1401 31 4 132 132

مقاله علمی – پژوهشی:‌ اثرات تنطیمی سیس و ترانس LncRNA در بیان افتراقی ژن‌ها طی آلودگی ویروس سپتی سمی خونریزی‌دهنده (Viral Hemorrhagic Septicemia) در ماهی قزل‌آلای رنگین‌‌کمان (Oncorhyncus mykiss) Regulatory effects of cis- and trans-LncRNAs on differential expression of genes following infection with viral hemorrhagic septicemia virus in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) 1 1 در این مطالعه با استفاده از فناوری RNA-seq اثر تنظیمی سیس و ترانس ژن‌‌های غیر کد شونده بلند (lncRNA) در بیان ژن‌‌ها در ماهیان آلوده به ویروس سپتی سمی هموراژیک خونریزی‌دهنده (VHS) مورد بررسی قرار گرفت. در پایان دوره آزمایشی (روز سی و پنجم)، RNA کل از بافت طحال (گروه تیمار شده با ویروس) و سرم فیزیولوژی (گروه شاهد) و  برای آماده‌سازی کتابخانه برای mRNA-seq، مورد استفاده قرار گرفت. نتایج آنالیز RNA-seq، نشان داد که تعداد 63 ژن lncRNA دارای بیان افتراقی بوده است که با 92 ژن کد شونده به صوت سیس در محدوده 20 هزار باز بالا دست و پایین دست ژن‌‌های مورد نظر ارتباط داشتند. از میان جفت ژن‌‌های کد شونده و lncRNA، آنهایی که همبستگی بیانی بیشتر از مثبت 90 درصد و کمتر از منفی 90 درصد داشتند به‌ترتیب به عنوان جفت ژن‌‌‌‌های با بیان هم‌راستا و غیر هم راستا مورد ارزیابی قرار گرفتند. ژن‌‌های کد شونده Interlukin10،BHLHE41، RBP47، gastrotropin، synaptopodin، OX2 و SMC2 با 8 و 13 ژن lncRNA به‌‌ترتیب دارای ارتباط سیس و ترانس بودند. ژن‌های Interlukin10، gastrotropin، synaptopodin، OX2، SMC2 و دو ژن RBP47 و BHLHE41 به‌‌ترتیب در گروه تیمار ویروسی و گروه شاهد بیان بالاتری نشان دادند. تجزیه و تحلیل هستی‌شناسی ژن‌‌ها نشان‌‌دهنده فعالیت ژن‌‌های سایتوکینی از جمله ژن اینترلوکین 10 بود که در پاسخ‌های التهابی در سیستم ایمنی نقش مهمی دارد. 2 In this study the cis and trans regulatory effect of long non-coding genes (lncRNA) on the expression of genes in fish infected by Viral hemorrhagic septicemia virus (VHS) was investigated using RNA-seq technology. At the end of experimental period (the thirty fifth day), total RNA was extracted from spleen tissue (group treated with virus) and physiological serum (control group) was used to prepare the library for RNA-seq. After library preparation, sequencing was carried out by Illumina High Seq 2500 platform. The results of RNA-seq analysis showed that 63 lncRNA genes had differential expression that were associated with 92 cis coding genes in the range of 20k up and downstream sites of the target genes. Among the pairs of coding and non-coding genes, those with both more than 90% and less than 90% expression correlations were considered as positive and negative co-expression genes, respectively. The coding genes such as Interlukin10, BHLHE41, RBP47, gastrotropin, synaptopodin, OX2, and SMC2 were associated with cis and trans with 8 and 13 lncRNA genes, respectively. Interlukin10, gastrotropin, synaptopodin, OX2, and SMC2 genes had higher expression in the virus-treated group. The two genes RBP47 and BHLHE41 were more expressed in the control group. Gene ontology analysis showed the activity of cytokine genes, including interleukin 10 gene, which plays an important role in inflammatory responses in the immune system. 1 14 2022/06/8 1401/3/18 2022/11/1 1401/8/10 محمود توکلی الموتی Mahmoud Tavakoli alamouti دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Iran Mtavakoli4030@gmail.com قدرت رحیمی میانجی Ghodrat Rahimi mianji دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Iran grahimimianji@yahoo.com اردشیر نجاتی جوارمی Ardeshir Nejati javaremi هلدینگ مبارک اندیش Iran ardeshir.nejati@gmail.com الهام یونسی Elham Younesi موسسه ژنتیک و بیوتکنولوژی کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Iran eyonesi@gmail.com ایوب فرهادی Ayoub Farhadi دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Iran ayoub_farhadi@ymail.com Rainbow trout fish VHS virus RNA-seq lncRNA Cis and trans ماهی قزل آلای رنگین‌‌کمان ویروسVHS RNAseq lncRNA سیس و ترانس ##سالنامه آماری شیلات ایران، 1394-99. سازمان شیلات ایران. دفتر برنامه و بودجه، گروه برنامهریزی و آمار، ایران، تهران##Afzali, M., Rahimi Mianji, G. and Gholizadeh, M., 2021. TNF-α and interleukin 10 genes expression in rainbow trout in response to viral hemorrhagic septicemia virus (VHSV) infection. Veterinary Researches Biological Products, 4(34), 194-201. Doi: 10.22092/vj.2020.343080.1725 ##Ahmadivand, S., Soltani, M. Mardani, K. Shokrpoor, S. Rahmati-Holasoo, H. Mokhtari, A. and Hasanzadeh, R., 2016. Isolation and identification of viral hemorrhagic septicemia virus (VHSV) from farmed rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) in Iran. Acta Tropica, 156, 30-36. Doi: https://doi.org/10.1016/j.actatropica.2016.01.005##Anders, S., Pyl, P.T. and Huber, W., 2015. HTSeq—a Python framework to work with high-throughput sequencing data. Bioinformatics, 31(2), 166-169. Doi: https://doi.org/10.1093/bioinformatics/btu638##Bosma, M., Gerling, M. Pasto, J. Georgiadi, A. Graham, E. Shilkova, O. Iwata, Y. Almer, S. Söderman, J. and Toftgård, R., 2016. FNDC4 acts as an anti-inflammatory factor on macrophages and improves colitis in mice. Nature Communications, 7(1), 1-13. Doi: https://doi.org/10.1038%2Fncomms11314##Carninci, P., Kasukawa, T. Katayama, S. Gough, J. Frith, M. Maeda, N. Oyama, R. Ravasi, T. Lenhard, B. and Wells, C.J.S., 2005. The transcriptional landscape of the mammalian genome. Science, 309(5740), 1559-1563. Doi: https://doi.org/10.1126/science.1112014##Dhanoa, J.K., Sethi, RS. Verma, R. Arora, JS. and Mukhopadhyay, C.S., 2018. Long non-coding RNA: its evolutionary relics and biological implications in mammals: a review. Journal of Animal Science, 60(1), 1-10. Doi: https://doi.org/10.1186/s40781-018-0183-7##Dorfman, D.M., and Shahsafaei, A., 2011. CD200 (OX-2 membrane glycoprotein) is expressed by follicular T helper cells and in angioimmunoblastic T-cell lymphoma. The American Journal of Surgical Pathology, 35(1), 76-83. Doi: https://doi.org/10.1097/pas.0b013e31820065c9##Dyson, N.J., 2016. RB1: a prototype tumor suppressor and an enigma. Genes Development, 30(13): 1492-1502. Doi: https://doi.org/10.1101/gad.282145.116##Elcheva, I.A., and Spiegelman, VS., 2020. The role of cis-and trans-acting rna regulatory elements in leukemia. Cancers, 12(12), 3854. Doi: https://doi.org/10.3390/cancers12123854##Emmenegger, E.J., Moon, CH. Hershberger, P.K. and Kurath, G., 2013. Virulence of viral hemorrhagic septicemia virus (VHSV) genotypes Ia, IVa, IVb, and IVc in five fish species. Diseases of Aquatic Organisms, 107(2), 99-111. Doi: https://doi.org/10.3354/dao02671##FAO, 2020. Sustainability in action. Rome. Doi: https://doi.org/10.4060/ca9229en ##Fujimoto, K., Hamaguchi, H. Hashiba, T. Nakamura, T. Kawamoto, T. Sato, F. Noshiro, M. Bhawal, U.K. Suardita, K. and Kato, Y., 2007. Transcriptional repression by the basic helix-loop-helix protein Dec2: multiple mechanisms through E-box elements. International Journal of Molecular Medicine, 19(6), 925-932. Doi: https://doi.org/10.3892/ijmm.19.6.925##Ghaderzadeh, M., Rahimi Mianji, G. Nejati Javaremi, A. and Shahbazian, N., 2021. Effect of Viral Hemorrhagic Septicemia (VHS) disease on the biometric parameters in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Veterinary Researches Biological Products, 34(1), 111-123. Doi: https://dx.doi.org/10.22092/vj.2020.128441.1652##Gil, N., and Ulitsky, I., 2020. Regulation of gene expression by cis-acting long non-coding RNAs. Nature Reviews Genetics, 21(2), 102-117. Doi: https://doi.org/10.1038/s41576-019-0184-5##Hafezieh, M., Ghasemi. M, Kakoolaki. S, Kazempour. R., 2022. Evaluation of polyclonal IgG antibody in Response to injection of viral Hemorrhagic Septicemia killed virus(VHSv) of trout fish (Oncorhyncus mykiss) in rabbit(Oractulagus cuniculus) in order to produce rapid diagnostic kit. Isfj, 31 (1), 69-80, Doi: 10.22092/ISFJ.2022.127048##He, M., Yan, X.C. Liang, Y. Sun, X.W. and Teng, C.B., 2014. Evolution of the viral hemorrhagic septicemia virus: divergence, selection and origin. Molecular Phylogenetics Evolution. 77, 34-40. Doi: https://doi.org/10.1016/j.ympev.2014.04.002##Huang, L., Li, G. Mo, Z. Xiao, P. Li, J. and Huang, J., 2015. De novo assembly of the Japanese flounder (Paralichthys olivaceus) spleen transcriptome to identify putative genes involved in immunity. PLoS One, 10(2), e0117642. Doi: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0117642##Iyer, S.S., and Cheng, G., 2012. Role of interleukin 10 transcriptional regulation in inflammation and autoimmune disease. Critical Reviews in Immunology, 32(1), :23-63 Doi: https://doi.org/10.1615/critrevimmunol.v32.i1.30##Je, EM., Yoo, NJ. and Lee, SH., 2014. Mutational and expressional analysis of SMC 2 gene in gastric and colorectal cancers with microsatellite instability. Apmis, 122(6), DOI: 499-504. https://doi.org/10.1111/apm.12193##Kelaini, S., Chan, C. Cornelius, V.A. and Margariti., A. 2021. RNA-binding proteins hold key roles in function, dysfunction, and disease. Biology, 10(5), Doi: https://doi.org/10.3390/biology10050366##Kim, D., Pertea, G. Trapnell, C. Pimentel, H. Kelley, R. and Salzberg, S.L., 2013. TopHat2: accurate alignment of transcriptomes in the presence of insertions, deletions and gene fusions. Genome Biology, 14(4), 1-13. Doi: https://doi.org/10.1186/gb-2013-14-4-r36##Kim, D., Paggi, J. M., Park, C., Bennett, C. and Salzberg, S.L., 2019. Graph-based genome alignment and genotyping with HISAT2 and HISAT-genotype. Nature Biotechnology, 37(8), 907-915. Doi: https://doi.org/10.1038/s41587-019-0201-4##Kopp, F., and Mendell, J., 2018. Functional classification and experimental dissection of long noncoding RNAs. Cell, 172(3), 393-407. Doi: https://doi.org/10.1016/j.cell.2018.01.011##Kovaka, S., Zimin, AV. Pertea, G.M. Razaghi, R. Salzberg, S.L. and Pertea, M., 2019. Transcriptome assembly from long-read RNA-seq alignments with StringTie2. Genome Biology, 20(1), 1-13. Doi: https://doi.org/10.1186/s13059-019-1910-1##Kreslavsky T., Vilagos, B. Hiromi, T. Poliakova, D.K. Schwickert, TA. Wöhner, M. Jaritz, M. Weiss, S. Taneja, R. and Rossner, M.J., 2017. Essential role for the transcription factor Bhlhe41 in regulating the development, self-renewal and BCR repertoire of B-1a cells. Nature immunology, 18(4), 442-455. Doi: 10.1038/ni.3694.##Love, M.I., Huber, W. Anders, S., 2014. Moderated estimation of fold change and dispersion for RNA-seq data with DESeq2. Genome Biology, 15:550. Doi: http://dx.doi.org/10.1186/s13059-014-0550-8 ##MacLachlan, N., and Dubovi, E., 2017. Fowlpox. Fenner's Veterinary Virology Elsevier Academic Press, Amsterdam: 157-174. Doi: https://doi.org/10.1016/C2013-0-06921-6##Marancik, D., Gao, G. Paneru, B. Ma, H. Hernandez, A.G. Salem, M. Yao, J. Palti, Y. and Wiens, G.D., 2015. Whole-body transcriptome of selectively bred, resistant-, control-, and susceptible-line rainbow trout following experimental challenge with Flavobacterium psychrophilum. Frontiers in Genetics, 5, 453. Doi: https://doi.org/10.3389%2Ffgene.2014.00453##Moreaux, J., Veyrune, J.L. Reme, T. DeVos, J. and Klein, B., 2008. CD200: a putative therapeutic target in cancer. Biochemical Biophysical Research Communications, 366(1), 117-122. Doi: https://doi.org/10.1016/j.bbrc.2007.11.103##O'Garra, A., Barrat, F.J. Castro, A.G. VicarI, A. and Hawrylowicz, C., 2008. Strategies for use of IL‐10 or its antagonists in human disease. Immunological Reviews, 223(1), 114-131. Doi: https://doi.org/10.1111/j.1600-065X.2008.00635.x##OIE, 2016. Manual of diagnostic tests for aquatic animals, Chapter 2.3.10.Viral haemorrhagic septicaemia.##Oliveira, C., Faoro, H. Alves, L.R. and Goldenberg, S., 2017. RNA-binding proteins and their role in the regulation of gene expression in Trypanosoma cruzi and Saccharomyces cerevisiae. Genetics Molecular Biology 40, 22-30. Doi: https://doi.org/10.1590/1678-4685-gmb-2016-0258##Panru, B., Al-Tobasei, R. Palti, Y. Wiens, G.D. and Salem, M., 2016. Differential expression of long non-coding. RNAs in three genetic lines of rainbow trout in response to infection with Flavobacterium psychrophilum. Sci Rep 6, 36032 Doi: https://doi.org/10.1038/srep36032##Pertea, M. 2012. The human transcriptome: an unfinished story. Genes, 3(3), 344-360. Doi: https://doi.org/10.3390/genes3030344##Roth, S.U., Sommer, C. Mundel, P. and Kiessling, M., 2001. Expression of synaptopodin, an actin‐associated protein, in the rat hippocampus after limbic epilepsy. Brain Pathology, 11(2), 169-181. Doi: https://doi.org/10.1111/j.1750-3639.2001.tb00389.x##Schroeder, F., Petrescu, A.D. Huang, H. Atshaves, B.P. McIntosh, AL. Martin, GG. Hostetler, HA. Vespa, A. Landrock, D. and Landrock, K.K., 2008. Role of fatty acid binding proteins and long chain fatty acids in modulating nuclear receptors and gene transcription. Lipids, 43(1), 1-17. Doi: https://doi.org/10.1007/s11745-007-3111-z##Sudhagar, A., Kumar, G. and El-Matbouli, M., 2018. Transcriptome analysis based on RNA-Seq in understanding pathogenic mechanisms of diseases and the immune system of fish: A comprehensive review. International Journal of Molecular Sciences, 19(1), 245. Doi: https://doi.org/10.3390/ijms19010245##Ulitsky, I. and Bartel, D.P., 2013. LincRNAs: genomics, evolution, and mechanisms. Cell, 154(1), 26-46. Doi: https://doi.org/10.1016/j.cell.2013.06.020##Wang, J., Koganti, P.P. Yao, J. Wei, S. and Cleveland, B., 2017. Comprehensive analysis of lncRNAs and mRNAs in skeletal muscle of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) exposed to estradiol. Scientific Reports, 7(1), 1-14. Doi: 10.1038/s41598-017-12136-6##Wang J., Fu. L, Koganti, P.P. Wang, L. Hand, J.M. Ma, H. and Yao, J., 2016. Identification and Functional Prediction of Large Intergenic Noncoding RNAs (lincRNAs) in Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss). Mar Biotechnol (NY). 18(2):271-82. Doi: 10.1007/s10126-016-9689-5. ##Wucher, V., Legeai, F. Hedan, B. Rizk, G. Lagoutte, L. Leeb, T. Jagannathan, V. Cadieu, E. David, A. and Lohi, H., 2017. FEELnc: a tool for long non-coding RNA annotation and its application to the dog transcriptome. Nucleic Acids Research, 45(8), e57-e57. Doi: https://doi.org/10.1093/nar/gkw1306. