1402 32 1 135 115

مقاله علمی – پژوهشی:‌ اثر راهبردهای تغذیه ای بر عملکرد رشد، شاخص‌‌های هماتولوژیک و پارامترهای بیوشیمیایی مولدین نر قزل آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) The effect of feeding strategies on growth performance, hematological indices, and biochemical parameters in male rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) broodstocks 1 1 این پژوهش جهت تعیین اثر استراتژی­های تغذیه­ای بر عملکرد رشد و شاخص‌های هماتولوژیک مولدین نر قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) انجام شد. بدین منظور، مولدین به تعداد 45 عدد در 3 تیمار تغذیه تا حد سیری، محدود (50% حد سیری) و گرسنگی در 3 تکرار با میانگین وزن 24/54 ± 55/475 گرم (میانگین ± انحراف معیار) در حوضچه­های بتنی با دبی 1 لیتر بر ثانیه برای هر تکرار به مدت 8 هفته با خوراک اکسترود مورد آزمایش قرار گرفتند. با توجه به نتایج، وزن نهایی تیمار گرسنگی کاهش معنی­داری نسبت به تیمار­های محدود و سیری داشت (05/0P<). همچنین در شاخص­ وزن به دست آمده، درصد افزایش وزن بدن و نرخ رشد ویژه بین تیمارها تفاوت معنی‌دار وجود داشت (05/0P<). اما اختلاف معنی‌داری در فاکتور وضعیت مشاهده نشد (05/0P>). از لحاظ ضریب تبدیل غذایی بین تیمار محدود و سیری اختلاف معنی‌دار آماری وجود داشت (05/0P<). شاخص‌های خونی بین تیمارها اختلاف معنی­داری را نشان نداد (05/0P>). به طور کلی تحقیق حاضر نشان داد در زمان ایجاد تنش­های غیر قابل پیش­بینی در زمان پرورش و به تبع آن کاهش یا قطع غذادهی، عملکرد رشد مولدین تحت تأثیر میزان غذای در دسترس قرار گرفته و اثرات نامطلوبی بر پارامتر­های رشد ایجاد می­کند.   2 This investigation was carried out to determine the effect of feeding strategies on growth performance, biochemical parameters, and hematological indices in male rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) broodstocks. For this purpose, 45 broodstocks with 475.55 ± 54.24 g (mean ± S.D) were divided into three treatments and fed at satiation, restricted feeding (50% of satiation limit), and starvation levels in concrete ponds. The flow rate was 1 liter per second for each replicate and the broodstocks were fed for 8 weeks with extruded feed. According to the results, the final weight of the starvation treatment had a significant decrease compared to the restricted and satiated treatments (p<0.05). Moreover, the weight gain, body weight increase and specific growth rate showed significant differences among the treatments (p<0.05), but the condition factor was not significantly different (p>0.05). A significant difference was observed in feed conversion ratio between the restricted and satiated groups (p<0.05). Hematological indices did not show any significant difference between the treatments (p>0.05). In the blood biochemical parameters, plasma glucose level in the starvation treatment showed a significant difference with the restricted feeding and satiation treatments (p<0.05). In addition, blood globulin level of the starved fish was significantly different with the starvation treatment (p<0.05). In general, the present study showed that unpredictable stresses during the breeding season and the consequent reduction or interruption of feeding regimes could adversely affect the performance of male breeders, including growth indices and some physiological parameters. 1 15 2019/11/27 1398/9/6 2023/03/30 1402/1/10 محمد محمدی Mohammad Mohammadi دانشگاه گیلان Iran mami.fishery@gmail.com بهرام فلاحتکار Bahram Falahatkar دانشگاه گیلان Iran falahatkar@guilan.ac.ir میرمسعود سجادی Mirmasoud Sajjadi دانشگاه گیلان Iran mmsajjadi@hotmail.com عرفان اکبری نرگسی Erfan Akbari دانشگاه گیلان Iran erfanakbarinargesi@gmail.com Nutrition Hematology Growth Rainbow trout Starvation تغذیه خونشناسی رشد قزل‌آلا گرسنگی ##ایمانی، آ.، فرهنگی، م.، یزدان‌پرست، ر.، بختیاری، م.، شکوه سلجوقی، ظ.، مجازی امیری، ب. (1388). شاخص‌های تغذیه و رشد در قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) طی دوره‌های مختلف محرومیت غذایی و غذادهی مجدد. مجله علمی شیلات ایران، 18، 12-1.##حاجی مرادی، م.، محبوبی صوفیانی، ن.، علامه، س.ک. (1386). اثر گرسنگی بر سطح کلسترول، گلوکز و پروتئین پلاسمای خون قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss). مجله علوم و فنون دریایی ایران، 6، 30-23.##رحمتی، ف.، فلاحتکار، ب.، خارا، ح. (1389). اثرات گرسنگی و تغذیه مجدد بر عملکرد رشد و فاکتورهای بیوشیمیایی خون در ماهی‌آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius). مجله علوم زیستی دانشگاه آزاد واحد لاهیجان، 4، 69-59.##کاظمی، ر. پوردهقانی، م. یوسفی جوردهی، ا. یارمحمدی، م. نصری تجن، م. (1389). فیزیولوژی دستگاه گردش خون آبزیان و فنون کاربردی خون‌شناسی ماهیان. انتشارات بازرگان. 210ص.##سراجیان، ش.، زمینی، ع.، یوسفیان، م.، سعیدی، ع.، جعفری، ع. (1386). بررسی مقایسه ای سطوح برخـی از هورمون‌های استروئیـدی جنسی سرم خون در مولدین نارس و بالغ کفال طلایــی دریای خزر (Liza auratus). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان، 113 ص.##شیروان، س.، فلاحتکار، ب.، علاف نویریان، ح.، عباسعلیزاده، ع. (1392). تأثیر اعمال دوره طولانی مدت گرسنگی و محدودیت غذایی بر عملکرد رشد و ترکیب بدن در بچه تاس‌ماهی سیبری (Acipenser baerii). مجله علمی شیلات ایران، 22، 102-91.##علیزاده افشار، م.، خارا، ح.، فلاحتکار، ب. (1393). اثرات گرسنگی و استراتژی تغذیه‌ای بر عملکرد رشد و ترکیب لاشه تاسماهی روسی (Acipenser gueldenstaedtii). مجله آبزیان و شیلات، 5، 63-53.##مهرابی، ی . (1381). بیهوشی و روش عمل تکثیر دو بار در سال ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان. مؤسسه انتشاراتی اصلانی 100 ص.##Abdus Salam, M.A., Masud, S., 2000. Effect of various food deprivation regimes on body composition dynamics of Thaila, Catla catla. Journal of Research Sciences, 11: 26-32.##Ali, M., Nicieza, A., Wootton, R.J., 2003. Compensatory growth in fishes: a response to growth depression. Fish and Fisheries, 4: 147-190.##Alimahmoudi, M., Salehipour Bavarsad, S., Moghdani, S., 2015. Effect of different stocking densities on haematological and biochemical parameters of great sturgeon juveniles (Huso huso). Research Opinions in Animal and Veterinary Sciences, 5: 348-352.##Azodi, M., Ebrahimi, E., Farhadian, O., Mahboobi-Soofiani, N., Morshedi, V., 2015. Compensatory growth response of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss Walbaum) following short starvation periods. Chinese Journal of Oceanology and Limnology, 33: 928-933.