso, J. R., 2006. Production characteristics of Litopenaeus vannamei in low-salinity water augmented with mixed salts. Journal of World Aquaculture Society. 37, 214–217.##Stickney R.R., 2000. Encyclopedia of aquaculture. John Wiley & Sons, Inc. 1063P.##Wyban JA, Sweeney JN (1991) Intensive shrimp production technology: the oceanic Institute shrimp manual, USA.##Zhou, Q. C., Buentello, J. A. and Gatlin III, D. M. 2010. Effects of dietary prebiotics on growth performance, immune response and intestinal morphology of red drum (Sciaenops ocellatus). Aquaculture, 309: 253-357.## ##

اثر لسیتین سویا بر شاخص‌‌های رشد، ترکیب شیمیایی، فعالیت آنزیم‌‌های گوارشی و ریخت‌‌سنجی روده ماهی آزاد خزر (Salmo trutta caspius) Effect of soybean lecithin on growth indices, body composition, digestive enzymes activities and intestinal histomorphometery of Caspian Salmon (Salmo trutta caspius) 1 1 مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثر لسیتین سویا بر شاخص‌‌های رشد، ترکیب لاشه، فعالیت آنزیم‌‌های گوارشی و ریخت‌‌سنجی ‌‌روده پیش مولدین ماهی آزاد دریای خزر انجام شد. برای این منظور تعداد 90 عدد ماهی آزاد (10±350گرم) بصورت تصادفی در سه تیمار (هر کدام با 3 تکرار) تقسیم شدند. ماهیان گروه اول (شاهد) با غذای پایه مرکز، گروه دوم غذای پایه به همراه 12% روغن سویا، گروه سوم غذای پایه بعلاوه 6% روغن سویا و 6% لسیتین به مدت 90 روز تغذیه شدند. شاخص افزایش وزن بیانگر برتری آماری تیمار 3 نسبت به تیمارهای شاهد و 2 بود. همچنین شاخص ضریب تبدیل غذایی (FCR) در تیمار 3 فقط با تیمار شاهد اختلاف معنی‌‌داری داشت (05/0≥p). رطوبت لاشه ماهیان تیمارهای 2 و 3 با شاهد دارای اختلاف معنی‌‌داری بود (05/0≥p)، ولی در محتوای پروتئین و چربی بین تیمارها اختلاف معنی‌‌داری نداشت (05/0<p). همچنین اختلاف معنی‌‌دار بین تیمارهای 2 و 3 از لحاظ میزان انرژی خام وجود داشت (05/0≥p). فعالیت آنزیم‌‌‌‌های گوارشی (پروتئاز، لیپاز و آمیلاز) ماهیان تیمار 3 با تیمارهای دیگر اختلاف معنی‌‌داری داشت (05/0≥p). همچنین، ضخامت اپیتلیوم و عضله خارجی روده در تیمارهای 2 و 3 بطور معنی داری نسبت به تیمار شاهد بیشتر بود (05/0≥p). نتیجه آنکه، افزودن 6% لسیتین سویا به جیره غذایی ماهی آزاد موجب بهبود رشد و برخی فراسنجه‌‌های فیزیولوژیک گردید. 2 The present study conducted to evaluate the effects of soybean lecithin on growth indices, body composition, digestive enzymes activities and intestinal histomorphometry of Caspian salmon. Ninety fish (350g ± 10) were randomly divided into three treatments with three respective replicates. The first treatment (control group) was fed with commercial feed, while the second group received diet supplemented with 12% soybean oil, and the third one received feed supplemented with 6% soybean oil and 6% soybean lecithin for 90 days. Weight gain was indicative of the statistical superiority of treatment 3 over control group and treatment 2. In addition, FCR of treatment 3 was only significantly different from control group (p≤0.05). There were significant differences regarding moisture content of treatments 2 and 3 in compare to control group (p≤0.05), however, protein and lipid contents of treatments were not significantly different (p≤0.05). Furthermore, energy contents of treatments 2 and 3 were significantly different (p≤0.05). Digestive enzymes activities (protease, lipase and amylase) of treatment 3 significantly differed from treatment 2 and control group (p≤0.05). Morphometric characteristics of intestine including epithelium thickness and external muscle thickness of treatments 2 and 3 were significantly different from those of control group (p≥0.05). In conclusion, supplementing Caspian salmon diet with 6% soybean lecithin improved growth and some physiological parameters of the fish. 103 113 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/242018/03/112017/08/302018/06/13 1397/3/23 رضوانه جنابی حق پرست R. Jenabi Haghparast دانشگاه ارومیه ایران rezvanehjenabi@yahoo.com کوروش سروی مغانلو K. Sarvi moghanlou دانشگاه ارومیه ایران k.sarvimoghanlou@urmia.ac.ir محمود محسنی M. Mohseni مرکز تحقیقات ماهیان سرد آبی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تنکابن ایران mahmoudmohseni73@gmail.com احمد ایمانی A. Imani دانشگاه ارومیه ایران a.imani@urmia.ac.ir Lecithin growth Digestive enzymes Intestinal histomorphometery Salmo trutta caspius لسیتین رشد آنزیم‌های گوارشی ریخت‌سنجی روده ماهی آزاد دریای خزر ##پورعلی فشتمی، ح. ر.، سهیل نقشی، س.، یزدانی، م. ع.، پژند، ذ. و پیکران مانا، ن.، 1392. بررسی اثر لیستین سویا بر شاخص‌های رشد، درصد بازماندگی و ترکیب شیمیایی لاشه بچه تاسماهیان ایرانی (Acipenser persicus). مجله توسعه آبزی پروری، 7(1): 22-9. ##حاجی‌نژاد، س.، ایمانی، ا.، نوری، ف. و سروی مغانلو، ک.، 1396. بررسی آسیب شناختی بخش پیشین روده ماهیان تازه به تغذیه افتاده قزل‌آلای‌رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) تغذیه شده با سطوح مختلف HUFA و PUFA(c18) جیره غذایی. مجله علمی شیلات ایران، 20(4): 23-13. DOI: 10.22092/ISFJ.2017.113896##ستوده، ا.، عابدیان کناری، ع. و رضایی، م.، 1390. تاثیر فسفاتیدیل کولین جیره بر پارامترهای رشد و پروفیل اسیدهای چرب کبد آلوین ماهی آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius). نشریه شیلات (مجله منابع طبیعی ایران)، 64(1): 53-41.##شریفیان، م.، 1393. بررسی ترکیبات بدن ماهی بنی (Barbus Sharpeyi) در محدوده گروه‌های طولی مختلف درمنابع آبی استان خوزستان. نشریه توسعه آبزی‌پروری، 8(3): 76- 65.##محمدی آذرم، ح.، عابدیان کناری، ع. و هدایتی، م.، 1391. تاثیر لسیتین سویا و تخم مرغ بر رشد، زنده‌مانی و مقاومت به تنش کمبود اکسیژن در آلوین ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss). نشریه شیلات (مجله منابع طبیعی ایران)، 65(2): 230-219. DOI: 10.22059/JFISHERIES.2012.28624##نجفی‌پور مقدم، ا.، فلاحتکار، ب. و کلباسی، م.، 1390. اثر لسیتین جیره بر شاخص‌های رشد و ویژگی‌های خونی بچه تاس ماهی سیبری (Acipenser baeri, Brant 1969). مجله علمی شیلات ایران، 20(3): 154-143. DOI: http://doi.org/10.22092/ISFJ.2017.110014.##Abedian, A. M., Sotoudeh, E. and Rezaei, M.H., 2011. Dietary soybean phosphatidylcholine affects growth performance and lipolytic enzyme activity in Caspian brown trout (Salmo trutta Caspius) alevin. Aquaculture Research, 42: 655-663. DOI: http://doi.org/10.1111/j.1365-2109.2010.02587.x.##AOAC, 1995. Association of official analytical chemists, official methods of analysis, 16th edition. Arlington, VA, USA. ##Atar, H.H., Bekcan, S. and Olmez, M., 2009. The effects of dietary of soybean lecithin on the growth performance feed conversion and body composition of Tilapia (Oreochromis niloticus L.) fry. Journal of Animal and Veterinary Advances, 8: 1678-1684.##Azarm, H.M., Kenari, A.A. and Hedayati, M., 2013. Effect of dietary phospholipid sources and levels on growth performance, enzymes activity, cholecystokinin and lipoprotein fractions of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fry. Aquaculture Research, 44: 634-644. DOI: http://doi.org/10.1111/j.1365-2019.2011.03068.##Bell, J.G., Adron, J.W. and Cowey, C.B., 1986. Effect of selenium deficiency on hydroperoxide stimulated release of glutathione from isolated perfused liver of rainbow trout (Salmo gairdneri). British Journal of Nutrition, 5(5): 421-428. DOI: https://doi.org/10.1079/BJN1986012.##Bernfeld, P., 1951. Enzymes of starch degradation and synthesis. Advances in Enzymology and Related Areas of Molecular Biology, 12: 379-428. ##DOI: https://doi.org/10.1002/9780470122570.ch7.