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ استفاده مجدد از پساب تصفیه شده فاضلاب شهری میاندوآب جهت پرورش Artemia urmiana (Günther, 1890) Reuse of treated municipal wastewater of Miandoab for rearing Artemia urmiana (Günther, 1890) 1 1 استفاده مجدد از پساب‌‌های صنعتی و شهری در کشاورزی و آبزی پروری همواره مورد توجه بوده است. بحران‌‌های خشکسالی اخیر در ایران و سایر نواحی دنیا موجب شده است که این موضوع اهمیت بیشتری پیدا کند. در تحقیق حاضر از پساب تصفیه خانه شهری میاندوآب برای پرورش Artemia urmiana استفاده گردیده و عملکرد رشد و بقاء و بار باکتریایی آرتمیا در این سیستم ارزیابی شد. بدین منظور ابتدا پس از بررسی بار باکتریایی موجود در پساب در سه تیمار مختلف شامل شوری 60، 80 و 100 گرم در لیتر و کلرزنی 1، 3، 6 و 9 میلی‌گرم در لیتر کیفیت پساب ارتقاء داده شده و سپس پرورش A. urmiana انجام شد. پرورش در یک شرایط آزمایشگاهی کنترل شده و استاندارد صورت گرفت و در یک دوره 20 روزه میزان رشد و بقاء آرتمیا با تیمار شاهد مقایسه گردید. در انتهای دوره، بار باکتری‌‌ها و میزان آلودگی و بیومس آرتمیا سنجش شد. نتایج نشان داد در تمامی تیمارها رشد و بقاء آرتمیای پرورش یافته در پساب بیشتر از تیمار شاهد در آب معمولی بوده و این اختلاف در اغلب موارد معنی‌دار بود (p<0.05). افزایش میزان نمک 100-80 گرم در لیتر و کلر زنی 9-6 میلی‌گرم در لیتر نیز توانست به صورت معنی‌‌داری باعث کاهش بار باکتریایی بیومس پرورش یافته در این سیستم شود (p<0.05). نتایج مطالعه حاضر نشان داد، به دلیل ویژگی‌‌های ذاتی و تغذیه‌‌ای آرتمیا و کیفیت پساب می‌‌توان از این آب برای پرورش انبوه آرتمیا با موفقیت استفاده نمود. همچنین با افزایش شوری آب وکلرزنی می‌‌توان بار باکتریایی آب را در حدی کاهش داد که بیومس تولیدی عاری از آلودگی باشد. 2 Reuse of industrial and municipal wastewater in agriculture and aquaculture has always been considered. Recent drought crises in Iran and other parts of the world have made this issue even more important. In the present study, Miandoab’s municipal wastewater was used for the cultivation of Artemia urmiana, and the performance of growth and survival and bacterial flora of Artemia was evaluated in this system. For this purpose, firstly, after checking the bacterial load in the wastewater, three different treatments including salinity of 60, 80 and 100 g/l and chlorination of 1, 3, 6 and 9 mg/l of the wastewater were improved. The breeding was carried out in a controlled and standard laboratory condition for a 20-day period, the growth and survival rate of Artemia was compared with the control. At the end of the course, the bacteria and infection rate of the Artemia biomass were measured. The results showed that in all treatments, the growth and survival of Artemia in wastewater was higher than the control treatment in normal water and this difference was significant in most cases (p<0.05). Increasing the salinity between 80 to 100 g/l and chlorination up to 6 to 9 mg/ could significantly reduce the bacterial load of the biomass grown in the system (p<0.05). As a final conclusion, it can be argued that due to the inherent and nutritional characteristics of the Artemia and the quality of wastewater, this water can be used successfully to cultivate Artemia massively. Also, by increasing water salinity and chlorination, the bacterial flora of the municipal wastewater can be reduced to an extent that the produced biomass is free of contamination. 15 28 2022/06/82018/04/22 1397/2/2 2022/11/12022/11/1 1401/8/10 رامین مناف فر ramin manaffar دانشگاه ارومیه Iran raminmanaffar@gmail.com سیامک قدیمی siyamak Gadimi متخصص شیلات، میاندوآب، ایران. Iran gadimi.siyamak@gmail.com سکینه مرادخانی sakineh Moradkhani دانشگاه پیام نورتهران Iran S.moradkhani@pnu.ac.ir ‎‏ ‏ فاطمه آهور Fatemeh Ahour دانشگاه ارومیه Iran f.ahour@urmia.ac.ir Artemia Bacterial flora Rearing Municipal wastewater آرتمیا بار باکتریایی پرورش فاضلاب شهری ##1. جعفری، گ. 1393. تاثیر تغذیه با پروتئینهای شوک حرارتی مخمر تک سلولی بر میزان رشد وبقاء A. urmiana و A. franciscana در شرایط استرس. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه ارومیه. 89 صفحه.##2. دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور، 1389. ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب های برگشتی و پسابها، ص 17-19.##3. شرکت مهندسین مشاور جاماب، 1383. طرح مطالعات برنامه سازگاری با اقلیم خشک و نیمه خشک، گزارش آب مورد نیاز شرب شهری و روستایی، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.##4. شرکت مهندسین مشاور جاماب، 1383. طرح مطالعات برنامه سازگاری با اقلیم خشک و نیمه خشک. گزارش آب مورد نیاز صنعت و معدن، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.##5. معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور. 1389. ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب های برگشتی و پسا بها. نشریه شماره 535. 155 صفحه.##6. نکوئی فرد، ع.، منا ف فر، ر.، مطلبی مغانجوغی، ع. و شریفیان، م. 1391. توانایی بسترهای مختلف نشست باکتریایی تصفیه آب در سیستم های مدار بسته پرورش آبزیان. مجله علمی شیلات ایران، سال بیست و یکم شماره 3.##7. Bose, P.C., 1944. Calcutta sewage and fi sh culture. Proceedings of the National Institute of Sciences of India, 10(4): 443–454. ##8. Coutteau, P., Brendonck, L., Lavens, P. and Sorgeloos, P., 1992. The use of manipulated baker's yeast as an algal substitute for laboratory culture of Anostraca. Hydrobiologia 234, 25-32.##9. Djajadiredja, R., Koesoemadinata, S., Jangkaru, Z., Kodijat, S. and Kertaman, O., 1979. The role of nightsoil and household wastes in freshwater fish culture: a case study in West Java, Indonesia. Paper presented at International Development Research Centre Nightsoil Survey Leaders’Meeting.##10. Edwards, P. and Pullin, R.S.V., 1990. Wastewater-fed aquaculture; proceedings of the International Seminar on Wastewater Reclamation and Reuse for Aquaculture. In International Seminar on Wastewater Reclamation and Reuse for Aquaculture. ENSIC. ##11. Edwards, P., 1992. Reuse of Human Waste in Aquaculture, a Technical Review. Washington, USA: UNDP-World Bank Water and Sanitation Program.##12. Edwards, P., 2000. Wastewater-fed aquaculture: state-of-the-art. Proceedings of the International Conference on Ecological Engineering, 23-27 November, 1998, Science City, Calcutta.##13. Edwards, P., 2005. Development status of, and prospects for, wastewater-fed aquaculture in municipal environments. Municipal Aquaculture. Costa-Pierce B, Desbonnet A, Edwards P, Baker D, editors. Wallingford Oxfordshire: CABI Publishing, pp.45-59.##14. FAO., 2016. The state of world fisheries and aquaculture (2016) contributing to food security and nutrition for all. FAO, Rome, p 14.##15. Gallardo-Collí, A., Pérez-Rostro, C.I. and Hernández-Vergara, M.P., 2019. Reuse of water from biofloc technology for intensive culture of Nile tilapia (Oreochromis niloticus): effects on productive performance, organosomatic indices and body composition. International Aquatic Research, 11(1), pp.43-55.##16. Gajardo, G., Abatzopoulos, T.J., Kappas, I. and Beardmore, J.A., 2002. Chapter V. Evolution and speciation. InAbatzopoulos, T.J., Beardmore, J.A., Clegg, J.S., Sorgeloos, P. (Eds). Artemiabasic and applied biology. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, the Netherlands, 225-250.##17. Ghosh, D., 1997. Ecosystems approach to low-cost sanitation in India: where the people know better. In: Etnier C, Guterstam B, eds. Ecological engineering for wastewater treatment, 2nd ed. Proceedings of the international conference at Stensund Folk College, Sweden. Boca Raton, FL, CRC Press, pp. 51–65.##18. Gijzen, H.J. and Ikramullah M., 1999. Pre-feasibility of duckweed-based wastewater treatment and resource recovery in Bangladesh. World Bank report, pp185.##19. Little, D.C. and Pham, A.T., 1995. Overview of freshwater fi sh seed production and distribution in Vietnam. Bangkok, Asian Institute of Technology (Working Paper No. NV-6).##20. Lavens, P. and Sorgeloos, P. (eds)., 1996. Manual on the production and use of live foodfor aquaculture. FAO Fisheries Technical Paper No. 361.##21. Li, S.F., 1997. Aquaculture and its role in ecological wastewater treatment. In: Etnier C, Guterstam B, eds. Ecological engineering for wastewater treatment, 2nd ed. Proceedings of the international conference at Stensund Folk College, Trosa, Sweden. Boca Raton, FL, CRC Press, pp. 37–49.##22. Mara, D. and Cairncross, S., 1989. Guidelines for the safe use of wastewater and excreta in agriculture and aquaculture. World Health Organisation.##23. Manaffar, R., 2012. Genetic diversity of Artemia populations in Lake Urmia, Iran. PhD thesis, Ghent University, Belgium. 160 p.##24. Neveux, N., Magnusson, M., Mata, L., Whelan, A., De Nys, R. and Paul, N.A., 2016. The treatment of municipal wastewater by the macroalga Oedogonium sp. and its potential for the production of biocrude. Algal Research, 13, pp.284-292.##25. Prein, M., 1996. Wastewater-fed aquaculture in Germany: a summary. In: Staudenmann J, Schönborn A, Etnier C, eds. Recycling the resource, proceedings of the second international conference on ecological engineering for wastewater treatment, School of Engineering, Wädenswil-Zürich, 18–22 September 1995. Zurich, Transtec Publications, pp. 155–160.##26. Sorgeloos, P., Bengston, D.A.W., Decleir, E. and Jaspers, E. (eds). 1987. Artemia research and its applications. Vol. 1. Morphology, genetics, strain characterization, toxicology. Universa Press, Wetteren, Belgium.##27. Sorgeloos, P., Dhert, P. and Candreva, P., 2001. Use of the Brine shrimp, Artemia spp., on marine fish larviculture. Aquaculture 200, 147-159.##28. Srimongkol, P., Tongchul, N., Phunpruch, S. and Karnchanatat, A., 2019. Ability of marine cyanobacterium Synechococcus sp. VDW to remove ammonium from brackish aquaculture wastewater. Agricultural water management, 212, pp.155-161.##29. Triantaphyllidis, G.V., Criel, G.R.J., Abatzopoulos, T.J. and Sorgeloos, P., 1997a. International Study on Artemia. LIII. Morphological study of Artemia with emphasis to Old World strains. I. Bisexual populations. Hydrobiologia 357, 139-153.##30. Triantaphyllidis, G.V., Criel, G.R.J., Abatzopoulos, T.J. and Sorgeloos, P., 1997b. International Study on Artemia. LIV. Morphological study of Artemia with emphasis to Old World strains. II. Parthenogenetic populations. Hydrobiologia 357,155-163.##31. WHO., 2006a. Guidelines for the safe use of wastwater, excreta and greywater Volume 3: Wastewater and excreta use in aquaculture. ##32. WHO., 2006b. Guidelines for the safe use of wastewater, excreta and greywater Volume 4, Excreta and greywater use in agriculture. ##

مطالعه تنوع ژنتیک پیش‌‌مولدین ماهی قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان (Oncorhynchus mykiss) پرورشی مزارع منتخب استان آذربایجان غربی با استفاده از روش ریزماهواره Study of genetic diversity of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) pre-breeder on farms of West Azerbaijan Province using microsatellite method 1 1 با توجه به اهمیت ارزیابی تنوع و ساختار ژنتیک جمعیت در مدیریت و انتخاب کارا ترین مولدین برای تکثیر، تنوع ژنتیک پیش­مولدین ماهی قزل­آلای رنگین­کمان (Oncorhynchus mykiss) پرورشی مزارع منتخب استان آذربایجان غربی (1، 2 و 3) با استفاده از هفت جفت آغازگر ریز­ماهواره مورد مطالعه قرار گرفت. بدین ­منظور از 50 عدد پیش ­مولد هر مزرعه نمونه ­برداری و DNA ژنومی با استفاده از روش استات آمونیوم استخراج گردید. برای مشاهده آلل­ها و تعیین اندازه آنها از الکتروفورز عمودی ژل پلی­اکریل­آمید 6% و رنگ­آمیزی نیترات نقره استفاده شد. محاسبات مربوطه با استفاده از نرم­افزارهای Excel،INTAS GEL DOC  و Pop Gene صورت پذیرفت. بر اساس نتایج، بیشترین تعداد آلل واقعی (71/7) و مقدار هتروزایگوسیتی مشاهده شده (12/0±46/0) در ماهیان مزرعه (3) و کمترین تعداد آلل واقعی (01/0±29/5) و مقدار هتروزایگوسیتی مشاهده شده (08/0±34/0) در ماهیان مزرعه (2) مشاهده شد. بیشترین میزان فاصله ژنتیک (07/0) و کمترین میزان شباهت ژنتیک (93/0) بین ماهیان مزارع (3 و 2) و کمترین میزان فاصله ژنتیک (02/0) و بیشترین میزان شباهت ژنتیک (98/0) بین ماهیان مزارع (2 و 1) محاسبه شد. بیشترین مقدار تمایز ژنتیک (077/0) بین ماهیان مزارع (3 و 1) و کمترین مقدار آن ( 034/0) بین ماهیان مزارع (2 و 1) به­دست آمد. نتایج آنالیز واریانس مولکولی نشان­دهنده ی وجود اختلاف تنوع ژنتیک معنی­دار بین ماهیان مزارع مورد مطالعه بود (001/0p<). نتایج حاصل از آزمون FST نشان داد که تمایز ژنتیک بین جمعیت­های پرورشی موجود در این مطالعه در سطح متوسطی قرار داشت که بیانگر جابجایی مولدین بین جمعیت­های مختلف در گذشته­ نزدیک یا استفاده از یک جمعیت مرجع و مولدین با ذخیره­ ژنی مشابه در یک دوره­ تکثیر مشخص در بین مزارع مورد مطالعه می­باشد. یافته­های این مطالعه بیان می­کند که احتمالاً اختلاط بالای جمعیت­ها با یکدیگر و عواملی چون به­گزینی و سیاست­های جاری هر مزرعه منجر به کاهش تنوع ژنتیک و تمایز بین جمعیت­ها شده است. نتایج این مطالعه می­تواند در راستای مدیریت ذخایر پرورشی و برنامه­های اصلاح­نژادی این گونه­ مهم تجاری مورد استفاده قرار گیرد. 2 Considering the importance of evaluating genetic diversity and population structure in managing and selecting the most efficient breeders for reproduction, genetic diversity of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) pre-breeders in selected farms of West Azerbaijan province (farms 1, 2 and 3) was studied using seven pairs of microsatellite primers. For this purpose, 50 pre-breeders of each field were sampled and genomic DNA was extracted using ammonium acetate method. To observe the alleles and determine their size were used vertical electrophoresis of 6% polyacrylamide gel and silver nitrate staining. Relevant calculations were performed using Excel, INTAS GEL DOC and PopGene software. Based on the results, the highest number of real alleles (7.71) and the amount of observed heterozygosity (0.46±0.12) was observed in farm fish of No. 3 and the lowest number of real alleles (5.29±0.01) and the amount observed heterozygosity (0.34±0.08) was observed in farm fish No. 2. The highest genetic distance (0.07) and the lowest genetic similarity (0.93) were calculated between farm fish No. 3 & 1 and the lowest genetic distance (0.02) and the highest genetic similarity (0.98) were calculated between farm fish No. 2 & 1 were calculated. The highest amount of genetic differentiation (0.077) was obtained between farm fish No. 3 & 1 and the lowest amount (0.034) was obtained between farm fish No. 2 & 1. The results of molecular analysis of variance indicate the existence of significant genetic diversity differences between the fish of the studied farms (p<0.001). The results of FST test showed that the genetic differentiation between the breeding populations in this study is moderate and was evident the shift of breeders between different populations in the recent past or the use of a reference population and breeders with similar gene storage in propagation season among the studied farms. The findings of this study suggest that high mixing of populations with each other and factors such as selection and current policies of each farm may have led to a reduction in genetic diversity and differentiation between populations. The results of this study can be used to manage breeding stocks and breeding programs of this important commercial species. 29 39 2022/06/82018/04/222020/09/13 1399/6/23 2022/11/12022/11/12022/11/1 1401/8/10 سلطنت نجار لشگری saltanat Najjar Lashgari مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran se_lashgari@yahoo.com محمد پورکاظمی Mohammad Pourkazemi سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran pourkazemi@ifro.ir سجاد نظری Sajad Nazari مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran sajadnazari13@googlemail.com ابوالفضل سپهداری Abolfazl Sepahdari سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran asepahdari@yahoo.com رقیه محمودی Roghayeh Mahmoudi مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran roghaye.mahmodi@gmail.com Genetic diversity Rainbow trout Selected farms West Azerbaijan Province Microsatellite تنوع ژنتیک قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان مزارع منتخب استان آذربایجان غربی ریز‌‌ماهواره ##حسن‌ساجدی، ر.، 1378. بررسی تنوع ژنتیکی در ماهی‌های مولد قزل‌آلای رنگین‌کمان با استفاده از تکنیک PCR-RFLP روی ژنوم میتوکندری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد بیوشیمی، دانشگاه تربیت مدرس، 89 ص.##علیپور، ا. درافشان، س. و قاسمی، ا.، 1391. ساختار ژنتیکی قزل‌آلای رنگین‌کمان پرورشی (Oncorhynchus mykiss) اسپانیایی و آمریکایی. مجله علمی شیلات ایران، 22(1): 70-61. Doi: 10.22092/ISFJ.2017.110103 ##علیپور، ا. درافشان، س. و قاسمی، ا.، 1392. ارزیابی مقایسه‌ای تنوع ژنتیکی جمعیت قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) پرورشی استان لرستان و جمعیت وارداتی از فرانسه. نشریه شیلات (منابع طبیعی ایران)، 66 (2): 209-199. Doi: 10.22059/jfisheries.2013.35697 ##گرجی‌پور، ع. و نظری، س.، 1392. بررسی تنوع ژنتیکی ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره در مزارع پرورشی ایران. مجله علمی شیلات ایران، 22(4): 107-93. Dor: 20.1001.1.10261354.1392.22.4.9.4 ##لالویی، ف، رضوانی‌ گیل‌کلایی، س، فاطمی م، و تقوی م.، 1387. بررسی ژنتیک جمعیت ماهی کپور معمولی حوضه جنوبی دریای خزر با استفاده از.RFLP-PCR (mtDNA) مجله علمی شیلات ایران، 17(2): 102-89. Doi: 10.22092/isfj.2008.115323## محمودی، ر. گندمکار، ح. عبدالحی، ح.ع. متین فر، ع. رضوانی گیل‌‌کلایی، س. و نظری، س.