##Bekcan, S., Dogankaya, L., Cakirogullari, G.C., 2006. Growth and body composition of European catfish (Silurus glanis) fed diet containing different percentages of protein. Israeli Journal of Aquaculture Bamidgeh, 58: 137-142.##Berglund, I., 1995. Effects of size and spring growth on sexual maturation in 1+ Atlantic salmon (Salmo salar) male parr: interactions with smoltification. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 52: 2682-2694.##Brunt, J., Austin, B., 2005. Use of a probiotic to control Lactococcosis and Streptococcosis in rainbow trout, (Oncorhynchus mykiss Walbaum). Journal of Fish Diseases. 28: 693-701.##Cakli, S., Kilinc, B., Dincer, T., Tolasa, S., 2006. Comparison of the shelf lifes of map and vacuum packaged hot smoked rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). European Food Research and Technology, 224: 19-26.##Cerdá, J., Carrillo, M., Zanuy, S., Ramos, J., de la Higuera, M., 1994. Influence of nutritional composition of diet on sea bass (Dicentrarchus labrax), reproductive performance and egg and larval quality. Aquaculture, 128: 345- 361.##Collins, A.L., Anderson, T.A., 1995. The regulation of endogenous energy stores during starvation and refeeding in somatic tissues of the golden perch (Macquaria ambigua). Journal of Fish Biology, 47: 1004-1015.##Dacie, J., Lewis, S., 1995. Erythrokinetics Practical haematology, 8th edn. Churchill Livingstone. Edinburgh: 397-416.##Davis, K.B., Gaylord, T.G., 2011. Effect of fasting on body composition and responses to stress in sunshine bass. Comparative Biochemistry and Physiology, 158: 30-36.##Doucett, R., Booth, R., Power, G., McKinley, R., 1999. Effects of the spawning migration on the nutritional status of anadromous Atlantic salmon (Salmo salar): insights from stable-isotope analysis. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 56: 2172-2180.##Drabkin, D.L., 1945. Hemoglobin, glucose, oxygen and water in the erythrocytes: A concept of biological magnitudes, based upon molecular dimensions. Science. 101: 445-451.##Einen, O., Børre, W., Magny, S. T., 1998. Starvation prior to slaughter in Atlantic salmon (Salmo salar): I. Effects on weight loss, body shape, slaughter-and fillet-yield, proximate and fatty acid composition. Aquaculture, 166: 85-104.##Falahatkar, B., Akhavan, S., Efatpanah, I., Meknatkhah, B., 2013. Effect of winter feeding and starvation on the growth performance of young-of-year (YOY) great sturgeon, (Huso huso). Journal of Applied Ichthyology, 29: 26-30.##Friedrich, M., Stepanowska, K., 2001. Effect of starvation on nutritive value of carp (Cyprinus carpio) and selected biochemical components of its blood. Acta Ichthyologica et Piscatoria, 31: 29-33.##Furné, M., García-Gallego, M., Hidalgo, M.C., Morales, A.E., Domezain, A., Domezain, J., Anz, A., 2008. Effect of starvation and refeeding on digestive enzyme activities in sturgeon (Acipenser naccarii) and trout (Oncorhynchus mykiss). Comparative Biochemistry and Physiology Part A: Molecular & Integrative Physiology, 149: 420-425.##Gurney, W., Jones, W., Veitch, R., Nisbet, R., 2003, Resource allocation, hyperphagia and compensatory growth in juveniles. Ecology, 84: 2777–2787.##Hardy, R.W., 2002. Rainbow trout, Oncorhynchus mykiss. In: Webster, C.D., Lim, C.E. (Eds.), Nutrient Requirements and Feeding of Finfish for Aquaculture, CABI. 136-182.##Huang, S.S.Y., Fu, C.H.L., Higgs, D.A., Balfry, S.K., Schulte, P.M., Brauner, C.J., 2008. Effects of dietary canola oil level on growth performance, fatty acid composition and Ionoregulatory development of spring chinook salmon parr (Oncorhynchus tshawytscha). Aquaculture, 274: 109-117.##Izquierdo, M., Fernandez Palacios, H., Tacon, A., 2001. Effect of broodstock nutrition on reproductive performance of fish. Aquaculture, 197: 25-42.##Kawatsu, H., 1966. Studies on the anemia of fish anemia of rainbow trout (Oncorhychus mykiss) caused by starvation. Bulletin of Freshwater Fisheries Research Laboratory, Tokyo, 15: 167-173.##Lovell, T., 1998. Nutrition and Feeding of Fish. Kluwer Academic Publishers, Norwell, Massachusetts. 267 p.##McCue, M.D., 2008. Fatty acid analyses may provide insight into the progression of starvation among squamate reptiles. Comparative Biochemistry and Physiology Part A: Molecular & Integrative Physiology, 151: 239-246.##Mehner, T., Wieser, W., 1994. Energetic and metabolic correlates of starvation in juvenile perch (Perca fluviatilis). Journal of Biology Science, 45: 325-333.##Power, D.M., Melo, J., Santon, C.R.A., 1999. The effect of food deprivation and refeeding on the liver, thyroid hormones and transthyretin in sea bream (Sparus aurata). Journal of Fish Biology, 56: 374-387##Pérez-Jiménez, A., Guedes, M.J., Morales, A.E., Oliva-Teles, A., 2007. Metabolic responses to short starvation and refeeding in Dicentrarchus labrax. Effect of dietary composition. Aquaculture, 265: 325-335. ##Rinchard, J., Lee, K., Czesny, S., Ciereszko, A., Dabrowski, K., 2003. Effect of feeding cottonseed meal-containing diets to broodstock rainbow trout (Oncorhychus mykiss) and their impact on the growth of their progenies. Aquaculture, 227: 77-87.##Salam, A., Ali, M., Masud, S., 2000. Effect of various food deprivation regimes on body composition dynamics of thaila, Catla catla. Journal of Research (Science) Bahauddin Zakariya University, Multan, Pakistan, 11: 26-32.##Sasayama, Y., Takahashi, H., 1972. Effect of starvation and unilateral astration in male goldfish (Carassius auratus), and a design of bioassay for fish gonadotropin using starved goldfish. Bulletin of Faculty of Fisheries, Hokkaido University, 22: 267-283.##Simpkins, G., 2002. Responses of body condition and composition of juvenile rainbow trout (Oncorhychus mykiss) to fasting, activity and water temperature. PhD Thesis. University of Wyoming.##Svesbodora, Z., Fravda, D., Palakova, J., 1991. Unified Methods of Haematological Examination of Fish. Research Institute of Fish Culture & Hydrobiology, Vodnany, Czechoslovekia. 331 p.