##Cahu, C. L., Zambonino-Infante, J. L. and Barbosa, V., 2003. Effect of dietary phospholipid level and phospholipid: neutral lipid value on the development of sea bass (Dicentrarchus labrax) larvae fed a compound diet. British Journal of Nutrition, 90: 21-28. DOI: https://doi.org/1 0.1079/BJN2003880.##Chong, A.S.C., Hashim, R., Lee, C.Y. and Ali, B.A., 2002. Partial characterization and activities of proteases form the digestive tract of discus ﬁsh (Symphysodon aequifasciata). Aquaculture, 203: 321–333. DOI: https://doi.org/10.1016/S0044-8486(01)00630-5.##Craig, S.R. and Gatlin, D.M., 1997. Growth and body composition of juvenile red drum (Sciaenops ocellatus) fed diets containing lecithin and supplemental choline. Aquaculture, 151: 259-267. DOI: https://doi.org/10.1016/S0044-8486(96)01479-2.##Fontagne, S., Gurden, I., Escsffre, A. and Bergot, P., 1998. Histological changes induced by dietary phospholipids in intestine and liver of common carp (Cyprinus carpio L.) larvae. Aquaculture, 161: 213-223. DOI: https://doi.org/10.1016/S0044-8486(97)00271-8.##Fontagne, S., Burtaire, L., Corraze, G. and Bergot, P., 2000. Effects of medium change chain triacylglycerols (tricaprylin and tricaproin) and phospholipid supply on survival, growth and lipid metabolism in common carp (Cyprinus carpio L.) larvae. Aquaculture, 190: 289-303. DOI: https://doi.org/10.1016/S0044-8486(00)00400-2.##Gisbert E., Villeneuve L., Zambonino Infante J.L., Quazuguel P. and Cahu C.L., 2005. Dietary phospholipids are more efficient than neutral lipids for long-chain polyunsaturated fatty acid supply in European sea bass Dicentrarchus labrax larval development. Lipids, 40: 1–11. DOI: https://doi.org/10.1007/s11745-005-1422-0.##Iijima, N., Ota, Y. and Tanaka, S., 1998. Purification and characterization of bile salt-activated lipase from hepatopancrease of red sea bream Pagarus major. Fish Physiology and Biochemistry, 18: 59-69. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1007725513389.##Hall, C.K. and Bellwood, R.D., 1995. Histological effects of cyanide, stress and starvation on the intestinal mucosa of (Pomacentrus coelestis). Journal of Fish Biology, 47(3): 438-454. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1095-8649.1995.tb01913.x.##Hardy, R.W., 2002. Nutrient requirement and feeding of fish for aquaculture. CABI Publishing. Walling ford. Oxon. United Kingdom, 184-202. DOI: https://doi.org/10.1079/9780851995199.0000.##Kothari, S. and Choughule, N., 2009. Essential phospholipids protection against mercury uptake and histopathological changes in the intestine of fish, Oreochromis mossambicus (Trewavas). Journal of Applied and Natural Science, 1(2): 264-268. DOI: https://doi.org/10.31018/jans.v1i2.68.##Olsen, R.E., Myklebust, R., Kaino, T. and Ringø, E., 1999. Lipid digestibility and ultrastructural changes in the enterocytes of Arctic char (Salvelinus alpinus L.) fed linseed oil and soybean lecithin. Fish Physiology and Biochemistry, 21:35–44. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1007726615889.##Olsen, R.E., Tore Dragnes, B. and Myklebust, R., 2003. Effect of soybean oil and soybean lecithin on intestinal lipid composition and lipid droplet accumulation of rainbow trout, Oncorhynchus mykiss Walbaum. Fish Physiology and Biochemistry, 29(3): 181-192. DOI: https:// doi.org/10.1023/B:FISH.0000045708.67760.43.##Poston, H.A., 1991. Response of Atlantic salmon fry to feed-grade lecithin and choline. Progressive Fish-Culturist, 53:224–228. DOI: https://doi.org/10.1577/1548-8640.##Seiedzadeh, M. S., Yavari, V., Mohammadiazarm, H. and Mosavi, M., 2015. Evaluation effect of dietary egg lecithin on digestive enzymes and body composition of juvenile binni (Mesopotamichthys sharpeyi Gunther, 1874). International Journal of Aquatic Biology, 3(2): 72-77. DOI: https://doaj.org/article/e5075dd2888740f994089ce437a39653.##Seiliez, I., Bruant, J.S., Zambonino Infante, J.L., Kaushik, S.J. and Bergot, P., 2006. Effect of dietary phospholipid level on the development of gilthead seabream (Sparus aurata) larvae fed a compound diet. Aquaculture Nutrition, 12: 372-378. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1365-2095.2006.00436.x.##Sink, T.D. and Lochmann, R.T., 2014. The effects of soybean lecithin supplementation to a practical diet formulation on juvenile channel catfish (Ictalurus punctatus): Growth, survival, hematology, innate immune activity, and lipid biochemistry. Journal of the World Aquaculture Society, 45: 163-172. DOI: https://doi.org/10.1111/jwas.12108.##Sotoudeh, E., Kenari, A.A. and Rezaei, M.H., 2011. Growth response, body composition and fatty acid profile of Caspian brown trout (Salmo trutta Caspius) juvenile fed diets containing different levels of soybean phosphatidylcholine. Aquaculture International, 19: 611-623. DOI: https://doi.org/10.1007/s10499-010-9376-x.##Waley, K. and North, J., 1997. Haemolytic assays for whole complement activity and individual components. In: Dodds, A. W. and sim, R. B. (Eds), Complement: Apractical Appproach, Vol. 1: Oxford University Press, Oxford, Great Britain. Pp.19-47. DOI: https://doi.org/ 10.3791/1923.## ##

بررسی تاثیر غذای غنی شده با پروبیوتیک بر فراسنجه های رشد ماهی پرورشی قزل‌آلای رنگین کمان Study of effect of probiotic enriched food on growth parameters of Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss) 1 1 پروبیوتیکها در بعد وسیعی در آبزی پروری نوین استفاده می‌شوند. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر بکارگیری پروبیوتیک ،گونه باسیلوس سوبتیلیس، بر پارامترهای رشد ماهی قزل‌آلای رنگین کمان و تعیین میزان مطلوب مصرف این باکتری انجام شد. در این مطالعه تأثیر باسیلوس سوبتیلیس IS02 در غالب یک طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار آزمایشی شامل تیمار اول فاقد مکمل پروبیوتیک، تیمار دوم حاوی 106 ، تیمار سوم با 107 و تیمار چهارم با cfu/g 108 از باسیلوس سوبتیلیس در جیره غذایی به مدت 30 روز برروی برخی از شاخصهای رشد (میزان و درصد افزایش وزن بدن، ضریب رشد ویژه، ضریب تبدیل غذایی، نسبت بازده پروتئین، نسبت بازده چربی، ارزش تولیدی پروتئین، ارزش تولیدی چربی، ضریب چاقی، غذای دریافتی توسط ماهی، کارآیی تغذیه و شاخص رشد روزانه) بررسی شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل واریانس یکطرفه و آزمون Bonferroni صورت گرفت. نتایج نشان داد تیمار چهار با غلظت cfu/g 108 تأثیر معنی داری (001/0 = p) بر افزایش ارزش تولیدی پروتئین(PPV) داشته است اما در سایر پارامترهای رشد تاثیر آماری معنی داری مشاهده نگردید (05/0 p>). نتایج این پژوهش می تواند کاربرد گستردهای در بهبود تولید این گونه با ارزش و ایجاد دیدگاه‌های نوین در شرایط پرورشی و افزایش ارزش غذایی آن داشته باشد. 2 Probiotics are widely used in modern aquaculture. The aims of this study were to investigate the effect of probiotic bacteria of Bacillus subtilis strain on growth parameters of rainbow trout and to determine the best application rate of this bacterium. The results of this research will be widely used in improving the production of this valuable species and creating new perspectives in breeding conditions and increasing its nutritional value. In this study, the effect of Bacillus subtilis IS02 in a completely randomized design with four different treatments including: T1 probiotic supplementation- free, T2 containing 106, T3 with 107 and T4 with 108 CFU/g of B. subtilis in diet for 30 days on some growth parameters (WG, SGR, FCR, PER, LER, PPV, LPV, CF, VFI, FE, DGI) was investigated. Data analysis was performed using one-way ANOVA and Bonferroni test. The results showed that T4 treatment with a concentration of 107 CFU/g had a significant effect (p=0.001) on the increase of protein value (PPV), but no significant effect was observed in other parameters of growth (p> 0.05). 