، 1392. تفاوتهای ژنتیکی قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان(Oncorhynchus mykiss) موجود در ایران و قزل‌‌آلای وارداتی از فرانسه. مجله علمی شیلات ایران، 23(1): 85-75. DOI: 10.22092/ISFJ.2017.110164 ##Barber, P.H. and Erdman, M.V., 2000. Molecular systematic of the Gonodactylidae (stomapoda) using mitochondrial cytochrome oxidase C (submit) DNA sequencing data. Journal of Crustacean Biology 20(2):20-36. Doi: 10.2307/1549480##Bassam, B.J., Caetano- Anolles, G. and Gresshoff, G.M., 1991. Fast and sensitive silver staining of DNA in polyacrylamide gels. Annual Biochemistry 196(1):80-83. Doi: 10.1016/0003-2697 (91)90120-I##Bataillon, T.M., David, J.L. and Schoen, D.J., 1996. Neutral genetic markers and conservation: simulated germ plasm collections. Genetics 144(1):409-417. Doi: 10.1093/genetics/144.1.409##Chistiakov, D.A., Hellemans B. and Volckaert, F.A.M., 2006. Microsatellites and their genomic distribution, evolution, function and applications: A review with special reference to fish genetics. Aquaculture 255(1-4):1-29. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2005.11.031##Colihueque, N., Estay, F.J., Crespo, J.E., Arriagada, A., Baessolo, L., Canales-Aguirre, C.B., Marín, J. and Carrasco, R., 2019. Genetic Differentiation and Origin of Naturalized Rainbow Trout Populations from Southern Chile, Revealed by the mtDNA Control Region Marker. Front. Genet 10:1212. Doi: 10.3389/fgene.2019.01212##Dorak, M.T., 2014. Basic population genetics. http://www.dorak.Info/genetics/popgen.html.##Duong, T.Y. and Scribner, K.T., 2018. Regional variation in genetic diversity between wild and cultured populations of bighead catfish (Clarias macrocephalus) in the Mekong Delta. Fish Research 207:118-125. Doi: 10.1016/j.fishres.2018.06.012##Food and Agriculture Organization., 2018. Fishery statistical collections: Consumption of fish and fishery products. Retrived from: http://www.fao.org/fishery/statistics/global-consumption/e.##Fei, C., Wei, Y. and Fu-Ling, Y., 2007. Isolation of DNA microsatellites and preliminary genomic analysis of Mud crab (Cirrohina moliterolla). Zoological Research 28 (2):119-125.##Gerlach, G., Schardt, U., Ekmann, R. and Meyer, A., 2001. Kin- structured subpopulations in Eurasian perch (Perca fluviatilis). Heredity 86:213-221. Doi: 10.1046/j.1365-2540.2001.00825.x##Hassanien, H.A., Einady, M., Obeida, A. and Itriby, H., 2004. Genetic diversity of Nile tilapia populations revealed by randomly amplified polymorphic DNA (RAPD). Aquaculture Research 35(6):597-593. Doi: 10.1111/j.1365-2109.2004.01057.x##Horreo, J.L., Machado-Schiaffino, G., Griffiths, A., Bright, D., Stevens, J. and Garcia-Vazquez, E., 2008. Identification of differential broodstock contribution affecting genetic variability in hatchery stocks of Atlantic salmon (Salmo salar). Aquaculture 280(1-4):89-93. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2008.05.004##Jug, T., Berrebi, P., and Snoj, A., 2005. Distribution of non-native trout in Slovenia and their introgression with native trout populations as observed through microsatellite DNA analysis. Biological Conservation 123:381-388. Doi: 10.1016/j.biocon.2004.11.022##Knudsen, K.L., Muhlfeld, C.C., Sage, G.K. and Leary, R.F., 2002. Genetic steructure of Columbia river drainage, Montana, revealed by microsatellite and allozyme loci. Transactions of the American Fisheries Society 131(6):1093-1105. Doi: 10.1577/1548-8659 (2002)131##Li, D., Kang, D., Yin, Q., Sun, Z. and Liang, L., 2007. Microsatellite DNA marker analysis of genetic diversity in wild common carp (Cyprinus carpio L.) populations. Genetics and Genomics 34(11):984-993. Doi: 10.1016/S1673-8527(07)60111-8##Liu, F., Xia, J.H., Bai, Z.H., Fu, J.J., Li, J.L. and Yue, G.H., 2009. High genetic diversity and substantial population differentiation in grass carp (Ctenopharyngodon idella) revealed by microsatellite analysis. Aquaculture 297(1-4):51-56. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2009.09.008##McQuown, E.C., Sloss, B.L., Sheehan, R.J., Rodzen, J., Tranah, G. and May, B., 2000. Microsatellite and analysis of genetic variation in sturgeon: new sturgeon primer sequences for scaphirhynchus and Acipenser. Transactions of the American Fisheries society 129(6):1380-1388. Doi: 10.1577/1548-8659 (2000)129<1380: MAOGVI>2.0.CO; 2##Narum, S.R., Contor, C., Talbot, A. and Powell, M.S., 2004. Genetic divergence of sympatric resident and andaromus forms of Oncorhynchus mykiss in the Walla Walla River, USA. Journal of Fish Biology 65:471-488. Doi: 10.1111/j.0022-1112.2004.00461.x##Nei, M., 1972. Genetic distance between populations. The American Naturalist, Vol 106(949): pp 283-292. Published By: The University of Chicago Press ##Nei, M., 1978. Estimation of average heterozygosity and Genetic distance from a small number of individuals. Genetics 89(3):583-590. Doi: 10.1093/genetics/89.3.583##Ovenden, J.K. and White, R.W.G., 1990. Mitochondrial and Allozyme genetics of incipient in a landlocked population of Galaxias truttaceus (Plces: Gglaxidae). Genetics 124(3):701-716. Doi: 10.1093/genetics/124.3.701 ##Palti, Y., Fincman, R. and Rexroad, I.C.E., 2002. Characterization of 38 polymorphic microsatellite markers for rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Molecular Ecology Notes 2(4):449–452. Doi: 10.1046/j.1471-8286.2002.00274.x##Peakall, M. and Smouse, A., 2005. GENALEX 6: genetic analysis in Excel. Population genetic software for teaching and research, Vol 6(1):288-295. Doi: 10.1111/j.1471-8286.2005.01155.x##Prodohl, P.A., Ferguson, A., Bradley, C.R., Ade, R., Roberts, C., Keay, E.J. and Hynes, R., 2019. Impacts of acidification on brown trout Salmo trutta populations and the contribution of stocking to population recovery and genetic diversity. Journal of Fish Biology 95(3):719-742. Doi: 10.1111/jfb.14054##Pujolar, J.M., Deleo, G.A., Ciccotti, E. and Zane, L., 2009. Genetic composition of Atlantic and Mediterranean recruits of European eel Anguilla anguilla based on EST-linked microsatellite loci. Journal of Fish Biology 74(9):2034-2046. Doi: 10.1111/j.1095-8649.2009.02267.x##Rexroad, C.E., Rodriguez, M.F., Coulbaly, I., Gharbi, K., Danzmann, R.G., Dekoning, J., Phillips, R. and Palti, Y., 2005. Comparative mapping of expressed sequence tags containing microsatellites in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). BMC Genomics 6:54. Doi: 10.1186/1471-2164-6-54##Rousset, F., 2004. Genetic structure and selection in subdivided populations Princeton. Princeton University Press. 288P.##Silverstein, J.T, King, T. and Rexroad, C.E., 2004. Genetic Variation Measured by Microsatellites among Three Strains of Domesticated Rainbow Trout. Aquaculture Research 35(1):40-48. Doi: 10.1111/j.1365-2109.2004.00979.x##Thai, B.T., Pham, T.A. and Austin, G.M., 2006. Genetic diversity of common carp in Vietnam using direct sequencing and SSCP analysis of the mitochondrial DNA control region. Aquaculture 258:228-240. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2006.03.025 ##Yeh, F.C., Boyle, T. and Yang, R.C., 1999. POPGENE Version 1.32: Microsoft Window-Based Freeware for Population Genetics Analysis. University of Alberta, Edmonton. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ شناسایی و بررسی فراوانی و زی‌توده کفزیان به منظور تعیین کیفیت آب رودخانه بالیخلی چای اردبیل Identification and study of benthic organisms abundance and biomass to determine the water quality of Balikhli-Chai river in Ardabil 1 1 در این تحقیق شناسایی و برآورد زی‌توده کفزیان بالیخلی چای پایاب سد یامچی در استان اردبیل به منظور تعیین کیفیت آب برای پرورش آبزیان به انجام رسید. نمونه‌برداری از کفزیان در 4 ایستگاه انجام شد. پس از شناسایی کفزیان، درصد پراکنش آنها، نسبت فراوانی افراد سه راسته Trichoptera, Plecoptera, Ephemeroptera به فراوانی افراد خانواده Chironomidae و شاخص بیولوژیک خانوادگی (FBI) هیلسنهوف برای تعیین وضعیت کیفی آب در ایستگاه‌‌ها محاسبه گردید. از بررسی کفزیان رودخانه 11 راسته و 21 خانواده شناسایی شد. خانواده Chironomidae دارای بیشترین تعدد مشاهده بود و در 97 درصد نمونه‌برداری‌ها حضور داشت. از نظر میانگین فراوانی و زی‌توده، خانواده Gammaridae بیشترین مقدار را در ایستگاه 1 نشان داد. همچنین گروه‌‌های حساس با رتبه تحمل درجه 4 (Gammaridae و Baetidae و Heptagenidae و Hydropsychidae) عمدتاً در ایستگاه‌‌های 1 و 2 حضور داشتند. شاخص بیولوژیک خانواده نشان داد که ایستگاه 1 دارای کمترین مقدار در حد 4/4 و پس از آن، ایستگاه 2 در حد 7/5 بود. شاخص EPT/C نشان داد که ایستگاه‌‌های 2 و 1 بیشترین مقدار عددی را به‌ترتیب به میزان 7/81±5/49 و 9/16±8/10 داشتند. در مجموع، از بررسی کفزیان نتیجه شد که با توجه به مشاهده شاخص بیولوژیک خیلی خوب تا عالی در ایستگاه 1 و 2 که نزدیکتر به سد یامچی بودند، در محدوده این ایستگاه‌‌ها شرایط مناسبی‌‌تری برای آبزی‌پروری وجود دارد. 2 In this research, the identification and estimation of benthos biomass of Balikhli chai and downstream river of Yamchi dam in Ardabil province was performed to water quality determination for aquaculture. Sampling of benthos organisms in rivers conducted in 4 stations. After identification of benthos, their distribution percent, was determined the ratio of the frequency of individual of three orders of Ephemeroptera, Plecoptera, and Trichoptera to the frequency of individual in Chironomidae family and the Hilsenhoff Family Biological Index (FBI) to determine water quality condition at the stations was calculated. 11 orders and 21 families were identified from the study of river benthic species. Chironomidae family had highest number of observation and was present in 97 percent of the samplings. In terms of mean abundance and biomass, the Gammaridae family showed the highest value in station 1. Also, sensitive groups with grade 4 tolerance, namely Gammaridae, Baetidae, Heptagenidae and Hydropsychidae, were mainly present in stations 1 and 2. Biological index showed that station 1 had the lowest value of 4.4 and then, station 2 was 5.7. EPT/C index showed that stations 2 and 1 had the highest numerical values ​​of 49.5±81.7 and 10.8±16.9, respectively. In general, it was concluded from benthos investigation that according to the observation of very good to excellent biological index in station 1 and 2, which were closer to Yamchi Dam, there were more suitable conditions for aquaculture in these stations. 41 51 2022/06/82018/04/222020/09/132021/10/10 1400/7/18 2022/11/12022/11/12022/11/12022/11/1 1401/8/10 علیرضا میرزاجانی Alireza Mirzajani موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، Iran armirzajani@gmail.com علیرضا ولی پور Alireza Valipour موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، Iran valipour40@gmail.com یعقوبعلی زحمتکش Yaghoobali Zahmatkesh موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، Iran younes_zahmatkesh@yahoo.com Benthic assessment Aquaculture Balikhli chai Yamchi dam Ardabil ارزیابی کفزیان آبزی‌پروری رودخانه بالیخلی چای سد یامچی اردبیل ##افشین، ی.، 1373. رودخانه های ایران. وزارت نیرو، شرکت مشاوره جاماب. 575 ص.##حافظیه ، م.، 1380 . حشرات آبزی به عنوان شاخص آلودگی آب. مجله علمی شیلات ایران. دوره 10. شماره 1. صفحه 19 تا 36. ##دانش، ع.، فلاحی،م.، خداپرست، س.ح.، میرزاجانی، ع.ر.، قانع، ا.، بابایی، ه. و همکاران، 1390. مطالعات احداث مزارع تکثیر و پرورش ماهی در حاشیه رودخانه زاینده رود در استان چهار محال و بختیاری. سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی. 101 ص.##زنده‌دل، ح.، نوروزی، م. و سلیمی، ز.، 1377. مجموعه راهنمای جامع ایرانگردی: استان اردبیل. موسسه تحقیقات و انتشارات کاروان جهانگردان. 220 ص.##شاپوری، م.، ذوالریاستین ن، آذرباد ح.، 1389. ارزیابی سریع کیفیت آب رودخانه گرگانرود بر پایه شاخص ‌های زیستی. علوم و فنون منابع طبیعی؛ دوره 5 شماره 3 ، صفحه 115 تا 129.##قانع، ا. ، احمدی، م .ر.، اسماعیلی، ع.، میرزاجانی، ع. 1385. ارزیابی زیستی رودخانه چافرود(استان گیلان) با استفاده از ساختار جمعیت ماکروبنتوزها. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. سال 10 ، شماره 1 ، صفحه 247 تا 259. ##قانع، ا.، بهمنش، ش.، مهدیزاده، غ.، دانش، ع.، عابدینی، ع.، مرادی، م. و همکاران، 1394. مطالعه رودخانه های کردآباد و شید در استان زنجان و بررسی پتانسیل و استعداد آبزی پروری در آن‌ها. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. 71 ص. ##کمالی، س. ا.، تاتینا م.، 1389. ارزیابی شاخص زیستی و کیفیت آب بخشهای ابتدایی و انتهایی مسیر جلگه ای رودخانه لمیر شهرستان تالش با استفاده از جوامع حشرات آبزی کفزی. اکوبیولوژی تالاب، دوره 2 شماره 5 ; صفحه 3 تا 12.##مهدوی، م.، بذرافشان ا.،جوانشیر آ.، موسوی ندوشنی ر.، باباپور، م. 1389. بررسی امکان تاثیر جامعه کفزیان رودخانه طالقان روی تعیین کیفیت آب. دوره 63، شماره 1، صفحه 75-91##مهدیزاده،غ.، مهدی نژاد، ک.، صیاد بورانی، م.، حسینجانی، ع.، قانع، ا.، ولی پور، ع.ر و همکاران، 1395. استعداد یابی جهت ایجاد مجتمع و مزارع پرورش ماهی در مسیر رودخانه گاماسیاب همدان. سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی. 85 ص.##میررسولی ا.، قربانی ر.، عباسی ف.، 1390. ارزیابی زیستی رودخانه زرین گل(استان گلستان) با استفاده از ساختار جمعیت ماکروبنتوزها دوره 64، شماره 4، صفحه 357-369##میرزاجانی ع.، ا. قانع، ح. خداپرست، س. ق. قربانزاده زعفرانی، ا. صدیقی سوادکوهی، ا.، 1393. مطالعه مصب رودخانه های منتهی به دریای خزر در استان گیلان بر اساس جوامع کفزیان. نشریه محیط زیست طبیعی منابع طبیعی ایران. دوره 67 شماره 4. ص. 461- 474.##میرزاجانی، ع. قانع، ا. ، خداپرست، ح.، 1387. ارزیابی کیفی رودخانه های منتهی به تالاب انزلی بر اساس جوامع کفزیان مجله محیط شناسی، مجموعه پژوهشهای محیط زیست شماره 45. صفحه 31-38.##نوان مقصودی، م.، 1382 . بررسی توان تولید براساس تنوع و فراوانی کفزیان در رودخانه شمرود سیاهکل. مجله علمی شیلات یران، شماره 2، سال دوازدهم، صفحه 124-131. ##نوان‌مقصودی، م.، 1391. بررسی کفزیان رودخانه قزل اوزن استان زنجان. مجله علمی شیلات ایران. سال بیست و یکم، شماره 4، صفحه 125-138.##ولی پور، ع.ر.، زحمتکش، ع.، صیاد بورانی، م.، وطن دوست، م.، خانی پور، ع.ا.، خداپرست، س.ح. و همکاران، 1394. مطالعه و امکان سنجی مناطق پایین دست سد شهید شاهچراغی و حاشیه رودخانه چشمه علی. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. 64 ص.##Barbour, M.T., Gerritsen, J., Geriffith, G.E., Fridenborg, R., McCarroon, E., White, J.S., Bastian, M.L.,1996. A Framework for Biological Criteria for Florida Streams Using Benthic Macroinvertebrates. Journal of North American Benthological, Society 15 (2) 185-211.##Boesel M. W., 1983. A review of the genus Cricotopus in Ohio, with key to adults of species of the northeastern united states (Diptera, Chironomidae). OHIO J. SCI. 83 (3): 74-90.##Cairns J. J., Dickson K. L., 1973. A simple method for the biological Assessment of effects of waste discharges of aquatic bottom dwelling organisms, J. water Pollut. Contr. Fed, 43: 755-772. ##Feminella, J.W., 1999. Biotic Indicators of Water quality the Alabama Watershed demonstration project, Auburn University, 10 p.##Hilsenhoff W.L., 1982. Using a biotic index to evaluate water quality in streams. Technical Bulletin Number, 132, Department of Natural Resources, Madison, WL. pp.91-94.##Hilsenhoff, W.L., 1988. Rapid Field Assessment for Organic Pollution with a Family Level Biotic Index. J. North American Benthological Society, 7 (1): 65 – 68.##Hilsenhoff, 1996. Bentic invertebrate and Quality of Streambed sediment in the white river and near Indianapolis, Indiana.pp.19-21.##Jessup, B. K., 1999. Family Level Key to the Stream Invertebrates of Maryland and Surrounding Areas. Maryland Department of natural resources, Resources Assessment service, 47p.##Lenat, D.,1998, Water Quality Assessment of Streams Using Qualitative Collection Method for Benthic Macroinvertebrates, Journal of North American Benthological Society 7:222-223.##Marques, J.C., Patricio, J., Teixeira, H., Neto, J.M., 2008. Ecological Indicators for Coastal and Estuarine Environmental Quality Assessment: A User Guide. Wit Press.##Mellanby, H. 1963. Animal Life in Freshwater. Great Britain, Cox and wyman Ltd., Fakenham, 308p.##Meritt R. W., Cummins K. W. and Berg M. B., 2008. A introduction aquatic insect of north America. Fourth Edition. Kendall/Hunt Publication Company. 1003 pages##Needham, J. and Needham, P., 1962. A Guide to the Freshwater Biology. Fifth edition revised and enlarged, Constable & Co, LTD, London, 115p. ##Overton,J., 2001 . Standard Procedures for Benthic Macro invertebrates Biological Assessment, North Carolina Department of Environment and Natural Resources, 50 p.