## Turchini, G.M., Mentasti, T., Frøyland, L., Orban, E., Caprino, F., Moretti, V.M., Valfré, F., 2003. Effects of alternative dietary lipid sources on performance, tissue chemical composition, mitochondrial fatty acid oxidation capabilities and sensory characteristics in brown trout (Salmo trutta). Aquaculture, 225: 251-267.##Vázquez, G.R., Guerrero, G., 2007. Characterization of blood cells and hematological parameters in Cichlasoma dimerus (Teleostei, Perciformes). Tissue and Cell, 39: 151-160.##Wang, Y., Cui, Y., Yang, Y., Cai, F., 1999. Compensatory growth in hybrid tilapia, Oreochromis mossambicus niloticus, reared in seawater. Aquaculture, 189: 101-108.##Wedemeyer, G.A., Barton, B.A., McLaey, D., 1990. Stress and Acclimation. In: Schreck, C.B., Moyle, P.B. (Eds.), Methods for Fish Biology, American Fisheries Society, Bethesda, Maryland. 451-489. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ تاثیر تغییر نور تور مخروطی بالاروبر ترکیب طولی و وزنی گونه کیلکای معمولی (Clupeonella caspia Svetovidov, 1941) در بندر صیادی امیرآباد Effect of a light change in conical lift nets on the length and weight composition of Common sprat (Clupeonella caspia, Svetovidov, 1941) from Amirabad fishing port 1 1 این تحقیق به بررسی اثر تغییر رنگ نوری بر فراوانی طولی و وزنی ترکیب صید کیلکای معمولی (C. caspia) در تورهای ‌‌مخروطی ‌‌بالارو با اندازه‌‌ چشمه 8 میلی‌متر (گره تا گره مجاور) می‌‌پردازد. برای این منظور در دی ماه 1398 به‌وسیله سه فروند شناور صیادی طی 30 بار تورریزی در عمق 50-40 متری در بندر صیادی امیرآباد اقدام به صید ماهی کیلکای معمولی گردید. نتایج نشان داد که از 2874 نمونه صید شده، C. caspia با 79 درصد بیشترین فراوانی صید و C. engrauliformis و C. grimmi به‌‌ترتیب 14 درصد و 7 درصد فراوانی صید را به‌خود اختصاص داده‌‌اند. ماهیان صید شده در نور آبی دارای دامنه طولی بزرگتر و وزنی بیشتر بودند درحالی‌که ماهیان صید شده در نور قرمز دارای کمترین دامنه طولی و کمترین وزن بودند. در نور آبی و قرمز بیشترین و کمترین میانگین طولی و وزنی کیلکای ‌‌معمولی به‌ترتیب 59/11 سانتی‌‌متر، 00/11 سانتی‌‌متر و 47/11 گرم و 00/11 گرم بود. طول و وزن کیلکای ‌‌معمولی صید شده در نور سفید حالتی بینابینی داشت. میانگین طول و وزن کیلکای ‌‌معمولی صید شده در زمان استفاده از نورهای آبی و قرمز و سفید و قرمز دارای تفاوت معنی‌‌داری بودند (05/0p<). 2 The research study the effect of changing light color on the length and weight composition of common sprat (C. caspia) catch in conical lift net with a mesh size of 8 mm (knot to knot). For this purpose, in January 2018 the sprat fish caught by three fishing vessels during 30 times of fishing operations at 50-40 m depth in Amirabad fishing port. The results showed that from total number of 2874 caught, C. caspia with 79% was the most catch and C. engrauliformis and C. grimmi with 14% and 7% of the catch, respectively. Fish caught in blue light had a larger length range and more weight. While the fish caught in red light had the lowest length range and the lowest weight. In blue and red light, the highest and lowest average length and weight of C. caspia was 11.59 cm, 11.00 cm, 11.47 grams, and 11.00 grams, respectively. The length and weight of C. caspia caught in white light was intermediate.  The average length and weight of C. caspia caught using blue and red color, and white and red color had a significant difference (p<0.05). 17 25 2019/11/272022/11/21 1401/8/30 2023/03/302023/03/30 1402/1/10 سمیه نوده شریفی somayeh nodehsharifi مرکز تحقیقات ذخایرآبزیان آبهای داخلی، موٌسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران. Iran snshfishery@gmail.com سعید گرگین دانشگاه علوم کشاورزی . منابع طبیعی گرگان Iran s.gorgin@gmail.com یوسف پیغمبری دانشگاه علوم کشاورزی . منابع طبیعی گرگان Iran sypaighambari@gmail.com حسینعلی خوشباور رستمی اداره کل شیلات استان مازندران- بابلسر Iran hkr.rostami@gmail.com منوچهر بابانژاد دانشگاه گلستان گروه امار Iran mbaba22@yahoo.com حسن فضلی hasan fazli پژوهشکده دریای خزر ساری Iran hn.fazli@yahoo.com Conical lift net Length and weight frequency Fishing with light Clupeonella caspia تور مخروطی بالارو فراوانی ‌‌طولی و وزنی صید با نور Clupeonella caspia ##امیری، ک.، بانی، ع.، علیجانپور، ن.، بساط‌نیا، ن. و هادیفر، ع.، 1393. تأثیر عوامل محیطی بر مقدار صید در واحد تلاش صیادی و پراکنش کیلکا (Clupeidae) در جنوب‌غربی دریای‌خزر (بندر انزلی). مجله بوم‌شناسی آبزیان. 4 (3): 102-98.##بی‌همتا، م. ر. و زارع چاهوکی، م. ع.، 1390. اصول آمار در علوم منابع طبیعی. انتشارات دانشگاه تهران. 300 صفحه.##پرافکنده حقیقی، ف . و کیمرام، ف.، 1391. ارزیابی ذخایر و تعیین میزان قابل برداشت گونه کیلکای معمولی (Clupeonella caspia). مجله علوم و فنون دریایی. 11(3). 16 صفحه.##سالنامه آماری شیلات ایران. 1400-1395. معاونت برنامه‌ریزی و توسعه مدیریت منابع، دفتر برنامه و بودجه، ناشر سازمان شیلات ایران، 33 صفحه.##جانباز، ع. ا.، فضلی، ح.، مقیم، م.، کر، د.، خدمتی، ک.، افرائی، م.، باقرزاده.، ف. و رازقیان، غ.، 1396. کیلکای‌معمولی و وضعیت بهره‌برداری از ذخایر آن در آب‌های ایرانی در دو دهه اخیر. مجله آبزیان دریای‌خزر. 2(1): 36-22.##جانباز، ع. ا.، فضلی، ح.، پرافکنده، ف.، قاسمی، ش.، عبدالملکی، ش.، مقیم، م.، کر، د.، پورغلام، ر.، نیک‌پور، م.، باقرزاده، ف.، خدمتی، ک.، آذری، ع.، نهروز، م.، راستین، ر. و غنی‌نژاد، د.، 1392. پروژه بررسی خصوصیات زیستی کیلکاماهیان در حوزه جنوبی دریای‌خزر به‌منظور بهره‌برداری پایدار، سازمان تحقیقات، آموزش، ترویج کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی. مؤسسه تحقیقات شیلات ایران. 68 صفحه.##جانباز، ع. ا. فضلی، ح. پور غلام، ر. کر، د و عبدالملکی، ش. 1393. ارزیابی صید و ذخیره ماهی کیلکای‌معمولی (Clupeonella caspia) در سواحل ایرانی دریای‌خزر طی سال‌های 1375 الی 1390. مجله علمی شیلات ایران. 22(3): 35-21.##حق‌پرست، س.، 1393. تعیین برخی عوامل مکانی- زمانی، محیطی مؤثر بر برآورد ذخایر کیلکاماهیان در جنوب شرق دریای-خزر، رساله دکتری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 25 صفحه.##خانی‌پور، ع. ا.، 1392. فناوری پیشرفته صید ماهی صید ماهی، مؤسسه تحقیقات شیلات ایران، 122 صفحه.##عبدلی، ا. و نادری، م.، 1387. تنوع زیستی ماهیان حوضه جنوبی دریای‌خزر. انتشارات علمی آبزیان، 182 صفحه.##عشریه، م. 1397. بررسی ساختار سنی، رشد و حداکثر محصول پایدار ماهی کیلکای‌معمولی (Clupeonella caspia) در سواحل جنوبی دریای‌خزر (استان مازندران). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری.##فضلی، ح.، جانباز، ع. ا.، قاسمی، ش. و نصراله‌زاده ساروی، ح.، 1395. پروژه برآورد پارامترهای پویایی جمعیت و ارزیابی ذخایر کیلکاماهیان در آب‌های ایرانی دریای خزر. وزارت جهاد کشاورزی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. مؤسسه تحقیقات شیلات ایران. 59 صفحه.##کازانچف، ا.، ان. 1981. ماهیان دریای‌خزر و حوزه آبریز آن. (مترجم شریعتی، ا.1371). شرکت سهامی شیلات ایران. تهران. 171 صفحه.##کریمی، ف.، 1396. اثر تغییر اندازه‌چشمه بر ترکیب کیلکاماهیان (Clupeidea) صید شده توسط تور بالابر مخروطی در بندر صیادی امیرآباد (ایران). پایان‌نامه‌ی کارشناسی‌ارشد. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان.##کوهانی، م.، 1391. مقایسه صید به ازای واحد تلاش، ترکیب گونه‌ای، فراوانی طولی و وزنی کیلکاماهیان صید شده توسط شناورها با قدرت نور متفاوت (3000 و 6000 وات) در صیدگاه بندرانزلی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان. 70 صفحه.##ملنیکوف، و. ن.، 1388. ادوات صیادی و تکنولوژی صید ماهی. (خانی پور، ع. ا.، مترجم). انتشارات مؤسسه تحقیقات ایران، تهران. 379 صفحه.##Arif, A. M., Susanto, A. and Irnawati, R., 2015. Konsumsi bahan bakar lampu tabung dan lampu LED pada generator set skala laboratorium (Fuel consumption of tubular lamp and LED lamp in generator set on laboratory scale). Jurnal Perikanan dan Kelautan, 5: 25-32 (in Indonesian with English abstract).##Ben-Yami, M., 1976. Fishing with Light: FAO Fishing Manuals. Fishing News Book Ltd, England, 121 P.##Engas, A., Soldal. and A.V., 1992. Diurnal variations in bottom trawl catch rates of cod andhaddock and their influence on abundance indices. ICES Journal of MarineScience, 49: 89-95.##Higgs, D. M. and Fuiman, L.A., 2005. Light intensity and schooling behavior in Iarval Gulf Menhaden J.Fish Biol, 48: 976-991.##Fazli, H. and Taghavi, J., 2013. Stocks Status of Kilka in Iranian Waters of the Caspian Sea. The International Journal of Environmental Resources Research, 1(2): 167-180.##Fazli, H., C. I. Zhang, D.E. Hay, C. W. Lee, A. A. Janbaz. and Borani, M.S., 2007. Population Ecological parameters and biomass of Clupeonella engrauliformis in the Caspian Sea. Fisheries Science, 73: 285-294.##Fishcer, W. G. and Bianchi, G., 1984. FAO species identification sheet for fishery purposes Western Indian Ocean, Fishing Area 51. FAO, Rome, 1, 2 and 4:123-128.##Karimzadeh, G., 2011. Study of the natural and fishing mortality and exploitation rates of Clupeonella grimmi in the southeast part of the Caspian Sea (Babolsar). African Journal of Agricultural Research, 6(1): 676-68.##Mamedov, E. V. 2006. The biology and abundance of kilka along the coast of Azerbaijan, Caspian Sea. ICES. Journal of Marine Science, (63):1665-1673.DOI: 10.1111/j.1439-0426.2008.00871.x.##Marchesana, M., Spotob, M., Verginellab, L. and Ferrero, E.A., 2005. Behavioural effects of artificial light on fish species of commercial interest. Fisheries Research, 73: 171-185.##Miyazaki, T., Shiozawa, S., Koganc,T., Masuda, R., Maruyama, K. and Tasukamato, K. 2008. Development of the light intensity threshold for school formation in the srtiped jack Pseudocaranx dentex. Marine Ecology Progress Series, 192: 267-275.##Paritckij, Y.U. A., Kanatev, S.V., Aseinova, A.A. and Razinkov, V.P., 2018. Some behavior patterns and distribution of caspian ordinary sprat species clupeonella delicatula caspia svetovidov. Rybnoe Khoziaistvo, 3: 27-38. (in Russian).##Prikhodko, B.I.,1975. Kilka of the Caspian Sea and their abundance. Trudy VNIRO, 108: 144-153. (in Russian).##Prikhodko, B.I., 1981. Ecological Features of the Caspian Kilka (Genus Clupeonella). Journal of Ichthyogy Scripta; pubishing co, 19(5): 27-37.##Svetovidov, A. N., 1952. Herring (Clupeidae). Series the USSR Fauna. Vol 11, 1:223. Moscow, Leningrad, 223p. ##Tian Hua, L. and Xing, J., 2013. Research on LED Fishing Light. Research Journal of Applied Sciences, Engineering and Technology, 5(16): 4138-4141.##William, E., Jeffrey, A., Terrence, B. and Thomas, E., 1983. Harvesting photopositive juvenile fish from a pond using a lift net and light .Aquaculture Reaserch Laboratory, 34: 157-164. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ بررسی تغییرات سموم کلره و مقایسه آن با دهه‌های گذشته در منطقه جنوبی دریای خزر Investigation of changes in organochlorine pesticides and its comparison with previous decades in the southern region of Caspian Sea 1 1 دریای خزر یک سیستم لب‌شور  و به لحاظ ترکیبات شوری آبی منحصربه‌فرد می باشد، به همین دلیل ارزیابی معیارهای آلایندگی بر پایه کیفیت آب همین دریا در گذشته و حال قابل تصدیق است. در این پژوهش، اطلاعات طی سال‌های 89-1387 جمع‌آوری شده و در غالب پروژه بررسی گردیده است. نتایج به‌دست آمده نشان داد، تغییرات غلظت سموم ارگانوکلره در محیط آبی با توجه به ورود آن از طریق رودخانه‌های منتهی به آن است و میزان غلظت آن در آب، در فصول و مناطق مختلف متفاوت می‌باشد. نتایج نشان داد، در زمستان 1387 غلظت ترکیبات سموم ارگانوکلره در محیط آبی روند افزایشی داشته است. در سال 1389 حداکثر میزان درصد سموم در فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان به‌ترتیب در نواحی میانی، شرق و غرب و حداکثر درصد ترکیبات سموم در نمونه‌های آب مناطق ناحیه شرق برابر 75 درصد در فصل بهار مشاهده گردید .همچنین حداکثر غلظت سم ارگانوکلره متعلق به سم a-Endosulfan با غلظت 86/3 میکروگرم بر لیتر بود که در منطقه نوشهر و در عمق 50 متر ناحیه سطحی ثبت گردید. با توجه به نتایج، در شرایط حاضر میزان غلظت ترکیبات سموم کلره در دامنه مناسب و با فاصله از ساحل شرایط کیفی آب برای پرورش ماهی در قفس مناسب‌تر است. البته مواردی از غلظت‌های بالای آلودگی به سموم نیز مشاهده شده که مربوط به ورود آب از رودخانه‌ها بوده است. بنابراین، یکی از راه‌های عدم مواجهه با این فرآیند برقراری سازه‌های آبزی‌پروری در فاصله مناسبی از ساحل و در اعماق بیش از 50 متر می باشد. 2 The Caspian Sea is a unique brackish system in terms of water salinity, so evaluation of pollution criteria based on the water quality of the same sea is past and present. In this study, information was collected from 2008 to 2010 and analyzed during the project during these years, sampling of eight transects shorelines was performed seasonally at stations 10, 20, 50 and 100 m of depth in two summer and winter seasons for water and sediment. The results showed that the concentration