1401 31 5 133 127

مقاله علمی – پژوهشی:‌ اثرات مخلوط‌‌های پروبیوتیک در جیره‌ غذایی بر عملکرد رشد، شاخص‌‌های خونی، ایمنی و ظرفیت آنتی اکسیدانی ماهی ‌باس دریایی آسیایی جوان (Lates calcarifer) Effects of probiotic mixtures in the diet on growth performance, hematological indices, immunity and antioxidant capacity of Asian sea bass (Lates calcarifer) juveniles 1 1 در مطالعه‌ حاضر اثرات مخلوط‌ پروبیوتیک‌های مختلف بر عملکرد رشد، خون‌شناسی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ماهیان بأس دریایی آسیایی (Lates calcarifer) (30 گرم) انجام شد. در این تحقیق از سه مخلوط باکتریایی جداسازی شده از گونه‌های آبزیان بومی خوزستان و جنوب کشور استفاده شد که شامل: گروه اول شامل سویه‌های مختلف لاکتوباسیلوس پلانتاروم، گروه دوم شامل L. plantarum با مخلوط L. bulgaricus. L. acidophilus و L. rahamnosus و گروه سوم شامل مخلوط باکتری‌های گروه اول و دوم به همراه مخلوط B. cereus و B. thuringiensis می‌باشند که از طریق کواروم سنسینگ[1] در برابر باکتری Vibrio harvei شناسایی و از ماهی باس آسیایی جدا شدند. چهار تیمار با اسپری مخلوط باکتریایی مختلف شامل جیره پایه (جیره 1؛ گروه شاهد) که فقط روی آن سرم فیزیولوژی استریل اسپری شده بود، جیره (2) که روی آن مخلوط باکتری‌های گروه اول اسپری شد، جیره (3) که مخلوط باکتری‌‌های گروه دوم روی آن اسپری شد و جیره (4) که مخلوط همه باکتری‌‌ها روی آن اسپری شد، ساخته شدند. ماهی‌ها با جیره‌‌های آزمایشی چهار بار در روز تا سیر شدن در دمای 5/30 درجه سانتی‌گراد به مدت 100 روز تغذیه شدند. در این مطالعه، ماهی‌هایی که با جیره‌های 2، 3 و 4 تغذیه شدند، عملکرد رشد بیشتری نسبت به شاهد داشتند که با بهبود ضریب تبدیل غذایی همراه بود (05/0p <). شاخص‌‌های خونی و آنتی اکسیدانی در ماهیان تغذیه شده با جیره‌های حاوی مخلوط پروبیوتیک‌ها بهبود یافت. تیمار 4 پروتئین تام پلاسما و آلبومین بیشتری نسبت به سایر تیمارها داشت. در مجموع، استفاده از مخلوطی از پروبیوتیک‌های مختلف باعث افزایش رشد در ماهی بأس دریایی آسیایی شد که با بهبود شاخص‌های سلامتی در این گونه همراه بود.   [1] Quorum sensing 2 In the present study, the effects of different probiotics mixtures on growth performance, hematology and antioxidant capacity of Asian seabass (Lates calcarifer) juveniles (30 g). In this study, three bacterial mixtures were used that were isolated from the native aquatic species of Khuzestan and the South of the country, which include: the first group includes different strains of Lactobacillus plantarum, the second group includes L. plantarum with a mixture of L. bulgaricus, L. acidophilus and L. rahamnosus and the third group includes the mixture of bacteria of the first and second groups along with the mixture of Bacillus cereus and B. thuringiensis, which were identified through their quorum quenching features and isolated from Asian sea bass. Four treatments were designed by spraying various bacterial mixture on a basal diet, which included diet (1, control group) on which only sterile physiological serum was sprayed on the diet, diet (2) on which the bacterial mixture of the first group was sprayed on the diet, diet (3) on which the mixture of bacteria of the second group was sprayed and diet (4) which was the mixture of all bacteria was sprayed on it and fed to the fish. The fish was fed with the experimental diets four times a day up to satiation at 30.5 °C for 100 days. In this study, the fish that was fed with 2, 3 and 4 diets had a higher growth performance than the control (p < 0.05), which was associated with an improvement in the food conversion ratio. Blood and antioxidant indices were improved in the fish fed with diets containing probiotics mixture. Treatment 4 had more total plasma protein and albumin than other treatments. In conclusion, the use of a mixture of different probiotics increased growth in Asian seabass that associated with improved health indices in this species. 1 12 2022/10/13 1401/7/21 2022/12/31 1401/10/10 منصور طرفی موزان زاده Mansour Torfi Mozanzadeh پژوهشکده آبزی پروری آبهای جنوب کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Iran mnasour.torfi@gmail.com تکاور محمدیان Takavar Mohammadian گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Iran t.mohammadian@scu.ac.ir مینا آهنگر زاده Mina Ahangarzadeh پژوهشکده آبزی پروری آبهای جنوب کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Iran m.ahangarzadeh@yahoo.com حسین هوشمند Hosein Houshmand پژوهشکده آبزی پروری آبهای جنوب کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Iran houshmand.hoisein@gmail.com ابولفضل سپهداری Abolfazl Sepahdari مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Iran Sepahdari.Abolfazl@gmail.com مجتبی ذبایح نجف آبادی Mojtaba Najafabadi پژوهشکده آبزی پروری آبهای جنوب کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Iran zabayeh2005@gmail.com رحیم اصولی Rahim Oosooli پژوهشکده آبزی پروری آبهای جنوب کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Iran rahimoosooli@gmail.com حمید سقاوی Hamid Saghavi پژوهشکده آبزی پروری آبهای جنوب کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Iran monem.J@gmail.com جواد منعم Javad Monem پژوهشکده آبزی پروری آبهای جنوب کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Iran saghavih@gmail.com شاپور مهرجویان Shapoor Mehrjooyan پژوهشکده آبزی پروری آبهای جنوب کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Iran shapoormehrjoo@gmail.com محمود حافظیه Mahmoud Hafezieh مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Iran jhafezieh@yahoo.com مریم میربخش Maryam Mirbakhsh مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Iran mirbakhsh.M@gmail.com الهام اسروش Elham Osroush گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Iran Osroush.vet90@gmail.com مصیب سیدی Mosayeb Seyedi گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Iran seyedi.mosayeb@gmail.com Probiotic Marine fish Food conversion ratio hemoglobin superoxide dismutase پروبیوتیک ماهیان دریایی ضریب تبدیل غذایی هموگلوبین سوپر اکسید دیسموتاز ##اژدهاکش پور، اشکان.، پیغان، رحیم، آهنگر زاده، مینا.، محسنی نژاد، لفته (1397) بررسی نقش باکتری ویبریو هاروی در بروز بیماری ویبریوزیس ماهی باس دریایی آسیایی ((Lates calcarifer. دوفصل نامه ماهیان دریایی، 3، 27-33.##محمدیان، ت.، قربانپور، م.، علیشاهی، م.، تابنده، م.، غریبی، د. 1393. جداسازی و شناسایی بیوشیمیایی لاکتوباسیل های با توان پروبیوتیکی از روده ماهی شیربت. دامپزشکی ایران. دوره 10. شماره 2. (97-88).##Adorian, T.J., Jamali, H., Farsani, H.G., Darvishi, P., Hasanpour, S., Bagheri, T. and Roozbehfar, R., 2019. Effects of probiotic Bacteria Bacillus on growth performance, digestive enzyme activity, and hematological parameters of Asian sea bass, Lates calcarifer (Bloch). Probiotics and Antimicrobial Proteins 11, 248–255. ##Aebi, H., 1974. Catalase. In: Bergmeyer, H.V. (Ed.), Methods in Enzymatic Analysis. Vol.2. Academic Press Inc, New York, NY, pp. 674–684.##Blaxhall, P.C. and Daisley, K.W., 1973. Routine hematological methods for use fish with blood. Journal of Fish Biology, 5, 771–781.##Chu, W., Zhou, S., Zhu W. and Zhuang., X. 2014. Quorum quenching bacteria Bacillus sp. QSI-1 protect zebrafish (Danio rerio) from Aeromonas hydrophila infection. Scientific Reports 4: 5446.##Dacie, J.V. and Lewis, S.M., 2001. Practical Hematology. 9th ed. Churchill Livingstone, London.##Dawood, M.A.O., Moustafa, E.M., Elbialy, Z.I., Farrag, F., Lolo, E.E.E., Abdel-Daim, H.A., Abdel-Daim, M.M. and Van Doan, H. 2020. Lactobacillus plantarum L-137 and/or beta-glucan impacted the histopathological, antioxidant, immune-related genes and resistance of Nile tilapia (Oreochromis niloticus) against Aeromonas hydrophila. Research in Veterinary Science,130, 212–221.##Ellis, A.E., 1990. Serum antiproteases in fish and lysozyme assays. In: Stolen, J.S., Fletcher, T.C., Anderson, D.P., Roberson, B.S., Van Muiswinkel, W.B. (Eds.), Techniques in Fish Immunology. SOS Publications, Fair Haven, NJ, pp. 95–103.##Ellman, G.L. 1959. Tissue sulfhydryl groups. Archives of Biochemistry and Biophysics, 82, 70-77. doi:10.1016/0003-9861(59)90090-6##Gasser, M. Zingg, W. Cassini, A. and Kronenberg, A., 2019. Attributable deaths and disability-adjusted life-years caused by infections with antibiotic-resistant bacteria in Switzerland, Lancet Infect. Dis. 19, 17–18.##Ghanei-Motlagh, R., Mohammadian, T., Gharibi, D., Menanteau-Ledouble, S., Mahmoudi, E., Khosravi, M., Zarea, M. and El-Matbouli, M., 2019. Quorum Quenching Properties and Probiotic Potentials of Intestinal Associated Bacteria in Asian Sea Bass Lates calcarifer. Marine Drugs 18, 23; doi:10.3390/md18010023##Ghanei-Motlagh, R., Mohammadian, T., Gharibi, D., Khosravi, M., Mahmoudi, E., Zarea, M., El-Matbouli, M. and Menanteau-Ledouble, S. 2020. Quorum quenching probiotics modulated digestive enzymes activity, growth performance, gut microflora, haemato-biochemical parameters and resistance against Vibrio harveyi in Asian seabass (Lates calcarifer). Aquaculture 531, 735874.##Kesselring, J.C., Gruber, C., Standen, B. and Wein, S. 2017. Continuous and pulse-feeding application of multispecies probiotic bacteria in whiteleg shrimp, Litopenaeus vannamei. Journal of World Aquaculture Society, 50, 123-1132.##Kong, Y., Li, M., Chu, G., Liu, H., Shan, X., Wang, G. and Han, G. 2021. The positive effects of single or conjoint administration of lactic acid bacteria on Channa argus: Digestive enzyme activity, antioxidant capacity, intestinal microbiota and morphology. Aquaculture, 531, 735852.##Kono, Y. 1978. Generation of superoxide radical during oxidation of hydroxylamine and an assay for superoxide dismutase. Archive in Biochemistry and Biophysics, 186,189–195.##Hoseinifar, S.H., Dadar, M. and Ringø, E., 2017. Modulation of nutrient digestibility and digestive enzyme activities in aquatic animals: the functional feed additives scenario. Aquaculture research, 48, 3987-4000.##Hoseinifar SH, Sun Y, Wang A, Zhou Z. 2018. Probiotics as means of diseases control in aquaculture, A Review of current knowledge and future perspectives. Frontiers in Microbiology, 9:2429.##Leiro, J., Arranz, J.A., Iglesias, R., Ubeira, F.M. and SanMartın, M.L. 2004. Effects of the histiophagous ciliate Philasterides dicentrarchi on turbot phagocyte responses. Fish and shellfish immunology, 17, 27-39.##Liu, W., Yang, Y., Zhang, J., Gatlin, D.M., Ringø, E. and Zhou, Z. 2014. Effects of dietary microencapsulated sodium butyrate on growth, intestinal mucosal morphology, immune response and adhesive bacteria in juvenile common carp (Cyprinus carpio) pre-fed with or without oxidised oil. British Journal of Nutrition, 112, 15–29. ##Mohammadian, T., Alishahi, M., Tabandeh, M.R., Ghorbanpoor, M., Gharibi, D., 2018. Changes in immunity, expression of some immune-related genes of Shabot fish, Tor grypus, following experimental infection with Aeromonas hydrophila: Effects of autochthonous probiotics. Probiotic. Antimicrob. Protein. 10, 616–628. https://doi.org/10.1007/s12602-017-9373-8##Mozanzadeh, M.T., Safari, O., Oosooli, R., Mehrjooyan, S., Najafabadi, M.Z., Hoseini, S.J., Saghavi, H. and Monem, J. 2021. The effect of salinity on growth performance, digestive and antioxidant enzymes, humoral immunity and stress indices in two euryhaline fish species: yellowfin seabream (Acanthopagrus latus) and Asian seabass (Lates calcarifer). Aquaculture, 534, 736329.##Montalban-Arques, A., De Schryver, P., Bossier, P., Gorkiewicz, G., Mulero, V., Gatlin, D.M.I. and Galindo-Villegas, J. 2015. Selective Manipulation of the Gut Microbiota Improves Immune Status in Vertebrates. Frontiers in Immunology, 6, 512. ##Planas M., Vazquez J.A., Marques J., Peres-Lomba R., Gonzalez M. P. and Murado M., 2004. Enhancement of rotifer (Brachionus plicatilis) growth by using terrestrial lactic acid bacteria. Aquaculture 240, 313-329.##Salinas I, Abelli L, Bertoni F, Picchietti S, Roque A, Furones D, Cuesta, A, Meseguer, J. and Esteban, M.A., 2008. Monospecies and multispecies probiotic formulations produce different systemic and local immunostimulatory effects in the gilthead seabream (Sparus aurata L.). Fish and Shellfish Immunology, 25:114–23. doi: 10.1016/j.fsi.2008.03.011##Secombes CJ. 1990. Isolation of salmonid macrophages and analysis of their killing activity. Tech Fish Immunology, 1:137–154.##Simon R, Docando F, Nuñez-Ortiz N, Tafalla C and D´ıaz-Rosales P 2021. Mechanisms Used by Probiotics to Confer Pathogen Resistance to Teleost Fish. Frontiers in Immunology, 12:653025. doi: 10.3389/fimmu.2021.653025.##Tachibana, L., SilveiraTelli, G., de Carla Dias, D., SampaioGonçalves, G., MassatoshiIshikawa, C., BertoncelloCavalcante, R., Miyoko Natori, M., BenHamed, S. and Ranzani-Paiva, M.J.T. 2020. Effect of feeding strategy of probiotic Enterococcus faecium on growth performance, hematologic, biochemical parameters and non-specific immune response of Nile tilapia. Aquaculture Reports 16, 100277.##Van Doan, H., Hoseinifar, S.H., Khanongnuch, C., Kanpiengjai, A., Unban, K. and Srichaiyo 2018. S. Host-associated probiotics boosted mucosal and serum immunity, disease resistance and growth performance of Nile tilapia (Oreochromis niloticus). Aquaculture, 491, 94-100.##Vine, N. G., Leukes, W.D., Kaiser, H., Daya, S., Baxter, J. and Hecht, T., 2004. Competition for attachment of aquaculrue candidate probiotic and pathogenic bacaetia on fish interstinal mucus. Journal of fish disease 27, 319-326.##Tinh, NTN., Yen, VHN., Dierckens, K., Sorgeloos, P., Bossier, P. 2008. An acyl homoserine lactone-degrading microbial community improves the survival of first-feeding turbot larvae (Scophthalmus maximus L.), Aquaculture, 285, 56-62.##Wang, J., Zhu, Z., Tian, S., Fu, H., Leng, X. and Chen, L. 2021. Dietary Lactobacillus casei K17 Improves Lipid Metabolism, Antioxidant Response, and Fillet Quality of Micropterus salmoides. Animals, 11, 2564. https://doi.org/10.3390/ani11092564##Wuertz, S., Schroeder, A. and Wanka, K.M. 2021. Probiotics in Fish Nutrition—Long-Standing Household Remedy or Native Nutraceuticals? Water 13, 1348. https://doi.org/10.3390/w13101348##Zhou, S., Zhang, A., Yin, H. and Chu, W. 2016. Bacillus sp. QSI-1 Modulate Quorum Sensing Signals Reduce Aeromonas hydrophila Level and Alter Gut Microbial Community Structure in Fish. Frontiers in Cell Infection and Microbiology, 6: 184. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ تأثیر هورمون 17 آلفا - متیل تستوسترون بر روند تولید مولد نر تغییر جنسیت یافته از تخم قزل‌آلای رنگین‌کمان بومی و تخم‌‌های چشم‌زده وارداتی Effect of 17-alpha-methyltestosterone on neomale broodstock production process from native and imported hatched rainbow trout eggs 1 1 تولید قزل‌آلای رنگین‌کمان تک‌جنس تمام‌ماده از طریق تولید مولدین نر تغییر جنسیت یافته با روش هورمون‌‌تراپی دارای مزایای متعددی بوده و تأخیر در بومی‌‌سازی این فناوری در سال‌‌های قبل منجر به وابستگی کشور به واردات تخم چشم‌زده شده است. در این تحقیق، به‌منظور امکان استفاده از ذخایر ماهیان وارداتی جهت مولدسازی و نیز غلظت مناسب هورمون‌‌تراپی با استفاده از هورمون 17 آلفا-متیل تستوسترون، بچه‌‌ماهیان قزل‌‌آلای رنگین‌کمان بومی و بچه‌‌ماهیان حاصل از تخم تمام ماده وارداتی با غذای حاوی 3 میلی‌‌گرم هورمون در کیلوگرم غذا به مدت 70 روز تغذیه گردید. یافته‌‌ها حاکی از تغییر جنسیت تمام ماهیان معمولی (بومی) به نر تغییر جنسیت یافته و قابلیت تولید اسپرم ماده زاد صرفاً به‌وسیله نیمی از مولدین (نر XX) بود. نتایج هورمون درمانی ماهیان تولیدی از تخم‌‌های وارداتی تمام ماده، تولید 57 درصد ماهیان نر و 43 درصد ماهیان ماده بود. ماهیان نر در سن 22 ماهگی، مولد نر تغییر جنسیت یافته با قابلیت تولید اسپرم و لقاح تخم بودند. ولی ماهیان ماده دارای تخمدان توسعه نیافته و کوچک بودند. این تحقیق ضمن تولید غیر مستقیم ماهی تمام ماده، می‌‌تواند استفاده از پتانسیل ژنتیکی ماهیان حاصل از تخم‌های تمام‌ماده تک‌جنس وارداتی را از طریق تغییر جنسیت و آمیزش با ماهیان بومی تسهیل نماید و سبب افزایش تنوع ژنتیکی ذخایر ماهیان بومی در ایجاد جمعیت پایه در برنامه اصلاح‌‌نژاد و مزارع ماهیان سردابی گردد. 2 The production of all-female monosex rainbow trout through the production of sex reversed male breeders by hormone therapy has several advantages, and in previous years, delays in the localization of this technology has led to the country's dependence on imported eyed eggs. In this research, the native rainbow trout fry and the fry from all-female imported eggs were fed with a diet containing 3 mg/kg of the hormone for 70 days in order to make it possible to use the imported fish stocks for breeding and also the appropriate concentration of hormone therapy using 17 alpha-methyl testosterone. The results showed that all native fish were sex reversed to male and half of the breeders (XX male) were able to produce the gynogene sperm, exclusively. The results of hormone therapy of fish produced from the imported all-female eggs were about 57% male and 43% female. The male fish at age 22 months were neomale (sex reversed male) and capable of producing sperm and fertilizing eggs but female fish had undeveloped and small ovaries. In addition to the indirect production of all-female fish, this study can facilitate the use of the genetic potential of the fish from imported monosex all-female eggs through sex reversing and mate with native fish stocks and increase the genetic diversity of progenies of native fish stocks that be used in base population production in breeding programs and cold-water fish farms. 13 26 2022/10/132022/01/10 1400/10/20 2022/12/312022/12/31 1401/10/10 ابوالحسن راستیان نسب Abulhassan Rastiannasab مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردابی شهید مطهری یاسوج، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران Iran a.rastian@areeo.ac.ir Sex reversed male 17 alpha-methyl testosterone Rainbow trout Induced breeding Imported egg نر تغییر جنسیت یافته 17 آلفا - متیل تستوسترون قزل‌آلای رنگین‌کمان مولدسازی تخم وارداتی ##جوهری، س. ع.، کلباسی، م.، ویلکی، ا.س. و طلا. م.، 1382. مقایسه خصوصیات و قابلیت لقاح اسپرم در ماهیان نر تغییر جنسیت یافته و مولدان معمولی قزل آلای رنگین کمان. مجله علوم دریایی ایران،2(4): 27-37.##راستیان نسب، ا.، شریفیان، م.، گندمکار، ح.، نظری، س.، مرادیان، س.ح.، مهدوی، ج.، فلاحت، ع.، حسینی، س. ع. و کاظمی، ا.، 1396. بررسی کروموزمی و وضعیت پلوییدی ماهیان قزل آلای رنگین کمان حاصله از تخم‌‌های چشم زده وارداتی. گزارش نهایی طرح پژوهشی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردابی شهید مطهری یاسوج، 37 صفحه.##راستیان نسب، ا.، گندمکار، ح.، فلاحت ناصراباد، ع.، حسینی، س. و مهدوی، ج.، 1399. تأثیر بهگزینی انفرادی بر بهبود ضریب تبدیل غذایی نسل اول (F1) ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). مجله علمی شیلات ایران، 29(5): 1-11.##سازمان شیلات ایران، 1398. سالنامه آماری سازمان شیلات ایران، دفتر برنامه ریزی، گروه آمار و مطالعات توسعه شیلاتی، تهران، 29 صفحه.##عبدالحی، ح. ع.، حسین زاده، ه.، شریفیان، م.، افراسیابی، م.، بیگی کلشتری، ع.، رجبی، ن.، اکبرنژاد، م.، میرزایی، ک. و کیانی، ب.، 1396. مقایسه شاخص‌های رشد ماهی کپور معمولی وارداتی از کشور چین با ماهی کپور معمولی استان خوزستان– اهواز، گزارش نهایی طرح پژوهشی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، 98 صفحه.##فراهانی، ر.، غلامرضا شیرازی، ج.، خوشخو، ژ.، عظیم یاسک شهر، م.، اسدی، ه. و صیدی، د.، 1394. راهنمای پرورش قزل الا. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، معاونت ترویج، نشر آموزش کشاورزی، کرج، 187 صفحه.##گرجی پور، ع.، کمائی، ک.، باشتی، ط.، ضرغام، د.، گندمکار، ح.، حسینی، ا.، مهدوی، ج.، شفاهی پور، ا. و طاهری میرقائد، ع.، 1388. مقایسه رشد و بازماندگی بچه ماهیان حاصل از تخم‌های چشم زده وارداتی و داخلی قزل الای رنگین کمان. گزارش نهایی طرح پژوهشی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، 40 صفحه.##مهدوی، م.، مجازی امیری، ب. و صیاد بورانی، م.، 1391. مقایسه درصد تفریخ، بازماندگی و رشد لاروهای ماهی قزل آلای رنگین کمان حاصله از تخم‌های چشم زده وارداتی و داخلی. مجله توسعه آبزی پروری، 7(1): 87- 94.##Aas, G.H., Refstie, T. and Gjerde, B., 1991. Evaluation of milt quality of Atlantic salmon. Aquaculture, 95: 125-132. Doi: 10.1016/0044-8486(91)90079.##Alavi, S.M.H., Cosson, J. and Kazemi, R., 2006. Semen characteristics in Acipencer persicus in relation to sequential stripping. Journal of Applied Ichthyology, 22: 400-405. Doi: 10.1111/j.1439-0426.2007.00994.## ##Atar, H., Bekcan, S. and Dogankaya, L., 2009. Effects of different hormone on sex reversal of rainbow trout and production of all- female population. Journal of Biotechnology and Biotechnological equipment, 23(4):1509-1514. Doi: 10.2478/V10133-009-0002.##Beirao, O., Boulais, M., Gallego, V., Justine K. and Peixoto, S., 2019. Sperm handling in aquatic animals for artificial reproduction. Journal of Theriogenology, 133:161-178. Doi: 10.1016.2019.05.004##Bromage N.R. and Cumaranataunga R., 1988. Egg production in the rainbow trout (Recent advances in aquaculture). Blackwell Science, Oxford, , UK. pp 63-139.##Brykov, V.A., Kukhlevsky, A.D., Shevlyakov, E.A., Kinas, N.M. and Zavarina, L.O., 2008. Sex ratio control in pink salmon (O. gorbuscha) and chum salmon (O. keta) populations: the possible causes and mechanisms of changes in the sex ratio. Russian Journal of Genetics, 44: 786–792.## Doi: 10.1134/S1022795408070053.##Dunham, R.A., 2004. Aquaculture Fisheries Biotechnology: Genetic Approaches. CABI Publishing, Massachusetts, 372 p.##Fraslin,C., Phocas, F., Bestin, A. and Charles, M., 2020. Genetic determinism of spontaneous masculinisation in XX female rainbow trout: new insights using medium throughput genotyping and whole genome sequencing. Journal of Scientific Reports, 10: 1-13. Doi: 10.1038/s41598-020-74757-8.##Geffen, A.J. and Evans, J.P., 2000. Sperm traits and fertilization success of male and sex-reversed female rainbow trout. Aquaculture, 182(1): 61-72. Doi: 10.1016/S0044-8486(99)00248-3.##Gilk, S.E., Templin, W.D., Molyneaux, D.B., Hamazaki, T. and Pawluk, J.A., 2005. Characteristics of fall chum salmon (Oncorhynchus keta) in the Kuskokwim River drainage. Alaska Department of Fish and Game, Fishery Data Series Report No. 05-56, 58 P.##Johnstone, R., Simpson, T.H. and Walker, A.F., 1979. Sex reversal in salmonid culture. Part III. The production and performance of all-female populations of brook trout. Aquaculture, 18: 241-252. Doi: 10.1016/0044-8486(79)90015-2.##Kuzminski, H. and Dobosz, S., 2010. Effect of sex reversal in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss Walbaum) using 17_-methyltestosterone and 11_-hydroxyandrostenedione. Archives of Polish Fisheries, 18: 45-49. Doi: 10.2478/v10086-010-0005-0##Mambrini, M., Medale, F., Sanchez, M.P., Recalde, B., Chevassus, B., Labbe, L., Quillet, E. and Boujard, T., 2004. Selection for growth in brown trout increases feed intake capacity without affecting maintenance and growth requirements. Journal of Animal Science, 82: 2865-2875.##Ogata, H., Oku, H. and Murai, T., 2002. Growth performance and macronutrient retention of offspring from wild and selected red sea bream (Pagrus major). Aquaculture, 206: 279-287. Doi: 10.1016/S0044-8486(01)00681-0##Rastiannasab, A., Ghaedi, A.R., Gandomkar, H., Nazari, S. and Hosseini, S.A., 2015. Comparision of some biological parameter and chromosomal number of reared fish from native (IRAN) and imported (ORIGIONALLY: FRENCH) rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) eyed eggs. Paper presented at the international symposium on Middle East and Central Asia Aquaculture, December 14-16, 2015, Olympic Hotel, Tehran, Iran.##Razmi, K., Naji, T., Alizadeh, M. and Hoseinzadeh Sahafi, H., 2011. Hormonal sex reversal of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) by ethynylestradiol-17α (EE2). Iranian Journal of Fisheries Sciences, 10(2): 304-315. Doi: 20.1001.1.15622916.2011.10.2.12.3.##Weber, M., Timothy, D., Richard, l. and Schneider, P., 2020. Sex reversal of female rainbow trout by immersion in 17α-methyltestosterone. Aquaculture, 528: 735-743. Doi:10.1016.2020.735535. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی پراکنش باکتری‌های شاخص در سرشاخه‌های رودخانه قشلاق و گاوه رود سد ژاوه استان کردستان Evaluation of indicator bacteria distribution in the headwaters of the Qeshlaq and Gawh Roud rivers of the Javah dam in Kurdistan Province 1 1 ارزیابی شاخص‌‌های میکروبی منابع آبی نظیر رودخانه‌‌ها، دریاها و سدها از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا میکروارگانیسم‌های مذکور باعث تغییر آب از نظر کیفی و بهداشتی می‌شوند و از سویی، بر تغییرات کمی و کیفی سایر موجودات تاثیرگذارند. در این مطالعه، جمعیت باکتری‌های شاخص شامل باکتری‌های هتروتروف، کلی‌‌فرم‌‌ها و کلی‌‌فرم‌‌های مدفوعی در سرشاخه‌های قشلاق و گاوه رود سد ژاوه استان کردستان مورد بررسی قرار گرفت. ایستگاه‌های مورد بررسی شامل بالادست قشلاق، شاخه قشلاق رود 1، شاخه قشلاق رود 2، شاخه گاوه رود و شاخه سیروان بود. نتایج نشان داد که میانگین و انحراف معیار باکتری‌های هتروتروف یا شمارش کلی باکتری‌ها در فصول پاییز 1399، زمستان 1399، بهار 1400 و تابستان 1400 در ایستگاه‌های پنج گانه به‌ترتیب 22/0±30/7، 63/0±54/6، 67/0±08/7، 32/0±58/7 واحد تشکیل کلنی در 100 میلی‌لیتر، شمارش کلی فرم‌ها به‌ترتیب 07/1±11/4، 27/1±61/3، 55/0±48/4 و 22/1±23/5 واحد تشکیل کلنی در 100 میلی‌لیتر و شمارش کلی‌‌فرم های مدفوعی به‌ترتیب 07/1±84/2، 79/0±042/3، 18/1±86/2 و 98/1±44/3 واحد تشکیل کلنی در 100 میلی‌لیتر بود. آلودگی رودخانه خارج از دامنه استاندارد بوده که علت آن نیز ورود فاضلاب‌های روستایی ناشی از مزارع کشاورزی و ورود پساب از مناطق کشاورزی است. در این تحقیق، بیشترین منبع آلوده‌کننده رودخانه قشلاق و گاوه رود، به دلیل بهینه نبودن سیستم تصفیه خانه شهرستان سنندج بوده است ولی نمی توان سایر منابع آلاینده نظیر فاضلاب ناشی از انواع دام‌ها، انواع سموم و کودهای حاصل از فعالیت های کشاورزی، شستشوی و فرسایش خاک و ... را نیز نادیده گرفت. یکی از روش‌های پیشنهادی جهت کاهش میزان باکتری‌های شاخص در رودخانه قشلاق، بهینه‌سازی فرآیند تصفیه‌خانه فاضلاب و تکمیل فرآیند ساخت و تجهیز آن است. 2 Evaluation of microbial indicators of water resources such as rivers, seas, and dams is important because these microorganisms can change the quality and sanitary of water and also affect the quantitative and qualitative changes of other organisms. In this study, the distribution of indicator bacteria including heterotrophic bacteria, coliforms, and fecal coliforms was investigated in the headwaters of the Qeshlaq and Gawh Roud rivers of the Javah dam in Kurdistan Province. The investigated stations include upstream of the Qeshlaq, Qeshlaq river branch 1, Qeshlaq river branch 2, Gaveh Roud branch, and Sirvan branch. The results showed that the mean and standard deviation of the heterotrophic bacteria in autumn 2020, winter 2021, spring 2021, and summer 2021 in five stations were 7.300±0.22, 6.54±0.63, 7.08±0.67, 7.58±0.32 CFU/100 mL, respectively, the coliform count was 4.11±1.07, 3.61±1.27, 4.48±0.55, 5.23±1.22 CFU/100 mL, respectively, and the counting fecal coliforms count was 2.84±1.07, 3.042±0.79, 2.86±1.18, 3.44±1.98 CFU/100 mL, respectively. The pollution of the river exceeded the standard range, which is caused by the inflow of rural sewage from agricultural fields and the inflow of sewage from agricultural areas. In this research, the most polluting resources of the Qeshlaq and Gaveh Roud rivers were the untreated sewage of Sanandaj city, but other contamination resources such as sewage from livestock, various poisons, and fertilizers resulting from the agricultural activities, washing, and soil erosion cannot be ignored. One of the suggested solutions to reduce the number of indicator bacteria from the Qeshlaq river is optimizing the sewage treatment plant process and completing its construction and equipment. 27 37 2022/10/132022/01/102022/08/9 1401/5/18 2022/12/312022/12/312022/12/31 1401/10/10 رضا صفری reza safari موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran safari1353@gmail.com زهرا یعقوب زاده zahra yaghoubzadeh موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran za_yaghoub@yahoo.com Indicator bacteria Qeshlaq and Gaveh Roud rivers Javah dam Kurdistan Province باکتری‌های شاخص رودخانه‌‌های قشلاق و گاوه رود سد ژاوه استان کردستان ##دانیالی، س. ر، محمدی ایدغمیش، ف. ابوالحسنی، ع. 1389. عوامل مؤثر بر تغییرات کیفی آب دریاچه سد خمیران. چهارمین همایش و نمایشگاه تخصصی مهندسی محیط زیست تهران. https://civilica.com/doc/93403##شرکت خدمات مهندسی برق مشانیر . 1397. مطالعه پالایش کیفی سد ژاوه. گزارش شرکت خدمات مهندسی برق مشانیر، 92 ص.##غیورکاظمی، م. و پیاده، ف. 1391. تشخیص و معرفی پاتوژن های موجود در مخازن آب سدها. ششمین همایش ملی مهندسی محیط زیست. دانشگاه تهران، دانشکده محیط زیست، صفحه 49.##نصراله زاده ساروی، ح.، پورنگ، ن.، صفری، ر.، نادری م.، واحدی ، ف.، نصراله تبار، ع.، مخلوق، آ.، کیهان ثانی، ع.، رضائی، م.، دریانبرد، غ.، فیروزکندیان، ش.، فاضل، ع.، داودی ، ا.، احمدنژاد، ا.، حسن نیاکلاگر، ح.، آذینی، م.ر.، بینائی، م. و یونسی پور ح. 1401. بررسی پارامترهای کیفی آب و رسوبات سرشاخه های قشلاق و گاوه رود (سنندج-کردستان) و نقش آن در پیش بینی پدیده تغذیه گرایی سد ژاوه. گزارش نهایی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. 75 صفحه.##نصیری، ر.، 1388. آموزش گام به گام SPSSنسخه 17. مرکز فرهنگی نشر گستر، تهران، 344 ص.##وجودی یزدی، ز.، کته شمشیری، ت. و محمد خانی، ع. 1384. بررسی کیفیت باکتریولوژیکی و فیزیولوژیکی و فیزیکوشیمیایی آب ورودی و خروجی سد طرق مشهد در سال 84-1383. هشتمین همایش ملی بهداشت محیط تهران. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران. صفحه 67. ##یعقوب زاده، ز.، رامین، م.، نصراله زاده ساروی، ح.، پورغلام، ر.، مخلوق، آ.، صفری، ر.، قیاسی،م.، بهروزی، ش.، مقیم، م.، رمضانی، ح.، قانعی، م.، ابراهیم زاده، م. و عرب احمدی، ع.ا. 1394. بررسی کمی وکیفی اندیکاتورهای میکروبی دریاچه پشت سد شهید رجایی استان مازندران (ساری). گزارش نهایی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. 47 صفحه.## یعقوب زاده، ز.، نگارستان، ح.، رامین، م.، نصراله زاده ساروی، ح.،سعیدی،ع.ا.، زاهدی، آ.، حبیبی، ف. و محمودی، ح.ر. 1393. بررسی میکروب‌های اندیکاتور و تخم نماتود در آب‌های سطحی، زیرزمینی و پساب حوضه سد منگل (استان مازندران). گزارش نهایی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. 47 صفحه.##Aenab, A.M. and Singh, S. K., 2015. Critical Assessment of River Water Quality and Wastewater Treatment Plant (WWTP). International Journal of Advanced Research, 3(1): 405-411.##Agarwal, A. K. and Govind, S. R., 2010. Physico-Chemical and Microbiological Study of Tehri Dam eservoir, Garhwal Himalaya, India. Journal of American Science, 6(6): 65-71.##Akbar, S., Nazir, A. and Shah, S.A., 2022. Analysis of Physico-Chemical and Microbiological Parameters of Rawal and Khanpur Dams. Int. J. Sci. Res. in Chemical Sciences Vol, 9(2).##Alonso, J. L. Amoros, I. Chong, S. Garelich. 1996. Quantitative determination of Escerichia coli in water using CHROMagar E.coli. Journal of Microbiolgical Methods, 25, 309-315.##DOI:org/10.1016/0167-7012(96)00002-4##Alonso, J. L. Soriano, A. Carbajo, O. Amoros, I. 1999. Comparison and Recovery of Escherichia coli and Thermotolerant Coliforms in Water with a Chromogenic Medium Incubated at 41 and 44.5°C. Applied and Environmental Microbiology, 65(8): 3746–3749.## DOI: org/10.1128/AEM.65.8.3746-3749.1999##Aminirad, H. Abessi, O. Golbabaei Kootenaei, F. Mirrezaei, M.A. Taghizade Firozjaee,T. Saeidi, P. Darvishi,G. 2021. Investigation of self-purification capacity and water quality of Haraz river during dry and wet season .Water and Wastewater, 8 (1) DOI: 10.22126/ARWW.2021.6175.1201##APHA (American Public Health Association), 2017. Standard method for examination of water and wastewater. American public health association publisher, 18thedition, Washington, USA.1113P.