115 124 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/242018/03/112017/08/302018/06/132018/04/5 1397/1/16 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/242018/12/302019/01/22019/01/52019/01/12 1397/10/22 نسرین چوبکار N. Choobkar دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه ایران nchoobkar20@gmail.com شاپور کاکولکی Sh. kakoolaki سازمان تحقیقات شیلات ایران bsbsh443@gmail.com فرشته صحرایی F. Sahraeei گروه علوم و صنایع غذایی، واحدعلوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ایران عبدالرضا آقاجانی A.R. Aghajani گروه علوم و صنایع غذایی، واحدقزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران ایران محیا رضایی منش M. Rezaeemanesh گروه علوم محیط زیست، دانشکده محیط زیست ،دانشگاه محیط زیست، البرز، ایران ایران فروغ محمدی F. Mohammadi گروه دامپزشکی، دانشکده کشاورزی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی،کرمانشاه، ایران ایران Probiotic Bacillus subtilis Rainbow trout Growth parameters پروبیوتیک باسیلوس سوبتیلیس قزل‌آلای رنگین کمان سنجش رشد ##توکمه چی، ا.، شمسی، ح.، مشکینی، س.، دلشاد، ر. و قاسمی مغانجوقی. ،، 1391. بهبود شاخص های رشد و برخی از پارامترهای پاسخ ایمنی (Oncorhynchus mykiss) با استفاده توام از ویتامین C و پروبیوتیک Lactobacillus rhamnosus. مجله علمی شیلات ایران، 21 (3): 22-13.##حسینی فر، س. ح.، پورامینی، م.، 1386. کاربرد پروبیوتیک ها و پری بیوتیک ها در آبزی پروری. چاپ اول. تهران، انتشارات موج سبز، صفحات ص 84-85. DOI: 10.22092/ISFJ.2017.110067 ##جمالی، ه، جعفریان، ح، پاتیمار، ر و سلطانی، م.، 1391. به کارگیری باسیلوس های چندگانه در تغذیه لارو ماهی قزل آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) از طریق غنی‌سازی با ناپلی آرتمیا پارتنوژنتیکا (Artemia parthenogenetica). مجله بهره برداری و پرورش آبزیان، 1 (3): 102-85.##ساجدی راد، ا.، زمینی، ع.، ولی پور، ع.، . و حیات بخش، م.، 1388. اثر افزودن پروبیوتیک Protexin در جیره غذایی شاه میگوی آب شیرین (Astacus Leptodactylus) بر شاخص‌های رشد و بازماندگی. مجله علمی – پژوهشی زیست فناوری میکروبی دانشگاه آزاد اسلامی، 2 (4): 36-29 .##سرگزی، ح.، . و جعفریان، ح.، 1392. تأثیر باسیلوس‌های پروبیوتیکی بر کارایی تغذیه و کیفیت لاشه نوزاد ماهی قزل‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss (. تغذیه و بیوشیمی آبزیان، 1 (1): 49-37..##صفری، ا. و بلداجی، ف.، 1387. بررسی تأثیر جایگزینی نسبی کنجاله کانولا و کنجاله سویا با آرد ماهی در جیره غذایی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) . فصلنامه پژوهش و سازندگی در امور دام و آبزیان، شماره 7921(2): 51-45.##صفری، ر. و یعقوب زاده، ز.، 1396. تاثیر باکتری Lactobacillus بر شاخص‌های رشد، بقاء و مقاومت ماهی قزل آلای رنگین کمان (Onchorhynchus mykiss) در برابر باکتری . Streptococcus iniae مجله علمی شیلات ایران، 26(5): 138-131. DOI: 10.22092/ISFJ.2017.115340##ضیایی نژاد، س.، جعفری، پ.، جواهری بابلی، م.، . و محترم، م.، 13921393. تأثیر پری بیوتیک بایونیک یست وال بر شاخص‌های رشد، بقاء و تراکم لاکتوباسیلوس روده ماهیان انگشت قد قزل‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). نشریه توسعه آبزی پروری، 8 (2): 54-45.##فراهانی، ر.، خوشخو، ژ.، . و شیرازی، غ.، 1392. روش‌های نوین آبزی پروری مدیریت پرورش ماهی قزل‌آلا (رنگین کمان). انتشارات نقش مهر.##قلجاییفرد، ا.، خارا، ح.، . و شناور –ماسوله، ع.، 1395. اثر باکتری لاکتوباسیلوس پلانتارومkc694253) ) جداسازی شده از روده قزل‌آلای رنگین کمان استان گیلان بر فاکتورهای رشد، فلور باکتریایی روده، و ترکیب لاشه بچه ماهیان قزل‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). .فصلنامه علمی- پژوهشی علوم و فنون شیلات، 5 (2): 124-111.##کامگار، م.، قانع، م.، پورغلام، ر. و قیاسی، م.، 1391. تأثیر Bacillus subtilis به عنوان پروبیوتیک بر فاکتورهای هماتولوژی و بیوشیمیایی خون ماهی قزل‌آلای رنگین کمان (به دنبال عفونت تجربی با iniae Streptococcus. مجله توسعه آبزی پروری، 6 (1):102-91.##متقی، ا.، 1389. اثر پروبیوتیک، پریبیوتیک و ترکیب آنها بر عملکرد رشد، مورفولوژی و فلور باکتریایی روده در ماهی قزل‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). پایان نامه کارشناسی ارشد شیلات، گروه شیلات، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشکده منابع طبیعی .##ناصری، س.، نظامی بلوچی، ش.، خارا، ح.، فرزانفر، ع.، لشتو آقایی، غ.، . و شکوری، م.، 1387. بررسی عملکرد رشد لارو ماهی قزل‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) در استفاده از سطوح متفاوت پروبیوتیک و آهن مکمل شده در جیره غذایی. مجله شیلات، 2 (3): 26-15. ##AFRC, R.F., 1989. Probiotics in man and animals. Journal of Applied Microbiology, 66(5): 365-378.##Bagheri, T., Hedayati, S.A., Yavari, V., Alizade, M. and Farzanfar, A., 2008. Growth, survival and gut microbial load of rainbow trout (Onchorhynchus mykiss) fry given diet supplemented with probiotic during the two months of first feeding. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 8(1): 43-48.##Brunt, J., Newaj‐Fyzul, A. and Austin, B., 2007. The development of probiotics for the control of multiple bacterial diseases of rainbow trout, Oncorhynchus mykiss (Walbaum). Journal of Fish Diseases, 30(10): 573-579. https://doi.org/10.1111/j.1365-2761.2007.00836.x##Denev, S., Staykov, Y., Moutafchieva, R. and Beev, G., 2009. Microbial ecology of the gastrointestinal tract of fish and the potential application of probiotics and prebiotics in finfish aquaculture. International aquatic research, 1(1): 1-29.##Essa, M.A., El-Serafy, S.S., El-Ezabi, M.M., Daboor, S.M., Esmael, N.A. and Lall, S.P., 2010. Effect of different dietary probiotics on growth, feed utilization and digestive enzymes activities of Nile tilapia, Oreochromis niloticus. Journal of the Arabian Aquaculture Society, 5(2): 143-162.##F.J., 1999. The use of probiotics in aquaculture. Aquaculture, 180(1-2): 147-165.##https://doi.org/10.1016/S0044-8486(99)00187-8##Irianto, A. and Austin, B., 2002. Use of probiotics to control furunculosis in rainbow trout, Oncorhynchus mykiss (Walbaum). Journal of fish diseases, 25(6): 333-342.##https://doi.org/10.1046/j.1365-2761.2002.00375.x##Jory, D.E., 1998. Use of probiotics in penaeid shrimp growout. AQUACULTURE MAGAZINE-ARKANSAS, 24, pp.62-67.##Merrifield, D.L., Bradley, G., Baker, R.T.M. and Davies, S.J., 2010. Probiotic applications for rainbow trout (Oncorhynchus mykiss Walbaum) II. Effects on growth performance, feed utilization, intestinal microbiota and related health criteria postantibiotic treatment. Aquaculture nutrition, 16(5): 496-503. https://doi.org/10.1111/j.1365-2095.2009.00688.x##Mokness, E., Kjorsvik, E. and Olsen, Y., 2004. Culture of cold-water marine fish. blackwell publishing ltd, pp 546.##Naseri, S., Khara, H. and Shakoori, M., 2013. Effects of probiotics and Fe ion on the growth and survival and body composition of rainbow trout, Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792) frys. Journal of applied animal research, 41(3): 318-325.