of organochlorine toxins in the aquatic environment depends on its entry through the rivers leading to it and its concentration in water varies in different seasons and regions. The results showed that the concentration of organochlorine pesticides in the aquatic environment increased in winter of 2008 with the highest percentage of pesticides in spring, summer, autumn and winter in middle, middle, east and west and maximum percentages, respectively. Toxins were found in the water samples of the eastern part of the region by 75% in spring. Also the maximum concentration of organochlorine toxin belonged to α-Endosulfan toxin with a concentration of 3.86μg/l which was recorded in Nowshahr at 50 m depth of surface water. Conclusion: In the current situation, the concentration of chlorine toxin compounds in the appropriate range and distance from the shore of water quality conditions is more suitable for fish farming in cages. Therefore, it is suggested to consider the establishment of fish cage culture at 50 m of depth. 27 37 2019/11/272022/11/212020/01/28 1398/11/8 2023/03/302023/03/302023/04/30 1402/2/10 حوریه یونسی پور Horiyeh Younesipour سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran younesipourh@yahoo.com حسن نصراله زاده ساروی Hasan Nasrollahzadeh Saravi سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran hnsaravi@gmail.com محمد علی افرائی بند پی Mohamad ali afraei banpei سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran mafraei@yahoo.com شعبان نجف پور shaban nagafpour سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran nagafpour_s@yahoo.com سلیمان غلامی پور soleyman gholamipor سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran gholamipor1333@yahoo.com احد احمدنژاد ahad ahmadnejad سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran ahmadi.ahad@yahoo.com مریم رضائی maryam rezaei سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran maryam_rezaei_83@yahoo.com Organochlorine pesticides pollutants Water Sediment Caspian Sea آلاینده سموم کلره آب رسوب دریای خزر ##دانه‌کار، ا. و مجنونیان، ه.، 1383. معیارهای پیشنهادی برای ارزیابی مناطق ساحلی- دریایی به منظور تعیین مناطق تحت حفاظت ساخای- دریایی ایران. مجله محیط شناسی، شماره 35، 32-9.##شرکت مهندسین مشاور خزر آب، 1377، مطالعه طرح مهندسی و ساماندهی رودخانه تجن، کیفیت آب و آثار زیست محیطی، شرکت سهامی آب منطقه‌ای مازندران و گلستان، ص 83 .##شریفی پور، ر. و دانه‌کار، ا.، 1386. پهنه بندی سواحل منطقه آزاد چابهار براساس ملاحظات زیست محیطی. ماهنامه بندر و دریا، (پیاپی 142)، 73-70.##لالوئی، ف.، موسوی، م.، نجف‌پور، ش.، حسینی، ع.، نصراله زاده ساروی، ح.، ابو، م.، نادری، م.، افرایی، م.ع. و کیهان‌ثانی، ع.ر.، 1375. بررسی جامع رودخانه تنکابن، انتشارات موسسه تحقیقات شیلات ایران. 09-0710214000-75. ##لالویی، ف.، پیری، م.، نگارستان، ح.، شفیعی‌‌پور، م.م.، زلفی‌نژاد، ک. و کیهان ثانی، ع.ر.، 1383. پروژه هیدرولوژی و هیدروبیولوژی و آلودگی های زیست محیطی اعماق کمتر از 10 متر حوضه جنوبی دریای خزر 78-1377، موسسسه تحقیقات شیلات ایران. 06-0710214000-77. ##لالوئی، ف.، روحی، ا.، واحدی، ف.، نصراله زاده ساروی، ح.، صفری، ر.، یعقوب زاده، ز.، مخلوق، آ.، سلیمانی رودی، ع.، واردی، س.ا.، ‌گنجیان، ع.، رستمیان، م.ت.، نجف پور، ش.، سالاروند، غ.ر.، امانی، ق.ب.، مکرمی، ع. و قاسمی، س.، 1389. هیدرولوژی و هیدروبیولوژی و آلودگی های ریست محیطی اعماق 10 تا 100 متر حوضه جنوبی دریای خزر. انتشارات موسسه تحقیقات شیلات ایران. 83083-040000-200000-032-2.##منصوری، ب.، نصراله زاده ساروی، ح.، خوشباور رستمی، ح.ع.، حامی طبری ،ا.، محمد خانی، ح.، واردی، ا. و نجف پور، ش.، 1395. مطالعه و بررسی منابع آلاینده خلیج گرگان. انتشارات موسسه تحقیقات شیلات ایران. 89199-8918-12-77-14.ص52##نجف پور. ش.، نصراله‌زاده ساروی، ح. و پرداختی، 1380. تعیین برخی از سموم کشاورزی کلره در آب رودخانه های بابلرود، چالوس و مصب آنها. انتشارات موسسه تحقیقات شیلات ایران. 01-0710214000-74، ص83..##نجف پور، ش.، نصراله زاده ساروی، ح.، هاشمیان، ع.، مخلوق، آ. افرایی، م.ع.، ربانی، م.، احمدی، م.ر. و تکمیلیان، ک.، 1384. مطالعات تکمیلی لیمنولوژیکی روخانه شیرود (غرب استان مازندران-81) انتشارات موسسه تحقیقات شیلات ایران. 04-07102420000-81 ، ص72.##نجف پور، ش.، واردی، ا.، روحی، ا.، گنجیان، ع.، موسوی، م.، افرایی، م.ع.، یوسفیان، م.، ربانی، م. و کیهان ثانی، ع.ر.، 1386. بررسی مستمر (Monitoring) روخانه شیرود (غرب استان مازندران-79). انتشارات موسسه تحقیقات شیلات ایران. 02-0710214000-76 .##نجف پور، ش.، پورنگ، ن.، پورغلام، ر.، فارابی، م.و.، واردی، ا.، نصراله زاده ساروی، ح.، غلامیپور، س.، یونسی پور، ح.، علومی، ی.، رضایی، م.، نصراله تبار، ع. و احمد نژاد، ا.، 1392. پروژه بررسی آلاینده‌های زیست محیطی (سموم ارگانوکلره، فلزات سنگین، هیدرکربورهای نفتی و سورفاکتانت) در سواحل منطقه جنوبی دریای خزر. ساری: پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، 88034-8801-12-76- 12،.ص306.##واردی، ا.، نصراله زاده ساروی، ح.، نجف پور، ش.، واحدی، ف.، غلامیپور، س.، یونسی پور، ح.، علومی، ی.، طالشیان، ح. و احمد نژاد، ا.، 1389. پروژه بررسی آلاینده‌های زیست محیطی (فلزات سنگین، هیدرکربورهای نفتی، سورفاکتانت ها و سموم کشاورزی) در سواحل جنوبی دریای خزر. ساری: پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، 86088-8605-12-76-12. ص58## ##EPA, 1992. National Survey of Pesticide in drinking water wells. Phase II Report EPA 570/9- 91-020, National Technical Information Service, Spring-field, VA.##EPA, 1995. US Environmental Protection Agency. Pesticides Module Method # 508, Washington, DC.##EPA, 2004. Chemicals Evaluated for Carcinogenic Potential Science Information Management Branch Health Effects Division Office of Pesticide Programs U.S. Environmental Protection Agency July 19, 2004.##Fillmann, G., Readman, J.W., Tolosa, I., Bartocci, J., Villeneuve, J.-P., Cattini, C. and Mee, L.D., 2002. Persistent organichlorine residues in sediments from the Blak Sea. Marine Pollution Bulletin, 44: 122.133. ##Hastie, T. and Tibshirani, R., 1990. Generalized Additive Models. Chapman and Hall, London 44:122–133. ## Mora, S., Villeneuve, J.P., Sheikholeslami, M.R., Cattini, Ch., and Tolosa, I., 2004. Organochlorinated compounds in Caspian Sea sediments. Marine Pollution Bulletin, 48: 30–43.##Tomlin, C., 2000. The Pesticide Manual, Incorporating the Agrochemical Handbook, 12th Edition. Crop protection Publication; British Crop Protection Council and the Royal Society of Chemistry, Cambridge V, 31(1): 200-212.