##Augustyn, L. Babula, A. Joniec, J. Stanek-Tarkowska, S. Hajduk, E. Kaniuczak, J. 2016. Microbiological Indicators of the Quality of River Water, Used for DrinkingWater Supply. Pol. J. Environ. Stud, 25(2): 511-519. DOI:.org/10.15244/pjoes/60899##Elahcene, O., El-Azim, A. and Aidoud, A., 2019. Physico-chemical and bacteriological analysis of water quality in different types of water from the Ain Zada Dam of Bordj Bou Arreridj (Algeria). Egyptian Journal of Aquatic Biology and Fisheries, 23(3), pp.423-439.##Helmer, R. and Ivanildo, H. 1997. Water Pollution Control - A Guide to the Use of Water Quality Management Principles. World Health Organization E & FN Spon, pp 459.##Iliev, I., Kostadinova, S., Marhova, M., Hubenova, T. and Zaikov, A., 2015. Microbial status of dospat dam lake, bulgaria. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 21(1): 33-39.##Mushi, D. Kebede, G. Linke. R.B. Lakew, A. Hayes, D.S. Graf, W. Farnleitner, A.H. 2021. Microbial fecal pollution of river water in a watershed of tropical Ethiopian highlands is driven by diffuse pollution sources. Journal of Water and Health, 19(4): 575.##Nguyen, H.T.M. 2018. Fecal indicator bacteria and organic carbon in the Red River, Viet Nam : measurements and modeling. Vietnamese Academy of Science and Technology, Doctoral Thesis, pp, 198.##Owili, M.A. 2003. Assesment of Impact of Sewage Effluents on Coastal Water Quality in Hafnarfjordur, Iceland. UNU-Fisheries Training Programme. Final Report, pp,39##Safari and Yaghoubzadeh,. 2013. Bacterial Bioindicators in Shirood River in Mazandaran Province. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences, 23(98): 289-299.##Shornikova, E. Arslanova, M. 2020. The experience of application of microbiological indicators in monitoring procedures of aquatic ecosystems in the Middle Ob basin. E3S Web of Conferences, 210. DOI: org/10.1051/e3sconf/202021007013.##Uyttendaele, M. Jaykus, L.A. Amoah, P. Chiodini, A. and et al. 2015. Microbial Hazards in Irrigation Water: Standards, Norms, and Testing to Manage Use of Water in Fresh Produce Primary Production. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety 14(4): 336-355.## DOI:.org/10.1111/1541-4337.12133 ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ بررسی عادت غذایی فصلی بچه ماهیان سفید (Rutilus frisii Nordmann, 1840) انگشت‌‌قد در آبهای دریایی استان گیلان Study of seasonal feeding habit in kutum (Rutilus frisii Nordmann, 1840) fingerling in seawaters of Guilan Province 1 1 هر ساله حدود 30 گونه ماهی اقتصادی در آبهای دریایی استان گیلان صید می‌‌شوند که مهم‌‌ترین آنها ماهی سفید (Rutilus frisii) است. این بررسی با هدف تعیین شاخص‌‌های غذایی، طیف غذایی و طعمه‌‌های غالب بچه ماهی سفید در قالب پروژه بررسی عادات غذایی ماهیان سفید و کفال ماهیان در سواحل گیلان صورت گرفت. نمونه‌‌برداری ماهیان با پره با چشمه 6 میلی‌‌متر از زمستان 1399 لغایت پاییز 1400 در سواحل تالش، انزلی، کیاشهر و چابکسر صورت گرفت. نتایج بررسی بر بچه ماهیان سفید دارای وزن بدن 5/14-31/0 (8/2±64/3) گرم، طول کل 120-3/34 (0/19±3/68) میلی‌‌متر و سن +0 الی +1 سال نشان داد، میانگین طول نسبی روده برابر 16/1-59/0 (10/0±78/0) است. شاخص تهی‌‌بودن روده در فصول بهار تا زمستان و کل سال به‌‌ترتیب 0، 0، 5، 0 و 1 درصد و میانگین شدت تغذیه در فصول بهار تا زمستان و کل سال به‌‌ترتیب 267±372، 151±360، 173±230، 689±581 و 302±2/356 تعیین شد که بین آنها تفاوت آماری وجود داشت (F=9.10, P<0.05) (05/0>p 10/9=F). در روده بچه ماهیان سفید (176 نمونه)، دتریت، جلبک رشته‌ای، 26 جنس فیتوپلانکتونی، 2 نوع زئوپلانکتون، 13 نوع کفزی و نیز ب تخم و لارو ماهی شناسایی شد که به‌‌ترتیب در حدود 10، 73، 62، 5، 86 و 2 درصد ماهیان مشاهده شدند. جنس‌‌های Cyclotella، Navicula و Nitzschia از فیتوپلانکتون‌‌ها به‌‌ترتیب در 60، 52 و 47 درصد و در بین کفزیان، خانواده گاماریده در 68 درصد ماهیان حضور داشتند. به‌‌ طور کلی، با توجه به شاخص‌‌ها و ترکیب و غالبیت غذایی، بچه ماهی سفید گونه‌ای کفزی‌خوار و متنوع‌خوار با شدت تغذیه خوب در سواحل گیلان بود. 2 About 30 species of commercial fish have been caught in the seawater of Guilan province annually and the most important species is Kutum (Rutilus frisii). The aim of this study was to determine the feeding indices, food spectrum, and dominant food items of fingerlings kutum under the investigation of feeding habits of kutum and grey mullets on the coasts of Guilan province. The fish were captured with a seine net with 6 mm mesh size from winter 2020 to autumn 2021 in the coastal areas of Talesh, Anzali, Kiashahr, and Chaboksar. The results on R. frisii with body weight 0.31-14.5 (3.64±2.8)g, total length 34.3-120 (68.3±19.0) mm and ages 0+ and 1+ years showed that the relative length of intestine is 0.59-1.16 (0.78±0.10). Vacuity index was calculated at 0, 0, 5, 0 and 1% in spring, summer, autumn, and winter seasons and the total of the year, respectively, and the mean fullness intensity was 372±267, 360±151, 230±173, 581±689 and 365±302 in spring until winter and total of the year, respectively, which showed significant differences (F=9.10, p<0.05). Detritus, filamentous algae, 26 genera of phytoplankton, 2 types of zooplankton and 13 types of benthic animals and as well as eggs and larvae of fish were observed in the gastrointestinal tract of kutum fingerlings with a frequency of presence 10, 73, 62, 5, 86 and 2 percent of all studied specimens, respectively. The phytoplanktonic genera of Cyclotella, Navicula and Nitzschia were observed in 60%, 52%, and 47% respectively, and gammaridae among the benthic animals had the most frequency in 68% of the fish. In general, according to the feeding indices, feed diversity, and dominance of feed items, kutum fingerlings are a benthic feeders and euryphagous with a good fullness intensity on Guilan coasts. 39 52 2022/10/132022/01/102022/08/92022/02/14 1400/11/25 2022/12/312022/12/312022/12/312022/12/31 1401/10/10 علینقی سرپناه Alinaghi Sarpanah موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran sarpanah5050@gmail.com کیوان عباسی Keivan Abbasi موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran keyvan_abbasi@yahoo.com سپیده خطیب Sepideh Khatib موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran sepidehkhatib@yahoo.com سیامک باقری Siamak Bagheri موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran siamakbp@gmail.com یعقوبعلی زحمتکش Yaghobali Zahmatkesh موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran Younes_zahmatkesh@yahoo.com جلیل سبک آرا Jalil Sabkara موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran jsabkara@yahoo.com مهدی مرادی Mehdi Moradi موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran moradichafi@yahoo.com فریبا مددی Fariba Madadi موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran frb_madadi@yahoo.com Caspian Sea Feeding intensity Food spectrum Feed dominance Kutum دریای خزر شدت تغذیه طیف غذایی غالبیت غذا ماهی سفید ##-اداره کل شیلات استان گیلان، 1398. آمار نامه های صید ماهیان استخوانی استان گیلان. انتشارات معاونت صید. اداره تولید آمار و اقتصاد صید. تهران. بیش از 170 ص.##- افرایی بندپی، م. ع، سلیمانی رودی، ع. و جانباز، ع. ا. 1391. بررسی رژیم غذایی ماهی سفید (Rutilus frisii kutum) در سنین مختلف در سواحل جنوبی دریای خزر. نشریه علوم آبزی پروری. 1(1): 64-81.##- افرایی، م. ع.، عبدالملکی، ش.، کیمرام، ف.، پرافکنده، ف.، جانباز، ع. ا.، دریانبرد، غ.، طالشیان، ح.، قاسمی، ش.، کر، د.، لاریجانی، م. و فضلی، ح. 1389. گزارش نهایی پروژه بررسی رشد، تغذیه و هم آوری ماهی سفید در سواحل جنوبی خزر. موسسه تحقیقات شیلات ایران– 107ص.##- اهدایی، ب‌.، 1369 . آمار تجربی‌ عمومی‌ . انتشارات‌ دانشگاه‌ شهید چمران‌ اهواز . 328 ص. ##- بون، کیو، مارشال، ان. پی و بلاکستر، جی. اچ. اس. 1996. زیست شناسی ماهی ها. ترجمه دکتر یزدان کیوانی، 1384. مرکز نشر دانشگاه صنعتی اصفهان. 415 ص.##- پرافکنده، ف. 1387. تعیین سن در آبزیان. انتشارات موسسه تحقیقات شیلات ایران. تهران. 139 ص.##- زرین کمر، ح. 1375. بررسی فیزیولوژیکی تغذیه و عادات غذایی ماهی سفید در محدوده بندر انزلی. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال. تهران. 164 ص. (پ 112) ##-سازمان شیلات ایران، 1396. سالنامه آماری سازمان شیلات ایران (1395-1391). گروه برنامه ریزی و آمار دفتر برنامه و بودجه. 64 ص.##- سبک آرا،ج. و مکارمی، م.، 1394. اطلس پلانکتونهای تالاب انزلی و نواحی ساحلی خزر. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. 676 ص.##- عباسی، ک. 1396. ماهیان گیلان. دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان (ایلیا). رشت. 208 ص .##- عباسی، ک. و صیادرحیم، م. 1386. بررسی ترکیب غذایی ماهی سفید (Rutilus frisii kutum) در سواحل جنوبی دریای خزر. دومین همایش سراسری علوم جانوری. دانشگاه گیلان. رشت. شهریور. ص ص 3 و 4##- عباسی،ک.، فدایی، ب.، سبک آرا، ج. و مومن نیا، م. 1384. بررسی رژیم غذایی بچه ماهی سفید ( Rutilus frisii kutum) در سواحل گیلان. کنفرانس شیلات و توسعه پایدار- انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی قائمشهر . ص 143 .##- عباسی‌، ک‌.، عبدالملکی،ش.، کیمرام، ف.، پرافکنده، ف، مرادی، م. فدایی، ب.، سرپناه، ع.، سبک آرا، ج.، مکارمی، م.، خطیب، س.، قانع، ا.، زحمتکش،ی.، ماهی صفت، ف.، صیادرحیم، م.، نیک پور، م.، 1394. گزارش نهایی پروژه بررسی وضعیت زیستی بچه ماهیان سفید رهاسازی شده در رودخانه سفیدرود (استان گیلان). انتشارات سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی. تهران. 152 ص.##- عباسی‌.، ک‌.، ولی نسب، ت.، مرادی‌، م‌. سبک آرا،ج.، خطیب، س.، حسین جانی، ع.، مکارمی، م.، زحمتکش، ی.، نیک پور، م.، قانع، ا.، صیادرحیم، م.، سرپناه، ع.، عابدینی، ع.، رمضانی، ر.، یوسف زاده، ا.، مددی، ف. و محسن پور، ح.، 1400. گزارش‌ نهایی‌ پروژه‌ بررسی‌ رژیم غذایی ماهیان مهم اقتصادی تالاب انزلی. موسسه تحقیقات شیلات ایران. تهران. 240 ص. شماره فروست 59679.##- عبدالملکی، ش. و غنی نژاد، د. 1394. ماهیان استخوانی دریای خزر (زیست شناسی، پراکنش، صید و صیادی، بازسازی ذخایر، نقاط ضعف و قوت). انتشارات موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران. تهران. 409 ص.##- عبدلی، ا. و نادری، م.، 1387. تنوع زیستی ماهیان حوزه جنوبی دریای خزر. انتشارات علمی آبزیان. تهران. 242 ص.##- کیوانی، ی.، نصری، م.، عباسی، ک. و عبدلی، ا. 1395. اطلس ماهیان آب های داخلی ایران (فارسی و انگلیسی). انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست. تهران. 218 ص. ##- نادری جلودار، م.، هاشمیان، س. ع.، روحی کلاگر، ا.، افرایی بندپی، م. ع.، فضلی، ح. و مکرمی، ع. 1398. نقش بزرگ بی مهرگان کفزی در تغذیه برخی ماهیان استخوانی، اقتصادی منطقه گهرباران – خزر جنوبی. نشریه پژوهش های ماهی شناسی کاربردی. 7(3): 77-92.##- Afraei Bandpei, M.A., Mashhor, M., Abdolmalaki, S., Elsayad, M. A.F. 2009. Food and feeding habits of the Caspian Kutum, Rutilus frisii kutum, (Cyprinidae) in Iranian waters of Caspian Sea. Cybium 33/31:193-198. Doi:-##-Al-Hussainy, A. H. 1949. On the functional morphology on the alimentary track of somefishes in relation to difference in their feedind habits.Quart. J. Mier. Sci.9(2): 190-240. Doi:-##- Birshtin, Y. A., Vinogradov, L. G., Condakov, N. N., Koon, M. S., Stakhova, T. V. and Romanova, N. N., 1968. An atlas on Caspian Sea invertebrates. Moskova Publication, Translated to Persian by L. Delinad and F. Nazari. 1998. Iran institute of fisheries research. Tehran. 850 p. Doi:-##- Biswas, S. P. (1993).Manual of methods in fish biology. South Asian publishers put Ltd. 36 Nejati subhosh mary.Daryagam, New Delhi, 110002. India. 157p. Doi:- ##- Craig, S. and Helfrich, L. A. 2009. Understanding Fish Nutrition, Feeds, and feeding. Virginia Cooperative Extension. Publibcation420-256. 4 p. Doi:-##- Euzen, O. 1987. Food habits and diet composition of some fish of Kuwait. Kuwait Bull.Mars. Sci. n9: pp 58-69. Doi:-##-Froese, R. and D. Pauly. Editors. 2022. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org , Version (1/2022). Doi:-##- Hajisamaea, S., Choua, L.M., Ibrahim, S. (2003). Feeding habits and trophic organization of the fish community in shallow waters of an impacted tropical habitat. Estuarine, Coastal and Shelf Science 58: 89–98. DOI:10.1016/S0272-7714(03)00062-3##- Hyslop. E. J. 1980. Stomach contents analysis review of methods and their applications. Journal of Fish Biology, 17: 411-429. Doi:-##- King RP, Akpan IJ. 1998. Diet spectrum of the mugilid fish taxocene in Qua Iboe estuary, Nigeria. In: R.P. King and B.S. Moses (eds). Fish and Fisheries of Southeastern, Uyo – Nigeria, pp. 56-65. Doi:-##- Layman. C. & Silliman. B. 2002. Preliminary survey and diet analysis of juvenile fishes of an estuarine creek on Andros Island. Bahamas. Bulletin of Marine Science, NOTES 70(L):199-210. Doi:-##-Link, J. S. & Burnett, J. (2001). The relationship between stomach contents and maturity state for major northwest Atlantic fishes: new paradigms? Journal of Fish Biology 59, 783–794. Doi: 10.1006/jfbi.2001.1687.##- Lucena, F.M., Vaska, T., Ellis, J.R., O,Brien, C.M. (2000). Seasonal variation in the diets of bluefish, Pomatomus saltatrix (Pomatomidae) and striped weakfish, Cynoscion guatucupa (Sciaenidae) in southern Brazil: implications of food partitioning. Environmental Biology of Fish 57: 423–434. DOI:10.1023/A:1007604424423##-Merritt, R.W., K.W. Commins and M. B. Berg. 2008. An introduction to the aquatic insects of North America. Kendall/Hunt Publishing Company, Iowa, USA.,1003 p. Doi:-##-Nye, J. A., Loewensteiner, D. L.&Miller, T. J. (2011). Annual, seasonal and regional variability in diet of Atlantic croaker (Micropogonias undulatus) in Chesapeake Bay. Estuaries and Coasts 34, 691–700. Doi: 10.1007/s12237-010-9348-4.##-Schafer, L. N., Platell, M. E., Valesinni, F. J. & Potter, I. C. (2002). Comparisons between the influence of habitat type, season and body size on the dietary compositions of fish species in nearshore marine waters. Journal of Experimental Marine Biology and Ecology 278, 67–92. Doi.org/10.1016/S0022-0981(02)00337-4.##- Shorygin, A.A. 1952. Feeding and nutritional interrelations of fish in the Caspian Sea. Pishchepromizdat. Moscow. 268 p. Doi:-##-Stoner, W. 2004. Effects of environmental variables on fish feeding ecology: implications for the performance of baited fishing gear and stock assessment. Journal of Fish Biology 65, 1445–1471. doi:10.1111/j.1095-8649.2004.00593.x. Doi.org/10.1111/j.0022-1112.2004.00593.x##-Willis, T. V., Wilson, K. A., Alexander, K. E. and Leavenworth, W. B. 2013.Tracking cod diet preference over a century in the northern Gulf of Maine: historic data and modern analysis. Marine ecology progress series. Vol. 474: 263–276.doi:10.3354/meps10068. Doi.org/10.3354/meps10068.##- Zar, J. H., 2010. Biostatistical analysis. 