##https://doi.org/10.1080/09712119.2013.782871##Newaj‐Fyzul, A., Adesiyun, A.A., Mutani, A., Ramsubhag, A., Brunt, J. and Austin, B., 2007. Bacillus subtilis AB1 controls Aeromonas infection in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss, Walbaum). Journal of applied microbiology, 103(5): 1699-1706.##https://doi.org/10.1111/j.1365-2672.2007.03402.x##Rengpipat, S., Phianphak, W., Piyatiratitivorakul, S. and Menasveta, P., 1998. Effects of a probiotic bacterium on black tiger shrimp Penaeus monodon survival and growth. Aquaculture, 167(3-4): 301-313. https://doi.org/10.1016/S0044-8486(98)00305-6##Seenivasan, C., Bhavan, P.S., Radhakrishnan, S. and Muralisankar, T., 2012. Effects of probiotics on survival, growth and biochemical constituents of freshwater prawn Macrobrachium rosenbergii post larvae. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 12(2): 331-338.##Seenivasan, C., Radhakrishnan, S., Muralisankar, T. and Bhavan, P.S., 2012. Bacillus subtilis on survival, growth, biochemical constituents and energy utilization of the freshwater prawn Macrobrachium rosenbergii post larvae. The Egyptian Journal of Aquatic Research, 38(3): 195-203. https://doi.org/10.1016/j.ejar.2012.12.009##Torstensen, B.E., Espe, M., Sanden, M., Stubhaug, I., Waagbø, R., Hemre, G.I., Fontanillas, R., Nordgarden, U., Hevrøy, E.M., Olsvik, P. and Berntssen, M.H.G., 2008. Novel production of Atlantic salmon (Salmo salar) protein based on combined replacement of fish meal and fish oil with plant meal and vegetable oil blends. Aquaculture, 285(1-4): 193-200.##https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2008.08.025##Wang, Y.B., Tian, Z.Q., Yao, J.T. and Li, W.F., 2008. Effect of probiotics, Enteroccus faecium, on tilapia (Oreochromis niloticus) growth performance and immune response. Aquaculture, 277(3-4): 203-207. https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2008.03.007## ##

تاثیر نانوذرات مس بر ماهی کلمه دریای خزر (Rutillus rutillus caspicus) ، تغییرات آنزیمهای آنتی اکسیدان و آسیب بافت کبد Effect of copper nanoparticles in the Caspian Roach (Rutillus rutillus caspicus ), changing antioxidant activities and liver histopathology 1 1 امروزه نانوذرات مس، کاربرد گسترده ای درصنعت و تجارت یافته است. در این پژوهش به بررسی سمیت نانوذرات مس بروی ماهی کلمه دریای خزر (Rutillus rutillus caspicus) پرداختیم. بدین منظور تعداد 120 قطعه ماهی با میانگین طول 20 ±100 میلی متر و میانگین وزنی 10±30 گرم انتخاب شدند. ماهیها در معرض سه تیمار با غلظت تحت کشنده 1/0، 2/0و 5/0 میلیگرم در لیتر از نانوذرات مس به مدت 21 روز قرارگرفتند و 30 قطعه ماهی در تیمار شاهد نگهداری شدند. خصوصیات آب شامل میانگین دمای آب آکواریم ها 2±22 درجه سانتی‌گراد، اکسیژن محلول 2/5 میلیگرم بر لیتر، 004/0±7= pH، سختی آب ppm 270 بود. در روز 21-14-7 پس از مواجهه، سه ماهی از هر تیمار به صورت تصادفی انتخاب گردید و نمونه های سرم خون و بافت کبد از آنها استخراج شد. تغییرات آنزیمهای آنتی اکسیدان با بررسی آنزیمهای سوپر اکسید دیسموتاز و کاتالاز در سرم خون ماهی کلمه انجام شد. نتایج این پژوهش حاکی از افزایش فعالیت آنزیمهای سوپر اکسید دیسموتاز و کاتالاز در هفته اول، در سرم خون ماهیانی بود که در معرض غلظت 1/0 میلیگرم در لیتر از نانوذرات مس قرار گرفته بودند (01/0p<). ولی در غلظتهای 2/0 و 5/0روند افزایشی در فعالیت آنزیمها مشاهده نگردید. . نمونه های بافتی کبد پس از انجام مراحل آماده سازی بافتی به روش H&E رنگ آمیزی گردید و توسط میکروسکوپ نوری مورد بررسی قرار گرفت. بررسی های آسیب شناسی بافت کبد، حاکی از هیپرتروفی سلولی، پرخونی در ورید مرکزی، واکوئلاسیون، نکروز، پرخونی در سینوزئید ها و پیکنوزه شدن هسته بود که با افزایش غلظت نانوذرات و مدت زمان در مواجهه، افزایش یافت. بررسی این تغییرات می تواند در جهت تعیین تاثیرات منفی ناشی از نانوذرات مس موثر باشد. یافته های این پژوهش که شامل کاهش فعالیت آنزیمی در سرم خون و آسیب سلولهای کبدی می باشد، حاکی از آن است که نانوذرات مس می تواند باعث آسیب زیستی و تاثیرات کشنده بروی ماهی کلمه دریای خزر باشد. 2 The current study has determined the toxicity effects of copper nanoparticles (CuNPs) on the some vital organs such as gill, liver and kidney of Caspian Roach; Rutillus rutillus caspicus. For this purpose, 120 fishes were used as experimental fishes and exposed to 0.1, 0.2 and 0.5 mg/L of Cu nanoparticles for 21 days, and 30 fishes as control. The mean water temperature of the aquaria was 22±2 ºC, dissolved oxygen 5.2 mg/L, pH at 7±0.004 and the concentration of Calcium Carbonate was 270 ppm. On the 7, 14 and 21 days after exposing the fishes to CuNPs, three fish were randomly selected from each aquaria, sacrificed and samples from their liver and blood were taken. Changing in antioxidant enzymes level were determined by evaluation of superoxide dismutase (SOD) and catalase (CAT) activities in the blood of fish. In first week, the samples that exposed to 0/1 mg/L of CuNPs concentration had more activities in SOD and CAT levels (p<0.01) but other treatments (0.2 & 0.5 mg/L) didn’t have any increase in enzyme activities. The liver microscopic sections were prepared and stained by H&E method and examined by light microscope which showed histological alternations in the liver tissues. Histological changes in liver included blood congestion in the central veins, cytoplasmic vacuolation of the hepatocytes, cellular hypertrophy, congestion in the blood sinusoids and necrosis of the hepatocytes and nuclear pyknosis. The degree of damages was more intensive at higher CuNPs concentrations. Evaluation of these changes could be useful in estimating the harmful effects of CuNPs. The result of the study showed that CuNPs could cause decrease in antioxidant enzyme activities and severe damages in the liver tissues of Caspian roach; Rutillus rutillus caspicus and have lethal effects for fish. 125 134 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/242018/03/112017/08/302018/06/132018/04/52018/05/21 1397/2/31 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/242018/12/302019/01/22019/01/52019/01/122019/01/12 1397/10/22 شهرزاد آقامیرکریمی Sh. Aghamirkarimi دانشگاه آزاد اسلامی ایران shahrzadmirkarimi54@gmail.com علی ماشین چیان مرادی A. Mashinchian Moradi دانشگاه آزاد اسلامی ایران ali2m@yahoo.com عیسی شریف پور I. Sharifpour ، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ایران isharifpour@yahoo.com شهلا جمیلی Sh. Jamili ، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ایران shahlajamili45@yahoo.com پرگل قوام مصطفوی P. Ghavam Mostafavi دانشگاه آزاد اسلامی ایران gh.mostafavi@gmail.com Copper nanoparticle Histopathology Superoxide dismutase Catalase Rutillus rutillus caspicus. نانوذرات مس آسیب شناسی بافتی کاتالاز سوپراکسید دیسموتاز Rutillus rutillus caspicus ##Abdel-Khalek , A., Kadry, M., Hamed, A., Marie, M. A., 2015. Ecotoxicological impacts of zinc metal in comparison to its nanoparticles in Nile tilapia; Oreochromis niloticus. The Journal of Basic & Applied Zoology, 72: 113–125.##Aebi, H., 1984.Catalase in vitro. Methods Enzymol, 105:121-126.##An, R., Li, Y., Niu, X., Yu, H., 2008. Responses of Antioxidant Enzymes in Catfish Exposed to Liquid Crystals from E-Waste. International Journal Of Environmental Research And Public Health, 5(2): 99-103.