##Turgut, C., 2003. The contamination with organochlorine pesticides and heavy metals in surface water in Menderes River in Turkey, 2000–2002. Env. International 29: 29– 32. ##Van den Berg, F., Kubiak, R., Benjey, W.G., Majewski, M.S., Yates, S.R., Reevers, G.L., Smelt, J.H. and van der Linden, A.M.A., 1999. Emission of pesticides into the air, water. Air and Soil Pollution, 115: 195-218. ##Ware, G.W. and Whitacre, D.M., 2004. The Pesticide Book, 6th ed., Willoughby, OH: MiesterPro Information Resources, PP 98.##WHO/ UNEP/WB, 2000. Health risks from pollution, p. 20 (World Health Organization United Nations Development Program World Bank). ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ تأثیر شیوع بیماری کووید-19 بر فعالیت‌های آبزی‌‌‌پروری ماهیان سردآبی ایران Effect of outbreak of covid-19 disease on the aquaculture activities of coldwater fish in Iran 1 1 تحقیق حاضر با هدف شناسایی میزان تاثیر شیوع پاندمی کووید-19 بر واحدهای تکثیر و پرورش ماهیان سردآبی انجام شد. جامعه آماری این تحقیق 75 مزرعه تکثیر، پرورش و حد‌‌واسط ماهیان سردآبی در 12 استان تولید کننده بود. نتایج تحقیق حاضر نشان‌‌دهنده شوک اولیه به صنعت آبزی پروری سردآبی کشور در روزهای ابتدایی شیوع بیماری کووید-19 بود. برای مثال، تازه فروشی در 78 درصد مزارع مورد بررسی کاهش داشته است. تقاضای رستوران‌ها برای تهیه ماهی در 82 درصد مزارع کاهش یافته است و به طور کلی، 90 درصد پاسخ دهندگان کاهش تقاضای خرید ماهی را در بازارهای فروش خود گزارش کردند. همچنین تامین نهاده‌ها در بیش از 80 درصد مزارع با مشکل مواجه شده است. مشابه این اتفاق در مورد فروش محصولات اتفاق افتاد که 93 درصد از پاسخ‌دهندگان علت را اعمال محدودیت‌ها در تردد در زمان قرنطینه دانستند. در نهایت، 93 درصد پاسخ‌دهندگان اعلام کردند که محدودیت‌های ایجاد شده در زمان شیوع بیماری، بر فرایند تولید تاثیر منفی داشته است. شیوع بیماری کرونا در حوزه‌های مختلف آبزی‌پروری سردآبی کشور تاثیر منفی گذاشته است. این تأثیرات در هفته‌های اولیه شیوع بیماری به‌خصوص تحت تاثیر محدودیت‌‌های رفت و آمد دارای بیشترین میزان خود بوده است. این نتایج با نتایج پژوهش‌های مشابهی که در سایر کشورهای جهان انجام شده است، مطابقت دارد. بر این اساس، استفاده از راهبرد استقامت در زمان بروز بحران‌های مشابه، مناسب‌ترین راهبرد برای تداوم و بقاء صنعت شناخته می‌‌شود. 2 The current research has been conducted to identify the impact of the spread of the Covid-19 pandemic on the breeding and propagation centers of coldwater fish, including the impact of inputs, production, and the supply process. The statistical population of this research was the propagation, rearing, and intermediate farms of coldwater fish in Tehran, Mazandaran, Fars, Kohgiluyeh and Boyer Ahmad, Kerman, Guilan, Zanjan, Chaharmahal and Bakhtiari, Isfahan, Lorestan, Markazi, and West Azerbaijan provinces. The number of farms investigated in this research was 75 farms. The results of this research showed that the outbreak of the Covid-19 disease had a strong impact on production activities in coldwater farms. For example, the fresh sales were decreased in 78% of the investigated farms. Restaurant demand for fish decreased in 82% of farms, and overall 90% of respondents reported a decrease in fish purchase demand in their sales markets. Also, the supply of inputs such as fish feed, eggs, and fry was faced with problems in more than 80% of the farms. The same problem was observed for selling products, where 93% of the respondents believed that the main reason was the restrictions on travelling during the lockdown. Finally, 93% of the respondents stated that the restrictions created during the outbreak of the disease had a negative impact on the production process, of which 67% declared that this impact was great. The results of the current research indicated the initial shock to the country's coldwater aquaculture industry in the early days of the outbreak of the Covid-19 disease. Results of present study are consistent with similar studies conducted in other countries. For this reason, using the strategy of endurance during the occurrence of similar crises through the compilation of government guidelines to support the aquaculture industry is known as the most appropriate strategy for the continuation and survival of the industry. 39 50 2019/11/272022/11/212020/01/282022/11/6 1401/8/15 2023/03/302023/03/302023/04/302023/04/30 1402/2/10 داود ضرغام Davood zargham تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran davoodzargham61@gmail.com محمود بهمنی Mahmoud Bahmani سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran mahmoudbahmani@ymail.com طیبه باشتی Tayebeh Bashti سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran tbashty@gmail.com مهدی گلشن Mehdi Golshan سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Iran golshan2000@gmail.com COVID-19 Aquaculture Production Supply Coldwater fish کووید 19 آبزی پروری تولید عرضه ماهیان سردآبی ##برقی لشکری، ا.، رجبی اسلامی، ه. و صالحی، ح.، 1396. عوامل موثر بر تولید و بازاریابی ماهیان زینتی استان البرز، نشریه توسعه آبزی پروری، 11(2): 25-34.##مؤسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی، 1399. بحران کرونا و جهان کار، مجموعه گزارش های سیاستی در خصوص کرونا، شماره دوازدهم، نمایه شده در : https://ssor.ir/i/Tolidat/12.pdf، اردیبهشت 1399.##پرمه، ز.، 1400. ارزیابی اثرات شیوع بیماری کووید-19 بر بخش صنعت ایران: کاربرد چارچوب ماتریس حسابداری اجتماعی، نشریه علمی (فصلنامه) پژوهشهای اقتصاد صنعتی، 8(2): 85-99.##جهانگرد، ا.، و کاکائی، ج.، 1400. سنجش آثار شیوع ویروس کووید- 19 بر تولید و اشتغال اقتصاد ایران، پژوهشنامه اقتصادی، 21(80): 48-77.##رادخواه، ع.، ایگدری، س. و پورباقر، ه.، 1400. بررسی اثرات ناشی از شیوع ویروس کووید 19 بر صنعت شیلات و آبزی پروری جهان و ارائه سیاست های حمایتی از سوی دولت‌‌ها و نهادهای بین المللی، مجله زیست شناسی ایران، 5 (9): 45-53.##سالنامه آماری سازمان شیلات ایران (99-1394)، 1400. معاونت برنامه ریزی و مدیریت منابع سازمان شیلات ایران، 64 صفحه.##سلیمی زاویه، ق.، 1399. راهبردهای پاسخ به بحران در زمان بحران کرونا ویروس (کووید 19) در بخش تولید و صنعت، فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، 39 (1): 63-76.##صالحی، ح.، خسروانی زاده، ع.