4th edition. Prentice Hall, Upper Saddle River, New Jersey, 946 p. Doi:- ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ اثر حفاظتی مکمل ویتامینی E و C در کاهش آثار روغن ماهی اکسید شده بر شاخص‌های رشد، خون‌شناسی و بیوشیمیایی بچه‌ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) The protective effect of vitamin E and C supplements on reducing the effects of oxidized fish oil on growth, hematological and biochemical indices in rainbow trout fry (Oncorhynchus mykiss) 1 1 مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر حفاظتی ویتامین‌‌های E و C در کاهش آثار روغن ماهی اکسید شده جیره غذایی، بر شاخص‌های رشد، خون‌شناسی و بیوشیمیایی بچه‌ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان انجام گرفت. بدین منظور، 240 عدد بچه‌ماهی با میانگین وزنی 25/0±75/12 گرم در 4 تیمار آزمایشی شامل تیمار 1: جیره‌های غذایی حاوی روغن ماهی تازه، تیمار 2: روغن ماهی اکسید شده، تیمار 3: روغن ماهی اکسید شده به ‌همراه سطح کم مکمل ویتامینی (100 میلی‌گرم بر کیلوگرم ویتامین E، 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم ویتامین C) و تیمار 4: روغن ماهی اکسید شده به‌همراه سطح زیاد مکمل ویتامینی (200 میلی‌گرم بر کیلوگرم ویتامین E، 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم ویتامین C)، به ‌مدت 60 روز تغذیه شدند. در پایان دوره آزمایش، شاخص‌های نرخ رشد ویژه (SGR)، درصد افزایش وزن بدن (%WG) و ضریب تبدیل غذایی (FCR) محاسبه شدند. همچنین شاخص‌های خونی و بیوشیمیایی سرم (کلسترول، تری‌گلیسیرید، HDL و LDL) مورد سنجش قرار گرفتند. بر اساس نتایج حاصله، در تیمارهای 2، 3 و 4 شاخص‌های SGR و %WG کاهش و FCR افزایش یافت (05/0>p). تعداد گلبول‌های سفید (WBC)، تعداد گلبول‌های قرمز (RBC)، هموگلوبین (Hb) و هماتوکریت (Htc) در تیمارهای 2، 3 و 4 افزایش یافت (05/0>p). همچنین تری‌گلیسیرید و HDL به‌ترتیب در تیمارهای 3 و 4 افزایش یافت (05/0>p). همچنین برای شاخص‌های کلسترول و LDL سرم، اختلاف معنی‌داری بین تیمارهای مختلف وجود نداشت (05/0<p). در نهایت، نتیجه‌گیری شد که روغن ماهی اکسید شده اثرات سوء بر شاخص‌های رشد، خون‌شناسی و بیوشیمیایی دارد و مکمل ویتامینی در کاهش این اثرات بر فراسنجه‌های خون‌شناسی و بیوشیمیایی موثر است. 2 The present study aimed to evaluate the protective effect of vitamins E and C on reducing the effects of dietary oxidized fish oil on the growth, hematological and biochemical indices of rainbow trout fry. For this purpose, 240 fries with an average weight of 12.75±0.25 g were fed with 4 treatments including, treatment 1: a diet containing fresh fish oil, treatment 2: a diet with oxidized fish oil, treatment 3: a diet containing oxidized fish oil along with the low level of vitamin supplements (100 mg/kg vitamin E, 200 mg/kg vitamin C) and treatment 4: a diet with oxidized fish oil along with the high level of vitamin supplement (200 mg/kg vitamin E, 400 mg/kg vitamin C) for 60 days. At the end of the trial, the indices of specific growth rate (SGR), weight gain percentage (WG), and food conversion ratio (FCR) were calculated. Also, the hematological and serum biochemical parameters: cholesterol, triglyceride, high density lipoprotein (HDL), and low density lipoprotein (LDL) were measured. Based on the obtained results, the SGR and WG, were decreased in 2, 3 and 4 treatments and the FCR was increased (p<0.05). The white blood cells (WBC), red blood cells (RBC), hemoglobin (Hb), and hematocrit (Htc) levels were increased in 2, 3, and 4 treatments (p<0.05). The triglyceride and HDL contents were increased in 3 and 4 treatments, respectively (p<0.05). Also, there were not significant differences between different treatments for serum cholesterol and LDL indices (p>0.05). Finally, it was concluded that oxidized fish oil has adverse effects on growth, hematological and biochemical indices, and the vitamin supplements are effective in reducing these effects on the hematological and biochemical parameters. 53 66 2022/10/132022/01/102022/08/92022/02/142022/10/15 1401/7/23 2022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/31 1401/10/10 مجتبی پوراحد انزابی Mojtaba Pourahad Anzabi دانشگاه ارومیه Iran adel.porahad@yahoo.com کوروش سروی مغانلو Kourosh Sarvi Moghanlou دانشگاه ارومیه Iran k.sarvimoghanlou@urmia.ac.ir احمد ایمانی Ahmad Imani دانشگاه ارومیه Iran a.imani@urmia.ac.ir راحله طهماسبی Raheleh Tahmasebi جهاد دانشگاهی، واحد ارومیه Iran r.t.tahmasebi@gmail.com Oxidized fish oil Vitamins E and C Growth indices Hematological and biochemical parameters Rainbow trout روغن ماهی اکسید شده ویتامین‌های E و C شاخص‌های رشد فراسنجه‌های خونی و بیوشیمیایی ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان ##جعفرپور، س.ع.، شریفی، ا.، حسینی، م.ه.، 1396. بررسی ثبات و کنترل نرخ اکسایش روغن ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) در نانو کپسول‌های حاوی اسانس میخک (Syzygium aromaticum). مجله علمی شیلات ایران، 26(6): 69-57. Doi: 115688.2018.ISFJ/22092.1 ##حسن‌‌پور، س.، سلاطی، ا.، فلاحتکار، ب. و محمدی آذرم، ح.، 1395. اثرات تغذیه با روغن ماهی اکسید شده بر رشد و متابولیسم چربی در تاس‌‌ماهی هیبرید (Huso huso ♂ × Acipenser ruthenus ♀). مجله علوم و فنون دریایی، 2: 88-78.Doi: 10.22113/JMST.2016.41156 ##علی، م.، میروافقی، ع.، پورباقر، ه. و اسدی، ف. 1393. مطالعه اثر مکمل‌‌های ویتامین E، سلنیوم و C بر فعالیت دفاع آنتیاکسیدانی و شاخص پراکسیداسیون لیپید قزلآلای رنگینکمان (Oncorhynchus mykiss) در مواجهه با غلظت تحت حاد دیازینون. نشریه پژوهش‌‌های ماهی‌‌شناسی کاربردی، 1: 92-75.##فاطمی، ح.، 1395. شیمی مواد غذایی. انتشارات شرکت سهامی انتشار، چاپ شانزدهم، 480 صفحه.##فلاحتکار، ب.، سلطانی، م.، ابطحی، ب.، کلباسی، م.ر.، پورکاظمی، م. و یاسمی، م.، 1385. تاثیر ویتامین C بر برخی پارامترهای رشد، نرخ بازماندگی و شاخص کبدی در فیل‌ماهیان (Huso huso) جوان پرورشی. پژوهش و سازندگی در امور دام و آبزیان، 72: 103-98.##نجفی حاجی‌پور، ا.، حسینی، س.و.، فرحمند، ح.، مجازی امیری، ب. و سلطانی، م.، 1400. اثر پروتئین هیدرولیز شده، ویتامین E و روغن اکسید شده بر عملکرد رشد، شاخص‌های خون‌شناسی و کیفیت لاشه‌ی ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss). مجله منابع طبیعی ایران، 74(1): 15-1.##Adams, A.K. and Best, T.M., 2002. The role of antioxidants in exercise and disease prevention. The Physician and Sports Medicine, 30(5): 37-44. Doi: 10.3810/psm.2002.05.281##Akhlaghi, M. and Mirab Brojerdi, M., 1997. Investigating the effect of anesthetizing clove in fish and determining its LC50. Journal of Veterinary Research, 54(2): 49-52.##AOAC, 2005. Official methods of analysis of association of official agriculture chemists. 18th ed, Washington, Gaithersburg. 25 P. ##Attia, A.M. and El-Demerdash, F.M., 2002. Potent protective effects of melatonin on cypermethrin induced oxidative damage in rats in vivo. Journal Pest Control Environmental Science, 10: 91–104.##Azad, I.S., Dayal, J.S., Poornia, M. and Ali, S.A., 2007. Supra dietary level of vitamins C and E enhance antibody production and immune memory in juvenile milkfish, Chanos chanos to formalin-killed Vibrio vulnificus. Fish and Shellfish Immunology, 23: 154-163. Doi: 10.10116/J.FSI.2006.09.014##Blaxhall, P.C and Daisley, K.W., 1973. Routine hematological methods for use with fish blood. Journal of Fish Biology, (5): 771-781. Doi: 10.1111/j.1095-8649.1973.tb04510.x##Borges, A., Scotti, L.V., Siqueira, D.R., Jurinitz, D.F. and Wassermann, G.F., 2004. Hematologic and Serum biochemical values for jundia (Rhamdia quelen). Fish Physiology and Biochemistry, 30:21-25. Doi: 10.1007/s10695-004-5000-1##Bureau, D.P., Hua, K. and Cho, C.Y., 2006. Effects of feeding level on growth and nutrient composition in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss walbaum) growing from 150 to 600 g. Aquaculture Research, 37(11): 1090- 1098. Doi: 10.1111/j.1365-2109.2006.01532.x##Campbell, H.A., Handy, R.D. and Sims, D.W., 2005. Shifts in a fish’s resource holding power during a contactpaired interaction: the influence of a copper contaminated diet in rainbow trout. Physiological and Biochemical Zoology, 78: 706-714. Doi: 10.1086/432146.## ##Chen, Y.J., Liu, Y.J., Tian, L.X., Niu, J., Liang, G.Y., Yang, H.J., Yuan, Y. and Zhang, Y.Q., 2013. Effect of dietary vitamin E and selenium supplementation on growth, body composition, and antioxidant defense mechanism in juvenile largemouth bass (Micropterus salmoide) fed oxidized fish oil. Fish Physiology and Biochemistry, 39:593–604. Doi: 10.1007/s10695-012-9722-1##Davis, A.K., Maney, D.L. and Maerz, J.C., 2008. The use of leukocyte profiles to measure stress in vertebrates: a review for ecologists. Functional Ecology, 22(5): 760- 772. Doi: 10.1111/j.1365-2435.2008.01467.x##Denis, R.M., Ma, I.A., Cruz-Suarez., L.E., Cusin, M. and Pike, A.I.H., 1998. Raw material freshness, a quality criterion for fish meal fed to shrimp. Aquaculture, 165: 95-109. Doi: 10.1016/S0044-8486(98)00229-4##Diaz, M.E., Furne, M., Trenzado, C.E., GarcíaGallego, M., Domezain, A. and Sanz, A., 2010. Antioxidant defences in the first life phases of the sturgeon Acipenser naccarii. Aquaculture, 307: 123-129. Doi: 10.1016/J.aquaculture.2010.06.026##Egan, H., Kirk. R.S., Sawyer, R. and Pearson, D., 1981. Pearson's chemical analysis of foods. Churchill Livingstone, 9th ed, PP 150-153.##Fanouraki, B. P., Divanach, M. and Pavlidis, M., 2007. Baseline values for acute and chronic stress indicators in sexually immature red progy (Pargrus pagrus). Aquaculture, 265: 294-304. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2007.01.006##Fotagne-Dicharvy, S., Lataillade, E., Surget, A., Larroquet, L., Cluzeaud, M. and Kaushik, S., 2014. Antioxidant defense system is altered by dietary oxidized lipid in first-feeding rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Aquaculture, 424-425: 220-227. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2014.01.009##Friedewald, W.T., Levy, R.I. and Fredrickson, D.S., 1972. Estimation of the concentration of low-density lipoprotein cholesterol in plasma, without use of the preparative ultracentrifuge. Clinical Chemistry, 18(6): 499–502. Doi: 10.1093/clinchem/18.6.499##Gul Y., Gao Z.X., Qian X.Q. and Wang W.M., 2011. Haematological and serum biochemical characterization and comparison of wild and cultured northern snakehead (Channa argus Cantor, 1842). Journal of Applied Ichthyology, 27(1): 122–128. Doi: 10.1111/j.1439-0426.2010.01565.x ##Halliwell, B. and Gutteridge, J.M.C., 1990. The antioxidants of human extracellular fluids. Archives of Biochemistry and Biophysics Journal, 280(1): 1–8. Doi: 10.1016/0003-9861(90)90510-6##Hamza, N., Mhetli, M., Ben, I., Cahu, C. and Kestemont, P., 2008. Effect of dietary phospholipid levels on performance, enzyme activities and fatty acid composition of pikeperch (Sander lucioperca) larvae. Aquaculture, 275(1-4): 274–282. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2008.01.014##Hardy, R.W. and Castro, E., 1994. Characteristics of the Chilean salmonid feed industry. Aquaculture, 124: 307-320. Doi: 10.1016/0044-8486(94)90404-9##Harsij, M., Gholipour Kanani, H. and Adineh, H., 2020. Effects of antioxidant supplementation (nano selenium, vitamin C and E) on growth performance, blood biochemistry, immune status and body composition of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) under sub-lethal ammonia exposure. Aquaculture, 521: 734942. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2020.734942##Hras, A.R., Hadolin, M., Knez, Z. and Bauman, D., 2000. Comparison of antioxidative and synergistic effect of rosemary extract with αtochopherol, ascorbyl palmitate and citric acid in sunflower oil. Food Chemistry, 71: 229-233. Doi: 29.157.852##Hultin, H.O., 1994. Oxidation of lipids in seafoods, in Seafoods: Chemistry, Processing, Technology and Quality, ed by Shahidi F and Botta JR. Blackie Academic and Professional, Glasgow, UK. pp 49–74.##Hung, S.S.Y., Fu, C.H.L., Higgs, D.A., Blfry, S.K., Schulte, P.M. and Brauner, C.J., 2008. Effects of dietary canola oil level on growth performance, fatty acid composition and ionoregulatory development of spring Chinook salmon parr, Oncorhynchus tshawytscha. Aquaculture, 274:109-117. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2007.11.011##Ibiyo, L.M.O., Atteh, J.O., Omotosho, J.S. and Madu, C.T., 2007. Vitamin C (ascorbic acid) requirments of heterobranchus longifilis fingerling. Journal of Biotechnology, 16: 1567. Doi: 10.5897/AJB2007.000-2225##Izquierdo, M., Dominguez, D., Jimenez, J.I., Saleh, R., Hernandez-Cruz, C.M., Zamorano, M.J. and Hamre, K., 2019. Interaction between taurine, vitamin E and vitamin C in microdiets for gilthead seabream (Sparus aurata) larvae. Aquaculture, 498: 246–253. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2018.07.010##Khan, K.U., Zuberi, A., Nazir, S., Ullah, I., Jamil, Z. and Sarwar, H., 2017. Synergistic effects of dietary nano selenium and vitamin C on growth, feeding, and physiological parameters of mahseer fish (Tor putitora). Aquaculture Reports, 5: 70–75. Doi: 10.1016/j.aqrep.2017.01.002##Klontz, G.W., 1994. Fish hematology. In: Techniques in fish immunology. Stolen, J.S., Fletcher, T.C., Rowley, A.F., Kelikoff, T.C., Kaatari, S.L. and Smith, S.A. (eds). Vol. 3. SOS Publications, Fair Haven, New Jersey, USA, pp. 21–132.##Laohabanjong, R., Tantikitt, C., Benjakul, S., Supamattaya, K. and Boonyaratpalin, M., 2009. Lipid oxidation in fish meal stored under different conditions on growth, feed efficiency and hepatopancreatic cells of black tiger shrimp (Penaeus monodon). Aquaculture, 286: 283-289.##Larsson A. and Lewander K., 1973. Metabolic effects of starvation in the eel, Anguilla anguilla L. Comparative Biochemistry and Physiology, 44: 367–374. Doi: 10.1016/0300-9629(73)90489-1##Le, K.T., Fotedar, R. and Partridge, G., 2013. Selenium and vitamin E interaction in the nutrition of yellowtail kingfish (Seriola lalandi), physiological and immune responses. Aquaculture Nutrition, 20(3): 303–313. Doi: 10.1111/anu.12079##Lewis, S., Bain, B. and Bates, I., 2006. Dacie and Lewis Practical Hematology. Tenth Edition. Philadelphia, PA. Churchill Livingstone, Elsevier. 722p. Doi: 10.1016/B0-44-306660-4/50007-6##Mexis, S.F., Chouliara, E. and Kontominas, M.G., 2009. Combined effect of an oxygen absorber and oregano essential oil on shelf life extension of rainbow trout fillets stored at degrees C. Food Microbiology, 26(6): 598-605. Doi: 10.1016/j.fm.2009.04.002##Mohebii, A., Nematollahi, A., Ebrahimi, D.E. and Goodarzian, A.F., 2012. Influence of dietary garlic (Allium sativum) on the antioxidative status of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Aquaculture Research, 43(8): 1184–1193. Doi: 10.1111/j.1365-2109.2011.02922.x##NRC (national research council), 1993. Nutrient requirements of fish. National Academy press, Washington, D.C., USA.##Nsonga, A.R., Kangombe, J., Mfitilodze, W., Soko, C.K. and Mtethiwa, A.H., 2009. Effect of varying levels of dietary vitamin c (Ascorbic acid) on growth, survival and hematology of juvenile Tilapia, Oreochromis karongae (Trewavas 1941) reared in aquaria. Brazilian Journal of Aquatic Science and Technology, 13 (2): 17-23. Doi: 10.14210/bjast.v13n2.p17-23##Oikawa, D., Ando, H., Mishiro, K. and Furuse, M., 2008. Dietary Hydroxyproline improves collagen contents of the fillet in Tiger Puffer (Takifugu rubripes). Journal of Fisheries International, 3(2): 49-51. Doi: jfish.2008.49.51##Otunola, G.A., Oloyede, O.B., Oladiji, A.T. and Afolayan, A.J., 2010. Comparative analysis of the chemical composition of three spices Alium sativum L., Zingiber officinale Rosocoe and Capsicum frutescens L. commonly consumed in Nigeria. Africa Biotechnology, 9(41): 6927-6931. Doi: 10.5897/AJB10.183##Palmegiano, G.M., Bianchini, M., Boccignone, M., Forneris, G., Sicuro, B. and Zoccarato, I., 1993. Effects of starvation and meal timing on fatty acid composition in rainbow trout, Oncorhynchus mykiss. Rivista Italian Aquaculture, 28: 5–11.##Pimpimol, T., Phoonsamran, K. and Chitmanat, C., 2012. Effect of dietary vitamin C supplementation on the blood parameters of Mekong Giant Catfish (Pangasianodon gigas). International Journal of Agriculture & Biology, 14 (2): 256-260.##Rehulka, J., 2000. Influence of astaxanthin on growth rate, condition and some blood indices of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Aquaculture, 190: 27-47. Doi: 10.1016/S0044-8486(00)00383-5##Sakanaka, S., Tachibana, Y. and Okada, Y., 2005. Preparation and antioxidant properties of extracts of Japanese persimmon leaf tea (Kakinoha-cha). Food Chemistry, 89(4): 569-575. Doi: 10.1016/j.foodchem.2004.03.013##Talpur, A.D., Ikhwanuddin, M. and Ambok Bolong, A., 2013. Nutritional effects on ginger (Zingiber officinal Rosocoe) on immune response of Asian sea bass (Lates cacarifer) and disease resistance against Vibrio harveyi. Aquaculture, 400-401: 46-52. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2013.02.043##Van der Oost, R., Beyer, J. and Vermeulen, N.P.E, 2003. Fish bioaccumulation and biomarkers in environmental risk assessment: a review, Environ. Toxicology and Applied Pharmacology, 13: 57-149. Doi: 10.1016/s1382-6689(02)00126-6##Verlhac, V., Gabaudan, J., Obach, A., Schüep, W. and Hole, R., 1996. Influence of dietary glucan and vitamin C on non-specific and specific response of rainbow trout, Oncorhynchus mykiss. Aquaculture, 143: 123-133. Doi: 10.1016/0044-8486(95)01238-9##Wang, J., Xu, H., Zuo, R., Mai, K., Xu, W. and Ai, Q., 2016. Effects of oxidized dietary fish oil and high-dose vitamin E supplementation on growth performance, feed utilization and antioxidant defense enzyme activities of juvenile large yellow croaker (Larmichthys crocea). British Journal of Nutrition, 115: 1531-1538. Doi: 10.1017/S0007114516000398##Xie, Z. and Niu, C., 2006. Dietary ascorbic acid requirement of juvenile ayu (Plecoglossusaltivelis). Aquaculture Nutrition, 12: 151-156. Doi: 10.1111/j.1365-2095.2006.00395.x##Yildirim-Aksoy, M., Lim, C., Li, M.H. and Klesius, P.H., 2008. Interaction between dietary levels of vitamins C and E on growth and immune responses in channel catfish, Ictalurus punctatus (Rafinesque). Aquaculture Research, 39(11): 1198-1209. Doi: 10.1111/j.1365-2109.2008.01984.x. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ مدیریت صید ماهی کلمه خزری (Rutilus caspicus Yakovlev, 1870) با استفاده از شاخص‌‌های طولی در آبهای جنوب شرقی دریای خزر Management of Caspian Roach Rutilus caspicus (Yakovlev, 1870) fishing using fish-length based indicators in the southeast coast of the Caspian Sea 1 1 در مطالعه حاضر از مدل [1]LBB که یک راهکار جدید و قوی اما ساده و فقط مبتنی بر داده‌‌های طول است، برای به‌دست آوردن شاخص‌‌های طولی برای مدیریت صید پایدار ماهی کلمه خزری استفاده شد. سه شاخص مدیریتی مهم شامل طول در اولین صید (Lc)، طول بهینه در اولین صید (Lc-opt) و طول بهینه صید (Lopt) برآورد شد که مقادیر آنها به‌ترتیب 7/17، 21 و 24 سانتی‌متر بود. مقادیر نسبت‌‌های Lmean/Lopt و Lmean/LF=M تقریباً کوچکتر از 1 به‌دست آمد که نشان می‌‌دهد، برداشت بهینه انجام نمی‌‌شود. در این مطالعه نسبت Lc/Lc-opt کمتر از 1 و شاخص‌‌های Lmax5%/Linf یا L95%/Linf کوچکتر از عدد 8/0 و میزان مولدین بزرگ کمتر از 1 درصد و درصد ماهیان با طول بهینه صید کمتر از 10 درصد محاسبه شد. این یافته‌‌ها نشان‌دهنده عدم حضور یا حضور تعداد خیلی کمی از ماهیان مسن و بزرگ در ذخیره است و جمعیت زی‌توده مولدین به سطحی کاهش یافته که دیگر ظرفیت تولیدمثلی برای احیاء خود ندارد. با توجه به درصد خیلی پایین ماهیان نابالغ (کمتر از 5 درصد) در صید و L25%/L50>0.3، Lmean/L50>1 و Lc/L50>1 موید این است که ماهیان نابالغ کلمه خزری براساس Lm برابر با 14 سانتی‌متر تا حد زیادی حفظ شدند. با توجه به یافته‌‌های این تحقیق، گنجاندن شاخص طول بهینه صید در رویه‌‌های مدیریتی احتمالاً عملکرد نسبی بهتری برای حفظ ذخیره و برداشت پایدار ماهی کلمه خزری خواهد داشت.   [1] Length-based Bayesian Biomass estimator (LBB) 2 In the current study, to obtain length indices for the sustainable fishing management of Caspian roach, the LBB (Length-Based Bayesian Biomass Estimator) model, which is a new and powerful but simple solution based only on the length data, was used. Three important management indicators including length at the first catch (Lc), optimum length at the first capture (Lc-opt), and optimal length of capture (Lopt) were estimated, and their values were 17.7, 21 and 24 cm, respectively. The values of Lmean/Lopt and Lmean/LF=M ratios were almost smaller than 1, which indicated the optimal yield is not performed. In this study, Lc/Lc-opt ratio was less than 1 and Lmax5%/Linf or L95%/Linf indice was smaller than 0.8 and the number of megaspawners less than 1% and the percentages of specimens at the optimum size of less than 10% were estimated. These findings indicated the absence or presence of a few old and large fish in the stock, and the broodstock population has been reduced to a level where it no longer has the reproductive capacity to revive itself. Caspian Roach was preserved to a great extent based on  = 14 cm due to a very low percentage of immature fish (less than 5%) in the catch and L25%/L50>0.3, Lmean/L50>1, and Lc/L50>1. According to the findings of this research, including the optimal length of capture in the management procedures will probably have a better relative performance for the conservation and sustainable exploitation of Caspian Roach. 67 78 2022/10/132022/01/102022/08/92022/02/142022/10/152022/08/24 1401/6/2 2022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/31 1401/10/10 پرویز زارع Parviz Zare دانشگاه گرگان Iran parvizzare58@yahoo.com غلامعلی بندانی Gholamali Bandani مرکز تحقیقات ذخایر آبزیان آبهای داخلی، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران. Iran banda_gh@yahoo.com زینب انصاری Zeinab Ansari -دانشگاه فنی دولتی کالینیگراد، کالینینگراد، روسیه. روسیه zeinab6228@gmail.com Caspian Roach Length indicators Sustainable fishing management stock conservation ماهی کلمه خزری شاخص‌‌های ‌‌طولی مدیریت صید پایدار حفظ ذخیره ##بندانی، غ.ع.، عباسی، ک.، توکلی، م.، یلقی، س.، نوروزی، ه.، باقرزاده، ف.، کیمرام، ف.، پرافکنده، ف.، قاسمی، ش.، قربانی، ر.، صیادرحیم، م.، لاریجانی، م.، سبک‌‌آرا، ج.، دریانبرد، غ.ف. و قدیرنژاد، ح. a1۳95. بررسی بیولوژی (تغذیه، تخمریزی و رشد ماهی کلمه (Rutilus caspius) در آب‌های ایرانی جنوب خزر. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. مرکز تحقیقات ذخایر آبزیان آب‌های داخلی. گرگان، 48 صفحه.##بندانی، غ.ع.، لاریجانی، م.، قاسمی، ش.، سهرابی لنگرودی، ت.، پرافکنده، ف.، امیری، ی. و آقایی مقدم، ع. b1395. ارزیابی ذخایر ماهیان کپور و کلمه در آب‌های ایرانی دریای خزر. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. تهران، 34 ص.##بندانی، غ.ع.، قاسمی، ش.، طالب زاده، ع.، فضلی، ح.، تقوی مطلق، ا.، لاریجانی، م.، آقایی مقدم، ع.، یحیایی، م.، قاسمی، م. و رضایی شیرازی، ع.، 1396. ارزیابی ذخایر ماهیان کپور و کلمه در آب‌های ایرانی دریای خزر (1396-1394). موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. تهران، 32 صفحه.##بندانی، غ.ع.، قاسمی، ش.، تقوی مطلق، ا.، لاریجانی، م.، طالب زاده، ع.، فضلی، ح.، آقایی مقدم، ع.، یحیایی، م.، قاسمی، م. و رضایی شیرازی، ع.، 1397. ارزیابی ذخایر ماهیان کپور و کلمه در آب‌های ایرانی دریای خزر. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. تهران، 29 صفحه.##بندانی، غ.ع.، لاریجانی، م.، فضلی، ح. و دریانبر، غ. 1399. تحلیل روند میزان صید و بازسازی گونه های کپور و کلمه در آب‌های ایرانی دریای خزر. نشریه علمی بهره‌‌بردری و پرورش آبزیان، 9(2): 56-45. Doi: 10.22069/japu.2020.15590.1459##پوررشید، ح.، پاتیمار، ر.، رئیسی، ه.، حاجی‌‌‌‌راد کوچک، ع. و بندانی، غ.ع.، 1399. پویایی‌‌شناسی جمعیت ماهی کلمه خزری (Yakovlev, 1870) Rutilus caspicus در جنوب شرق دریای خزر. فصلنامه علمی محیط زیست جانوری، 12(1): 238-231. Doi: 10.22034/aej.2021.133509##تاتار ر. د.، قربانی ر.، گرگین س.، بندانی غ.، یحیایی م.، 1397. ارزیابی وضعیت بهره‌برداری ماهی کلمه خزری، (Rutilus caspicus Yakovlev, 1870) در جنوب شرقی دریای خزر. مجله علمی شیلات ایران، ۲۷ (۴) :۷۶-۶۷. Doi: 10.22092/ISFJ.2018.117721##تقوی‌‌جلودار، ح. و امری‌‌صاحبی، ا.، 1۳95. بررسی برخی خصوصیات زیستی، سن، جنسیت و پارامترهای رشد ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) در سواحل جنوبشرقی دریای خزر. مجله علمی شیلات ایران، 25(1): 183-193. Doi: 10.22092/ISFJ.2017.110233##مهدی‌‌پور، ن.، سعیدپور، ب. و بندانی، غ.ع.، 1395. تعیین ساختار سنی، نسبت جنسی و الگوی رشد مولدین ماهی کلمه (Rutilus caspicus Yakovlev, 1870) در سواحل جنوب شرقی دریای خزر (استان گلستان). نشریه علمی پژوهشی پژوهش‌‌های ماهی شناسی کاربردی، ۴(۱): ۲۷-۱۷. URL: http://jair.gonbad.ac.ir/article-1-202-fa.html##Alam, M.S., Liu, Q., Nabi, M.R.U. and Al-Mamun, M.A., 2021. Fish stock assessment for data-poor fisheries, with a case study of tropical Hilsa Shad (Tenualosa ilisha) in the water of Bangladesh. Sustainability, 13(7):3604. Doi: 10.3390/su13073604.##Baldé, B.S., Fall, M., Kantoussan, J., Sow, F.N., Diouf, M. and Brehmer, P., 2019. Fish-length based indicators for improved management of the sardinella fisheries in Senegal. Regional Studies in Marine Science, 31:100801. Doi: 10.1016/j.rsma.2019.100801. ##Beverton, R.J.H., 1987. Longevity in fish: some ecological and evolutionary considerations. In: Woodhead, A.D., Thompson, K.H. (eds) Evolution of Longevity in Animals. Springer, Boston, MA. pp. 161-185. Doi: 10.1007/978-1-4613-1939-9_12##Beverton, R.J.H., and Holt, S.J., 1993. On the dynamics of exploited fish populations. Fish & Fisheries Series 11, Springer Science+Business Media Dordrecht, London, United Kingdom. 538 p. Doi: 10.1007/BF00044132##Craig, J.F., 1985. Aging in fish. Canadian Journal of Zoology, 63(1): 1-8. Doi: 10.1139/z85-001.##Froese, R., 2004. Keep it simple: three indicators to deal with overfishing. Fish and Fisheries, 5(1):86-91. Doi: 10.1111/j.1467- 2979.2004.00144.x.##Froese, R., Demirel, N., Coro, G., Kleisner, K.M. and Winker, H., 2017. Estimating fisheries reference points from catch and resilience. Fish and Fisheries, 18(3):506-526. Doi: 10.1111/faf.12190.##Froese, R., Winker, H., Coro, G., Demirel, N., Tsikliras, A.C., Dimarchopoulou, D., Scarcella, G., Probst, W.N., Dureuil, M. and Pauly, D., 2018. A new approach for estimating stock status from length frequency data. ICES Journal of Marine Science, 75(6):2004-2015. Doi: 10.1093/icesjms/fsy139.##Hill, S.L., Hinke, J., Bertrand, S., Fritz, L., Furness, R.W., Ianelli, J.N., Murphy, M., Oliveros‐Ramos, R., Pichegru, L., Sharp, R. and Stillman, R.A., 2020. Reference points for predators will progress ecosystem‐based management of fisheries. Fish and Fisheries, 21(2):368-378. Doi: 10.1111/faf.12434.##ICES (International council for the exploration of the sea), 2015. Report of the Fifth Workshop on the development of quantitative assessment methodologies based on life-history traits, exploitation characteristics and other relevant parameters for data-limited stocks (WKLIFE V), 5–9 October 2015, Lisbon, Portugal, 157 P. Doi: 10.17895/ices.pub.19283927.##Ju, P., Chen, M., Tian, Y., Zhao, Y., Yang, S. and Xiao, J., 2020. Stock status estimating of 5 shark species in the waters around Taiwan using a Length-Based Bayesian Biomass Estimation (LBB) method. Frontiers in Marine Science, 7: 632. Doi: 10.3389/fmars.2020.00632.##Liang, C., Xian, W., Liu, S., Pauly, D., 2020. Assessments of 14 Exploited Fish and Invertebrate Stocks in Chinese Waters Using the LBB Method. Frontiers in Marine Science, 7: 314. Doi: 10.3389/fmars.2020.00314.##Link, J., 2010. Ecosystem-based fisheries management: confronting tradeoffs. Cambridge University Press. Cambridge, United Kingdom. 24 P. Doi: 10.1080/19425120.2012.661394.##Mildenberger, T.K., Taylor, M.H. and Wolff, M., 2017. TropFishR: an R package for fisheries analysis with length-frequency data. Methods in Ecology and Evolution, 8(11):1520-1527. Doi:10.1111/2041-210X.12791.##Myers, R.A. and Mertz, G., 1998. The limits of exploitation: a precautionary approach. Ecological Applications, 8(sp1):S165-S169. Doi: 10.1890/1051 0761(1998)8[S165:TLOEAP]2.0.CO;2.##Naddafi, R., Abdoli, A., Hassanzadeh Kiabi, B., Mojazi Amiri, B. and Karami, M., 2005. Age, growth and reproduction of the Caspian roach (Rutilus rutilus caspicus) in the Anzali and Gomishan wetlands, North Iran. Journal of Applied Ichthyology, 21(6):492-497. Doi: 10.1111/j.1439-0426.2005.00669.x.##R Core Team, 2021. R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. ttps://www.R-project.org/.##Solemdal, P., 1997. Maternal effects—a link between the past and the future. Journal of Sea Research, 37(3-4):213-227. Doi: 10.1016/S1385-1101(97)00029-4.##Sparre, P., Venema, S.C., 1998. Introduction to tropical fish stock assessment. Part 1. Manual. FAO Fisheries Technical Paper No. 306, Rome, 407 P.##Trippel, E.A., 1998. Egg size and viability and seasonal offspring production of young Atlantic cod. Transactions of the American Fisheries Society, 127(3):339-359. Doi: 10.1577/1548-8659(1998)127<0339:ESAVAS>2.0.CO;2##Von Bertalanffy, L., 1938. A quantitative theory of organic growth (inquiries on growth laws. II). Human Biology, 10(2):181-213.##Wang, X.H., Qiu, Y.S., Zhu, G.P., Du, F.Y., Sun, D.R. and Huang, S.L., 2011. Length‐weight relationships of 69 fish species in the Beibu Gulf, northern South China Sea. Journal of Applied Ichthyology, 27(3): 959-961. Doi: 10.1111/j.1439-0426.2010.01624.x.##Wang, Y., Wang, Y., Liu, S., Liang, C., Zhang, H. and Xian, W., 2020. Stock assessment using LBB method for eight fish species from the Bohai and Yellow Seas. Frontiers in Marine Science, 7:164. Doi: 10.3389/fmars.2020.00164.##Wang, X., He, Y., Du, F., Liu, M., Bei, W., Cai, Y. and Qiu, Y., 2021. Using LBB tools to assess Miter squid stock in the northeastern South China Sea. Frontiers in Marine Science, 7:518627. Doi: 10.3389/fmars.2020.518627.##Yue, L., Wang, Y., Zhang, H. and Xian, W., 2021. Stock assessment using the LBB method for Portunus trituberculatus collected from the Yangtze estuary in China. Applied Sciences, 11(1):342. Doi: 10.3390/app11010342.##Zhang, L.L., Ren, Q.Q., Liu, M., Xu, Q., Kang, B. and Jiang, X.B., 2020. Fishery stock assessments in the Min river estuary and its adjacent waters in southern china using the length-based bayesian estimation (LBB) method. Frontiers in Marine Science, 7:507. Doi: 10.3389/fmars.2020.00507. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ اثر پروتئین آبکافتی امعاء و احشاء ماهی قزل‌آلای رنگین‌‌کمان (Oncorhynchus mykiss) در جیره بر عملکرد رشد، ترکیب لاشه، آنزیم‌های‌ گوارشی و فلور باکتریایی روده در تاس ماهی سیبری (Acipenser baerii) جوان Effects of dietary rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) visceral protein hydrolysate on growth performance, carcass composition, digestive enzymes, and bacterial flora of juvenile Siberian Sturgeon (Acipenser baerii) 1 1 این مطالعه با هدف تعیین اثر سطوح مختلف پروتئین آبکافتی امعاء و احشاء ماهی قزل‌آلای رنگین‌‌کمان (Oncorhynchus mykiss) در جیره بر عملکرد رشد، ترکیب لاشه، آنزیم‌های‌ گوارشی و فلور باکتریایی تاس‌‌ماهی سیبری جوان (Acipenser baerii) انجام شد. برای این منظور، 300 عدد تاس‌‌ماهی سیبری جوان با وزن اولیه 3±67 گرم در 12 مخزن با حجم 2000 لیتر توزیع شدند. در هر مخزن 25 ماهی معرفی و طی مدت 56 روز با سطوح مختلف پروتئین آبکافتی (PH) در چهار تیمار شامل: سطوح صفر (شاهد)، 5 (5PH)، 10 (10PH) و 20 (20PH) گرم پروتئین آبکافت شده به ازاء هر کیلوگرم جیره غذادهی شدند. بر اساس نتایج، تمام شاخص‌‌های رشد در تیمارهای حاوی پروتئین آبکافتی نسبت به شاهد بهبود یافت (05/0p<) به طوری‌‌که بیشترین میزان نرخ رشد ویژه، وزن اکتسابی و درصد افزایش وزن در 10PH به‌دست آمد (05/0p<). در این تحقیق، کمترین میزان ضریب تبدیل غذایی در تیمار 10PH و بیشترین میزان آن در شاهد بود (05/0p<). همچنین ماهیان تغذیه شده با 10PH بالاترین مقدار پروتئین خام (14/0±10/19 درصد) و پایین‌ترین درصد چربی خام (15/0±60/5) را در ترکیب لاشه نشان دادند. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که میزان فعالیت آنزیم‌‌های‌‌ آمیلاز و لیپاز در تیمار 10PH به طور معنی‌‌داری بیشتر از سایر تیمارها بود (05/0p<). همچنین فعالیت آنزیم تریپسین در تیمار 10PH به طور معنی‌‌داری بیشتر از تیمار شاهد و 5PH بود (05/0p<). تعداد باکتری‌‌های اسیدلاکتیک در تیمار 10PH، بالاترین میزان را نشان داد (05/0p<). در مجموع، تأثیر پروتئین آبکافتی ضایعات ماهی قزل‌آلای رنگین‌‌کمان به‌ویژه در تیمار 10PH بر شاخص‌های رشد، ترکیب لاشه، آنزیم‌‌های گوارشی و تعداد باکتری‌‌های اسیدلاکتیک روده در تاس‌‌ماهی سیبری جوان مثبت و معنی‌‌دار بوده است و تیمار 10 درصد پروتئین هیدورلیز شده برای بهبود شاخص‌‌های مورد بررسی پیشنهاد می‌‌گردد. 2 This study was aimed to determine the effect of different levels of dietary rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) visceral protein hydrolysate on growth performance, carcass composition, digestive enzymes, and bacterial flora of juvenile Siberian Sturgeon (Acipenser baerii). For this purpose, 300 juvenile Siberian Sturgeon with an average initail weight of 67±3 g were distributed in 12 tanks with a volume of 2000 L. 25 fish was introduced in each tank and were fed with different levels of protein hydrolysate (PH) in 4 treatments including 0 (control), 5 (5PH), 10 (10PH) and 20 (20PH) g of protein hydrolysate per kg of feed for 56 days. Based on the results, all growth indices improved in all treatments containing PH compared to the control (p<0.05) and the highest specific growth rate, weight gain and weight gain percentage were in 10PH and showed a significant difference compared to others (p<0.05). In this study, the lowest rate of feed conversion ratio was observed in 10PH and the highest rate was observed in the control. Fish fed with 10PH had also the highest amount of crude protein (19.10±0.14%) and the lowest percentage of lipid (5.60±0.15%). The results showed that the amylase and lipase enzyme activitites in 10PH treatment was significantly higher than other treatments (p<0.05). Also, trypsin enzyme activity in 10PH was significantly higher than the control and 5PH (p<0.05). The number of lactic acid bacteria in the treatment 10PH showed the highest numbers (p<0.05). In general, the effect of visceral protein hydrolysate, especially in treatment 10PH, on the growth indices, body composition, digestive enzymes, and the number of intestinal lactic acid bacteria of juvenile Siberian Sturgeon was positively and significantly evaluated and this treatment is recommended to improve the investigated parameters. 