##Al-Bairuty, G.A., Shaw, B.J., Handy, R.D., Henry, T.B., 2013. Histopathological effects of waterborne copper nanoparticles and copper sulphate on the organs of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Aquatic Toxicology, 126: 104 –115##Bagherzadeh Lakani, F., Meshkini, s., Yazdani Sadati M.A., Falahatkar B., 2016. Bioaccumulation of copper nanoparticle in gill, liver, intestine and muscle of Siberian sturgeon (Acipenser baerii) juvenile. Caspian Journal Environmental Sciences, 14 (2): 105-115. ##Dutta, H.M., Munshi, J.S.D., Roy, P.K., Singh, N.K., Adhikari, S., Killius J., 1996. Ultrastructural changes in the respiratory lamellae of the catfish, Heteropneustes fossilis, after sublethal exposure to malathion. Environmental Pollution, 92: 329 – 341##Exbrayat, J.M., Moudilou, E. N., Lapied, E., 2015. Harmful Effects of Nanoparticles on Animals. Journal of Nanotechnology, 861092: 10.##Federici, G., Shaw, B.J., Handy, R.D., 2007. Toxicity of titanium dioxide nanoparticles to rainbow trout, (Oncorhynchus mykiss): gill injury, oxidative stress, and other physiological effects. Aquatic Toxicology, 84: 415–30.##Handy, R. D., Henry, T. B., Scown, T. M., Johnston, B. D., Tyler, C. R., 2008. Manufactured nanoparticles: their uptake and effects on fish-amechanistic analysis. Ecotoxicology, 17(5): 396-409.##Hoseini, S. M., Nodeh, A. J., 2012. Toxicity of copper and mercury to Caspian Roach Rutilus rutilus caspicus. Journal Of The Persian Gulf, 3 (9): 9 – 14.##Hua, J., Vijver, M.G., Ahmad, F., Richardson, M.K., Peijnenburg, W.J.G.M., 2014. Toxicity of different-sized copper nano- and submicron particles and their shed copper ions to zebrafish embryos. Environmental Toxicology And Chemistry, 33: 1774–1782.##Joanny Menvielle-Bourg, F., 2005. Superoxide Dismutase (SOD), a Powerful Antioxidant, is now available orally. Phytotherapy, 3: 1-4.##Kagan, V.E., Bayir, H., Shvedova, A.A., 2005. Nanomedicine and nanotoxicology: two sides of the same coin. Nanomedicine: Nanotechnology, Biology and Medicine, 1: 313-316.##Kakkar, P., Das, B., Viswanathan, P.N., 1984. A modified spectrophotometric assay of superoxide dismutase. Indian Journal Of Biochemistry And Biophysics, 21(2): 130–2.##Karthigarani, M., Navaraj, P. S., 2012. Impact of Nanoparticle On Enzymes Activity In Oreochromis Mossambicus. International Journal Science And Technology Research, 1(10): 13-17##Khanna, P., Ong, C., Bay, B. H., Baeg, G. H., 2015. Nanotoxicity: An Interplay of Oxidative Stress, Inflammation and Cell Death. Nanomaterials, 5: 1163-1180.##Kiran Reddy, T., Prasad, T.N.V.K.V., Janardana Reddy, S., 2014. Studies on combined effect of Aeromonas hydrophila and cadmium on lipid peroxidation and antioxidant status in selected tissues of Indian freshwater major carp, Catla catla: role of silver nanoparticles. IOSR Journal Of Pharmacy, 4(10): 1-7.##Kohen, R., Nyska, A., 2002. Oxidation of biological systems: oxidative stress and antioxidants. Toxicology Pathology, 30: 620–630.##Monfared, AL., Soltani, S., 2013. Effects of silver nanoparticles administration on the liver of rainbowtrout (Oncorhynchus mykiss): histological and biochemical studies. European Journal of Experimental Biology, 3(2): 285-289.##Moore, M.N., 2006. Do nanoparticles present ecotoxicological risks for the health of the aquatic environment? Environment International, 32: 967-976.##Noureen, A., Jabeen, F., 2015. The toxicity, ways of exposure and effects of Cu nanoparticles and Cu bulk salts on different organisms. International Journal of Biological Sciences,## 6(2): 147-156.##Oliveira Batista, M. T., Rodrigues Junior, E., Feijó-Oliveira, M., Caroline Ribeiro, A., Rodrigues, E., Kawagoe Suda, C. N., Sree Vani, G., 2014. Tissue levels of the antioxidant enzymes superoxide dismutase and catalase in fish Astyanax bimaculatus from the Una River Basin. ##Ambiente & Água, 9(4): 621-631.##Ostaszewska, T., Chojnacki, M., Kamaszewski, M., Sawosz-Chwalibóg, E., 2016. Histopathological effects of silver and copper nanoparticles on the epidermis, gills, and liver of Siberian sturgeon. Environmental Science Pollution Research, 23: 1621–1633##Roberts, R.J., 2001. Fish Pathology, 3rd edn. W.B. Saunders publishing, London, UK.##Saglam, D., Atli, G., Dogan, Z., Baysoy, E., Gurler, C., Eroglu, A., Canli, M., 2014. Response of the Antioxidant System of Freshwater Fish (Oreochromis niloticus) Exposed to Metals (Cd, Cu) in Differing Hardness. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 14: 43-52.##Shaw, B. J., Handy, R. D., 2011. Physiological effects of nanoparticles on fish: a comparison of nanometals versus metal ions. Environment International, 37(6): 1083–1097.##Shaw, B. J., Al-Bairuty, G., Handy, R. D., 2012. Effects of waterborne copper nanoparticles and copper sulphate on rainbow trout, (Oncorhynchus mykiss): physiology and accumulation. Aquatic Toxicology, 116: 90–101.##Trenzado, C., Carmen Hidalgo, M., García-Gallego, M., Morales, A. E., Furné, M., Domezain, A., Domezain, J., Sanz, A., 2006. Antioxidant enzymes and lipid peroxidation in sturgeon Acipenser naccarii and trout Oncorhynchus mykiss. A comparative study. Aquaculture, 254: 758–767.##Velkova-Jordanoska, L., Kostoski, G., Jordanoska, B., 2008. Antioxidative enzymes in fish as biochemical indicators of aquatic pollution. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 14: 235-237.##Wang, T., Chen, X., Long, X., Liu, Z., Yan, S., 2016. Copper Nanoparticles and Copper Sulphate Induced Cytotoxicity in Hepatocyte Primary Cultures of Epinephelus coioides. Plos One, 11(2): e0149484.##Xia, J., Zhao, H. Z., Lu, G. H., 2013. Effects of Selected Metal Oxide Nanoparticles on Multiple Biomarkers in Carassius auratus. Biomedical and Environmental Sciences, 26(9): 742-749.##Xu, P., Xu, J., Liu, S., Yaug, Z., 2012. Nano copper induced apoptosis via increasing oxidative stress. Journal of Hazardous Materials, 241-242: 279-286.## ##

جایگزینی پودر ماهی با کنجاله کانولا و تاثیر آن بر عملکرد رشد، قابلیت هضم، برخی پارامترهای خونی و سطح هورمون های تیروئیدی تاسماهی سیبری (Acipenser baerii) Replacement of fish meal with canola meal and its effects on growth performance, digestion, indicas hematological and thyroid hormones level of Siberian sturgeon (Acipenser baerii) 1 1 تحقیق حاضر به ‌‌منظور جایگزینی کردن سطوح مختلف کنجاله کانولا جای پودر ماهی و تأثیر آن بر عملکرد رشد، قابلیت هضم، برخی پارامترهای خونی و سطوح هورمون‌‌های تیروئیدی (تری‌‌یدوتیرونین و تیروکسین) تاس ماهی سیبری (Acipenser baerii) طراحی و اجرا گردید. ماهیان با وزن اولیه 34/0±80/22 گرم (میانگین± انحراف معیار) در قالب پنج تیمار و سه تکرار به مدت 10 هفته با جیره محتوی سطوح مختلف کنجاله کانولا شامل 0 (شاهد)، 10 (10CM)، 20 (20CM)، 30 (30CM) و 40 (40CM) درصد (جایگزین شده با پودر ماهی)، به ترتیب دارای پروتئین و انرژی یکسان (45 درصد و 53/18 کیلوژول بر گرم) تا حد سیری تغذیه شدند. در پایان دوره پرورش، بالاترین مقادیر متوسط وزن نهایی بدن، وزن کسب شده، نرخ رشد ویژه و نرخ کارایی پروتئین در ماهیان تغذیه شده با تیمارهای شاهد، 10CM و 20CM ملاحظه شد که با ماهیان 40CM دارای اختلاف معنی دار آماری بود (05/0 