، 1389. تحلیل سهم و نقش عوامل تعیین کننده هزینه تمام شده پرورش قزل آلای رنگین کمان (Onchorynchus mykiss) در ایران . مجله علمی شیلات ایران، ۱۹ (۲) :۱۱۴-۱۰۱.##طاهرپور، ج.، رجبی، ف.، میرزایی، ح. و سهیلی، ح.، 1400. اثرات همه گیری کرونا بر بازار کار ایران، پژوهشنامه اقتصادی، 21 (81): 155-196.##کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی مجلس شورای اسلامی.، 1399. ارزیابی اثرات شیوع ویروس کرونا بر بخش‌های مختلف، تجربه کشورهای منتخب، سیاست‌های پیشنهادی، 78 صفحه.##مؤمنی، م. و قیومی، ع.، 1389. تحلیل های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS، چاپ دوم، تهران، انتشارات کتاب نو، 337 صفحه.##Alam, G.M., Sarker, M.N.I., Gatto, M., Bhandari, H. and Naziri, D., 2022. Impacts of COVID-19 on the fisheries and aquaculture sector in developing countries and ways forward. Sustainability, 14(3): 1071. Doi:10.3390/su14031071##Anthonysamy, S.M., 2020. Impact of COVID-19 on the seafood market in Asia–A new wave. FAO, INFOFISH. Available at http://www.fao.org/fileadmin/user_upload/COFI/VirtualDi aloguesCOFI34/Anthonysamy.pdf##Fan, S., Si, W. and Zhang, Y., 2020. How to prevent a global food and nutrition security crisis under COVID-19?, China Agricultural Economic Review, 12: 471-480. Doi: 10.1108/CAER-04-2020-0065##FAO, 2022. The state of world fisheries and aquaculture, Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome. 266 P.##FAO, 2020a. The state of world fisheries and aquaculture, Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome, 224 P.## ####FAO, 2020b. The impact of COVID-19 on fisheries and aquaculture, a global assessment from the perspective of regional fishery bodies, Food and Agriculture Organization of the United Nations Rome, 38 P.##Fletcher, M., Prickett, K.C. and Chapple, S., 2022. Immediate employment and income impacts of Covid-19 in New Zealand: evidence from a survey conducted during the Alert Level 4 lockdown. New Zealand Economic Papers, 56(1): 73-80. Doi: 10.1080/00779954.2020.1870537##Giannakis, E., Hadjioannou, L., Jimenez, C., Papageorgiou, M., Karonias, A., Petrou. A., 2020. Economic Consequences of Coronavirus Disease (COVID-19) on Fisheries in the Eastern Mediterranean (Cyprus). Sustainability, 12: 9406. Doi: 10.3390/su12229406##Irawan, A., Anjela, T.N., Melli Suryanty, S.N. and Yuristia, R., 2023. Impact of COVID-19’s supply and demand shocks on the household economy of tilapia smallholder farmer. International Journal of Social Economics. Doi: 10.1108/IJSE-08-2022-0554##Organization for Economic Co-operation and Development (OECD), 2020. Fisheries, aquaculture and COVID-19: Issues and policy responses. OECD Policy Responses to Coronavirus (COVID-19). Available at http://www.oecd.org/coronavirus/policyresponses/ fisheries aquaculture-and-covid-19-issues-andpolicy- responses-a2aa15de.##Pazir, M.K., Ahmadi, A. and Khezri, P.H., 2022. The effect of COVID-19 pandemic on the shrimp industry of Iran. Marine Policy, 136: 104900. Doi: 10.1016/j.marpol.2021.104900##Ruiz-Salmon, I., Fernandez-Rios, A., Campos, C., Laso, J., Margallo, M., Aldaco, R., 2021. The fishing and seafood sector in the time of COVID-19: Considerations for local and global opportunities and responses. Current Opinion in Environmental Science & Health, 100286.##Shang, Y., Li, H. and Zhang, R., 2021. Effects of pandemic outbreak on economies: evidence from business history context. Frontiers in Public Health, 9: 1-12, Doi: 10.3389/fpubh.2021.632043##Tian, X., Zhou, Y. and Wang, H., 2022. The Impact of COVID-19 on Food Consumption and Dietary Quality of Rural Households in China. Foods, 11(4): 510-520. Doi:10.3390/foods11040510##Upadhyay, A. D., Pal, P., Pandey, P. K. and Singh, J., 2022. Impact of COVID-19 on consumption of fish and other meats in NE region of India. Economic Affairs, 67(2): 37-42. Doi: 10.46852/0424-2513.2.2022.7##Virginia Agricultural Research and Extension Centers (VAREC), 2020. Impacts of COVID-19 on U.S. aquaculture, aquaponics, and allied businesses. Journal of the World Aquaculture Society, 51(3): 574–577. DOI: 10.1111/jwas.12715##WHO, WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard, https://covid19.who.int/ Cited 15 march, 2023.##Zhang, Y., Tang, Y., Zhang, Y., Sun, Y., Haoran, H., 2021. Impacts of the COVID-19 pandemic on fish trade and the coping strategies: An initial assessment from China’s perspective. Marine Policy, 104748. Doi: 10.1016/j.marpol.2021.104748 ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی پاندمی کووید-19 بر اشتغال و معیشت جامعه صیادی سنتی ایران Assessment of the covid-19 pandemic on the employment and livelihood of the traditional fishing society of Iran 1 1 پیامد همه‌گیری کووید-19 بر از دست رفتن فرصت‌های شغلی و کاهش سطح کیفیت زندگی جامعه صیادی سنتی ایران برای هدایت مداخلات به منظور حفظ اشتغال و تامین معیشت جوامع صیادی، از طریق پرسشنامه آنلاین الکترونیکی به‌ صورت غیرحضوری از گروه‌های صیادان سنتی در سال 1400 مورد مطالعه قرار گرفت. جمع‌آوری داده‌ها به ‌صورت تصادفی ساده از طریق ارسال لینک پرسشنامه با استفاده از شبکه اجتماعی واتساپ به جامعه صیادی انجام شد. برای توصیف نتایج، از روش کمی‌سازی داده‌ها استفاده شد. در مجموع، 693 پرسشنامه دریافت شدند که سهم مردان 6/98 درصد بود. از سوی دیگر، 9/76 درصد پاسخگویان را افراد جوان زیر 50 سال تشکیل می‌دادند. نتایج نشان داد که 3/61 درصد پاسخگویان تائید کردند، فردی از اعضاء خانواده آنها به دلیل شیوع بیماری کرونا شغل خود را از دست‌ داده، 5/84 درصد اظهار داشتند که درآمد آنها به دلیل شیوع کرونا کاهش‌یافته است، همچنین حدود 2/83 درصد پاسخگویان اعلام داشتند که بیش از یکماه شغل خود را از دست داده‌اند. 3/65 درصد افراد، ماندن در خانه به جهت در معرض ابتلا قرار نگرفتن را عامل اصلی بیکاری اعلام‌ کرده‌اند. تقریباً 32 درصد افراد اعلام کردند که از امکان یافتن شغل جایگزین صیادی برخوردارند و از این بین مشاغل کارگری آزاد با 5/42 درصد و کشاورزی با 8/25 درصد، مهم‌ترین راه‌های درآمد زایی جایگزین بوده اند. شیوع پاندمی کرونا بر معیشت جامعه صیادی تأثیر منفی گذاشته است. بر اساس نتایج، 3/89 درصد از جامعه صیادی عموماً در دوران کرونا بابت تهیه خوردوخوراک خانه نگران بودند و 6/59 درصد نیز توانایی فراهم کردن اقلام بهداشتی و دارویی خود را نداشتند. نتایج این تحقیق، اقدامات مداخله‌ای دولت در خصوص تأمین معیشت جامعه صیادی را در ایام بیکاری ناشی