79 94 2022/10/132022/01/102022/08/92022/02/142022/10/152022/08/242022/11/19 1401/8/28 2022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/31 1401/10/10 سکینه یگانه Sakineh Yeganeh دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Iran skyeganeh@gmail.com میلاد عادل Milad Adel سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran miladadel85@yahoo.com Siberian Sturgeon Protein hydrolysate Growth indices Digestive enzymes Intestinal flora تاس‌‌ماهی سیبری پروتئین آبکافتی شاخص‌‌های رشد آنزیم‌های‌ گوارشی فلور روده ##اویسی پور، م. و قمی.، 1387. بیوتکنولوژی در تولید فراورده‌های دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی تنکابن، 192 صفحه.##جواهردوست، ش.، یگانه، س. و کرامت امیرکلایی، ع.، 1398. اثرات استفاده از پروتئین آبکافتی تهیه شده از امعاء و احشاء ماهی قزل‌آلای رنگین‌‌کمان (Oncorhynchus mykiss) در جیره‌‌ی غذایی بر برخی فاکتور‌های خونی و بیوشیمیایی بچه‌‌ماهی قزل‌آلای رنگین‌‌کمان. مجله علمی شیلات ایران. 28(2): 71-83. Doi: 10.22092/ISFJ.2019.118925##ریحانی پول، س.، جعفر پور، س.ع. و صفری، ر.، 1395. خواص کارکردی و آنتی‌اکسیدانی پروتئین آبکافتی تولیدشده از اندرونه ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) با استفاده از روش آنزیمی. علوم و فنون شیلات، 5 (4): 13-28.##سالنامه آماری سازمان شیلات ایران.، 1399-1394. معاونت برنامه‌ریزی و مدیریت منابع سازمان شیلات ایران، انتشارات شیلات ایران، 64 صفحه.##شیخ‌زاده، ن.، سلطانی م.، ابراهیم زاده موسوی، ح.، خسروی، ع.، باقری، ه.، فتحی، ع. و زرگر، ا.، 1388. مطالعه اثر اسانس اکالیپتوس (Eucalyptus globules) بر برخی فاکتورهای ایمنی ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio). مجله تحقیقات دامپزشکی، 64(1): 54-47.##طاهری، ع.، عابدیان‌کناری، ع. و حلاج، ر.، 1390. تاثیر پروتئین آبکافت‌شده حاصل از ماهی ساردین پهلو طلایی (Sardinella gibossa) ضایعات کشتارگاهی طیور بر ترکیب آمینواسید، رشد و بقا آلوین‌های ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss). مجله علمی شیلات ایران. 20(4): 95-81.##طاهری، ع.، عابدیان‌کناری، ع.، معتمدزادگان، ع.، حبیبی‌رضایی، م. و اوجی‌فرد، ا.، 1392. غلظت‌های مختلف پروتئین آبکافت‌شده ماهی ساردین و ضایعات کشتارگاهی طیور بر سطح باکتری‌های روده و بقاء در لاروهای ماهی قزل-آلای‌رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) در مواجهه با آئروموناس سالمونیسیدا. پاتوبیولوژی مقایسه‌ای. 10(1): 873-882.##هاشمی، س.م.ص.، محمدی‌‌زاده، ف.، بحری، 1. ه.، حافظیه، م. و قربانی‌‌واقعی، ر.، 1400. تأثیر مکمل نوکلئوتید (آسکوژن) جیره غذایی بر شاخص‌‌های خونی و ترکیبات لاشه تاسماهی سیبری (Acipenser baerii). مجله علمی شیلات ایران. 30(1): 158-149. 10.22092/isfj.2021.124067: Doi##یزدانی ساداتی، م.ع. و رضایی، ا.، 1393. تأثیر جایگزینی پروتئین کنستانتره سویا بجای پودر ماهی بر شاخص‌های رشد و ترکیب لاشه تاس ماهی سیبری. مجله علمی شیلات ایران. 23(4): 73- 85.##Adel, M., Omidi, A.H., Dawood, M.A.O., Karimi, B. and Shekarabi, S.P.H., 2021. Dietary Gracilaria persica mediated the growth performance, fillet colouration, and immune response of Persian sturgeon (Acipenser persicus). Aquaculture, 530: 735950. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2020.735950##Aksnes, A., Hope, B., Høstmark, O. and Albrektsen, S., 2006a. Inclusion of size fractionated fish hydrolysate in high plant protein diets for Atlantic cod, Gadus morhua. Aquaculture, 261: 1102-1110. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2006.07.038##Aksnes, A., Hope, B., Jönsson, E., Björnsson, B.T. and Albrektsen, S., 2006b. Size-fractionated fish hydrolysate as feed ingredient for rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fed high plant protein diets. I: Growth, growth regulation and feed utilization. Aquaculture, 261: 305-317. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2006.07.025##Anusha, G, Samaranayaka, P, Eunice, C. and Li-Chan, Y., 2011, Food-derived peptidic antioxidants: A review of their production, assessment, and potential applications. Journal of Functional Foods, 3: 229 – 254. Doi: 10.1016/j.jff.2011.05.006##AOAC., 2005. Association of Official Analytical Chemists. Official methods of analysis. 18th Ed. Published by the AOAC, Washington, D. C., USA. AOAC International Gaithrsburg.##Aspmo, S.I., Horn, S.J.H. and Eijsink, V.G., 2005. Enzymatic hydrolysis of Atlantic cod (Gadus morhua L.) viscera. Process Biochemistry, 40: 1957-1966. Doi: 10.1016/j.procbio.2004.07.011##Benjakul, S. and Morrissey, M.T., 1997. Protein hydrolysates from Pacific whiting solid wastes. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 45(9): 3423-3430.##Bhaskar, N., Benila, T., Radha, C. and Lalitha, R.G., 2008. Optimization of enzymatic hydrolysis of visceral waste proteins of Catla (Catla catla) for preparing protein hydrolysate using a commercial protease. Bioresource Technology, 99(2): 335-343. Doi: 10.1016/j.biortech.2006.12.015##Bøgwald, J., Dalmo, R., Leifson, R.M., Stenberg, E., Gildberg, A.J.F. and Immunology, S., 1996. The stimulatory effect of a muscle protein hydrolysate from Atlantic cod, Gadus morhua L., on Atlantic salmon, Salmo salar L., head kidney leucocytes. Fish & Shellfish Immunology, 6: 3-16. Doi: 10.1006/fsim.1996.0002##Bui, H.T.D., Khosravi, S., Fournier, V., Herault, M. and Lee, K.-J., 2014. Growth performance, feed utilization, innate immunity, digestibility and disease resistance of juvenile red seabream (Pagrus major) fed diets supplemented with protein hydrolysates. Aquaculture, 418-419: 11-16. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2013.09.046##Erdmann, K., Cheung, B.W. and Schröder, H., 2008. The possible roles of food-derived bioactive peptides in reducing the risk of cardiovascular disease. The Journal of Nutritional Biochemistry, 19(10): 643-654. Doi: 10.1016/j.jnutbio.2007.11.010##Espe, M., Sveier, H., Høgøy, I. and Lied, E., 1999. Nutrient absorption and growth of Atlantic salmon (Salmo salar L.) fed fish protein concentrate. Aquaculture, 174: 119 -137. Doi: 10.1016/S0044-8486(98)00502-X##FAO., 2022. The state of world fisheries and aquaculture. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Towards Blue Transformation. Rome, FAO. 266 P.##Doi: 10.4060/cc0461en##Gawlicka A., Herold M.A., Barrows F.T., De La Noue J. and Hung S.S.O., 2002. Effects of dietary lipids on growth, fatty acid composition, intestinal absorption and hepatic storage in white sturgeon (Acipenser transmontanus R.) larvae. Journal of Applied Ichthyology, 18: 673-681. Doi: 10.1046/j.1439-0426.2002.00371.x##Gildberg, A., Johansen, A. and Bøgwald, J., 1995. Growth and survival of Atlantic salmon (Salmo salar) fry given diets supplemented with fish protein hydrolysate and lactic acid bacteria during a challenge trial with Aeromonas salmonicida. Aquaculture, 138(1): 23-34. Doi: 10.1016/0044-8486(95)01144-7##Hevrøy, E.M., 2005. Nutrient utilization in Atlantic salmon (Salmo salar L.) fed increased levels of fish protein hydrolysate during a period of fast growth Espe, M., Waagbø, R., Sandnes, K., Ruud, M., Hemre, G.I. Aquaculture Nutrition, 11: 301-313. Doi: 10.1111/j.1365-2095.2005.00357.x##Hidalgo, M.C., Urea, E. and Sanz, A., 1999. Comparative study of digestive enzymes in fish with different nutritional habits. Proteolytic and amylase activities. Aquaculture, 170: 267-283. Doi: 10.1016/S0044-8486(98)00413-X##Idowu , A.T. and Benjakul, S., 2019. Bitterness of fish protein hydrolysate and its debittering prospects. Journal of Food Biochemistry, 43(9): e12978. Doi: 10.1111/jfbc.12978##Javaherdoust, S., Yeganeh, S. and Amirkolaie, A.K., 2020. Effects of dietary visceral protein hydrolysate of rainbow trout on growth performance, carcass composition, digestibility and antioxidant enzyme in juvenile Oncorhynchus mykiss. Aquaculture Nutrition, 26: 134-144. Doi: 10.1111/anu.12975##Jeney, G. and Jeney, Z.S., 2002. Application of immunostimulants for modulation of the non-specific defense mechanisms in sturgeon hybrid: Acipenser ruthenus A. baerii. Journal of Appllied Ichthyology, 18: 416-419. Doi: 10.1046/j.1439-0426.2002.00405.x##Khaled, H.B., Ghlissi, Z., Chtourou, Y., Hakim, A., Ktari, N., Fatma, M.A., Barkia, A., Sahnoun, Z. and Nasri, M., 2012. Effect of protein hydrolysates from sardinelle (Sardinella aurita) on the oxidative status and blood lipid profile of cholesterol-fed rats. Food Research International, 45(1): 60-68. Doi: 10.1016/j.foodres.2011.10.003##Klompong, V., Benjakul, S., Yachai, M., Visessanguan, W., Shahidi, F. and Hayes, K.D., 2009. Amino acid composition and antioxidative peptides from protein hydrolysates of Yellow Stripe Trevally (Selaroides leptolepis). Journal of Food Science, 74: C126-C133. Doi: 10.1111/j.1750-3841.2009.01047.x##Kolkovski, S., Czesny, S. and Dabrowski, K., 2000. Use of krill hydrlysate as feed attractant for fish larvae and juveniles. Journal of the World Aquaculture Society, 31: 81-88. Doi: 10.1111/j.1749-7345.2000.tb00701.x##Kotzamanis, Y.P., Gisbert, E., Gatesoupe, F.J., Zambonino Infante, J. and Cahu, C., 2007. Effects of different dietary levels of fish protein hydrolysates on growth, digestive enzymes, gut microbiota, and resistance to Vibrio anguillarum in European sea bass (Dicentrarchus labrax) larvae. Comparative Biochemistry and Physiology Part A: Molecular & Integrative Physiology, 147: 205-214. Doi: 10.1016/j.cbpa.2006.12.037##Ktari, N., Jridi, M., Bkhairia, I., Sayari, N., Salah, R.B. and Nasri, M., 2012. Functionalities and antioxidant properties of protein hydrolysates from muscle of zebra blenny (Salaria basilisca) obtained with different crude protease extracts. Food Research International, 49(2): 747-756. Doi: 10.1016/j.foodres.2012.09.024##Leal, A.L.G., de Castro, P.F., de Lima, J.P.V., de Souza Correia, E. and de Souza Bezerra, R., 2010. Use of shrimp protein hydrolysate in Nile tilapia (Oreochromis niloticus, L.) feeds. Aquaculture International, 18(4): 635-646. Doi: 10.1007/s10499-009-9284-0##Lee, K., Everts, H., Kappert, H., Van der Kuilen, J., Lemmens, A., Frehner, M. and Beynen, A., 2004. Growth performance, intestinal viscosity, fat digestibility and plasma cholesterol in broiler chickens fed a rye- containing diet without or with essential oil components. International Journal of Poultry Science, 3: 613–618. Doi: 10.3923/ijps.2004.613.618##Lovell, R.T (ed.)., 1998. Nutrition and feeding of fish. 2nd edition. Kluwer Academic publishers, Boston, London. 267 P.##Mahious, A.S., Gatesoupe, F.J., Hervi, M., Metailler, R. and Ollevier, F., 2006. Effect of dietary inulin and oligosaccharides as prebiotics for weaningturbot, Psetta maxima (Linnaeus, C. 1758). Agricultural International, 14(3): 219-229. Doi: 10.1007/s10499-005-9003-4##Makridis, P., Bergh, Q., Skjermoj, J. and Vadstein, O., 2001. Addition of bacteria bioencapsulated in Artemia metanauplii to a rearing system for halibut larvae. Aquaculture International, 9: 225-235. Doi: 10.1023/A:1016815929846##Masuda, Y., Jinbo, T., Imaizumi, H., Furuita, H., Matsunari, H., Murashita, K., Fujimoto, H., Nagao, J. and Kawakami, Y., 2013. A step forward in development of fish protein hydrolysate-based diets for larvae of Japanese eel Anguilla japonica. Fisheries Science, 79: 681-688. Doi: 10.1007/s12562-013-0637-2##Meisel, H. and FitzGerald, R.J., 2003. Biofunctional peptides from milk proteins: mineral binding and cytomodulatory effects. Current Pharmaceutical Design, 9(16): 1289-1296. Doi: 10.2174/1381612033454847 ##Mohapatra, S. Chakraborty, T. Prusty, A. Paniprasad, K. and Mohanta, K., 2011. Use of different microbial probiotics in the diet of rohu (Labeo rohita) fingerlings: effects on growth, nutrient digestibility and retention, digestive enzyme activities and intestinal microflora. Aquaculture Nutrition, 18: 1-11. Doi: 10.1111/j.1365-2095.2011.00866.x##Nasri, R., Amor, I.B., Bougatef, A., Nedjar-Arroume, N., Dhulster, P., Gargouri, J., Châabouni, M.K. and Nasri, M., 2012. Anticoagulant activities of goby muscle protein hydrolysates. Food Chemistry, 133(3): 835-841. Doi: 10.1016/j.foodchem.2012.01.101##Nasri, R., Younes, I., Jridi, M., Trigui, M., Bougatef, A., Nedjar-Arroume, N., Dhulster, P., Nasri, M. and Karra-Châabouni, M., 2013. ACE inhibitory and antioxidative activities of Goby (Zosterissessor ophiocephalus) fish protein hydrolysates: effect on meat lipid oxidation. Food Research International, 54(1): 552-561. Doi: 10.1016/j.foodres.2013.07.001##Ovissipour, M., Safari, R., Motamedzadegan, A. and Shabanpour, B., 2012. Chemical and biochemical hydrolysis of Persiansturgeon (Acipenser persicus) visceral protein. Food and Bioprocess Technology, 5(2): 460-465. Doi: 10.1007/s11947-009-0284-x##Oliva-Teles, A., Cerqueira, A.L. and Gonçalves, P., 1999. The utilization of diets containing high levels of fish protein hydrolysate by turbot (Scophthalmus maximus) juveniles. Aquaculture, 179: 195-201. Doi: 10.1016/S0044-8486(99)00162-3##Pavasovic, A., Richardson, N.A., Mather, P.B. and Anderson, A.J., 2006. Influence of insoluble dietary cellulose on digestive enzyme activity, feed digestibility and survival in the red claw crayfish, Cherax quadricarinatus (von Martens). Aquaculture Research, 37: 25-32. Doi: 10.1111/j.1365-2109.2005.01389.x##Plascencia-Jatomea, M., Olvera-Novoa, M.A., Arredondo-Figueroa, J.L., Hall, G.M. and Shirai, K., 2002. Feasibility of fishmeal replacement by shrimp head silage protein hydrolysate in Nile tilapia (Oreochromis niloticus L) diets. Journal of the Science of Food and Agriculture, 82: 753-759. Doi: 10.1002/jsfa.1092##Refstie, S., Olli, J.J. and Standal, H., 2004. Feed intake, growth, and protein utilisation by post-smolt Atlantic salmon (Salmo salar) in response to graded levels of fish protein hydrolysate in the diet. Aquaculture, 239: 331-349. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2004.06.015##Reyhani Poul, S. and Yeganeh, S., 2022. Physicochemical and antioxidant properties of chitosancoated nanoliposome loaded with bioactive peptides produced from shrimp wastes hydrolysis. Iranian Journal of Fisheries Sciences, 21(4): 987-1003. Doi: 10.22092/ijfs.2022.126498##Sathivel, S., Bechtel, P.J., Babbitt, J.K., Prinyawiwatkul, W. and Patterson, M., 2005. Functional, nutritional, and rheological properties of protein powders from arrowtooth flounder and their application in mayonnaise. Journal of Food Science, 70(2): 1-12. Doi: 10.1111/j.1365-2621.2005.tb07091.x##Siddik, M.A.B., Howieson, J., Partridge, G.J., Fotedar, R. and Gholipourkanani, H., 2018. Dietary tuna hydrolysate modulates growth performance, immune response, intestinal morphology and resistance to Streptococcus iniae in juvenile barramundi, Lates calcarifer. Scientific Reports, 8: 1-13. Doi: 10.1038/s41598-018-34182-4##Sinha, A.K., Kumar, V., Makkar, H.P., De Boeck G. and Becker K., 2011. Non-starch polysaccharides and their role in fish nutrition–A review. Food Chemistry, 127: 1409-1419. Doi: 10.1016/j.foodchem.2011.02.042##Tacon, A.G. and Metian, M., 2008. Global overview on the use of fish meal and fish oil in industrially compounded aquafeeds: Trends and future prospects. Aquaculture, 285(1): 146-158. Doi: 10.1016/j.aquaculture.2008.08.015##Taheri, A., Anvar, S., Ahari, H. and Fogliano, V., 2013. Comparison the functional properties of protein hydrolysates from poultry by-products and rainbow trout (Onchorhynchus mykiss) viscera. Iranian Journal of Fisheries Sciences, 12: 154-169.