P<). اضافه کردن کانولا در جیره، منجر به ایجاد تفاوت معنی‎دار در مقادیر متوسط هماتوکریت، گلبول قرمز، گلبول سفید، منوسیت و ائوزینوفیل نسبت به تیمار شاهد نشد. با افزایش سطوح مختلف کنجاله کانولا در تیمارهای غذایی مختلف اختلاف معنی‌‌داری در سطح هورمون T3 مشاهده نشد. کمترین میزان هورمون T4 در تیمار 40CM مشاهده شد که با ماهیان تغذیه شده با تیمار شاهد، 10CM و 30CM دارای اختلاف معنی‌‌دار آماری بود. قابلیت هضم ظاهری پروتئین در ماهیان تغذیه شده با جیره شاهد بطور معنی داری از ماهیان 30CM و 40CM بالاتر بود. قابلیت هضم ظاهری چربی ماهیان تغذیه شده با جیره 40CM بطور معنی داری پایئن‌‌تر از سایر تیمارها بود. با توجه به نتایج مطالعه حاضر، می‏توان تا 20 درصد کنجاله کانولا را در جیره غذایی تاس ماهی سیبری، بدون تاثیر منفی بر عملکرد رشد، قابلیت هضم، پارامترهای خونی و هورمون تیروئیدی جایگزین پودر ماهی نمود، بطوریکه علاوه بر کاهش میزان مصرف آرد ماهی، از لحاظ اقتصادی نیز برای پرورش دهندگان مقرون به صرفه باشد. 2 This study was conducted to evaluate the effect of replacing dietary fishmeal with canola meal on growth performance, digestion, indicas hematological and thyroid hormones level of Siberian sturgeon (Acipenser baerii). Five isonitrogenous (45%crude protein) and isocaloric (18.53KJg-1) were formulated by replacing 0(control), 10 (CM10), 20(CM20), 30(CM30) and 40%(CM40) of fishmeal with canola meal. Fish juveniles with initial weight of 22.80±0.34 g (mean ± SD) in 5 treatments and 3 replications were fed for 10 weeks. At the end of the experiment, growth performance, digestion, hematological parameters and T3 and T4 hormone levels were measured. The results of this study showed that there were significant differences in growth indices, body composition and T4 level of fish fed different diets (p<0.05). There were no significant differences in growth performance between control, CM10, CM20 and CM30, but the lowest growth performance were observed in CM40 and there was significant differences in growth performance between CM40 with other treatments. There were no significant difference in growth performance between CM30 and CM40. There were no significant differences in hematological indices between fish fed differences diets. There were no significant differences in T3 level between of fish fed differences diets, but significant differences were observed in T4 level in fish fed different diets. The lowest level of T4 was observed in CM40 and there were significant differences with control, CM10 and CM30. There were no significant differences in T4 level between CM20 with CM30 and CM40,but were significant differences between CM20 with control and CM10. There were no significant differences in T3:T4 ratio between fish fed different diets. The results of the present study showed that 30%fish meal can be replaced by canola meal without negative effect on growth performance, body composition, hematological parameters and thyroid hormone levels of Siberian sturgeon. 135 148 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/242018/03/112017/08/302018/06/132018/04/52018/05/212017/08/30 1396/6/8 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/242018/12/302019/01/22019/01/52019/01/122019/01/122019/01/12 1397/10/22 محمود محسنی M. Mohseni تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی ایران mahmoudmohseni73@gmail.com محمد ملک پور Mohammad Malekpour دانشگاه گیلان صومعه سرا ایران Malekpoor_mohammad@yahoo.com Canola meal Siberian sturgeon (Acipenser baerii) Digestibility Thyroid hormones کنجاله کانولا تاسماهی سیبری (Acipenser baerii Brandt 1869) قابلیت هضم هورمون‌‌های تیروئیدی ##صفری، ا.، بلداجی، ف. و حاجی مرادلو، ع. ا. 1385. تاثیر گلوکوسینولات موجود در جیره‌های حاوی کنجاله کانولا بر سرم خونی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss)، مجله پژوهش و سازندگی در امور دام و آبزیان، شماره 73: 176-169.## محسنی، م.، پورکاظمی، م.، سید حسنی، م. و پورعلی، م. 1395. اثر مکمل متیونین و لایزین بر روند رشد، کارایی غذا، قابلیت هضم و ترکیب بدن فیل ماهی پرورشی (Huso huso) تغذیه شده با جیره محتوی پروتئین سویا. مجله علمی شیلات ایران. شماره 1: 134-119.##Bell J., 1993. Factors affecting the nutritional value of canola meal: a review. Canadian Journal of Animal Science 73(4): 689-697.##Bronzi, P., Rosental, H. and Gessner, J., 2011. Global sturgeon aquaculture production: an overview. Journal of Applied Ichthyology 27(2): 169-175.##Burel, C., Boujard, T., Tulli F. and Kaushik, S.J., 2000. Digestibility of extruded peas, extruded lupin, and rapeseed meal in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) and turbot (Psetta maxima). Aquaculture 188 (3): 285-298.##Burel, C., Boujard, T., Kaushik, S., Boeuf, G., Mol, K. and Van der Geyten, S., 2001. Effects of rapeseed meal-glucosinolates on thyroid metabolism and feed utilization in rainbow trout. General and Compar## ##

یافته علمی: تعیین میزان فلزات ‌‌سنگین ضروری در عضله ماهی شهری‌‌ معمولی (Lethrinus nebulosus) در بندر بوشهر Determination the level of essential heavy metals in muscle of Lethrinus nebulosus in Bushehr seaport 1 1 این تحقیق با هدف اندازهگیری مقدار فلزاتسنگین ضروری مس، روی و آهن در عضله ماهی شهری معمولی (Lethrinus nebulosus) در تابستان سال 1396 در بندربوشهر انجام گرفت. تعداد 20 عدد ماهی شهری معمولی به صورت تصادفی صید گردید. پس از زیست سنجی، بافت عضله نمونه ها جداسازی و هضم شیمیایی آنها به روش MOOPAM انجام شد و به کمک دستگاه جذب اتمی کوره گرافیتی، میزان غلظت فلزات مس، روی و آهن اندازه گیری شد. بر اساس نتایج بدست آمده میانگین و انحراف از معیار غلظت فلزات مس، روی و آهن در بافت عضله ماهی شهری معمولی به ترتیب (726/0±678/5)، (452/1±096/17) و (406/0±498/1) میلیگرم در کیلوگرم وزن خشک اندازه گیری گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که غلظت فلزات سنگین ضروری مس و روی در عضله ماهی شهری معمولی در منطقه مورد مطالعه کمتر از میزان مجاز استانداردهای سازمان بهداشت جهانی (WHO)، سازمان جهانی غذا و کشاورزی (FAO)، مرکز ملی بهداشت و پزشکی استرالیا (NHMRC) و وزارت کشاورزی، شیلات و غذای انگلستان UK(MAFF) بود؛ اما میزان فلز آهن از میزان مجاز استاندارد غذا و دارو آمریکا (FDA) بیشتر بود. 2 The aim of this study was to measureing the amount of essential metals, copper, zinc and iron in muscle of Lethrinus nebulosus in Bushehr seaport in summer 2017. 20 samples of L. nebulosus were randomly caught. After biometry of the samples, the muscle tissues of the samples were separated and chemical digestion of the samples carried out based on MOOPAM procedure, then level of heavy metals were measured by graphite furnace atomic absorption instrument. Based on the obtained results the mean and deviation concentrations of heavy metals of copper, zinc and iron in muscle tissue of L. nebulosus were calculated 5.678±0/726, 17.096±1.452 and 1.498±0.406 mg/kg dry weight respectively. The results revealed that the copper and zinc metals concentration in muscle tissue of L. nebulosus in study station are lower than the levels permitted within the standards of World Health Organization (WHO), Food and Agriculture Organization (FAO), National Health and Medical Research Council (NHMRC) and Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheries (MAFF), but the iron level or concentration higher than the standard level of Food and Drug Administration (FDA). 