##Pennak, R.W., 1953. Freshwater Invertebrates of the United States. The Ronald press company, New York, 953p##UNEP 2007. United Nation Environmental Program.GEO 4. Global Environmental outlook. Environment for development. Malta.##Wilhm J. L., Dorris T. C., 1968. Biological parameters for quality criteria. Biosci. 18: 477-481. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ تأثیر لاکتوباسیلوس رامنوسوس (Lactobacillus rhamnosus) ریزپوشانی شده با آلژینات/کیتوزان به دو روش ژلاسیون یونی و امولسیون داخلی بر عملکرد رشد، تغذیه و فعالیت آنزیم‌‌های گوارشی قزل‌‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) Effect of Lactobacillus rhamnosus microencapsulated by alginate/chitosan in two ways, ionic gelation and internal emulsification on growth and nutrition performance and digestive enzymes activity of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) 1 1 فن‌‌آوری ریزپوشانی یکی از جدیدترین روش‌‌ها برای افزایش پایداری پروبیوتیک‌‌هاست. در این مطالعه تأثیر لاکتوباسیلوس رامنوسوس ریزپوشانی شده با آلژینات/کیتوزان به دو روش ژلاسیون یونی و امولسیون داخلی بر عملکرد رشد، تغذیه و فعالیت آنزیم‌‌های گوارشی قزل‌‌آلای رنگین کمان مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین منظور، 600 قطعه بچه ماهی با میانگین وزنی 82/0±53/25 گرم به 5 تیمار در 3 تکرار تقسیم شدند. تیمار 1و 2 به ترتیب شامل: باکتری ریزپوشانی شده به روش ژلاسیون یونی و امولسیون داخلی، تیمار 3: آلژینات/کیتوزان بدون حضور باکتری، تیمار 4:  باکتری به تنهایی و تیمار 5 شاهد. ماهیان به مدت 60 روز با جیره‌های آزمایشی تغذیه شده و پس از آن 15 روز با غذای فاقد پروبیوتیک غذادهی شدند. نمونه‌‌گیری در روزهای صفر، 30، 60 و 75 انجام و شاخص‌‌های ضریب تبدیل غذایی، میزان کارایی پروتئین، ضریب رشد ویژه، فاکتور وضعیت و درصد افزایش وزن بدن و همچنین آنزیم‌‌های گوارشی لیپاز، پروتئاز، تریپسین و کموتریپسین مورد ارزیابی قرار گرفتند. بهترین ضریب تبدیل غذایی در روز 30 در تیمار 2 (03/0±93/0) و در روز 60 در تیمار 1 (14/0±30/1) و 2 (06/0±31/1) مشاهده شد، که دارای اختلاف معنی‌دار با تیمار شاهد بودند (05/0>p). میزان کارایی پروتئین و فاکتور وضعیت نیز در تیمارهای ریزپوشانی شده نسبت به تیمار شاهد بالاتر بود که این افزایش در مورد تیمار 2 معنی‌‌دار بود (05/0>p). همچنین بالا بودن میزان لیپاز و پروتئاز در تیمارهای ریزپوشانی شده نسبت به سایر تیمارها مشاهده شد. نتایج نشان داد ریزپوشانی پروبیوتیک لاکتوباسیلوس رامنوسوس به روش امولسیون داخلی تا حدودی باعث بهبود شاخص‌‌های رشد، تغذیه و آنزیم‌‌های گوارشی ماهی قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان شده و می‌‌تواند به عنوان روشی موثر جهت بهبود کارایی پروبیوتیک‌‌ها استفاده شود. 2 Technology of probiotics encapsulation is one of the newest methods to increase the stability of probiotics. In the current study, the effects of encapsulation of Lactobacillus rhamnosus by alginate/chitosan in two ways, ionic gelation and internal emulsification on nutrition and growth performance and digestive enzymes activity in rainbow trout were evaluated. An experiment was designed with five treatments each with three replicates. 600 juvenile average (±SD) initial weight of 25.53±.82 g were assigned to 4 treatments (each with 3 replications). Fish in T1 and T2 received Lactobacillus rhamnosus encapsulated by Ionic gelation and internal emulsification respectively, T3 were fed with alginate/chitosan enriched free probiotic diet, T4 received bacteria without any encapsulation and control group. Fish were fed with experimental diets for 60 days and the study continued for a further 15 days with basic diet in all treatments. Fish were sampled on days 30, 60 and 75 and food conversion ratio, protein efficiency ratio, specific growth rate, condition factor, weight gain percentage and digestive enzymes activity (lipase, protease, trypsin and chymotrypsin) were compared among the treatments. The lowest food conversion ratio (0.93±0.03) at day 30 was seen in T2 which was significantly different from control treatment (p<0.05). Protein efficiency ratio values at days 30, 60 and condition factor at day 60 were higher in T1 and T2, that this increase was significant in T2 than control group (p<0.05). Also, the measurement of digestive enzymes showed the high level of lipase and protease in microencapsulated treatments compared to other treatments. It can be concluded that the microencapsulation of Lactobacillus rhamnosus by internal emulsification with alginate/chitosan has significant effects on some of nutrition and growth performance and digestive enzymes activity in rainbow trout and the use of this method to improve the performance of the probiotic in rainbow trout is recommended. 53 71 2022/06/82018/04/222020/09/132021/10/102022/07/30 1401/5/8 2022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/1 1401/8/10 سیدعبدالحمید حسینی seyed abdolhamid hosseini مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردابی شهید مطهری یاسوج Iran hoseiniabdolhamid@gmail.com پریتا کوچنین preeta kochanian دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر Iran pkochanian@gmail.com مجتبی علیشاهی mojtaba alishahi دانشگاه شهید چمران اهواز Iran alishahimoj@gmail.com تکاور محمدیان takavar mohammadian دانشگاه شهید چمران اهواز Iran t.mohammadian@scu.ac.ir محمد ذاکری mohammad zakeri دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر Iran zakeri@kmsu.ac.ir Microencapsulation Lactobacillus rhamnosus Alginate/chitosan Ionic gelation Internal emulsification Digestive enzymes ریزپوشانی لاکتوباسیلوس رامنوسوس آلژینات/کیتوزان ژلاسیون یونی امولسیون داخلی آنزیم‌‌های گوارشی ##اکرمی، م.، قنبرزاده، ب.، پورظفر، ف.، مرتضوی، ع.، دیناروند، ر. و دهقان‌‌نیا، ج.، 1395. نانوکمپلکس‌‌های صمغ عربی-کازئینات حامل بتاکاروتن: بررسی اندازه ذرات، پتانسیل زتا، مورفولوژی و کارایی انکپسولاسیون. نشریه پژوهش‌‌های صنایع غذایی، 26(4): 778-763.##چوبکار، ن.، کاکولکی، ش.، صحرایی، ف.، آقاجانی، ع.، رضایی منش، م. و محمدی، ف.، 1397. بررسی تاثیر غذای غنی شده با پروبیوتیک بر فراسنجه های رشد ماهی پرورشی قزل آلای رنگین کمان. مجله علمی شیلات ایران، 27(5): 124-115.##حسینی، ص.، محمدیان، ت.، عباسپور، م. و علیشاهی، م.، 1396. اثر ریزپوشانی با آلژینات / کیتوزان بر بقاء پروبیوتیک لاکتوباسیلوس پلانتاروم (Lactobacillus plantarum) در شرایط شبیه سازی شده معده و روده در فیل ماهی (Huso huso). مجله علمی شیلات ایران، 27(2): 173-161.##خادمی حمیدی، م.، آدینه، ح.، هرسیچ، م. و قلی پور کنعانی، ح.، 1398. تاثیر استفاده برخی از عصاره‌های گیاهی بر رشد و تغذیه، آنزیم‌‌های گوارشی و پارامترهای ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). مجله علمی شیلات ایران، 28(5): 57-47.##رضایی مکرم، ر.، مرتضوی، ع. حبیبی نجفی، م. شهیدی، ف. و خمیری، م.، 1389. اثر میکروانکپسولاسیون آلژینات کلسیم بر قابلیت زنده مانی لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس PTCC1643 در شرایط شبیه سازی شده معده و روده انسان. فصلنامه علوم و صنایع غذایی، 7(2): 60-51.##قلی‌‌پور، م.، سلطانیان، س.، اخلاقی، م.، علیشاهی، م.، میربخش، م. و قیصری، ح.، 1399. بررسی اثر ریزپوشانی باکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم با آلژینات/کیتوزان بر شاخص‌‌های رشد و فعالیت آنزیم‌های گوارشی ماهی بأس دریایی آسیایی (Lates calcarifer). فصلنامه محیط زیست جانوری، 12(3): 206-197. ##Doi: 10.22034/aej.2020.114800##کاهکش، م. و رومیانی، ل.، 1396. تاثیر خوراکی لاکتوباسیلوس کازئی و سطوح مختلف ایمونوژن بر عملکرد فاکتورهای ایمنی و خونی کپور معمولی (Cyprinus carpio). مجله علمی شیلات ایران، 26 (6): 150-139.##کرمی شیرازی، م.ل.، سوری نژاد، ا. و سلطانیان، س. 1399. تاثیر محرک ایمنی زایموزان بر رشد و مقاومت Artemia fransiscana در برابر عفونت باکتری‌‌های Vibrio campbelli و Vibrio proteolyitcus در سیستم آزمایش گنوتوبیوتیک. مجله علمی شیلات ایران، 29(1): 105-116.##محمدیان، ت.، 1392. ارزیابی توان پروبیوتیکی و تحریک کنندگی ایمنی برخی لاکتوباسیلوس‌‌های جدا شده از روده ماهی شیربت Barbus grypus. پایان نامه دوره دکترای Ph.D، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده دامپژشکی، 184 صفحه.##محمدیان، ت.، بیتا، س. و ناصری، ر.، 1398. تاثیر لاکتوباسیلوس پلانتاروم ریزپوشانی شده با آلژینات / کیتوزان بر برخی فاکتورهای بیوشیمیایی پلاسمای خون در فیل ماهی (Huso huso). مجله تحقیقات دامپزشکی، 74(1): 103-93.## Doi: 10.22059/JVR.2018.233209.2627##محمودی‌‌کیا، ز. و ایمانی، ا.، 1397. شیوه‌های مختلف تقویت سیستم ایمنی در ماهیان. فصلنامه علوم آبزی‌‌پروری پیشرفته. 2(2): 41-29.##ویسی، ا.ف.، اورجی، ح.، رفیعی، غ.ر.، فیروزبخش، ف. و کرامت، ع.، 1399. بررسی اثرات جیره‌‌های غذایی حاوی باکتری‌‌های ریزپوشانی شده Lactobacillus rhamnosus JCM 1136 با آلژینات سدیم و کیتوزان بر رشد بچه‌‌ماهیان قزل‌‌آلای رنگین کمان (Oncorhunchus mykiss). مجله منابع طبیعی ایران. 74(3): 416-401.##یزدان پناه گوهرریزی، ل.، رخ بخش زمین، ف.، ذریه زهرا، ج.، کاظمی پور، ن. و خیرخواه، ب.، 1399. بررسی اثرات استفاده از باکتریوفاژ AHɸ3 در میزان بازماندگی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) آلوده به باکتری آئروموناس هیدروفیلا (Aeromonas hydrophila) در شرایط درون تنی. مجله علمی شیلات ایران، 29(1): 47-37.##Azevedo, M.A., Bourbon, A.I., Vicente, A.A. and Cerqueira, M.A., 2014. Alginate/chitosan nanoparticles for encapsulation and controlled release of vitamin B 2. International Journal of Biological Macromolecules, 71: 141-146. Doi: 10.1016/j.ijbiomac.2014.05.036.##Badoei-Dalfard, A. and Karami, Z., 2013. Screening and isolation of an organic solvent tolerant-protease from Bacillus sp. JER02: activity optimization by response surface methodology. Journal of Molecular Catalysis B: Enzymatic, 89: 15-23. Doi: 10.1016/j.molcatb.2012.11.016##Borlongan, I., 1990. Studies on the digestive lipases of milkfish, Chanos chanos. Aquaculture, 89: 315-325. Doi: 10.1016/0044-8486 (90)90135-A.##Burgos, O. and Moreno, R., 2009. Stability of concentrated suspensions of Al2O3–SiO2 measured by multiple light scattering. Journal of the European Ceramic Society, 29: 603–610. Doi: 10.1016/j.jeurceramsoc.2008.07.044.##Chavarri, M., Maranon, I. and Villaan, M.C., 2012. Encapsulation technology to protect probiotic bacteria. INTECH Open Access Publisher, 501–540. Doi: 10.5772/50046.##Chi, C., Jiang, B., Yu, X.B., Liu, T.Q., Xia, L. and Wang, G.X., 2014. Effects of three strains of intestinal autochthonous bacteria and their extracellular products on the immune response and disease resistance of common carp, Cyprinus carpio. Fish and Shellfish Immunology, 36: 9-18. Doi: 10.1016/j.fsi.2013.10.003.##Das, S., Mondal, K. and Haque, S.J.G., 2017. A review on application of probiotic, prebiotic and synbiotic for sustainable development of aquaculture. Journal of Entomology and Zoology Studies, 5: 422-429.## ##Dawood, M.A., Koshio, S., Abdel‐Daim, M.M. and Van Doan, H.J., 2018. Probiotic application for sustainable aquaculture. Reviews in Aquaculture, 11: 907-924. Doi: 10.1111/raq.12272.##Dodoo, C.C., Stapleton, P., Basit, A.W. and Gaisford, S.J., 2018. Use of a water-based probiotic to treat common gut pathogens. International Journal of Pharmaceutics, 556: 136-141. Doi: 10.1016/j.ijpharm.2018.11.075.##Dong, Q.Y., Chen, M.Y., Xin, Y., Qin, X.Y., Cheng, Z., Shi, L.E. and Tang, Z.X., 2013. Alginate-based and protein-based materials for probiotics encapsulation: a review. International Journal of Food Science and Technology, 48: 1339–1351. Doi: 10.1111/ijfs.12078.##Erlanger, B.F., Kokowsky, N. and Cohen, W., 1961. The preparation and properties of two new chromogenic substrates of trypsin. Archives of Biochemistry and Biophysics, 95: 271-278. Doi: 10.1016/0003-9861 (61)90145-X.##Garcı´a-Carren˜o, F., Haard, N. and Dimes, N., 1993. Substrategel electrophoresis for composition and molecular weight of proteinases or proteinaceous proteinase inhibitors. Analytical Biochemistry, 214: 65–69.##Hai, N.V., 2015. The use of probiotics in aquaculture. Journal of Applied Microbiology, 119: 917–935. Doi: 10.1111/jam.12886.##Hansen, L.T., Allan-Wojtas, P.M., Jin, Y.L. and Paulson, A.T., 2002. Survival of Ca-alginate microencapsulated Bifidobacterium spp. in milk and simulated gastrointestinal conditions. Food microbiology, 19: 35-45. Doi: 10.1006/fmic.2001.0452.##Hoseinifar, S.H., Sun, Y., Wang, A. and Zhou, Z.J., 2018. Probiotics as means of diseases control in aquaculture, A Review of current knowledge and future perspectives. Frontiers in Microbiology, 9: 1-18. Doi: 10.3389/fmicb.2018.02429.##Huiyi, S., Weiting, Y., Meng, G., Xiudong, L. and Xiaojun, M., 2013. Microencapsulated probiotics using emulsification technique coupled with internal or external gelation process. Carbohudrate Polymers, 96: 181-189. Doi: 10.1016/j.carbpol.2013.03.068.##Hummel, B.C., 1959. A modified spectrophotometric determination of chymotrypsin, trypsin, and thrombin. Canadian Journal of Biochemistry and Physiology, 37: 1393-1399. Doi: 10.1139/o59-157.##Kabak, B., Brandon, E.F.A., Var, I., Blokland, M. and Sips, A.J., 2009. Effects of probiotic bacteria on bioaccessibility of aflatoxin B1 and ochrtoxin A using an in vitor digestion model under fed conditions. Journal of Environmental Science and Health, 44: 472-80. Doi: 10.1080/03601230902935154.##Li, C., Ren, Y., Jiang, S., Zhou, S., Zhao, J., Wang, R. and Li, T., 2018. Effects of dietary supplementation of four strains of lactic acid bacteria on growth, immune-related response and genes expression of the juvenile sea cucumber Apostichopus japonicas Selenka. Fish & Shellfish Immunology, l74: 69–75. Doi: 10.1016/j.fsi.2017.12.037.##Ma, Y., Pacan, J.C., Wang, Q., Sabour, P.M., Huang, X. and Xu, Y., 2012. Enhanced alginate microspheres as means of oral delivery of bacteriophage for reducing Staphylococcus aureus intestinal carriage. Food Hydrocolloids, 26: 434-440. Doi: 10.1016/j.foodhyd.2010.11.017.##Maria, A.A., Ana, I.B., Antonio, A.V. and Miguel, A.C., 2014. Alginat/chitosan nanopartices for encapsulation and controlled release of vitamin B2. International Journal of Biological Macromolecules, 71: 141-146. Doi: 10.1016/j.ijbiomac.2014.05.036.##Masoomi Dezfooli, S.S., Maddox, N.G., Alfaro, A. and Seyfoddin, A., 2018. Encapsulation for delivering bioactives in aquaculture. Reviews in Aquaculture, 11: 631-660. Doi: 10.1111/raq.12250.##Merrifield, D.L. and Ringø, E., 2014. Aquaculture Nutrition: Gut Health, Probiotics and Prebiotics. Wiley-Blackwell, UK, 488 P.##Mohammadian, T., Tulaby Dezfuly, Z., Ghanei Motlagh, R., Jangaran-Nejad, A., Hosseini, S.S., Khaj, H. and Alijani, N., 2019. Effect of Encapsulated Lactobacillus bulgaricus on Innate Immune System and Hematological Parameters in Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss), Post-Administration of Pb. Probiotics and Antimicrobial Proteins, 12: 1-14. Doi: 10.1007/s12602-019-09544-7.##Mokarram, R.R., Mortazavi, S.A., Naafi, M.H. and Shahidi, F., 2009. The influence of multi stage alginate coating on survivability of potential probiotic bacteria in simulated gastric and intestinal juice. Food Research International, 42: 1040-1045. ##Doi: 10.1016/j.foodres.2009.04.023.##Mortazavian, A., Razavi, S.H., Ehsani, M.R. and Sohrabvandi, S., 2007. Principles and methods of microencapsulation of Probiotic microorganisms, Iranian Journal of Biotechnology, 5: 1-18.##Peinado, I., Lesmes, U., Andrés, A. and McClements, J.D., 2010. Fabrication and orphological characterization of biopolymer particles formed by electrostatic complexation of heat-treated lactoferrin and anionic polysaccharides. Langmuir, 26: 9827-9834. Doi: 10.1021/la1001013.##Pirarat, N., Pinpimai, K., Rodkhum, C., Chansue, N., Ooi, E.L., Katagiri, T. and Masashi, M., 2015. Viability and morphological evaluation of alginate-encapsulated Lactobacillus rhamnosus GG under simulated tilapia gastrointestinal conditions and its effect on growth performance intestinal morphology and protection against Streptococcus agalactiae. Animal Feed Science and Technology, 207: 93–103. Doi: 10.1016/j.anifeedsci.2015.03.002.