##Tang, H.-G., Wu, T.-X., Zhao, Z.-Y. and Pan, X.-D., 2008. Effects of fish protein hydrolysate on growth performance and humoral immune response in large yellow croaker (Pseudosciaena crocea R.). Journal of Zhejiang University-Science B, 9: 684-690. Doi: 10.1631/jzus.B0820088##Wang, Y. 2011. Use of probiotics Bacillus coagulans, Rhodopseudomonas palustris and Lactobacillus acidophilus as growth promoters in grass carp (Ctenopharyngodon idella) fingerlings. Aquaculture Nutrition, 17: 372-378. Doi: 10.1111/j.1365-2095.2010.00771.x##Yang, C., Jiang, M., Lu, X. and Wen, H., 2021. Effects of Dietary Protein Level on the Gut Microbiome and Nutrient Metabolism in Tilapia (Oreochromis niloticus). Animals, 11(4): 1024. 10.3390/ani11041024##Yanbo, W. and Zirong, X., 2006. Effect of probiotics for common carp (Cyprinus carpio) based on growth performance and digestive enzyme activities. Animal Feed Science and Technology, 127(3-4): 283-292.##Yeganeh, S, Nosratimovafagh, A. and Javaherdoust, Sh. 2022. The effect of using hydrolyzed protein prepared from the viscera of rainbow trout in the fish diet on its shelf life at##ambient temperature. Iranian Journal of Fisheries Sciences, 21(3): 798-815. Doi: 10.22092/ijfs.2022.127244##Zheng, K., Liang, M., Yao, H., Wang, J. and Chang, Q. 2012. Effect of dietary fish protein hydrolysate on growth, feed utilization and IGF-I levels of Japanese flounder (Paralichthys olivaceus). Aquaculture Nutrition, 18: 297-303. Doi: 10.1111/j.1365-2095.2011.00896.x ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ مروری بر ذخایر آرتمیا در دریاچه ارومیه (1400-1277) A review on the Artemia stocks in Lake Urmia (1277-1400) 1 1 این مطالعه به بررسی تغییرات تراکم توده زنده و سیست آرتمیا در دریاچه ارومیه در طول دوره‌های مختلف زمانی می‌پردازد. با این‌حال، به بررسی تغییرات جمعیت آرتمیا در سایر دریاچه‌های بسیار شور نظیر دریاچه بزرگ نمک آمریکا، بحرالمیت و دریاچه گریزمیر در نیوزیلند نیز پرداخته شده است. حدود 125 سال قبل، Günther (1899) اولین ذخایر آرتمیا را در دریاچه ارومیه تخمین زده است. پس از وی، در دوره‌های مختلف زمانی، محققین مختلف تراکم آرتمیای دریاچه ارومیه را مورد ارزیابی قرار داده‌اند. از مهم‌ترین آنها می‌توان به مطالعات انجام شده در سه دهه گذشته اشاره نمود. اوج جمعیت آرتمیا را می‌توان در دهه هفتاد در دریاچه ارومیه مشاهده کرد که مقارن با بالاترین سطح تراز آب است. پس از آن، آب دریاچه ارومیه روند نزولی داشته که این امر در جمعیت آرتمیا و تراکم سیست، نمود داشته است. در دهه 90 دریاچه ارومیه با بحران کم آبی مواجه شده است و جمعیت آرتمیا افت شدیدی نشان می‌دهد. با توجه به شباهت‌های زیاد دریاچه ارومیه با دریاچه بزرگ نمک آمریکا، به مطالعات مربوط به این دریاچه پررنگ تر پرداخته شده است. به طور کلی، تراکم سیست آرتمیا از حدود 2500 عدد در لیتر در دهه 70 به 6/4 عدد در لیتر در دهه 90 و در همین زمان تراکم توده زنده آرتمیا از 1500 عدد در مترمکعب به 4 عدد در مترمکعب کاهش یافته است. کاهش سطح آب دریاچه و هم‌زمان افزایش شوری آن به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش جمعیت آرتمیا محسوب می‌شود. از عوامل مهم دیگر در کاهش جمعیت آرتمیا در دریاچه ارومیه می‌توان به کاهش محسوس جمعیت جلبک‌ها به‌ویژه جلبک Dunaliella salina که غذای اصلی آرتمیا را تشکیل می‌دهد، اشاره کرد. 2 This study investigates the Artemia biomass and cysts changes in Urmia Lake in different time periods. However, changes in Artemia population in other hypersaline lakes such as the Great Salt Lake of America, Dead Sea and Griessmeir lake in Newzeland have also been investigated. The first documented estimation of Artemia stock in Lake Urmia was made by Gϋnther about 125 years ago. After him, in various time periods, Urmia Lake Artemia population was assessed by different authors. The most important researches of them were the studies which performed in last three decades. The highest Artemia population in Lake Urmia has been reported in 1990s which was simultaneous with the highest water standing level of the lake. Here after the lake water level was steadily declined, which negatively affected Artemia communities. In 2010s, Lake Urmia was faced with a water shortage crisis so, Artemia population declined dramatically. Regarding the Great Salt Lake similarities to Urmia Lake, this lake investigation were highlighted in our research. Generally, Artemia cysts density in Urmia lake were decreased from 2500 per liter in 1990s to 4.6 in 2010s, and the biomass from 1500 per cubic meter in 1990s to 4 per cubic meter in 2010s. Lowering the lake water level and simultaneously increasing its salinity is recognized as one of the most important factors in the Artemia population drop. Another crucial parameter in Artemia population decline in Lake Urmia is the significant reduction of algae population, particularly Dunaliella, which is the main food source of Artemia. 95 110 2022/10/132022/01/102022/08/92022/02/142022/10/152022/08/242022/11/192022/06/6 1401/3/16 2022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/31 1401/10/10 فریدون محبی Feridun Mohebbi مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Iran mohebbi44@gmail.com مسعود صیدگر Masoud Seidgar مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Iran seidgar21007@yahoo.com محمود حافظیه Mahmoud Hafezieh مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Iran jhafezieh@yahoo.com بایرامعلی داداشپور Bayramali Dadashpour مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Iran b.d.pour12@gmail.com ژاله علیزاده اوصالو Zhaleh Alizadeh Osaloo مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Iran alizadeh.zhaleh@yahoo.com Artemia stocks Lake Urmia Cysts Biomass Hypersaline Water decline ذخایر آرتمیا دریاچه ارومیه سیست توده زنده هیپرسالین کاهش آب ##احمدی، ر.، 1385. تغییرات جمعیت آرتمیا در دریاچه ارومیه. گزارش نهایی 1031/85، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات آرتمیای کشور.##احمدی، ر.، 1388. ارزیابی تغییرات جمعیت آرتمیا در دریاچه ارومیه. گزارش نهایی 1060/88، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات آرتمیای کشور.##اسدپور، ی.، شجاع الساداتی، س. ع.، غرقی، ا.، کلباسی، م. ر.، خسروشاهی، ع. ا.، 1382 . تعیین ترکیبات شیمیایی و بیوشیمیایی پوسته سیست آرتمیا اورمیانا (Artemia urmiana) واستخراج کیتین از آن. مجله علمی شیلات ایران، 12(4): 12-1.##حافظیه، م.، 1382. آرتمیا، میگوی آب شور ، تهران، مؤسسه تحقیقات شیلات ایران مدیریت اطلاعات علمی وروابط بین الملل.##حافظیه، م.، 1395. برآورد ذخایر آرتمیای دریاچه ارومیه. گزارش نهایی 50198، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات آرتمیای کشور.##حافظیه، م.، نکویی فرد، ع.، محبی، ف.، صیدگر، م.، چراغی، د.، خضری، م. و اکبری، ح.، 1400. برآورد ذخایر سیست و زی توده آرتمیای تالاب نمکی میقان اراک. مجله علمی شیلات ایران، 30(1): 185-175.##محبی، ف.، عباسپور، الف. و صیدگر، م.، 1400. تأثیر پسروی آب دریاچه ارومیه بر اجتماعات میگوی آب شور ) آرتمیا(. مجله ترویجی بوم شناسی منابع آبی، 4(2): 8-1.##محبی، ف.، داداشپور، ب.، صیدگر، م. و علیزاده اوصالو، ژ.، (در حال چاپ). اثر کاهش سطح آب دریاچه ارومیه بر ترکیب جمعیتی آرتمیا اورمیانا. فصلنامه محیط زیست جانوری، (پذیرش شده).##محبی، ف.، 1400. پایش ذخایر آرتمیای دریاچه ارومیه و تعیین ارتباط آن با پارامترهای اکولوژیک. گزارش نهایی شماره 60469، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات آرتمیای کشور.##منا ف فر، ر.، قدیمی، س.، مرادخانی، س.، آهور، ف.، 1401. استفاده مجدد از پساب تصفیه شده فاضلاب شهری میاندوآب جهت پرورشArtemia urmiana (Günther, 1890). مجله علمی شیلات ایران، 31(4): 28-15.Doi: ##10.22092/ISFJ.2022.128012.##Agh, N., 2006. Scientific report on resource assessment of Artemia in Lake Urmia. Artemia and Aquatic Animals Research Center, Urmia University. 150 P.##Asem, A., Mohebbi, F. and Ahmadi, R., 2012. Drought in Urmia Lake, the largest natural habitat of brine shrimp Artemia. World Aquaculture, 43: 36-38.##Dahesht, L.E., Mustafayev, Q., Mohebbi, F. and Ahmadi, R., 2013. Relationship between Artemia population Dynamics and Chlorophyll a fluctuations in Urmia Lake (Iran). Brazilian Journal of Aquatic science and Technology, 17(2): 1-6.##Eimanifar, A. and Mohebbi, F., 2007. Lake Urmia (Northwest Iran): a brief review. Aquatic Biosystems, 3: 5. Doi: 10.1186/1746-1448-3-5.##Farhadi, S., Atashbar Kangarloei, B., Imani, A. and Sarvi Moghanlou, K., 2021. Biological Impact of Photoperiod on Fairy Shrimp (Branchinecta orientalis): Life History and Biochemical Composition. Biology (Basel), 10(8):695. Doi: 10.3390/biology10080695.##Gillespie, D. M. and Stephens, D.W., 1977. Some aspects of plankton dynamics in the Great Salt Lake, Utah. In: Greer, D. C. (ed.), Desertic Terminal Lakes. Proceedings of International Conference on Desertic Terminal Lakes, Utah State University, Logan, UT, USA: 401–409.##Gliwicz, Z.M., Wurtsbaugh, W.A. and Ward, A., 1995. Brine shrimp ecology in the Great Salt Lake, Utah. June 1994- May 1995 Performance Report to the Utah Division of Wildlife Resources, Salt Lake City, UT. 83 P.##Günther, R.T., 1899. Contributions to the National History of Lake Urmi, N.W. Persia, and its Neighbourhood. Journal of Linnean Society of London, Zoology, 27: 345–453. Doi: 10.1111/j.1096-3642.1899.tb00414.x##Kelts, K. and Shahrabi, M., 1986. Holocene sedimentology of hypersaline Lake Urmia, northwestern Iran. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 54: 105-130.##Lenz, P. H. and Browne, R. A., 1991. Ecology of Artemia. In: Browne, R. A., Sorgeloos, P. and Trotman, C. N. A., (eds), Artemia Biology, CRC Press Inc., Boca Raton, FL 33431. USA. pp 237–253.##Lenz, P.H., 1987. Ecological studies on Artemia: a review. In: Sorgeloos, P., Bengtson, D. A. , Decleir, W. and Jaspers, E., (eds), Artemia Research and its Applications, 3. Ecology, Culturing, Use in Aquaculture. Universa Press, Wetteren, Belgium: pp 5–18.##Manaffar, R., Abdolahzadeh, N., Moosavi Toomatari, G., Zare, S., Sorgeloos, P., Bossier, P. and Van Stappen, G., 2020. Reproduction and life span characterization of Artemia urmiana in Lake Urmia, Iran (Branchiopoda: Anostraca). Iranian Journal of Fisheries Sciences, 19 (3): 1344 -1358. Doi: 10.22092/ijfs.2018.116918.##Mason, D.T., 1967. Limnology of Mono Lake, California Paperback, University of California Press, USA. 110 P.##Mohebbi, F., 2010. The Brine Shrimp Artemia and hypersaline environments microalgal composition: a mutual interaction. International Journal of Aquatic Science, 1: 19-27.##Parker, G.H., 1900. Lake Urmi. American Naturalist, 34: 315.##Persoone, G. and Sorgeloos, P., 1980. General aspects of the ecology and biogeography of Artemia, In: Persoone, G. et al. (eds.) The brine shrimp Artemia : Proceedings of the International Symposium on the brine shrimp Artemia salina, Corpus Christi, Texas, USA, August 20-23, 1979: 3. Ecology, culturing, use in aquaculture. pp. 3-24.##Shadrin, N.V., 2009. The Crimean hypersaline lakes: towards development of scientific bases of integrated sustainable management. Paper presented at the international Symposium/Workshop on Biology and Distribution of Artemia. Urmia, Iran, December 13-14.##Sorgeloos, P. and Persoone, G., 1975. Technological improvements for the cultivation of invertebrates as food for fishes and crustaceans. II. Hatching and culture of the brine shrimp Artemia salin L. Aquaculture, 6: 303–317.##Stephens, D. W. and Gillespie, D. M., 1976. Phytoplankton production in the Great Salt lake, Utah, and a laboratory study of algal response to enrichment. Limnology and Oceanography, 21(1): 74-87. Doi: 10.4319/lo.1976.21.1.0074.##Van Stappen, G., Fayazi, G. and Sorgeloos, P., 2001. International study on Artemia LXIII. Field study of the Artemia urmiana (Günther, 1890) population in Lake Urmiah, Iran. Hydrobiologia, 466, 133–143. Doi: 10.1023/A: 1014510730467.##Velasco, S.J., Retana, O.D.A., Castro, M.J., Castro, M.G., Monroy, D.M.C., Ocampo, C.J.A., Cruz, C.I. and Becerril, C.D., 2016. Salinity effect on reproductive potential of our Artemia franciscana (Kellogg, 1906) Mexican populations grown in laboratory. International Journal of Fisheries and Aquatic Studies, 4(3): 247–253.##Wirick, C. W., 1972. The Dunaliella-Artemia plankton community of the Great Salt Lake, Utah M.S. Thesis, Dept. of Biology, University of Utah. 20 P.##Wurtsbaugh, W.A. and Gliwicz, Z.M., 2001. Limnological Control of Brine Shrimp Population Dynamics and Cyst Production in the Great Salt Lake, Utah. Hydrobiologia, 466: 119-132. Doi: 10.1023/A: 1014502510903.##Wurtsbaugh, W.A., 1992. Food- web modification by an invertebrate predator in the Great Salt Lake (USA). Oecologia, 89 (2): 168-175. Doi: 10.1007/BF00317215. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی اثر ضد باکتریایی موکوس استخراج شده از ماهی گل‌خورک ((Periophthalmus waltoni Koumans, 1941 از خوریات شمال غربی خلیج فارس Evaluation of the antibacterial effect of the mucus extracted from the mudskipper, Periophthalmus waltoni (Koumans, 1941) from estuaries in the northwestern of the Persian Gulf 1 1 موکوس مترشحه از اپیدرم ماهیان اولین خط دفاعی در مقابل پاتوژن‌هاست و آنها را در مقابل خطر تهاجم میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا محافظت می‌کند. هدف از این مطالعه بررسی و مقایسه سه فاکتور غلظت‌های موکوسی، فصل و جنسیت به منظور ارزیابی خواص ضد باکتریایی موکوس ترشح شده از ماهی گل‌خورک (waltoni Periophthalmus) بر چهار سویه از باکتری‌های استاندارد Escherichia coli (25922)، Staphylococcus aureus (6538)، Bacillus subtillis (6636) و aeruginosa Pseudomonas (9027) در دو فصل گرم و سرد است. موکوس از سطح پوست ماهیان جمع‌آوری شده و فعالیت ضد باکتریایی آن با روش انتشار دیسک بررسی شد. همچنین حداقل غلظت مهار کنندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) علیه دو باکتری که حساسیت بیشتری نشان دادند، تعیین شد. نتایج نشان داد که در هر دو دوره فصلی و در همه باکتری‌های مورد مطالعه براساس غلظت‌های 25، 50، 100 و 200 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر تهیه شده از عصاره موکوسی، با افزایش غلظت عصاره موکوسی میانگین قطر هاله عدم رشد افزایش یافته و باکتری‌های گرم منفی Escherichia coli و aeruginosa Pseudomonas به‌ترتیب حساس‌ترین و مقاوم‌ترین باکتری نسبت به عصاره مورد نظر بودند. در بررسی خاصیت ضد باکتریایی موکوس بر سویه‌های استاندارد براساس فاکتور فصل، موکوس به‌دست آمده در دوره فصلی گرم خاصیت ضدباکتریایی بالاتری نسبت به موکوس به‌دست آمده از دوره فصلی سرد داشت (05/0>p). همچنین عصاره موکوسی تهیه شده از ماهی در جنس ماده نسبت به نر با اینکه معنی‌دار نبود (05/0<p) ولی میانگین قطر هاله عدم رشد بیشتری بر علیه باکتری‌های مورد مطالعه از خود نشان داد. اثرات ضد باکتریایی موکوس این ماهی وابسته به غلظت‌های موکوس (200،100،50،25 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) بود و میزان ترشح موکوس به‌طور تأثیرگذاری تحت تأثیر تغییرات فصلی و جنسیت قرار گرفت. 2 The mucus secreted from the epidermis of fish is the first line of defense against pathogens and protects them from the risk of invading pathogenic microorganisms. The purpose of this study is to investigate and compare the three factors of mucus concentration, season, and sex in order to evaluate the antibacterial properties of the secreted mucus from a mudskipper (Periophthalmus waltoni) on four strains of standard bacteria including Escherichia coli (25922), Staphylococcus aureus (6538), Bacillus subtillis (6633), and Pseudomonas aeruginosa (9027) in both hot and cold seasons. Mucus was collected from the surface of fish skin and its antibacterial activity was evaluated by disc diffusion method . Also, the minimum inhibitory concentration (MIC) and minimum bactericidal concentration (MBC) were determined against the two bacteria that showed more sensitivity. The results showed that in both seasonal periods and in all the studied bacteria based on the concentrations (200, 100, 50, 25 mg/ml) prepared from the extracted mucus the average diameter of the growth zone diameter was increased with an increase in the extracted mucus concentration, and the Gram-negative bacteria, Escherichia coli and Pseudomonas aeruginosa, were the most sensitive and resistant bacteria to the extract, respectively. From the antibacterial investigations of the mucus on the standard strains based on the seasonal factor, the mucus obtained in the warm season period had higher antibacterial properties than the mucus obtained in the cold season period (p<0.05). The average diameter of the growth zone against the studied bacteria was greater in females than males, although it was not significantly different (p>0.05). The antibacterial effects of the fish mucus depended on the mucus concentrations  (200, 100, 50, 25 mg/ml) and also, the amount of mucus secretion was significantly affected by seasonal changes and gender. 