149 156 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/242018/03/112017/08/302018/06/132018/04/52018/05/212017/08/302018/04/22 1397/2/2 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/242018/12/302019/01/22019/01/52019/01/122019/01/122019/01/122019/01/12 1397/10/22 رزاق عبیدی R. Obeidi باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران ایران Rasagh.obeidi@gmail.com طیبه دهاز T. Dahaz شیلات بوشهر ایران t.dahaz@gmail.com هانیه ضیائیان نوربخش H. Ziaeian Nourbakhsh گروه منابع طبیعی- تکثیر و پرورش آبزیان، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران ایران hziaeian@yahoo.com فرشاد قنبری F. Ghanbari باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران ایران Msc.ghanbari@gmail.com Heavy metals Muscle Lethrinus nebulosus Bushehr seaport فلزات سنگین عضله شهری معمولی بندربوشهر ##اطهر، م. و وهورا، ش. ب.، 1386. فلزات سنگین و محیط زیست. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، چاپ اول، 175 صفحه.##آقازاده‌مشگی، م. 1380. عوامل میکروبی مولد فساد در ماهی و فرآورد‌های آن. سمینار دوره دکترای تخصصی بهداشت مواد غذایی. دانشکده علوم تخصصی دامپزشکی. واحد علوم و تحقیقات. 23 صفحه.##دورقی، ع.، کوچنین، پ.، نیکپور، ی.، یاوری، و.، ذوالقرنین، ح.، صفاهیه، ع. ر. و سالاری علی آبادی، م. ع.، 1388. تجمع کادمیوم، مس و آهن در بافت های ماهی شبه شوریده (Johnius belangerii) در سواحل شمال خلیج فارس (بندر دیلم). مجله شیلات ایران. 3(3).##صادقی، ص. ن. 1380. ماهیان جنوب ایران. انتشارات نقش مهر. 432 صفحه.##عبیدی، ر.، پذیرا، ع. ا.، قنبری، ف. و مغدانی، س.، 1396. تعیین میزان‌غلظت فلزات‌سنگین نیکل و کادمیوم در بافت‌های عضله و کبد ماهی سنگسرمعمولی (Pomadasys kaakan) در بندر بوشهر. مجله علمی شیلات ایران، 26(1):66-55. ( DOI: 10.22092/ISFJ.2017.110330)##عسکری‌ساری، ا. و ولایت‌زاده، م.، 1390. اندازه‌گیری و مقایسه غلظت فلزات سنگین سرب و روی در عضله و کبد سه گونه ماهی شوریده (Otolithes ruber) قباد (Scomberomorus guttatus) و شیر (Scomberomorus commerson) خلیج فارس. مجله شیلات. 5(2): 39-46.##فرهادی، ا.، یاوری، و. و سالاری علی‌آبادی، م.ع.، 1392. غلظت برخی فلزات سنگین در بافت‌های مختلف ماهی کیجار بزرگ (Saurida tumbil) در بندر هندیجان- خلیج فارس. فصلنامه علمی علوم و فنون شیلات، 2(1): 80-71.##قنبری، ف.، پذیرا، ع. ا.، مغدانی، س. و عبیدی، ر.، 1395. بررسی غلظت کادمیوم (Cd) و روی (Zn) در عضله ماهی کفشک ( Brachirus orientalis) در بنادر بوشهر و عسلویه. مجله علمی-پژوهشی زیست شناسی دریا. 8(30): 95-83.##لکزایی، ف.، بابائی، ه. و خداپرست، س.ح.، 1394. سنجش فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، روی و مس) در بافت عضله و کبد ماهی کفال طلائی در دو منطقه حوضه جنوب غربی دریای غزر (کیاشهر و تالش). نشریه توسعه آبزی پروری، 9(3):58-51.##Belitz, H.D., Grosch, W. and Schieberle, P., 2001. Lehrbuch der Lebensmittelchemie. Berlin. Springer. 15p.##Biney, C. A. and Ameyibor, E., 1992. Trace metal concentrations in the pink shrimp Penaeus nobilis, from the coast of Ghana. Water, Air, and Soil Pollution. 63: 273-279. (https://doi.org/10.1007/BF00475494)##Burger, J. and Gochfeld, M., 2005. Heavy metals in commercial fish in New Jersey. Environmental Research. 87:108- 118. (https://doi.org/10.1016/j.envres.2005.02.001)##Canli, M. and Atli, G., 2003. The relationship between heavy metal (Cd, Cr, Cu, Fe, Pb, Zn) levels and the size of six Mediterranean fish species. Journal of Environmental Pollution,121: 129-136. (http://doi.org/10.1016/S0269-7491(02)00194-X)##Collings, S.E., Johnson, M.S. and Leah, R. T., 1996. Metal contamination of angler - caugh fish from the Mersey estuary. Mar. Environ. Res., 41(3): 281- 297. (https://doi.org/10.1016/0141-1136(95)00020-8)##Darmono, D. and Denton, G.R.W., 1990. Heavy metals concentration in the banana prawn Penaeus merguiensis and leader prawn Penaeus monodon in the Towns vile region of Australia. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 44:479-486. (https://doi.org/10.1007/BF01701233)##Eboh, L., Mepba, H.D. and Ekpo, M.B., 2006. Heavy metal contaminants and processing effects on the composition, storage stability and fatty acid profiles of five common commercially available fish species in Oron Local Government, Nigeria. Journal of Food Chemistry, 97(3): 490-497. (http://doi.org/10.1016/j.foodchem.2005.05.041)##Fatih Fidan, A., Hakki Cigerci, I., Konuk, M., Kucukkurt, I., Aslan, R. and Dundar, Y., 2008. Determination of some heavy metal levels and oxidative status in Carassius carassius L., 1758 from Eber Lake. Environmental Monitoring and Assessment., 147:35–41. (DOI 10.1007/s10661-007-0095-3.)##Ghaedi, M., Shokrollahi, A., Kianfar, A.H., Pourfarokhi, A., Khanjari, N., Mirsadeghi A.S. and Soylak M., 2009. Pre concentration and separation of trace amount of heavy metal ions on bis (2- hydroxyl acetophenone) ethylendiimine loaded on activated carbon. Journal of Hazardous Materials, 162: 1408–1414. (https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2008.06.057).##Ghanbari, F., Moghdani, S., Nasrinnezhad, N.A., Khajeheian, M.R., Obeidi, R. and Farashbandi, M., 2015. Accumulation of trace metals in the muscle tissues of tiger tooth croaker in Persian Gulf. International journal of Biosciences, 6(5): 170-177.##Heidary, S., Imanpour Namin, J. and Monsefrad, F., 2012. Bioaccumulation of heavy metals Cu, Zn, and Hg in muscles and liver of the stellate sturgeon (Acipenser stellatus) in the Caspian Sea and their correlation with growth parameters. Iranian Journal of Fisheries Sciences, 11(2): 325–337.##Hulya, K. and Erhan, U., 2000. Concentration of heavy metals in water, sediment and fish species from the Ataturk Dam Lake Turkey. Chemosphere, 41(9):1371-1376. (https://doi.org/10.1016/S0045-6535(99)00563-9) ##Humtsoe, N., Davoodi, R., Kulkarni, B.G. and Chavan, B., 2007. Effect of arsenic on the enzymes of the robu carp, Labio rohita, Raffles. Bulletin of Zoology, 14: 17-19.##Jaffar, M., Ashraf, M. and Rasoal, A., 1998. Heavy metal contents in some selected local freshwater fish and relevant waters. Pakistan Journal of Scientific and Industrial Research, 31(3): 189- 193.##Krogh, M. and Scanes, P., 1996. Organochlorine compound and trace metal contaminants in fish near Sydney Ocean outfall. Marine Pollution Bulletin, 33(7-12): 213-225. (https://doi.org/10.1016/S0025-326X(96)00171-3)##Madany, I.M., Wahab, A.A.A. and Al-Alawi, Z., 1996. Trace metals concentration in marine organisms from the coastal areas of Bahrain, Persian Gulf Water. Air and Soil Pollution, 91(3-4): 233-248.(https://doi.org/10.1007/BF00666260)##Maher, W. A., 1986. Trace metal concentrations in marine organisms from St. Vincent Gulf, South Australia,Water, Air, and Soil Pollution. 29: 77-84. (https://doi.org/10.1007/BF00149330)##Mashroofeh, A., Riyahi Bakhtiari, A., Pourkazemi, M. and Rasouli. S., 2013. Bioaccumulation of Cd, Pb and Zn in the edible and inedible tissues of three sturgeon species in the Iranian coastline of the Caspian Sea. Chemosphere, 90: 573–580. (https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2012.08.034)##MOOPAM (Manual of Oceanographic Observation and Pollution Analysis). 1999. Regional organization for the protection of marine environmental (ROPME, Kuwait), 220p.