##Planas M., Vazquez, J.A., Marques, J., Peres-Lomba, R., Gonzalez M.P. and Murado, M., 2004. Enhancement of rotifer (Brachionus plicatilis) growth by using terrestrial lactic acid bacteria. Aquaculture, 240: 313-329. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2004.07.016.##Ringo, E., Hoseinifar, S.H., Ghosh, K., Doan, H.V. and Beck, B.R., 2018. Lactic acid bacteria in finfish–an update. Frontiers in Microbiology, 9: 1-37. Doi: 10.3389/fmicb.2018.01818.##Rungruagsak-Torrissen, K. and Fosseidengen, J.E., 2007. Effect of artificial feeding on digestive efficiency, growth and qualities of muscle and oocyte of maturing Atlantic mackerel (Scomber scombrus L.). Journal of Food Biochemistry, 31: 726-747. Doi: 10.1111/j.1745-4514.2007.00139.x.##Rungruangsak‐Torrissen, K., Rustad, A., Sunde, J., Eiane, S.A., Jensen, H.B., Opstvedt, J., Nygård, E., Samuelsen, T.A., Mundheim, H. and Luzzana, U., 2002. In vitro digestibility based on fish crude enzyme extract for prediction of feed quality in growth trials. Journal of the Science of Food and Agriculture, 82: 644-654. Doi: 10.1002/jsfa.1089.##Sahandi, J., Jafaryan, H., Soltani, M. and Ebrahimi, P., 2018. The use of two Bifidobacterium strains enhanced growth performance and nutrient utilization of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fry. Probiotics and Antimicrobial Proteins, 11: 966-972. Doi: 10.1007/s12602-018-9455-2.##Salas-Leiton, E., Anguis, V., Martín-Antonio, B., Crespo, D.V., Planas, J., Infante, C., Cañavate, J. and Manchado, M., 2010. Effects of stocking density and feed ration on growth and gene expression in the Senegalese sole (Solea senegalensis): Potential effects on the immune response. Fish and Shellfish Immunology, 28: 296-302. Doi: 10.1016/j.fsi.2009.11.006.##Sarmento, B., Riberio, A.J., Veiga, F., Ferreira, D.C. and Neufeld, R.J., 2007. Insulin-Loaded nanoparticles are prepared by alginate Ionotropic pre-gelation followed by chitosan polyelectrolyte complexation. Journal of Nanoscience and Nanotechnology, 7: 1-9. Doi: 10.1166/jnn.2007.609.##Soltani, M., Lymbery, A., Song, S.K. and Hosseini Shekarabi, P., 2019. Adjuvant effects of medicinal herbs and probiotics for fish vaccines. Reviews in Aquaculture, 11: 1325-1341. Doi: 10.1111/raq.12295.##Sun, Y.Z., Yang, H.L., Ma, R.L., Song, K. and Li, J.S., 2012. Effect of Lactococcus lactis and Enterococcus faecium on growth performance, digestive enzymes and immune response of grouper Epinephelus coioides. Aquaculture Nutrition, 18: 281-289. Doi: 10.1111/j.1365-2095.2011.00894.x.##Sutthi, N., Thaimuangphol, W., Rodmongkoldee, M., Leelapatra, W. and Panase, P., 2018. Growth performances, survival rate, and biochemical parameters of Nile tilapia (Oreochromis niloticus) reared in water treated with probiotic. Comparative Clinical Pathology, 27: 597-603. Doi: 10.1007/s00580-017-2633-x.##Tovar, D., Zambonino, J., Cahu, C., Gatesoupe, F., Vázquez-Juárez, R. and Lésel, R., 2002. Effect of live yeast incorporation in compound diet on digestive enzyme activity in sea bass (Dicentrarchus labrax) larvae. Aquaculture, 204: 113-123. Doi: 10.1016/S0044-8486(01)00650.##Tripathi, M.K. and Giri, S.K., 2014. Probiotic functional foods: Survival of probiotics during processing and storage. Journal of Functional Foods, 9: 225-241. Doi: 10.1016/j.jff.2014.04.030.##Vine, N.G., Leukes, W.D. and Kaiser, H., 2006. Probiotics in marine larviculture. FEMS microbiological Reviews, 30: 404-427. Doi: 10.1111/j.1574-6976.2006.00017.x.##Wu, Z.Q., Jiang, C., Ling, F. and Wang, G.X., 2015. Effects of dietary supplementation of intestinal autochthonous bacteria on the innate immunity and disease resistance of grass carp (Ctenopharyngodon idellus). Aquaculture, 438: 105–114. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2014.12.041.##Wuertz, S., Schroeder, A. and Wanka, K.M., 2021. Probiotics in Fish Nutrition—Long-Starnding Household Remedy or Native Nutraceuticals. Water, 13: 1-19. Doi: 10.3390/w13101348. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ مطالعه تغییرات کیفیت فیله قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss)طی دوره نگهداری در مخازن عرضه زنده Study of quality changes of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fillet during live-storage in supply tanks 1 1 این مطالعه با هدف مقایسه و ارزیابی تغییرات کیفی فیله ماهی قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان نگهداری شده در مخازن عرضه زنده انجام شد. ماهیان مورد بررسی شامل ماهیان نگهداری شده در مزرعه و ماهیان نگهداری شده در مخازن عرضه زنده به مدت 24 و 72 ساعت بود. غذادهی 24 ساعت قبل از انتقال و در زمان نگهداری در مخازن عرضه زنده قطع شد. آزمون‌‌های مورد بررسی شامل پارامترهای شیمیایی pH، بازهای نیتروژنی فرار کل (TVB-N)، اسیدهای چرب فرار (FFA)، پراکسید (PV) و تیوباربیتیوریک اسید (TBA) و تعیین میزان باکتری‌‌های Pseudomonas spp.، سرمادوست، E.coli، Enterobacteriaceae، باکتری‌‌های زنده کل (TVC)، آزمون‌‌های رنگ‌‌سنجی (a*،L* و b*)، آنالیز پروفایل بافت (به‌‌هم پیوستگی، صمغی، سختی و الاستیسیته) و ارزیابی حسی (رنگ، بو، مزه، تردی، ظاهر و پذیرش‌‌کلی) بود. نتایج نشان داد که مقدار pH در دامنه 18/7-68/6 متغیر بود که افزایش معنی‌‌داری با افزایش زمان نگهداری ماهی در مخازن عرضه زنده نشان داد (05/0P<). بالاترین مقدار TBA، TVB-N و FFA در ماهی‌‌های نگهداری شده در مخازن عرضه زنده در زمان نگهداری 72 ساعت اندازه‌‌گیری شد. از نظر استانداردهای موجود در مورد میزان باکتری در فیله ماهی، در مخازن 72 ساعت نگهداری، فقط میزان سودوموناس در محدوده‌‌ مجاز بود و در این مخازن سایر باکتری‌‌ها رشدی فراتر از محدوده استاندارد داشتند. رنگ قرمز فیله ماهی (a*) با افزایش زمان نگهداری روند کاهشی داشت. بافت فیله ماهی با افزایش زمان نگهداری در مخازن عرضه زنده الاستیسیته، سختی و صمغی بالاتری داشت. همچنین به‌هم‌‌پیوستگی بافت فیله با افزایش زمان نگهداری ماهی به صورت عرضه زنده افزایش و از میزان 41/0 به 53/0 نیوتن رسید (05/0P<). فاکتورهای حسی فیله ماهی با افزایش نگهداری ماهی در مخازن عرضه زنده، روند کاهشی معنی‌‌داری داشت (05/0P<) به‌طوری‌که در ماهیان مزرعه، بالاترین امتیاز حسی و در ماهیان نگهداری شده در مخازن عرضه زنده به مدت 72 ساعت کمترین امتیاز حسی اندازه‌‌گیری و ماهیان مزرعه، بالاترین پذیرش کلی از سوی مصرف‌‌کنندگان داشتند. با توجه به نتایج، نگهداری ماهی بیش از 24 ساعت در مخازن نگهداری عرضه زنده، سبب خارج شدن فیله از استانداردهای کیفی از نظر پارامترهای باکتریایی، شیمیایی و حسی شد. 2 The aim of this study was to compare and evaluate the quality changes of rainbow trout fillets during live-storage in supply tanks. The studied fish included fish kept in a farm and the fish kept alive in supply tanks for 24 h and 72 h. The feeding was stopped 24 h before transportation and during live-storage in supply tanks. The examinations included chemical pH, total volatile nitrogen bases (TVB-N), Free Fatty acids (FFA), peroxide value (PV) and thiobarbituric acid (TBA) and bacterial Pseudomonas spp., psychrophilic bacterial counts, E.coli, Enterobacteriaceae, Total viable count (TVC), colorimetric tests (a*, L* and b*), tissue profile analysis (cohesiveness, gumminess, hardness, elasticity), and sensory evaluation (color, odor, taste, tenderness, appearance, overall acceptability). The pH value ranged from 6.68 to 7.18, which showed a significant increase with increasing the fish live-storage time in supply tanks (P<0.05). The highest levels of TBA, TVB-N, and FFA were measured in fish kept in live supply tanks at 72 h of storage. According to the standards for the amount of bacteria in fish fillets, in the 72h of the storage tanks, only the amount of Pseudomonas was within the permissible range, and in these tanks, other bacteria grew beyond the standard range. The red color of fish fillets or a * was decreased with increasing in the storage time. The fish fillet texture had higher elasticity, hardness and gumminess values with increasing in the live-storage time in supply tanks. Also, the cohesiveness of fillet tissue was increased with increasing in the live-storage time and it was increased from 0.41 N to 0.53 N (P<0.05). The sensory indices of the fish fillets had a significant decreasing trend with increasing in the live-storage time in supply tanks (P<0.05). According to the results, fish live-storage for more than 24 h in supply tanks caused the fillets to deviate from the quality standards in terms of bacterial, chemical and sensory parameters. 73 87 2022/06/82018/04/222020/09/132021/10/102022/07/302022/02/14 1400/11/25 2022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/1 1401/8/10 جواد مهری javad Mehri گروه شیلات، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Iran j.mehri3@gmail.com مهدی شمسایی mehdi shamsaei mehrgan گروه شیلات، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Iran m.shamsaei@srbiau.ac.ir لاله رومیانی laleh گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Iran l.roomiani@iauahvaz.ac.ir هومن رجبی اسلامی hooman rajabi eslami گروه شیلات، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Iran rajabi.h@srbiau.ac.ir Live supply tanks Shelflife Fillet quality Rainbow trout مخازن عرضه زنده ماندگاری کیفیت فیله قزل‌‌‌‌آلای رنگین‌‌کمان ##ابراهیمی درچه، ع.، زارع شهرکی، م. و برهاتی، م.، 1396. تاثیر دوره گرسنگی و غذادهی مجدد بر عملکرد رشد و پلاسمای خون ماهی قزل آلای رنگین کمان. مجله بوم شناسی آبزیان، :146-1517. صفحات 151-146. http://jae.hormozgan.ac.ir/article-1-363-fa.html##اورعی، ف.، حسینی، ا.، ذریه، ز. و صفری، ر.، 1399. تعیین حداقل بازدارندگی عصاره اتانولی پوست پرتقال و تاثیر آن بر فلور باکتری‌های مولد فساد در فیله فیل ماهی (Huso huso) در زمان نگهداری در یخچال. مجله علمی شیلات ایران، 29: صفحات 25-36.DOI: 20.1001.1.10261354.1399.29.5.5.1 ##سالنامه آماری شیلات ایران 1400-1399.. سازمان شیلات ایران. معاونت برنامه ریزی و مدیریت منابع. 64 صفحه.##کاظم‌‌زاده، ش.، عبدالهی خامنه، ح.، حسینی، س. و رفیعی، غ.، 1399. اثرات دوره‌‌های گرسنگی و تغذیه مجدد بر کیفیت لاشه ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) در طی مدت نگهداری در یخچال. هشتمین کنفرانس ملی ماهی شناسی ایران.تهران.##Aktar, N., Islam, M.R., Hossain, M.B. and Rahman, M., 2013. Fish species availability and marketing system of fish in different markets of Noakhali district in Bangladesh. World Applied Sciences Journal, 22(5): 616-624. Doi: 10.5829/idosi.wasj.2013.22.05.66117## ##Alparslan, Y. and Baygar, T., 2017. Effect of Chitosan Film Coating Combined with Orange Peel Essential Oil on the Shelf Life of Deepwater Pink Shrimp. Food Bioprocess Technology, 10: 842–853. DOI: Doi.org/10.1111/j.1365-2095.2009.00668.x##AOAC (Association of Official Analytical Chemists), 2000. Official methods of analysis, Arlington, Virginia. 230p. ##Chytiri, S., Chouliara, I., Savvaidis, I.N. and Kontominas, M.G., 2004. Microbiological, chemical and sensory assessment of iced whole and filleted aquacultured rainbow trout. Food Microbiology, 21: 157-165. Doi: 10.1016/S0740-0020(03)00059-5.##Connell, JJ., 1990. Methods of assessing and selecting for quality. In: Connell J.J., (ed) Control of fish quality. Fishing News Books, Oxford.pp- 122–150.##Digre, H., Rostern, C., Erikson, U. and Mathiassen, J.R., 2017. The on-board live storage of Atlantic cod (Gadus morhua) and haddock (Melanogrammus aeglefinus) caught by trawl: Fish behaviour, stress and fillet quality. Fisheries Research, 189: 42-54. Doi:10.1016/j.fishres.2017.01.004##Ebadi, Z., Khodanazary, A., Hosseini, S. and Zanguee, N., 2019. The shelf life extension of refrigerated Nemipterus japonicas fillets by chitosan coating incorporated with propolis extract. International Journal Biological Macromolecules, 139(1): 94-102. Doi: org/10.1016/j.ijbiomac.2019.07.204##Eltholth, M., Fornace, K., Grace, D., Rushton, J. and Hasler, B., 2015. Characterisation of production, marketing and consumption patterns of farmed tilapia in the Nile Delta of Eggypt. Food Policy, 51: 131-143. Doi: 10.1016/j.foodpo l.2015.01.002##Erkan, N. and Ozden, O., 2006. Gutted and un-gutted sea bass (Dicentrarchus labrax) stored in ice: influence on fish quality and shelf-life., 2006. International Journal of Food Properties, 9: 331–345.##Erikson, U., Shabani, F., Beli, E., Muji, S. and Rexhepi, A., 2018. The impacts of perimortem stress and gutting on quality index and colour of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) during ice storage: a commercial case study. European Food Research and Technology, 244. Doi: ##10.1007/s00217-017-2944-9##Erikson, U., Uglem, S. and Greiff, K., 2021. Freeze-chilling of whitefish: effects of capture, on-board processing, freezing, frozen storage, thawing, and subsequent chilled Storage—A Review. Foods, 10: 2661. Doi: 10.3390/ foods10112661.##Fan, X., Lin, X., Wu, C., Zhang, N., Cheng, Q., Qi, H., Konno, K. and Dong, X., 2020. Estimating freshness of ice storage rainbow trout using bioelectrical impedance analysis. Food Science Nutrition, 00: 1-10. Doi: 10.1002/fsn3.1974.##Gao, W., Liu, Y., Tian, L., Mai, K.S., Liang, G., Yang, H., Huai, M. and Luo, W., 2009. Effect of dietary carbohydrate-tolipid ratios on growth performance, body composition, nutrient utilization and hepatic enzymes activities of herbivorous grass carp (Ctenopharyngdon idella). Aquaculture Nutrition, 16: 327-333. Doi: 10.1111/j.1365-2095.2009.00668.x##ICMSF, 1978. Sampling for microbiological analysis (ed.). Microorganisms in foods, Vol. 2, Toronto, Canada. pp 80-91.##ISIRI, 2002. Enumeration of coliforms part 2: Most probable number technique at 30 ºC; ISIRI no 5486-2. 1st Edition. Karaj, Iran, 122 p.##Khadem, P., Motalebi, A.A., Rokni, N. and Razavilar, V., 2020. Effects of Capparis spinosa root extract and modified atmosphere packaging on the shelf life of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fillets by measuring of antioxidant and antimicrobial parameters. Iranian Journal of Fisheries Science, 19: 272-285. Doi: 10.22092/ijfs.2019.119158.##Lehmann I. and Aubourg S.P., 2008. Effect of previous gutting on rancidity development in horse mackerel (Trachurus trachurus) during frozen storage at −20°C.International Journal of Food Science and Technology, 43(2): 270-275. Doi: 10.1111/j.1365-2621.2006.01429.x##Lindberg, A. M., Ljungh, A., Ahrné, S., Lödfhahl, S. and Molin, G., 1998. Enterobacteriaceae found in high numbers in fish, minced meat and pasteurized milk or cream and the presence of toxin encoding genes. Food Microbiology , 39: 11-17. Doi: 10.1016/s0168-1605(97)00104-9.##Losada, V., Barros-Velazques, J. and Aubiurg, S., 2017. Rancidity development frozen fish: Influence of slurry ice as preliminary chilling treatment. LWT- Food Science and Technology, 40(6): 991-999. Doi: 10.1016/j.lwt.2006.05.011##Mackie, I.M., 2009. The effects of freezing on flesh proteins. Food Reviews International, 9(4): 575-610. doi.org/10.1080/87559129309540979##Surowka, K., 2009. Microstructure and instrumentally measured textural changes of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) gravads during production and storage. Journal of the Science of Food and Agriculture, 89: 1942-1949. Doi:10.1002/jsfa.3678. ##Moradi, Y., Mosadegh, M. and Danesh, M., 2014. Evaluation of physicochemical and sensory properties fish burgers made with different ratios of chicken and fish kilka. Iran Iranian Scientific Fisheries Journal, 22: 113-125. Doi: 10.1080/10498850.2020.1818155##Nirmal, N.P. and Benjakul, S., 2011. Use of tea extracts for inhibition of polyphenoloxidase and retardation of quality loss of Pacific white shrimp during iced storage. LWT- Food Science and Technology, 44: 924–932. Doi:10.1016/j.lwt.2010.12.007##Ozyurt G, Polat A. and Tokur, B., 2007. Chemical and sensory changes in frozen (− 18°C) wild sea bass (Dicentrarchus labrax) captured at different fishing seasons. International Journal of Food Science and Technologyl, 42(7): 887-893. Doi: 10.1111/j.1365-2621.2006.01302.x##Pearson, D., 1997. Laboratory technic in food analysis, Butter Worth. London, UK. pp. 256-270.