111 122 2022/10/132022/01/102022/08/92022/02/142022/10/152022/08/242022/11/192022/06/62022/07/26 1401/5/4 2022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/31 1401/10/10 شبنم قجاوند shabnam ghojavand گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران Iran shabnamghojavand1988@gmail.com اشرف جزایری گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران Iran Ajazayeri1367@gmail.com اسماعیل داراب پور گروه میکروبیولوژی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران Iran e.darabpour@scu.ac.ir محمدرضا آخوند گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران Iran Mr.akhoond@scu.ac.ir Antibiotic resistance Natural products Mudskipper Persian Gulf مقاومت آنتی‌بیوتیکی ترکیبات طبیعی گل‌خورک خلیج فارس ##تکه، ش. و ایمانپور، م. ر.، 1387. اثرات برخی صفات ثانویه جنسی روی خصوصیات زیستی مایع منی در ماهی سفید، (kutum Rutilus) پژوهش و سازندگی در آمور دام و آبزیان، (15): 81- 80.##ذاکر، ف.، ایمان پور، ج.، ستاری، م. و هادوی، م.، 1394. فعالیت لایزوزیم سرم خون و موکوس پوست ماهی سفید دریای خزر (kutum Rutilus) در اکوسیستم آب لب شور و آب شیرین. نشریه توسعه آبزی پروری، (1): 61-53 ##فرزاد فر، ف.، حیدری، ب. و آقا معالی، م.، 1392. اثر دما؛ مراحل رسیدگی جنسی و مهاجرت بر سیستم ایمنی غیر اختصاصی سرم و مخاط جنس نر ماهی سفید دریای خزر با تأکید بر لیزوزیم. فیزیولوژی و بیوتکنولوژی آبزیان، (2): 38 -53##کیوانی، ی.، 1384. زیست شناسی ماهی ها. اصفهان، دانشگاه صنعتی اصفهان، مرکز نشر، چاپ اول، 438 صفحه.##محمدپور، ز.، نبوی، م. و دهقان مدیسه، س.، 1389. بررسی تغییرات فصلی رژیم غذایی ماهی گل‌خورک schlosseri Periophthalmodon براساس شاخص وقوع در سواحل جزر و مدی خور سماعیلی ماهشهر. مجله بیولوژی دریا، 92-102##Azevedo, P.A., Cho, C.Y. and Bureau, D.P., 1998. Effects of feeding level and water temperature on growth, nutrient and energy utilization and waste outputs of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Aquatc Living Resources, 11: 227-238. Doi: 10.1016/SO990-7440(98)89005-0##Balasubramanian, S., Babyrani, P.,Arulprakash, A. and Prakash, M., 2012.Antimicrobial Prperties of skin mucus from four freshwater cultivable Fishe (Catla catla, Hypopthulmichthys molitrix, Labeo rohita and Ctenophharyn godon idella). African Journal of microbiology Research, 6(24): 5110-5120. Doi: 10.5897/AJMR##Bereiter-Hahan, J., Matoltsay, A. and Sylvia Richarads, K., 1986. Biology of the integument. Springer Nature, 111-135. Doi: 10.1007/978-3-662-00989-5##Clayton, D.A., 1993. Mudskipper, oceanography and marine. Biology Annual Review, 31:507-577##Espinel-Ingroff, A., Fothergill, A., Peter, J., Rinaldi, M. and Walsh, T., 2002. Testing conditions for determination of minimum fungicidal concentrations of new and established antifungal agents for Aspergillus NCCLS collaborative study. Journal of Clinical Microbiology, 40(9): 3204-3208. Dio: 11.28/JCM. 40.9.3204-3208.2002. ##Esteban, MÁ., 2012. An overview of the immunological defenses in fish skin. International Scholarly Research Notices, 57: 353-357. Doi: 10.5402/2012853470##Fuochi, V., Livolti, G., Camiolo, G., Tiralongo, F., Giallongo, C. and Diste-Fano, A., 2017. Antimicribial and antiproferative effects of skin mucus derived from Ddasyatis pastinaca (Linnaeus 1758) . Journal of Marinedrugs, 15(11):348. Doi: 10.3390/mol 15110342. ##Ingram, G.A., 1980. Substances involved in the natural resistance of fish to infection, a review. Journal of Fish Biology, 16: 23-60. Doi:10.1111/j.10958649-1980.tb03685.x## ##Jaafar, Z. and Larson, L., 2008. A new species of mudskipper, Periophthalmus takita from australia with a key to the genus. Zoological Science, 25(9):946-952. Doi:10.2108/ZSj.25946 ##Karting, T., Still, F. and Reinthaler, F., 1991. Antimicrobial activity of the essential oil of young pine shoots. Journal Ethnophar Macology, 35: 155-157. Doi: 10.1016/0378-8741(91)90067-n##Kumari, U., Nigam, A.K., Mittal, S. and Mittal, A.K., 2011. Antibacterial properties of the skin mucus of the freshwater fishes, Rita rita and Channa punctatus. European Review for Medical and Pharmacological Sciences, 15: 781-786. ##Lee, Y., Bilung, L.M., Sulaiman, B. and Chong, Y.L., 2020. The antibacterial activity of fish skin mucus with various extraction solvents and their in-vitro evaluation methods. International Aquatic Research, 12(1): 1-21. Doi:10.22034/IAR(20).2020.670998##Lirio, J.A.C., Deleon, J.A.A. and Villafuerte, A.G., 2018. Antimicrobial activity of epidermal mucus from top aquaculture fish species against medically-important pathogens. Walailak Journal of Science and Technology, 16(5): 329–340. Doi:10.48048/wjst.2019.6287.##Miller, P., 1973. The osteology and adaptive features of Rhyacichthys aspro (Teleostei: Gobioidei) and the classification of gobioid fishes. Journal of Zoology, 171: 397–434. Doi: 10.1111/j.1469-7998.1973.tb05347.x##Murdy, E., 1989. A taxonomc revision and cladistic analysis of the oxudercine Gobies. Records of Australian Museum, 11:1-9 ##Pethkar, M.R. and Lokhande, M.V., 2017. Antifungal activity of skin mucus of three cultivable fish species (Catla catla, Cirrhinus mrigala and Anguilla anguilla). International Journal of Zoology, 2: 01–03. ##Ravi, V., Kesavan, K., Sandhya, S. and Rajagopal, S., 2010. Antibacterial activity of the mucus of mudskipper Boleophthalmus boddarti (Pallas, 1770) from Vellar Estuary. International Journal of Bioflux Society, 2(1): 11-14 ##Reverter, M., Tapissier-Bontemps, N., Lecchini, D., Banaigs, B. and Sasal, P., 2018. Biological and ecological roles of external fish mucus: a review. Fishes, 3:41. Doi: 10.3390/fishes3040041##Rottmann, R.W., Francis-Floyd, R. and Durborow, R., 1992. The role of stress in fish disease Southern Regional Aquaculture Center, SRAC Publication No. 474.. ##Salinas, I., Zhang, Y.A. and Sunyer, J.O., 2011. Mucosal immunoglobulins and B cells of teleost fish. Developmental & Comparative Immunology, 35(12): 1346-1365. Doi:10.1016/j.dci.201111.009##Shephard, K.L., 1994. Functions for fish mucus: Review Fish Biological Fish, 4:401–429. Doi: 10.1007/BF00042888##Subramanian, S., Ross, N.W. and MacKinnon, S.L., 2008. Comparison of antimicrobial activity in the epidermal mucus extracts of fish. Comparative Biochemistary And Physiology,15:85-92. doi:10.1016/j.cbpb.2008.01.011##Swain, P., Dash, S. and Sahoo, P.K., 2007. Non-specific immune paramrters of brood indian major carp Labeo rohita and their seasonal variations. Fish & Shellfish Immunology, 22: 38-43. Doi: 10.1016/j.fsi.2006.03.010##Trich, W.E., Weinstein, R.A., Demarais, P.L., Kuehnert, M.J, Tomaska, W., Nathan, C., 2001. Colonization of skilled-care facility residents with antimicrobial-resistant pathogens. National Center For Biotechnology Information, 49(3):270-6. Doi: 10.1046/j. 1532-5415.2001.4930270.x.##Wang, H., Tang, W., Zhang, R. and Ding, S., 2019. Analysis of enzyme activity, antibacterial activity, antiparasitic activity and physico-chemical stability of skin mucus derived from Amphiprion clarkii. Fish & Shellfish Immunology, 86: 653-61. Doi: 10.1016/j.fsi.2018.11.066##Wang, N., Migaud, L., Acerete, L., Gardeur, N.J., Tort, L. and Fontaine, P., 2003. Response of Eurasian perch Perca fluviatilis during the spawning season. Fish physiology and Biochemistry, 25:523-524. Doi:10.1023/B.FIsH.0000030651.17323.de ##

یافته علمی کوتاه:‌ اثر غلظت‌های تحت کشنده سرب بر شاخص‌های خونی و بیوشیمایی ماهی کپور معمولی، Cyprinus carpio Effect of sub-lethal concentrations of lead on hematological and biochemical indices in common carp, Cyprinus carpio 1 1  هدف از این تحقیق، بررسی اثرات سرب بر شاخص‌های خون‌شناسی و بیوشیمیایی ماهی کپور معمولی است. به این منظور، 90 ماهی در معرض غلظت‌های تحت کشنده سرب (1/3 و2/6 میلی‌گرم بر لیتر) به مدت 21 روز قرار گرفتند. سپس، نمونه‌های خونی برای سنجش شاخص‌هایی همچون کورتیزول، کلسترول، تری گلیسیرید، تعداد گلبول‌های قرمز خونی، گلبول های سفید خونی، هماتوکریت و هموگلوبین گرفته شد. میزان کورتیزول و تعداد گلبول‌های سفید خونی در گروه قرارگرفته در معرض 2/6 میلی‌گرم بر لیتر سرب به ترتیب 2/30 ± 03/ 12 میکروگرم بر دسی لیتر و میلی متر مکعب/103 × 0/25 ± 23/10 به دست آمد که در مقایسه با شاهد به ‌صورت معنی‌داری کاهش یافت. در مقایسه با گروه شاهد، میزان کلسترول و تری گلیسیرید در گروه قرار گرفته در معرض 1/3 میلی گرم بر لیتر به طور معنی داری بالاتر بود، (به ترتیب 3/17 ± 50/ 178 میلی گرم بر دسی لیتر و 5/87 ± 341/38 میلی گرم بر دسی لیتر). کاهش در میزان هموگلوبین، هماتوکریت و تعداد گلبول‌های قرمز خونی نشان‌دهنده آنمی در این ماهی‌ها است.      2 The purpose of this study was to evaluate the toxicological effects of lead on hematological and biochemical indices of common carp. For this purpose, 90 fish were exposed to two sub-lethal levels (1.3 mg/l and 2.6 mg/l) for 21 days. Then, the blood samples were taken to measure the cortisol, cholesterol, triglyceride, red blood cells, white blood cells, hematocrit, and hemoglobin. The amount of cortisol and total white blood cells in the group exposed to 2.6 mg/l of lead were 12.03±2.30 μg/dl and 23.10±0.25×103/ mm3, respectively, which were significantly decreased compared to the control group. Compared to the control group, cholesterol and triglyceride levels were significantly higher in the group exposed to 1.3 mg/l, (178.50±3.17 mg/dl and 341.38±5.87 mg/dl, respectively). A decrease in the values of hemoglobin, hematocrit, and red blood cells indicates anemia in the exposed fish. 123 127 2022/10/132022/01/102022/08/92022/02/142022/10/152022/08/242022/11/192022/06/62022/07/262022/06/26 1401/4/5 2022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/312022/12/31 1401/10/10 اعظم آفاقی Azam Afaghi دانشگاه آزاد اسلامی واحد صوفیان Iran azam.afaghi@gmail.com صمد زارع Samad Zare دانشگاه ارومیه Iran s.zare@urmia.ac.ir آزاده جدایی Azadeh Jodaei دانشگاه آزاد اسلامی واحد صوفیان Iran az.jodaei@gmail.com Lead Biochemical parameters Hematological indices Common carp سرب شاخص‌های بیوشیمیایی شاخص‌های خونی کپور معمولی ##شهریاری، ع.؛ گل فیروزی، ک. و نوشین، ش.، 1389. میزان تجمع کادمیوم و سرب در بافت عضلانی سه گونه از ماهیان دریایی کپور، کفال و ماهی سفید سواحل دریای خزر در حوضچه خلیج گرگان در سال های86-1385. مجله علمی شیلات ایران، سال نوزدهم، شماره 2، صفحات 100-95. Doi: 10.22092/ISFJ. 2017.109945##Abdel-Warith, A.W.A., Younis, E.S.M., AL-Asgah, N.A., Rady, A.M. and Allam, H.Y., 2020. Bioaccumulation of lead nitrate in tissues and its effects on hematological and biochemical parameters of Clarias gariepinus. Saudi Journal of Biological Sciences. 27: 840-845. Doi: 10.1016/j.sjbs.2020.01.015.##Drabkin, D.L., 1946. Spectrophotometric studies: XIV. The crystallographic and optical properties of the hemoglobin of man in comparison with those of other species. Journal of Biological Chemistry, 164: 703-723. Doi: 10.1016/S0021-9258(17)41272-5.##Flodmark, L., Urke, H., Halleraker, J., Arnekleiv, J., Vøllestad, L. and Poleo, A., 2002. Cortisol and glucose responses in juvenile brown trout subjected to a fluctuating flow regime in an artificial stream. Journal of Fish Biology, 60: 238-248. Doi: 10.1111/j.1095-8649.2002.tb02401.x.##Kim, J.H., Choi, H., Sung, G., Seo, S.A., Kim, K.I., Kang, Y.J. and Kang, J.C., 2019. Toxic effects on hematological parameters and oxidative stress in juvenile olive flounder, Paralichthys olivaceus exposed to waterborne zinc. Aquaculture Reports, 15: 100225. Doi: 10.1016/j.fsi.2022.02.022.##Levesque, H., Moon, T., Campbell, P. and Hontela, A., 2002. Seasonal variation in carbohydrate and lipid metabolism of yellow perch (Perca flavescens) chronically exposed to metals in the field. Aquatic Toxicology, 60: 257-267. Doi: 10.1016/S0166-445X(02)00012-7.##Mahmoud, U.M., Ebied, A.M. and Mohamed, S. M., 2013. Effect of lead on some haematological and biochemical characteristics of Clarias gariepinus dietary supplemented with lycopene and vitamin E. Egyptian Academic Journal of Biological Sciences. C, Physiology and Molecular Biology, 5: 67-89. Doi: 10.21608/EAJBSC.2013.16112.##Mazon, A., Monteiro, E., Pinheiro, G. and Fernadez, M., 2002. Hematological and physiological changes induced by short-term exposure to copper in the freshwater fish, Prochilodus scrofa. Brazilian Journal of Biology, 62: 621-631. Doi: 10.1590/S1519-69842002000400010.##Ololade, I. and Oginni, O., 2010. Toxic stress and hematological effects of nickel on African catfish, Clarias gariepinus, fingerlings. Journal of Environmental Chemistry and Ecotoxicology, 2: 014-019. Doi: /10.5897/JECE.9000060.##Rusia, V. and Sood, S.K., 1992. Routine haematological test In: Medical laboratory technology Mukerjee, K.L. (ed), Vol. 1. Tata McGraw Hill Publishing Company Limited, pp 252-258.##Sevcikova, M., Modra, H., Blahova, J., Dobsikova, R., Plhalova, L., Zitka, O., Hynek, D., Kizek, R., Skoriic, M. and Svobodova, Z., 2016. Biochemical, haematological and oxidative stress responses of common carp (Cyprinus carpio L.) after sub-chronic exposure to copper. Veterinarni Medicina, 61. Doi: 10.17221/8681.##Serezli, R., Akhan, S. and Delihasan-Sonay, F., 2011. Acute effects of copper and lead on some blood parameters on Coruh trout (Salmo coruhensis). African Journal of Biotechnology,10(16): 3204-3209. Doi: 10.5897/AJB10.2505.##Shah, N., Khan, A., Ali, R., Marimuthu, K., Uddin, M.N., Rizwan, M., Rahman, K.U., Alam, M., Adnan, M. and Jawad, S. M., 2020. Monitoring bioaccumulation (in gills and muscle tissues), hematology, and genotoxic alteration in Ctenopharyngodon idella exposed to selected heavy metals. BioMed Research International, 20:1-16. Doi: 10.1155/2020/6185231.##Sumera, S., Husna, M., Laiba, S. and Aqsa, C., 2018. Changes in growth hormone and cortisol profile due to lead induced toxicity in Labeo rohita. Turkish Journal of Zoology, 18: 921-926. Doi: 10.4194/1303-2712-v18_7_10.##Witeska, M., Kondera, E. and Belniak, N., 2013. Hematological and hematopoietic changes induced by formaldehyde and malachite green in common carp (Cyprinus carpio L.). Zoology and Ecology, 23: 245-251. Doi: 10.1080/21658005.2013.821790.##Zhou, X., Li, M., Abbas, K. and Wang, W., 2009. Comparison of haematology and serum biochemistry of cultured and wild Dojo loach Misgurnus anguillicaudatus. Fish Physiology and Biochemistry, 35: 435-441. Doi: 10.1007/s10695-008-9268-4. ##