##Mormede, S. and Davies, I.M., 2001. Heavy metal concentrations in commercial deep-sea fish from Rock all trough. Continent shelf Research, 21: 899-916. (http://doi.org/10.1016/S0278-4343(00)00118-7)##Obeidi, R., Pazira, A.R. and Noorinezhad, M., 2015. Measuring the concentration of lead in muscle and liver tissues of Pomadasys kaakan in Bushehr port, Iran. AES Bioflux, 7(3), 483-489.##Orhan, A.O., Murat, K., Ozcan, Y. and A. Rehber, T., 2010. Calcium, Magnesium, Iron, Zinc, Cadmium, Lead, Copper and Chromium Determinations in Brown Meagre (Sciaena umbra) Bone Stone by Flame and Electrothermal Atomic Absorption Spectrometry. Journal of Sciences, 23(1): 41-48.##Ozden, O., 2010. Seasonal differences in the trace metal and macrominerals in shrimp (Parapenaus longirostris) from Marmara Sea. Journal of Environmental Monitoring and Assessment, 162(1-4): 191-199. (https://doi.org/10.1007/s10661-009-0787-y)##Rainbow, P.S., 2002. Trace metal concentrations in aquatic invertebrates. Why and so what Environmental Pollution, 120: 497-507. (https://doi.org/10.1016/S0269-7491(02)00238-5)##Rao, M.S. 1988. Animals Dictionary of Geography. Animal publication, New Delhi.##Tapia, J., Vargas-Chacoff, L., Bertran, C., Pena-Cortes, F., Hauenstein, E., Schlatter, R., Jemenez, C. and Tapia, C., 2012. Heavy metals in the liver and muscle of Micropogonias manni fish from Budi Lake, Araucania Region, Chile: potential risk for humans. Environmental Monitoring and Assessment., 184:3141–3151. (https://doi.org/10.1007/s10661-011-2178-4)##Turkmen, M. and Ciminli, C., 2007. Determination of metals in fish and mussel species by inductively coupled plasma-atomic emission spectrometry. Food Chemistry, 103: 670-675. (https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2006.07.054)##Turkmen, M., Turkmen, A., Tepe, Y., Ates, A. and Gokkus, K., 2008. Determination of metal contaminations in sea foods from Marmara, Aegean and Mediterranean seas: Twelve fish species. Journal of Food Chemistry, 108, 794-800. (https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2007.11.025)##Yi, Y.J. and Zhang, S.H., 2012. Heavy metal (Cd, Cr, Cu, Hg, Pb, Zn) concentrations in seven fish species in relation to fish size and location along the Yangtze River. Environmental Pollution Res, 19: 3989–3996. (DOI 10.1007/s11356-012-0840-1).##Zarei, M., Asadi, A.M. and Zarei, Sh., 2011. Levels of some heavy metal concentration in fish’s tissue of southern Caspian Sea. International Journal of the Physical Sciences, 6(26): 6220-6225.## ##

یافته علمی: پیشنهاد حدود مجاز مصرف ماهیان زمین کن (Platycephalus indicus) ، گیش پهن (Carangoides talamparoides) و بیاح (Liza abu) با توجه به میزان نیکل، منگنز، آهن، مس، و روی Recommendation for permissible consumption limits of Platycephalus indicus, talamparoides Carangoides, and Liza abu according to the levels of Ni, Mn, Fe, Cu, and Zn 1 1 پژوهش حاضر با هدف تعیین حد مجاز مصرف سه گونه ماهی زمین کن، گیش پهن و بیاح از نظر فلزات سنگین و ارزیابی خطر آنها در جزیره شیف واقع در استان بوشهر انجام شد. بدین منظور تعداد 30 عدد ماهی از 3 گونه (زمین کن، گیش پهن، بیاح) مورد نظر، در آبهای ساحلی جزیره شیف با استفاده از قایق صیادی جمعآوری شدند. بر اساس نتایج، حد مجاز مصرف (CRlim) ماهی زمین کن برای فلزات نیکل، منگنز، روی، مس و آهن به ترتیب 21/0، 5، 57/0 و 23/0، 2 برای ماهی گیش پهن 29/0،3 ،66/0، 37/0 و1 و در ماهی بیاح 20/0، 2، 56/0، 76/0 و1 کیلوگرم در روز به دست آمد. بیشترین جذب روزانه و هفتگی مربوط به فلز آهن در ماهی بیاح و کمترین آن مربوط به فلز منگنز در ماهی زمین کن بود. در این تحقیق، مقادیر فلزات کمتر از استانداردهای جهانی بود، بجز فلز منگنز در گونه بیاح و فلز نیکل در هر 3 گونه که غلطت بالای فلز نیکل در این گونهها ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی در ساکنین این جزیره در دراز مدت شود. ارزیابی خطر غذایی گونههای ماهی نشان داد که مصرف این ماهیها با میزان فعلی (20گرم در روز) از نظر فلزات آهن، مس، روی، منگنز و نیکل خطری برای مصرف کنندگان آن ندارد .اما با توجه به مقادیر حد مجاز، مصرف بیش از حد این گونهها ممکن است باعث ایجاد مشکلات در افراد مصرف کننده شود. 2 The aims of this study were to determine the permissible consumption limits and risk assessment of three fishes species Platycephalus indicus, talamparoides Carangoides,and Liza abu in Shif Island, Bushehr province. In this study, 30 fishes of 3 species (Platycephalus indicus, talamparoides Carangoides, Liza abu) were collected from Shif Island coastal waters using a fishing boat. According to the results, the permissible consumption limits (CRlim) of Platycephalus indicus for Ni, Mn, Zn, Cu and Fe were 0.21, 5, 0.57, 0.23 and 2 kg/day respectively, for talamparoides Carangoides were 0.29, 3, 0.66, 0.37 and 1 kg/day respectively and for Liza abu were 0.20, 2, 0.56, 0.76 and 1 kg/day respectively. The maximum daily and weekly intakes were obtained for Fe in Liza abu, and the minimum was found for Manganese in Platycephalus indicus. In this research, the metal values were lower than the world standard, except for Mn in Liza abu and Ni in three fishes species that the high concentrations of Ni in fish species may cause problems for the inhabitants of the island in long time. The food risk assessment of fishes species indicated that the consumption of these fishes with current levels (20 gr/day) in stand of Fe, Cu, Zn, Mn and Ni do not possess a risk to consumers. But due to the permissible limit values, excessive consumption of these species may cause problems for the consumer. 157 162 2018/04/282018/01/302017/06/202018/04/292018/04/172018/03/162018/06/12016/05/242018/03/112017/08/302018/06/132018/04/52018/05/212017/08/302018/04/222018/04/25 1397/2/5 2018/12/182018/12/182018/12/182018/12/182018/12/232018/12/242018/12/302019/01/22019/01/52019/01/122019/01/122019/01/122019/01/122019/01/13 1397/10/23 سمیرا میرمحمدولی‌ S. Mirmohammadvali دانشگاه ملایر ایران s.mirmohammadvali@gmail.com عیسی سلگی E. Solgi دانشگاه ملایر ایران e.solgi@yahoo.com ‎‏ ‏ Risk Assessment Fish species Heavy Metals Shif Island ارزیابی خطر گونه‌های ماهی فلزات سنگین جزیره شیف ##بهروز، م.، نوروزی، م.، 1397. بررسی برخی عناصر فلزی (‌Al, V, Ni, Zn, Tl, Sn‌) در بافت‌‌های مختلف ماهی کفال طلایی ‌‌(‌Liza aurata‌) و ارتباط آن با جنسیت و شاخص‌‌ وزن و طولی. مجله علمی شیلات ایران، 27(4):46-37.‌##پناهنده، م.، منصوری، ن.، خراسانی، ن.، کرباسی، ع.، ریاضی، ب.، 1392. تخمین مواجهه و خطر بالقوه ناشی از مصرف ‌اردک ماهی (‌Esoxlucius‌)، شاه کولی (‌Chaleaiburnus chaleoide‌) و کپور محلی (‌Cyprinus carpio‌) حاوی سه فلز سرب، ‌کادمیوم و کروم در بومیان حاشیه تالاب انزلی. مجله علمی پژوهشی اکـوبیـولوژی تـــالاب، 5(2):90-83.‌##سینکاکریمی م.ح.، صادقی باجگیران، س.، 1394. تعیین حد مجاز مصرف ماهی سفید (‌Rutilus frisii kutum‌) از نظر فلزات ‌سرب و کادمیوم در سواحل جنوبی دریای مازندران. مجله علوم پزشکی زانکو، 16(49):43-32.‌##شهری، ا.، خراسانی ن.، نوری، غ.، کرد مصطفی پو، ف.، ولایت زاده، م.، 1396. بررسی و مقایسه غلظت فلزات سنگین ‌‌(نیکل، سرب، کادمیوم و روی) در عضله ماهیان شوریده، حلوا سیاه، شیر و کوتر در منطقه چابهار در فصل تابستان. بهداشت مواد غذایی، ‌‌7(2):57-43.‌##مشتاق زاده گ.ا.، ناجی، ا.، کوسج، ن.، 1397. ارزیابی خطر بعضی از عناصر با پتانسیل آلایندگی بالا در عضله و کبد ماهی هوور ‌‌(‌Thunnus tonggol‌) و بیاح (‌Liza abu‌) برای مصارف انسانی در استان هرمزگان. مجله علمی شیلات ایران، 26(6):46-33.‌## ##