##Razavi Shirazi, H., 2008. Seafood Processing, Principle of heading and processing. Pars Negar, Iran. 325 p.##Regost, C., Jakobsen, J.V. and Rørå, A.M.B., 2004. Flesh quality of raw and smoked fillets of Atlantic salmon as influenced by dietary oil sources and frozen storage. Food Research International, 37(3): 259-271. Doi: 10.1016/j.foodres.2003.12.003##Rehbein, H., 2002. Measuring the shelf life of frozen fish. In: safety and quality issues in fish processing. Bremmer, H.A., (ed) Woodhead Publishing Limited and CRC Press LIC. pp. 407-424.##Rorå‚ A.M.B.‚ Regost‚ C. and Lampe‚ J., 2003. Liquid holding capacity‚ texture and fatty acid profile of smked fillets of Atlantic salmon fed diet containing fish oil or soybean oil. Food Research International, 36: 231-239. Doi: 10.1016/S0963-9969(02)00141-2##Saez, M.L., Suarez, M.D., Alarcon, F.J. and Martinez, T.F., 2021. Assessing the Potential of Algae Extracts for Extending the Shelf Life of Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss) Fillets. Foods, 10: 910-919. Doi: 10.3390/foods10050910##Shekarabi, S. P. H., Omidi, A. H., Dawood, M. A., Adel, M., Avazeh, A. and Heidari, F., 2020. Effect of black mulberry (Morus nigra) powder on growth performance, biochemical parameters, blood carotenoid concentration, and fillet color of rainbow trout. Annals of Animal Science, 20(1): 125-136. Doi: 10.2478/aoas-2019-0068##Teskeredzic, Z. and Pfeifer, K., 1987. Determining the degree of freshness of rainbow trout (Salmo gairdneri) cultured in brackish water. Journal of Food Science, 52: 1101–1102. Doi: org/10.1111/j.1365-2621.1987.tb14286.x ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی تجویز جیره‌‌ای ترکیب گزنه (Urtica dioica) و آقطی (Sambucus ebulus) بر شاخص‌‌های رشد، خون، ایمنی و بازماندگی کپور معمولی (Cyprinus carpio) در مواجهه با آئروموناس هیدروفیلا (Aeromonas hydrophilla) Evaluation of dietary administration of nettle (Urtica dioica) and dwarf elder (Sambucus ebulus) on growth, hematological, immunological indices and survival of common carp (Cyprinus carpio) against Aeromonas hydrophila 1 1 در این بررسی پودر برگ خشک گیاهان گزنه و آقطی در دو ترکیب و سه تیمار، تیمار1 (50 گرم آقطی + 60 گرم گزنه در هر کیلو گرم جیره)، تیمار2 (50 گرم آقطی + 120 گرم گزنه در هر کیلوگرم جیره) و شاهد (جیره معمولی) به جیره غذایی افزوده و طی 8 هفته تعداد 180 عدد ماهی کپور (گرم 74/2 ± 64/52) با آن تغذیه شدند. خونگیری در هفته 4 و 8 آزمایش و زیست‌سنجی در پایان دوره انجام شد. در پایان هفته 8 ماهیان با باکتری آئروموناس هیدروفیلا مواجهه  داده شدند. نتایج نشان داد که وزن نهایی، افزایش وزن بدن و ضریب رشد ویژه در تیمار 2 و  میزان ضریب تبدیل غذایی این تیمار در مقایسه با شاهد به طور معنی‌‌داری به‌ترتیب افزایش و کاهش داشت. ولی مقادیرMCV، MCH، MCHC، گلوکز، کلسترول، آلبومین، آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز تفاوت معنی‌‌داری بین تیمارها و شاهد نشان ندادند. در هفته 4 و 8، میزان گلبول‌های قرمز، هماتوکریت و هموگلوبین تیمارها به طور معنی‌‌داری بیشتر از شاهد بود. در پایان هفته 4، میزان گلبول سفید بین تیمار 2 و شاهد تفاوت معنی‌‌دار داشت، ولی در پایان هفته 8، این شاخص در  تیمارها افزایش معنی‌‌داری نسبت به شاهد داشت. درصد سلول‌های نوتروفیل، پروتئین تام و IgM تام در  تیمارها در هفته 4 و 8 افزایش معنی‌داری در مقایسه با شاهد داشت. میزان تری‌‌گلیسرید تیمارها در هفته 8 کاهش ‌‌معنی‌‌داری در مقایسه با شاهد داشت. طی هفته 4 و 8، فعالیت لیزوزیم تیمارها در مقایسه با شاهد افزایش معنی‌‌داری داشت و بیشترین فعالیت در تیمار2 بود. در هفته 4، تولید رادیکال آزاد اکسیژن تیمار 2 افزایش معنی‌‌داری در مقایسه با شاهد داشت، ولی در هفته 8، افزایش معنی‌‌دار در تیمارها  نسبت به شاهد دیده شد. درصد بقاء پس از مواجهه با باکتری آئروموناس هیدروفیلا در تیمار 1 ،2 و شاهد به‌ترتیب 6/71، 9/69 و 6/22 درصد بود. نتایج این بررسی نشان داد که استفاده از ترکیب دو گیاه گزنه و آقطی در هر دو تیمار می‌‌تواند موجب بهبود رشد و ایمنی در ماهیان کپور گردد، ولی تیمار 2 نتایج بهتری داشت. 2 In this study, dry leaf powder of nettle and dwarf elder in two combinations and three treatments including treatment 1 (dwarf elder 50 g + nettle 60 g/ kg diet), treatment 2 (dwarf elder 50 g + nettle 120 g g/ kg diet) and control (normal diet) were used  and 180 carp (52.64 ± 2.74 g) were fed during 8 weeks. The blood samples were taken in the 4 and 8 week of the trial. At the end of week 8, the fish were challenged to Aeromonas hydrophila. The results showed that the final weight, body weight gain and specific growth rate in treatment 2 and the food conversion factor of this treatment significantly increased and decreased, respectively, compared to the control. The levels of MCV, MCH, MCHC, glucose, cholesterol, albumin, alanine aminotransferase and aspartate aminotransferase were not shown any significant difference between the treatments and the control. In the 4th and 8th week, the amount of red blood cells, hematocrit and hemoglobin of the treatments were significantly higher than the control. At the end of week 4, the amount of white blood cells was significantly different between treatment 2 and the control, but at the end of week 8, this index increased significantly in the treatments compared to the control. The percentage of neutrophil cells, total protein and total IgM in the treatments in weeks 4 and 8 were increased significantly compared to the control. The amount of triglycerides of the treatments in the 8th week had a significant decrease compared to the control. During the 4th and 8th week, the lysozyme activity of the treatments increased significantly compared to the control, and the highest activity was in treatment 2. In week 4, the oxygen free radical production of treatment 2 had a significant increase compared to the control, but in week 8, a significant increase were seen in the treatments compared to the control. The percentages of survival after challenging to Aeromonas hydrophila were 71.6%, 69.9% and 22.6% in the treatment 1, 2 and control, respectively. The results of this study showed that using the combination of nettle and dwarf elder in both treatments can improve the growth and safety of carp fish, but treatment 2 had better results. 89 105 2022/06/82018/04/222020/09/132021/10/102022/07/302022/02/142022/09/5 1401/6/14 2022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/1 1401/8/10 محمد بینائی Mohammad Binaii پژوهشکده اکولوژی دریای خزر Iran bbinaii@gmail.com ابولفضل سپهداری Abolfaz Sepahdari موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور Iran asepahdari@yahoo.com مریم قیاسی Maryam Ghiasi پژوهشکده اکولوژی دریای خزر Iran m4@gmail.com علیرضا باباعلیان امیری Alireza Babaalian Amiri اداره کل دامپزشکی استان مازندران Iran Alirezababaalian@gmail.com حمزه علی متانی Hamzehali Mattani مرکز بازسازی و حفاظت از ذخایر ژنتیکی آبزیان شهید رجایی Iran h.matani@gmail.com فرشیده حبیبی Farshideh Habibi پژوهشکده اکولوژی دریای خزر Iran farshidehhabibi@gmail.com Carp Aeromonas hydrophila Nettle Dwarf elder Total protein Lysozyme SGR کپور آئروموناس هیدروفیلا گزنه آقطی پروتئین تام سرم لیزوزیم ضریب رشد ویژه ##حسینی شکرابی، س.پ.، شاه رکنی، ش.، نظری، ک.، شمسایی مهرجان، م.، توتونچی مشهور، س.، 1400. تأثیر سطوح مختلف عصاره گیاه آقطی(Sambucus ebulus) بر عملکرد رشد وپاسخ های ایمنی ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio). مجله علمی شیلات ایران، 30(1): 92 – 83.##سالنامه آماری سازمان شیلات ایران، 1400 . سالنامه آماری شیلات ایران 1399 - 1394، معاونت برنامه ریزی و مدیریت منابع، 64 صفحه.##قیاسی، م.، بینایی، م.، سپهداری، ا.، ذریه زهرا، س.م.ج.، صفری، ر.، کاکولکی، ش.، یارمحمدی، م.، قاسمی، م. و تقوی رستمی، م.ج.، 1399. معرفی برخی شاخص‌‌های سرم، ایمنی و خون به عنوان شاخص سلامت در مولدین قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) عاری از عوامل بیماریزای خاص. مجله علمی شیلات ایران، 29(4):10 -1. ##قیاسی، م.، بینایی، م.، قائدنیا، ب.، فارابی، س.م.و. و علوی، ا.ا.، 1401. ارزیابی اثر اسانس اکالیپتوس (Eucalyptus globulus) بر شاخص‌‌های رشد، خون، ایمنی و افزایش مقاومت در برابر آئروموناس هیدروفیلا (Aeromonas hydrophila) در ماهیان کپور پرورشی (Cyprinus carpio). مجله توسعه آبزی‌‌پروری، 16(2): 131- 119.##کاظمی‌‌تبار، س.ک.، حق‌‌پناه، م.، هاشمی، س. ح. و علوی، س.، 1394. بررسی تنوع ژنتیکی توده‌‌های گزنه (Uritica dioica) استان مازندران با استفاده از نشانگر ISSR. زیست فناوری گیاهان دارویی، 1(1): 53 – 45.##گرایلی افرا، ع.، اورجی، ح.، کرامت، ع. و صفری، ر.، 1398. مقایسه استفاده ازعصاره الکلی ونانوریزپوشانی شده گیاه گزنه (Urtica dioica ) بر عملکرد رشد و شاخص‌‌های خونی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). تغـذیه آبزیـان، 5 (2): 113- 101. ##مازندرانی، م.، جمشیدی، م. و فتح آبادی، م.، 1390. بررسی مهمترین مواد موثره گیاه دارویی آقطی(Sambucus ebulus) در دو رویشگاه مختلف استان مازندران، فصلنامه پژوهش‌‌های علوم گیاهی، 21: 67 – 58. ##Abbasi Ghadikolaei, H., Kamali, A., Soltani, M. and Sharifian, M., 2017. Effects of Zingiber officinale powder on growth parameters, survival rate and biochemical composition of body in juvenile common carp (Cyprinus carpio), Iranian Journal of Fisheries Sciences, 16(1):67-85.##Adel, M., Pourgholam, R., Zorriehzahra, J. and Ghiasi, M., 2016a. Hemato- Immunological and biochemical parameters, skin antibacterial activity, and survival in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) following the diet supplemented with Mentha piperita against Yersinia ruckeri. Fish and Shellfish Immunology, 55: 267-273. Doi:10.1016/j.fsi.2016.05.040##Adel, M., Gholaghaie, M., Binaii, M., Khanjanyc, P. and Awadd, E., 2016b. Effect of dietary Achillea wilhelmsii extract on growth performance, and immune status of common carp (Cyprinus carpio). Research Journal of Pharmaceutical, Biological and Chemical Sciences, 7(6): 1037- 1046.##Akbay, P., Basaran, A.A., Undeger, U. and Basaran, N., 2003. In vitro immunomodulatory activity of flavonoid glycosides from Urtica dioica L. Phytotherapy Research, 17(1):34-37. Doi:10.1002/ptr.1068. ##Alishahi, M., Ranjbar, M.M., Ghorbanpour, M., Peyghan, R., Mesbah, M. and Razi jalali, M. 2010. Effects of dietary Aloe vera on some specific and nonspecific immunity in the common carp (Cyprinus carpio). International Journal of Veterinary Research, 4(3): 189-195.##Anjusha, K.V., Mamun, M.A.A., Dharmakar,P. and Shamima N., 2019. Effect of medicinal herbs on hematology of fishes. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 8 (9): 2371-2376. Doi:10.20546/ijcmas.2019.809.274.##Bahrami Babaheydari, S.,Paykan Heyrati, F., Akhlaghi, M. and Dorafshan, S., 2014. The dietary wood betony, Stachys lavandulifolia Vahl extract as a growth promoter and immune enhancer in common carp (Cyprinus carpio). Iranian Journal of Veterinary Research, 15(49): 359-363. ##Bhusal, K.K., Magar, S.K., Thapa, R., Lamsal, A., Bhandari, S., Maharjan, R., Shrestha, S. and Shrestha, J., 2022. Nutritional and pharmacological importance of stinging nettle (Urtica dioica L.): a review. Heliyon, 8: e09717.Doi: 10.1016/j.heliyon.2022.e09717 ##Binaii, M., Ghiasi, M., Farabi, S.M.V, Pourgholam, R., Fazli, H., Safari, R., Alavi, S.E., Taghavi, M.J. and Bankehs, Z., 2014. Biochemical and hemato-immunological parameters in juvenile beluga (Huso huso) following the diet supplemented with nettle (Urtica dioica). Fish and Shellfish Immunology, 36: 46-51. Doi: 10.1016/j.fsi.2013.10.001.## ##Bilen, S., Ünal, S. and Güvensoy, H., 2016. Effects of oyster mushroom (Pleurotus ostreatus) and nettle (urtica dioica) methanolic extracts on immune responses and resistance to Aeromonas hydrophila in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss), Aquaculture, 454: 90-94 (2015). Doi: 10.1016/j.aquaculture.2015.12.010.##Bilen, S., Ali, G.A.M., Daw Amhamed, I. and Almabrok, A.A., 2021. Modulatory effects of laurel-leaf cistus (Cistus laurifolius) ethanolic extract on innate immune responses and disease resistance in common carp (Cyprinus carpio). Fish and Shellfish Immunology, 116: 98–106. Doi: 10.1016/j.fsi.2021.07.001.##Blaxhall, P.C. and Daisley, W., 1973. Routine haematological methods for use with fish blood. Journal of Fish Biology, 5:771-781. Doi:10.1111/j.1095-8649.1973.tb04510.x .##Elabd, H., Wang, H., Shaheen, A., Yao, H. and Abbass, A., 2016. Feeding Glycyrrhiza glabra (liquorice) and Astragalus membranaceus (AM) alters innate immune and physiological responses in yellow perch (Perca flavescens). Fish and Shellfish Immunology, 54:374-384. Doi:10.1016/j.fsi.2016.04.024.##Ellis, A.E., 1990. Lysozyme assay. In Stolen J.S, Fletcher,T.C., Anderson, D.P., Robertson, B.S., Van Muisvinkel, W.R., (eds) Techniques in fish immunology, New Jersey., USA.##Elumalai, P., Kurian, A., Lakshmi, S., Faggio, C., Estebanc, M. A. and Ringød, E., 2020. Herbal immunomodulators in aquaculture. Reviews in Fisheries Science & Aquaculture, 33-57. Doi:10.1080/23308249.2020.1779651.##Fazelan, Z., Vatnikov, Y.A., Evgeny ., Kulikov, E.V., Plushikov, V.G. and Yousefi, M., 2019. Effects of dietary ginger (Zingiber officinale) administration on growth performance and stress, immunological, and antioxidant responses of common carp (Cyprinus carpio) reared under high stocking density. Aquaculture, 5: 734833. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2019.734833.##Ghafarifarsani, H., Hoseinifar, S.H., Adorian, T.J., Ferrigolo, F.R.G., Raissy, M. and Doan, H.V., 2021. The effects of combined inclusion of Malvae sylvestris, Origanum vulgare, and Allium hirtifolium boiss for common carp (Cyprinus carpio) diet: growth performance, antioxidant defense, and immunological parameters. Fish and Shellfish Immunology, 119: 670-677. Doi: 10.1016/j.fsi.2021.10.014.##Ghiasi, M., Binaii, M., Khoshbavar Rostami, H., Zahedi, A., Adel, M., Habibi, H., 2018a. Effect of dietary supplementation of dwarf elder (Sambucus ebulus) on the some immune response of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Paper presented at the 7th National Congress on Medicinal Plants, Shiraz University, 12-14 May, Shiraz, 2018##Ghiasi, M., Binaii, M., Khoshbavar Rostami, H., Zahedi, A. and Habibi, H., 2018b. Hemato–biochemical parameters in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)following the diet supplemented with dwarf elder (Sambucus ebulus). Paper presented at the 7th National Congress on Medicinal Plants, Shiraz University, 12-14 May, Shiraz, 2018##Ghiasi, M., Binaii, M., Naghavi, A., Khoshbavar Rostami, H., Nori, H. and Amerizadeh, A., 2018c. Inclusion of Pediococcus acidilactici as probiotic candidate in diets for beluga (Huso huso) modifies biochemical parameters and improves immune functions, Fish Physiology Biochemistry, 44:1099–1107. Doi: 10.1007/s10695-018-0497-x.##Hordvik, I., 2015, Immunoglobulin Isotypes in Atlantic Salmon, Salmo Salar, Biomolecules, 5:166-177. Doi:10.3390/biom5010166.##Hoseini, S.M., Yousefi, M.,Hoseinifar, S.H. and Van Doan, H., 2019. Effects of dietary arginine supplementation on growth, biochemical, and immunological responses of common carp, (Cyprinus carpio L.), stressed by stocking density. Aquaculture, 503: 452-459. Doi:10.1016/j.aquaculture.2019.01.03##Hoseinifar, SH., Khodadadian Zou, H., Kolangi Miandare, H., Van Doan, H., Nicholas Romano, N. and Dadar, M., 2017. Enrichment of common carp (Cyprinus carpio) diet with medlar (Mespilus germanica) leaf extract: Effects on skin mucosal immunity and growth performance. Fish and Shellfish Immunology, 67: 346-352. Doi:10.1016/j.fsi.2017.06.023.##Hoseinifar, S.H., Sun, Y.Z., Zhou, Z., Doan, H.V., Simon J., Davies, S.J. and Harikrishnan, R., 2020. Boosting immune function and disease bio- control through environment-friendly and sustainable approaches in finfish aquaculture: herbal therapy scenarios. Reviews in Fisheries Science & Aquaculture, 303-321. Doi: 10.1080/23308249.2020.1731420.##Ivanova, D., Tasinov, O. and Kiselova-Kaneva, Y., 2014. Improved lipid profile and increased serum antioxidant capacity in healthy volunteers after Sambucus ebulus L. fruit infusion consumption. International Journal of Food Science and Nutrition, 65 (6): 740-744. Doi: 10.3109/09637486.2014.898256.##Jafari, N., Abdollahpour, H., Karimzadeh, M. and Falahatkar, B., 2022. A potential role of nettle (Urtica dioica) extract on growth, biochemical changes and reproductive performance of convict cichlid (Amatitlania nigrofasciata). Fish Physiology and Biochemistry, 48:133–144. Doi: 10.1007/s10695-021-01039-z##Jahanjoo, V., Yahyavi, M., Akrami, R. and Bahri, A.H., 2018. Influence of adding garlic (Allium sativum), ginger (zingiber officinale), thyme (Thymus vulgaris) and their combination on the growth performance, haemato-immunological parameters and disease resistance to photobacterium damselae in sobaity sea bream (Sparidentex hasta) fry. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 18: 633-645. Doi:10.4194/1303-2712-v18_4_15.##Joshi, B.C., Mukhija, M. and Kalia, A.N., 2014. Pharmacognostical review of Urtica dioica L. International Journal of Green Pharmacy, 8: 201-209.##Lee, K.W., Everts, H. and Beyen, A.C., 2003. Dietary carvacrol lowers body gain but improves feed conversion in female broiler chickens. Journal of Applied Poultry Research, 12(4): 394-399. Doi:10.1093/japr/12.4.394.##Lim, C., Klesius, P.H., Li, M.H. and Robinson, E.H., 2000. Interaction between dietary levels of iron and vitamin C on growth, hematology, immune response and resistance of channel catfish (Ictalurus punctatus) to Edwardsiella ictaluri challenge. Aquaculture,185: 313-327. Doi:10.1016/S0044-8486(99)00352-X.##Magnadóttir, B., 2006. Innate immunity of fish (over view). Fish and Shellfish Immunology, 20:137-151. Doi: 10.1016/j.fsi.2004.09.006.##Mahdavi, M., Hajimoradloo, A. and Ghorbani, R., 2013. Effect of Aloe vera extract on growth parameters of common carp (Cyprinus carpio). World Journal of Medical Sciences, 9(1): 55-60. Doi:10.5829/idosi.wjms.2013.9.1.75128.##Mehrabi, Z., Firouzbakhsh, F., Rahimi-Mianji, G. and Paknejad, H., 2020., Immunity and growth improvement of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fed dietary nettle (Urtica dioica) against experimental challenge with Saprolegnia parasitica. Fish and Shellfish Immunology, 104:74-82. Doi:10.1016/j.fsi.2020.05.050.##Mzula, A., Wambura, P.N., Mdegela, R.H. and Shirima, G.M., 2019. Current state of modern biotechnological-based Aeromonas hydrophila vaccines for aquaculture: a systematic review. Hindawi, BioMed Research International. Doi:10.1155/2019/3768948. ##Ngugi, C.C., Oyoo-Okothb, E., Mugo-Bundi, J., SagweOrina, P., Chemoiwa, E.J. and Aloob, P.A., 2015. Effects of dietary administration of stinging nettle (Urtica dioica) on the growth performance, biochemical, hematological and immunological parameters in juvenile and adult Victoria Labeo (Labeo victorianus) challenged with Aeromonas hydrophila. Fish and Shellfish Immunology, 44(2): 533 -54. Doi:10.1016/j.fsi.2015.03.025.##Nobahar, Z., Gholipour-Kanani, H., Kakoolaki, S. and Jafaryan, H., 2015. Effect of garlic (Allium sativum) and nettle (Urtica dioica) on growth performance and hematological parameters of beluga (Huso huso). Iranian Journal of Aquatic Animal Health, 1 (1): 63-69.##Pratheepa, V. and Sukumaran, N., 2014. Effect of Euphorbia hirta plant leaf extract on immunostimulant response of Aeromonas hydrophila infected Cyprinus carpio, Peer J, Doi:10.7717/peerj.671.##Raftowicz, M., 2022. Prospects for the development of the demand for carp in poland among young consumers. International Journal Environment Research Public Health. 19, 3831. Doi:10.3390/ijerph19073831##Raissy, M., Ghafarifarsani, H., Hoseinifar, S.H., El-Haroun, E.R., Shahbazi Naserabad, S. and Doan, H.V., 2022. The effect of dietary combined herbs extracts (oak acorn, coriander, and common mallow) on growth, digestive enzymes, antioxidant and immune response, and resistance against Aeromonas hydrophila infection in common carp, Cyprinus carpio. Aquaculture, 546:737287. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2021.737287.##Roohi, Z., Imanpoor, M.R., Jafari, V. and Taghizadeh, V., 2015. The use of fenugreek seed meal in fish diets: growth performance, haematological and biochemical parameters, survival and stress resistance of common carp (Cyprinus carpio L.). Aquaculture Research, 1–7, Doi:10.1111/are.12962.##Ruzauskas, M., Armalytė, J., Lastauskienė, E., Šiugždinienė, R., Klimienė, I.,Mockeliūnas, R. and Bartkienė, E., 2021. Antimicrobial resistance profiles of microbiota in common carps (Cyprinus carpio) from aquacultured andwild fish populations. Animals, 11, 929. Doi: 10.3390/ani11040929. ##Saeidi asl, M.R., Adel, M., Caipang, C.M.A. and Dawood, M.A.O., 2017. Immunological responses and disease resistance of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) juveniles following dietary administration of stinging nettle (Urtica dioica). Fish and Shellfish Immunology, 71:230-238. Doi:10.1016/j.fsi.2017.10.016.##Shakya, S.R., 2017. Effect of herbs and herbal products feed supplements on growth in fishes: a review. Nepal Journal of Biotechnology, 5(1): 58-63. Doi:10.3126/njb.v5i1.18870.##Shokrzadeh, M. and Saeedi Saravi, S.S., 2010. The chemistry, pharmacology and clinical properties of Sambucus ebulus: a review. Journal of Medicinal Plants Research, 4(2): 095-103. Doi:10.5897/JMPR09.026.##Sihag, R.C. and Sharma, P., 2012. Probiotics: the new ecofriendly alternative measures of disease control for sustainable aquaculture. Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 7 (2): 72–103. Doi: 10.3923/jfas.2012.72.103.##Soliman, W.S., Shaapan, R.M., Mohamed, L.A. and Gayed, S.S., 2019. Recent biocontrol measures for fish bacterial diseases, in particular to probiotics, bio-encapsulated vaccines, and phage. Open Veterinary Journal, 9(3):190–195. Doi: 10.4314/ovj.v9i3.2.##Soltani, M., Lymbery, A., Song, S.K. and Hosseini Shekarabi, P., 2018. Adjuvant effects of medicinal herbs and probiotics for fish vaccines. Reviews in Aquaculture, 1–17. Doi: 10.1111/raq.12295. ##Soltanian, S., Fereidouni, M.S., 2016. Effect of Henna (Lawsonia inermis) extract on the immunity and survival of common carp, Cyprinus carpio infected with Aeromonas hydrophila. International Aquatic Research, 8:247–261. Doi: 10.1007/s40071-016-0141-2.##Stratev, D. and Odeyemi, O.A., 2016. Antimicrobial resistance of Aeromonas hydrophila isolated from different foodsources: A mini-review. Journal of Infection and Public Health, 9(5): 535-544. Doi:10.1016/j.jiph.2015.10.006.##Tacon, A.G., 1990. Standard methods for the nutrition and feeding of farmed fish and shrimp. Feeding Methods. Agent Laboratories Press, Redmond, Taoka; p. 131–138.##Wang, E., Chen, X., Wang, K., Wang, J., Chen, D., Y., Lai a, W. and Wei, X., 2016. Plant olysaccharides used as immunostimulants enhance innate immune response and disease resistance against Aeromonas hydrophila infection in fish. Fish and Sellfish Immunology, 59:196-202. Doi:10.1016/j.fsi.2016.10.039##Wang, C.Y., Li, Z.B., Sun, Y.Z., Chen, Q., Li, W.J, Huang, Y.C. and Lu, J., 2017. Effects of Chinese herbal medicines mixture on growth performance digestive enzyme activity immune response of juvenile Japanese seabass, Lateolabrax japonicas. Aquaculture Nutrition, 1–11. Doi: 10.1111/anu.12597. ##Xu, A., Shang-Guan, J., Lia, Z., Gao, Z., Huang, Y.C. and Chen, Q., 2020. Effects of dietary Chinese herbal medicines mixture on feeding attraction activity, growth performance, nonspecific immunity and digestive enzyme activity of Japanese seabass (Lateolabrax japonicus). Aquaculture Reports, 17, 100304. Doi: 10.1016/j.aqrep.2020.100304.##Zar, J.H., 1994. Bio statistical analysis.‎ Pearson, New Jersey, USA; 662 P.##Zare, M., Mirzakhani, M.K. and Stejskal, V., 2021. Growth, body proximate composition and selected blood parameters of rainbow trout Onchorhynchus mykiss fingerlings fed on a diet supplemented with nettle Urtica dioica and tarragon Artemisia dracunculus. Aquaculture Research, 00:1–12. Doi: 10.1111/are.15444. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی جریان زیست‌محیطی رودخانه با روش‌های هیدرولوژیک و اکوهیدرولوژیک به‌منظور حفاظت از اکوسیستم آبی و آبزیان Use of hydrological and ecohydrological methods for the assessment of river environmental flow to protect aquatic animals and aquatic ecosystem 1 1 بقاء و ادامه حیات آبزیان و زیستگاه‌‌های طبیعی نیازمند حفظ رودخانه‌ها به‌عنوان مهم‌ترین اکوسیستم‌هایی آبی‌ می‌باشند. در سال‌های اخیر، تغییرات آب‌وهوایی، سدسازی، صید بی‌رویه و آلودگی آب، جریان رودخانه‌ها، اکوسیستم‌های آبی و ماهیان را که شاخص‌‌های زیستی محسوب می‌‌شوند، در معرض خطر نابودی قرار داده است. در سراسر دنیا از روش‌های هیدرولوژیک متنوعی در راستای بهبود محیط اکولوژیک، حفظ رژیم طبیعی جریان و محافظت از تنوع بیولوژیکِ اکوسیستم‌ها استفاده می‌شود. در این مطالعه از روش‌‌های هیدرولوژیک و اکوهیدرولوژیک (ABF، Tennant، Arkansas، Tessman و FDC Shifting) در برآورد جریان زیست‌محیطی رودخانه دره‌رود استان اردبیل در ایستگاه هیدرومتری مشیران براساس دوره آماری 30 ساله، استفاده شد. میانگین جریان زیست‌محیطی در روش جریان پایه آبزیان و روش تنانت به‌ترتیب برابر با 51/1 و 63/1 مترمکعب بر ثانیه بدست آمد که به ‌دلیل عدم در نظر گرفتن تغییرات فصلی و تغییرات شدید جریان ماهانه بدون اصلاح، رویکردهای مناسبی نمی‌‌باشند. روش انتقال منحنی تداوم جریان با میانگین جریان زیست‌محیطی 67/3 مترمکعب بر ثانیه به ‌علت در نظر گرفتن کلاس مدیریت زیستی مطابق با شرایط منطقه نسبت به سایر روش‌ها ارجحیت نشان داد. همچنین نتایج نشان داد، در شرایط کمبود اطلاعات اکولوژیک کامل، شاخص‌‌های هیدرولوژیک و کلاس‌های زیست‌محیطی در روش انتقال منحنی تداوم جریان، می‌توانند برای برآورد حقابه زیست‌محیطی مورد استفاده قرار بگیرند. 2 The survival of aquatic life and natural habitats requires the preservation of rivers as the most important aquatic ecosystems. Climate change, dams, overfishing, and water pollution have put rivers, aquatic ecosystems, and fish which are biological indicators at risk in recent years. all around the world, various hydrological methods are used to improve the ecological environment, maintain the natural flow regime, and protect the ecological diversity of the ecosystem. In this study, hydrological and eco-hydrological methods (FDC Shifting, Arkansas, Tessman, Tennant, and ABF) were used to estimate the environmental flow of the Darreh-Rood River at the Moshiran hydrometric station in Ardabil province, based on statistical period of 30 years. The average environmental water requirement in the aquatic base flow method and the Tennant method were 1.51 and 1.63 m3/s, respectively, which are not suitable approaches due to the excluding of seasonal changes and severe monthly flow changes without modifications. The flow duration curve shifting method with an average environmental flow requirement of 3.67 m3/s was better than other methods due to the bio-management class in accordance with the conditions of the region. Furthermore, this study discovered that in the lack of complete ecological data, hydrological indicators and environmental classes in flow duration curve shifting approach could be used to estimate environmental flow requirements. 107 119 2022/06/82018/04/222020/09/132021/10/102022/07/302022/02/142022/09/52022/04/18 1401/1/29 2022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/1 1401/8/10 عارفه قاسمی arefeh ghasemi گروه مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Iran Arefeh.ghasmi@modares.ac.ir تورج ولی نسب tooraj valinassab موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran t_valinassab@yahoo.com مریم محمدپور maryam mohammadpour پژوهشکده شرکت سهامی آب منطقه‌ای، آذربایجان شرقی، ایران Iran mmohammadpour1064@yahoo.com Aquatic ecosystem Ecohydrological method Hydrological method Environmental flow Darreh-Rood River اکوسیستم آبی روش اکوهیدرولوژیک روش هیدرولوژیک جریان زیست‌محیطی رودخانه دره‌رود ##اسماعیلی، ک.، ز. صادقی، ع. کابلی. و ح. شفائی.، 1397 .کاربرد روش های هیدرولوژیکی در برآورد حقابه محیط زیستی رودخانه (مطالعه موردی رودخانه گرگانرود). مجله محیط زیست طبیعی، منابع طبیعی ایران، 71(4) ،437-451. ##DOI: org/10.22059/jne.2018.219125.1266 ##امینی، ح.، اسمعلی، ا.، مصطفی‌زاده، ر.، شرری، م.و ذبیحی، م.، 1398. واکنش خشکسالی هیدرولوژیک در جریان تنظیمی رودخانه تحت تاثیر احداث سد در استان اردبیل. فیزیک زمین و فضا. 44(2) ،473 - 486.##DOI: 10.22059/jesphys.2019.272671.1007078 ##حبیبی آلاگوز، س. و ستاری، م. ت.، 1397. برآورد حق آبه زیست محیطی رودخانه قطورچای با استفاده از روش های هیدرولوژیکی و اکوهیدرولوژیکی،نشریه اکوهیدرولوژی، 5(2)، 511-523.##شهریاری نیا ا.، حیدرزاده ن. و اسدا... فردی غ.، 1393 . برآورد نیاز زیست محیطی رودخانه ها با رویکرد هیدرواکولوژیک، پانزدهمین کنفرانس دانشجویان عمران سراسر کشور، انجمن علمی دانشجویی عمران دانشگاه ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. https://civilica.com/doc/321592.##عبدی، ر.، یاسی، م. و صدقی، ح.، 1393 . ارزیابی روش‌های اکولوژیکی- هیدرولیکی- هیدرولوژیکی در برآورد جریان محیط‌زیستی رودخانه. فصلنامه علمی-پژوهشی آب و فاضلاب، 26(2)،71-81.##عشایری، ع.، کرباسی، ع.ا. و باغوند، ا.، (1393). ارزیابی کیفیت آب رودخانه دره‌رود برای آبیاری با بهره‌گیری از رویکرد پایدار مدار حفاظتی و مدل CCME-WQI . نشریه حفاظت منابع آب و خاک (علمی – پژوهشی). 3(4)، 51-61.##DOR: https://dorl.net/dor/20.1001.1.22517480.1393.3.4.4.6 ##مهندسین مشاور مهاب قدس، 1390 . رودخانه دره رود حوضه ارس، فصل هیدرولوژی. گزارش فنی.##نادری، م.ح.، ذاکری نیا، م. و سالاری جزی، م.، 1397 . کارگیری مدل PHABSIM در تبیین رژیم اکولوژیکی رودخانه به‌منظور برآورد جریان زیست ‌محیطی و مقایسه با روش‌های هیدرولوژیکی (مطالعۀ موردی: رودخانۀ قره‌سو) ، اکوهیدرولوژی، 5(3)، 941-955. DOI: 10.22059/ije.2018.253183.834##نادری، م.ح.، سعیدی س، هرسینی ج ا، (1398) . پیاده سازی رژیم جریان زیست محیطی در بهبود محیط زیست رودخانه. نشریه اکو بیولوژی تالاب، 11(42)، 35-52##نادری، م.ح.، پورغالم آمیجی،م.، احمدآلی،خ.، امیری، ز.، قجقی، آ. و قربانی مینائی، ل.،1399 . تعیین و طراحی محدوده رژیم جریان مطلوب اکولوژیکی رودخانه زرین گل با بررسی مشخصه های هیدرومورفو-اکولوژیکی، رویکردهای مبتنی بر شاخص هیدرولوژیکی و مدل اکوهیدرولیکی شبیه‌سازی مطلوبیت زیستگاه. شیلات، 73(1)، 17-40.##DOI: 10.22059/jfisheries.2020.293901.1127 ##Achieng, A.O., Masese, F.O. and Kaunda-Arara, B., 2020. Fish assemblages and size-spectra variation among rivers of Lake Victoria Basin, Kenya. Ecological Indicators, 118, 106745. Doi: 10.1016/j.ecolind.2020.106745 ##Ahmadpari, H., Ladez, B., Shokoohi, E. and Kheiry, M., 2019. Evaluation of environmental flows in Dalfard River using hydrological methods. International Journal of Engineering and Technology, 11, 530-539. Doi: 10.21817/ijet/2019/v11i3/191103036 ##Ahn, J. M., Kwon, H. G., Yang, D. S. and Kim, Y.S., 2018. Assessing environmental flows of coordinated operation of dams and weirs in the Geum River basin under climate change scenarios. Science of the Total Environment, 643, 912-925. Doi:## 10.1016/j.scitotenv.2018.06.225 ##Archfield, S.A., Steeves, P.A., Guthrie, J.D. and Ries III, K.G., 2013. Towards a publicly available, map-based regional software tool to estimate unregulated daily streamflow at ungauged rivers. Geoscientific Model Development, 6(1), 101-115. Doi: 10.5194/gmd-6-101-2013 ##Baghel, D.S., Gaur, A., Karthik, M. and Dohare, D., 2019. Global trends in environmental flow assessment: an overview. Journal of The Institution of Engineers (India): Series A, 100(1), 191-197. Doi: 10.1007/s40030-018-0332-5 ##Caissie, D. and El-Jabi, N., 1995. Comparison and regionalization of hydrologically based instream flow techniques in Atlantic Canada. Canadian Journal of Civil Engineering, 22(2), 235-246. Doi: 10.1139/l95-033 ##Davis, M.M., 2005. Instream flow guidelines and protection of Georgia’s aquatic habitats. Georgia Institute of Technology, 2005. Doi: 10.22059/jne.2018.219125.1266 ##Filipek, S.P., Keith, W.E. and Giese, J., 1987. Status of the Instream Flow Issue in Arkansas, Journal of the Arkansas Academy of Science, 41(1), 43-48.##Hairan, M.H., Jamil, N.R., Azmai, M.N.A., Looi, L.J. and Camara, M., 2021. Environmental Flow Assessment of a Tropical River System Using Hydrological Index Methods. Water, 13(18), 2477. Doi: 10.3390/w13182477 ##Karakoyun, Y., Yumurtaci, Z. and Dönmez, A.H., 2016. Environmental flow assessment for energy generation sustainability employing different hydraulic evaluation methods: Çambaşi hydropower plant case study in Turkey. Clean Technologies and Environmental Policy, 18(2), 583-591.## Doi: 10.1007/s10098-015-1023-9 ##Kim, S.K. and Choi, S.U., 2019. Comparison of environmental flows from a habitat suitability perspective: A case study in the Naeseong‐cheon Stream in Korea. Ecohydrology, 12(6), 2119. Doi: 10.1002/eco.2119 ##Kumar Kawde, S., Jain, M.K. and Durbude, D.G., 2016. Environmental flow assessment: A review, Journal of Indian Water Resources Society, 36(3), 1-5. Doi: ##Kuriqi, A., Pinheiro, A.N., Sordo-Ward, A. and Garrote, L., 2019. Flow regime aspects in determining environmental flows and maximising energy production at run-of-river hydropower plants. Applied Energy, 256, 113980. Doi: 10.1016/j.apenergy.2019.113980 ##Smakhtin, V.U. and Anputhas, M., 2006. An assessment of environmental flow requirements of Indian River basins. IWMI Research Report 107. International Water Management Institute, Colombo, SriLanka, 36 p.##Tennant, D.L., 1976. Instream flow regimens for fish, wildlife, recreation and related environmental resources. Fisheries, 1(4), 6-10. Doi: 10.3910/2009.106 ##Tessman, S., 1980. Environmental assessment, technical appendix E. Environmental Use Sector Reconnaissance Elements of the Western Dakotas Region of South Dakota Study. Water Resources Research Institute, South Dakota State University, Brookings, SD.##Yi, Y., Cheng, X., Yang, Z., Wieprecht, S., Zhang, S. and Wu, Y., 2017. Evaluating the ecological influence of hydraulic projects: A review of aquatic habitat suitability models. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 68, 748-762. Doi: 10.1016/j.rser.2016.09.138 ##Zhang, Q., Xiao, M., Liu, C.L. and Singh, V.P., 2014. Reservoir-induced hydrological alterations and environmental flow variation in the East River, the Pearl River basin, China. Stochastic Environmental Research and Risk Assessment,## 28(8), 2119-2131. Doi: 10.1007/s00477-014-0893-4 ##

یافته علمی کوتاه:‌ مطالعه بیماری سپتی‌‌سمی هموراژیک ویروسی (VHS) در مراکز تکثیر و پرورش ماهیان قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان (Oncorhynchus mykiss) به روش مولکولی (Multiple RT-PCR) در استان چهارمحال و بختیاری (سال 1394) Study of Viral Hemorrhagic Septicemia (VHS) disease distribution in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) farms using RT-PCR in Chaharmahal va Bakhteiari Province (2013) 1 1 در این مطالعه پراکنش بیماری سپتی­سمی هموراژیک (VHS) به روش مولکولی(RT-PCR) در مراکز تکثیر و پرورش قزل­آلای­ رنگین­کمان در استان چهارمحال و بختیاری در سال 1394مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به احتمال درگیری هم زمان مزارع به بیماری­های ویروسی نکروزعفونی بافت خونساز،(IHN)، نکروزعفونی پانکراس(IPN) و سپتی­سمی هموراژیک (VHS) با علایم بالینی مشابه، از تعداد 169 مرکز تکثیر و پرورش قزل­آلای ­رنگین­کمان درگیر بیماری و با تلفات بالا نمونه برداری انجام شد. نتایج نشان داد، فراوانی نسبی بیماری(VHS) 83/11درصد، که شهرستان کیار با 7/17درصد بیشترین وشهرستان کوهرنگ با67/9 درصد کمترین آلودگی را داشتند. میانگین شیوع بیماری (IPN) 85/24 درصد و بیماری (IHN) 56/16 بوده، همچنین شیوع بیماری­های(VHS) و(IHN) در منابع آبی رودخانه­ای  بیشتر ازدیگر منابع آبی بود. 2 Distribution of hemorrhagic septicemia (VHS) by molecular method (RT-PCR) in rainbow trout breeding centers in Chaharmahal and Bakhtiari province were studied in 2015. As for the possibility of synchronously involvement of farms with viral diseases of hematopoietic necrosis (IHN), pancreatic necrosis (IPN) and hemorrhagic septicemia (VHS) with similar clinical symptoms, from 169 trout breeding centers ¬ Rainbow disease and high mortality were sampled. The results showed that the relative frequency of disease (VHS) was 11.83%, of which Kiar city with 17.7% had the highest and Koohrang city with 9.67% had the lowest infection. The average prevalence of disease (IPN) was 24.85% and disease (IHN) was 16.56. Also, the prevalence of diseases (VHS) and (IHN) in river water sources was higher than in other water sources. 121 124 2022/06/82018/04/222020/09/132021/10/102022/07/302022/02/142022/09/52022/04/182021/05/23 1400/3/2 2022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/1 1401/8/10 هاجر بنده خدا H Bande Khoda دانشگاه شهرکرد Iran اسماعیل پیرعلی خیرآبادی E Pirali Kheirabadi دانشگاه شهرکرد Iran esmaeil_pirali@yahoo آزاده نیازی A Niazi گروه شیلات، دانشکده کشاورزی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Iran Viral Hemorrhagic Septicemia (VHS) Chaharmahal va Bakhtiari Rainbow trout RT-PCR بیماری سپتی‌‌سمی هموراژیک ویروسی (VHS) چهارمحال و بختیاری قزل‌‌آلای رنگین‌‌کمان RT-PCR ##ذریه‌زهرا، ج.، سلطانی، م.، سیدی، ع. و مهرابی، م.، 1384. بررسی مقدماتی امکان ردیابی علل عفونی (ویروسی، باکتریایی) سندروم تلفات نوزادان و ماهیان جوان قزل‌آلا ی رنگین کمان پرورشی، مؤسسه تحقیقات شیلات ایران، گزارش نهایی شماره 470/84، صفحه291.##Adams, A., Marin, M. and Maho, D.E., 1994. Immunohistochemical detection of pathogens. fish Immunology, pp 133-144. ##Ahmadivand, S., Soltani, M., Mardani, K., Shokrpoor, S., Rahmati-Holasoo, H., Mokhtari, A. and Hasanzadeh, R., 2016. Isolation and identification of viral hemorrhagic septicemia virus (VHSV) from farmed rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) in Iran. Acta Tropica, 156: 30-36.‌ Doi: 10.1016/j.actatropica.2016.01.005.##Bain, N., Gregory, A. and Raynard, R., 2008. Genetic analysis of Infectious pancreatic necrosis virus from Scotland. Journal of Fish Diseases, 31: 37-47. Doi: 10.1111/j.1365-2761.2007.00864.x.##Dietzgen, R.G. and Kuzmin, I.V., 2012. Rhabdoviruses: Molecular Taxonomy, Evolution, Genomics, Ecology, Host-Vector Interactions, Cytopathology and Control. Caister Academic Press, Wymondham, 259 p. DOI: https://doi.org/10.21775/9781912530069##Guðmundsdóttir, S., Vendramin, N., Cuenca, A., Sigurðardóttir, H., Kristmundsson, A., Iburg, T. M. and Olesen, N.J., 2019. Outbreak of viral haemorrhagic septicaemia (VHS) in lumpfish (Cyclopterus lumpus) in Iceland caused by VHS virus genotype IV. Journal of Fish Diseases, 42(1): 47-62.‌ Doi: 10.1111/jfd.12910.##Hill, B.J., 1992. Impact of viral diseases of salmonid fish in the European Community, In Salmonid diseases. Paper presented at the OJI International Symposium on Salmonid Diseases, Hokkaido University Press, Sapporo, Japan (pp. 48-59).‌ ##Hope, K.M., Casey, R.N., Groocock, G.H., Getchell, R.G., Bowser, P.R. and Casey, J.W., 2010. Comparison of quantitative RT-PCR with cell culture to detect viral hemorrhagic septicemia virus (VHSV) IVb infections in the Great Lakes. Journal of Aquatic Animal Health, 22(1): 50-61.‌ Doi: 10.1577/H09-028.1.##Lumsden, J.S., Morrison, B., Yason, C., Russell, S., Young, K., Yazdanpanah, p huber lAI-Hussinee,D Stone, k ##Way, K., 2007. Mortality event in freshwater drum Aplodinotus grunniens from Lake Ontario, Canada, associated with viral haemorrhagic septicemia virus, Type IV. Diseases of Aquatic Organisms, 76(2): 99-111.‌ Doi: 10.3354/dao076099.##Montero, J., Garcia, J., Ordas, M.C., Casanova, I., Gonzalez, A., Villena, A., Coll, J. and Tafalla, C., 2011. Specific regulation of the chemokine response to viral hemorrhagic septicemia virus at the entry site. Journal of Virological Methods, 85: 4046-4056. Doi: 10.1128/JVI.02519-10.##OIE (World Organisation for Animal Health), 2016. Aquatic animal health code, 15 edn. OIE, Paris. Available at www.oie.int/international - standard -setting/aquatic -code/access .##Olesen, N.J. and Skall, H.F., 2013. Viral haemorrhagic septicaemia virus,Mononegaviruses of veterinary importance. Vol I, pp323–336 .##Skall, H.F., Olesen, N.J. and Mellergaard, S., 2005. Viral haemorrhagic septicemia virus in marine fish and its implications for fish farming–a review. Journal of Fish Diseases, 28(9): 509-529.‌ Doi: 10.1111/j.1365-2761.2005.00654.x.##Williams, K., Blake, S., Sweeney, A., Singer, J.T. and Nicholson, B.L., 1999. Multiplex reverse transcriptase PCR assay for simultaneous detection of three fish viruses. Journal of Clinical Microbiology, 37(12): 4139-4141.‌ Doi: 10.1128/JCM.37.12.4139-4141.1999.##Yusuff, S., Kurath, G., Kim, M.S., Tesfaye, T.M., Li, J., McKenney, D.G. and Vakharia, V.N., 2019. The glycoprotein, non-virion protein, and polymerase of viral hemorrhagic septicemia virus are not determinants of host-specific virulence in rainbow trout. Virology Journal, 16(1): 1-16.‌ Doi: 10.1186/s12985-019-1139-3 ##

یافته علمی کوتاه:‌ تنوع ریختی جمعیت‌های نازک ماهی جنوبی (Chondrostoma regium) در زیرحوضه‌‌های آبریز شمالی خلیج فارس با استفاده از ریخت‌سنجی هندسی Morphological diversity of Southern Nase, Chondrostoma regium, populations in the northern catchment sub-basins of the Persian Gulf using geometric morphometric technique 1 1 تکامل جمعیت‌ها توأم با ایجاد سازگاری ماهی‌‌ها به شرایط زیستگاهی سبب به‌وجود آمدن اختلافات ریخت‌‌شناختی بین آنها می‌‌شود. این مطالعه جهت بررسی تنوع ریختی جمعیت‌های نازک ماهی جنوبی در زیر شاخه‌های حوضه خلیج فارس شامل سه زیر حوضه مرزی غرب، کرخه و کارون با استفاده از روش ریخت‌سنجی هندسی به اجرا درآمد. بدین منظور، طی سال‌های 99-1397، تعداد 18 قطعه از حوضه رودخانه الوند، 24 قطعه از رودخانه بهشت‌آباد و 18 قطعه از رودخانه بشار از زیر حوضه رودخانه کارون، 14 قطعه از دینورآب و 6 قطعه از رودخانه حمیل از زیر حوضه رودخانه کرخه نمونه‌برداری شدند. به ‌منظور استخراج داده‌‌های ریختی، عکسبرداری از نیم رخ چپ ماهیان صورت گرفت و روی تصاویر دو بعدی حاصل با استفاده از نرم‌افزار tpsDig2 تعداد 15 لندمارک رقومی‌سازی شد. داده‌های استخراج شده پس از تحلیل پروکراست با استفاده از روش‌های آماری چندمتغیره تجزیه همبستگی کانونی (MANOVA/CVA) و آنالیز خوشه‌ای مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج اختلاف معنی‌داری بین جمعیت‌‌های ماهی نازک رودخانه‌های مورد مطالعه براساس شکل بدن نشان داد (05/0>P). عمده تفاوت‌های مشاهده شده در شکل بدن جمعیت‌های مورد مطالعه مربوط به شکل و اندازه سر، ارتفاع بدن، جایگاه پوزه و قاعده باله سینه‌ای بودند. نتایج بیانگر قابلیت بالای انعطاف‌پذیری ریختی این گونه در زیستگاه‌‌های متنوع می‌‌باشد.   2 The evolution of fish populations and adaptation to habitat conditions cause morphological differences between them. This study was conducted to investigate morphological variations between Southern Nase, Chondrostoma regium, populations in the sub-basins of the Persian Gulf basin, including the three-border western sub-basins, Karkheh and Karun, using geometric morphometric techniques. For this purpose, samplings were performed from the rivers of Alvand by 18 specimens, 24 from Behesht-Abad, 18 from Beshar (sub-basin of Karun), 14 from Diverab, and 6 from Homeil during 2018-2020. To extract body shape data, the left side of specimens was photographed, and 15 landmark points were digitized on obtained 2D pictures using tpsDig2. The extracted data were analyzed using multivariate analysis, including canonical variates analysis (MANOVA/CVA) and cluster analysis after GPA superimposition. The results revealed a significant difference between the Southern Nase populations of the studied rivers based on the body shape (P<0.05). The main differences in the body shape between the studied populations were in the head shape and size, body depth, snout position, and pectoral fin base. The results indicate the high phenotypic plasticity of this species in diverse habitats. 125 132 2022/06/82018/04/222020/09/132021/10/102022/07/302022/02/142022/09/52022/04/182021/05/232021/08/25 1400/6/3 2022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/12022/11/1 1401/8/10 ندا داستانپور أث دانشگاه تهران Iran dstanpour@ut.ac.ir سهیل ایگدری دانشگاه تهران Iran soheil.eagderi@ut.ac.ir حمید فرحمند دانشگاه تهران Iran farahmand@ut.ac.ir حامد موسوی ثابت دانشگاه گیلان Iran mosavi-sabet@gui.ac.ir حمیدرضا اسماعیلی دانشگاه شیراز Iran esmailihr@gmail.com Morphological diversity Morphometric Nase Multivariate analysis تنوع ریختی ریخت‌سنجی نازک ماهی جنوبی تحلیل چند متغیره ##ایگدری، س.، مولودی صالح، ع.، احمدی، س. و جوادزاده، ن.، a1399. بررسی انعطاف‌پذیری ریختی شکل بدن ماهی کاراس (Carassius gibelio) به ایستگاه‌های آبی جاری و ساکن با استفاده از روش ریخت‌سنجی هندسی. مجله علمی شیلات ایران، 29(1): 58-49.DOI: 10.22092/ISFJ.2019.120442 ##ایگدری، س.، مولودی صالح، ع.، رستمی، م. و هرسینی، ج.، 1400. الگوی تنوع ریختی گونه‌های جنس Alburnoides (Pisces: Cyprinidae) در آب‌های داخلی ایران با استفاده از روش ریخت‌سنجی هندسی لندمارک‌پایه. نشریه شیلات، 74(2): 270-259.DOI: 10.22059/jfisheries.2021.319416.1232 ##رادخواه، ع.، پورباقر، ه.، ایگدری، س. و نوفرستی، ه.، 1395. بررسی تفاوت‌های ریختی جمعیت‌های ماهی تیزه کولی (Hemiculter leucisculus (Basilewsky, 1855 در رودخانه زرینه رود و تالاب انزلی با استفاده از روش ریخت سنجی هندسی. مجله بهره برداری و پرورش آبزیان، 5(1): 82-73. DOI: 10.22069/japu.2016.3509##کیوانی، ی.، نصری، م.، عباسی، ک. و عبدلی، ا.، 1395. اطلس ماهیان آبهای داخلی ایران (فارسی و انگلیسی). انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست. تهران. 218 صفحه.##Adams, D.C. and Funk, D.J., 1997. Morphometric inferences on sibling species and sexual imorphism in Neochlamisus bebbianae leaf beetles: multivariate applications of the thin-plate spline. Systematic Biology, 46: 180-194. Doi: 10.1093/sysbio/46.1.180##Eagderi, S., Jouladeh-Roudbar, A., Birecikligil, S.S., Çiçek, E. and Coad, B.W., 2017. Chondrostoma esmaeilii, a new cyprinid species from the Tigris basin in Iran (Teleostei: Cyprinidae). Vertebrate Zoology, 67(2): 125-132.##Eagderi, S., Mouludi-Saleh, A., Esmaeili, H.R., Sayyadzadeh, G. and Nasri, M. 2022. Freshwater lamprey and fishes of Iran; a revised and updated annotated checklist-2022. Turkish Journal of Zoology, 46(6): 500-522.‌ DOI: 10.55730/1300-0179.3104##Froese, R. and Pauly, D. 2012. FishBase. World Wide Web electronic publication, www. fishbase. org.##Hawkins, D.K. and Quinn, T.P., 1996. Critical swimming velocity and associated morphology of juvenile coastal cutthroat trout (Oncorhynchus clarki clarki), steelhead trout (O. mykiss) and their hybrids. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 53: 1487-1496.##Kiani, F., Keivany, Y. and Paykan-Heyrati, F., 2016. Age and growth of king nase, Condrostoma regium (Cyprinidae), from Bibi-Sayyedan River of Semirom, Isfahan. Iranian Journal of Fisheries Sciences, 15(3): 1214-1223.##Langerhans, R.B., Layman, C.A., Langerhans, A.K. and DeWitt, T.J., 2003. Habitatassociated morphological divergence in two Neotropical fish species. Biological Journal of the Linnean Society, 80: 689-698. Doi: 10.1111/j.1095-8312.2003.00266.x##Langerhans, R.B. and Reznick, D.N., 2010. Ecology and evolution of swimming performance in fishes: predicting evolution with biomechanics. In: (Domenici, P., Kapoor, B.G. (ed) Fish locomotion: an eco-ethological perspective. Science Publishers Inc. First Edition. pp 200-248.##Mouludi-Saleh, A., Eagderi, S., Cicek, E. ## and Sungur, S., 2020. Morphological variation of Transcaucasian chub, Squalius turcicus in southern Caspian Sea basin using geometric morphometric technique. Biologia, 75(10): 1585-1590. Doi: 10.2478/s11756-019-00409-6.##Robalo, J.I., Doadrio, I., Almada, V.C. and Kottelat, M., 2005. Chondrostoma oligolepis, new replacement name for Leuciscus macrolepidotus Steindachner, 1866 (Teleostei: Cyprinidae). Chthyological Exploration of Freshwaters, 16(1): 47-48.##Zelditch, M., 2004. Geometric morphometrics for biologists: a primer. Elsivier Academic Press. New York. 423 P. ##