از بحران‌ها توصیه می‌کند. 2 The impact of the covid-19 pandemic on job opportunities losing and life quality reduction of the traditional fisherman community of Iran in order to guide the interventions to maintain the employment and provide the livelihood of the fishing communities were studied in 2021 through an online electronic questionnaire. The data collection was done in a simple random way by sending the link of the questionnaire to the fishing community using the WhatsApp social network. The data quantification method was used to describe the results. A total of 693 questionnaires were received, of which 98.6% were men and 1.4% were women. On the other hand, 76.9% of the interviewees were young people under 50 years old. The results showed that 61.3% of the interviewees confirmed that at least one of their family members lost their job, 84.5% stated that their income decreased, and about 83.2% declared that they had lost their jobs for more than a month due to the spread of the Corona virus. Staying at home to avoid being exposed to the disease as the main reason for unemployment was declared by 65.3% of interviewers. Almost 32% of interviewees stated that they have the possibility of finding an alternative job, and among them, free labor jobs with 42.5% and agriculture with 25.8% were the most important alternative ways of generating income. The outbreak of the Covid-19 pandemic has negatively affected the livelihood of the Iranian fishing society, 89.3% of the fishing society was generally worried about preparing food during the Covid-19 pandemic period, and 59.6% were not able to provide their health and medical items. The results of this research recommend the intervention measures of the government regarding the livelihood of the fishing community during unemployment due to crises. 51 60 2019/11/272022/11/212020/01/282022/11/62022/08/11 1401/5/20 2023/03/302023/03/302023/04/302023/04/302023/04/30 1402/2/10 علی سالارپوری Ali Salarpouri موسسه تحقیقات شیلاتی کشور Iran salarpouri@pgoseri.ac.ir مسلم دلیری Moslem Daliri دانشگاه هرمزگان Iran moslem.daliri@yahoo.com حسن فضلی Hassan Fazli موسسه تحقیقات شیلاتی کشور Iran fazlihasan@gmail.com هوشنگ انصاری Hooshang Ansari موسسه تحقیقات شیلاتی کشور Iran hooshang_ansari@yahoo.com غلامرضا دریانبرد Gholamreza Daryanabard موسسه تحقیقات شیلاتی کشور Iran daryanabard@gmail.com مهرزاد کشاورزی فرد Mehrzad Keshavarzi Fard موسسه تحقیقات شیلاتی کشور Iran mkf1759@yahoo.com سیداحمدرضا هاشمی Seyed Ahmadreza Hashemi موسسه تحقیقات شیلاتی کشور Iran seyedahmad91@gmail.com Iran Covid-19 Fishing Society Employment Livelihood Income ایران کووید-19 جامعه صیادی اشتغال معیشت درآمد ## ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ ارزیابی ریسک سلامتی عناصر سنگین ناشی از مصرف ماهیان کپور معمولی (Cyprinus carpio) و سوف (Sander lucioperca) در حوضه آبریز ایلگنه چای به رود ارس Health risk assessment of heavy metals due to consumption of common carp (Cyprinus carpio) and pikeperch (Sander lucioperca) in Ilgineh drainage basin to Aras River 1 1 امروزه پایش میزان تجمع فلزات سنگین در بافت آبزیان یکی از رویکردهای مهم تحقیقاتی در جهت ارزیابی و اطمینان از سلامت اکوسیستم‌‌هاست. در مطالعه حاضر، غلظت 5 فلز سنگین (کادمیوم، سرب، روی، کروم و مس) در عضله دو گونه از ماهیان Sander lucioperca و Cyprinus carpio در رودخانه ایلگنه‌چای مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق در مجموع، 52 نمونه (25 سوف و 27 ماهی کپور معمولی) طی سال‌های 1401-1399 به طور تصادفی از محل اتصال حوضه آبریز ایلگنه‌چای به ارس جمع‌آوری شد. در آزمایشگاه، بافت‌های هر نمونه جداسازی و هضم گردید. سپس با استفاده از دستگاه جذب اتمی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. مقایسه میانگین غلظت عناصر نشان داد که بیشترین تجمع زیستی در هر دو گونه ماهی متعلق به مس و کمترین آن کادمیوم است. این مقادیر در مقایسه با حداکثر مجاز اعلام شده از سازمان بهداشت جهانی کمتر است. ارزیابی ریسک غذایی نشان داد که مقدار میزان جذب روزانه (EDI) در مقایسه با میزان جذب قابل تحمل (TDI) کمتر بوده و بیشترین احتمال خطرپذیری غیر سرطان‌زایی (THQ) در بین عناصر بررسی شده متعلق به کادمیوم است و احتمال خطرپذیری غیر سرطان‌زایی کل (HI) بیشتر از یک نیست. علاوه‌‌براین، بالاترین شاخص ریسک سرطان‌زایی (CR) مربوط به فلز کادمیوم (5-10×8) بوده که کمتر از شاخص استاندارد جهانی قابل قبول (4-10×1) است. در نهایت، مقایسه میزان تجمع عناصر در عضلات ماهیان مورد بررسی و مقایسه شاخص‌های سلامتی با شاخص‌های جهانی نشان می‌دهد که مصرف این ماهیان در این رودخانه خطر خاصی برای انسان ندارد. 2 Nowadays, monitoring of heavy metals accumulation in aquatic tissue is one of the important research approaches to assessment of ecosystem health. This study investigated bioaccumulation of five heavy metals (cadmium, lead, zinc, chromium, and copper) in muscles of two fish species, Cyprinus carpio and Sander lucioperca in the Ilganeh Chai River. During 2020-2022, totally 52 samples (25 Zander and 27 Carp) were randomly taken where the Ilgineh River drains into the Ilgineh River Basin. The tissues of each fish were separated and digested in the lab and then analyzed using an atomic absorption spectrophotometer. Comparison of the mean concentrations of the heavy metals showed that the highest bioaccumulation levels in both fish species belonged to copper and the lowest to cadmium. These highest levels were lower than the maximum permissible levels set by the World Health Organization. The food-safety risk assessment of the heavy metals indicated that the estimated daily intake (EDI) value was lower than the tolerable daily intake (TDI) and risk assessment on non-carcinogenicity showed the highest levels of THQ were found for cadmium and the value of total non-carcinogenic (HI) for none of the elements was not higher than one . In addition, the highest value of cancer risk (CR) index belonged to cadmium (8×10-5), which was lower than the international standard permissible limit (1×10-4). Overall, the comparison of the bioaccumulation levels of the heavy metals in muscles of fish species examined with health index and international indicated that consumption of fishes are safe for human in this river. 61 71 2019/11/272022/11/212020/01/282022/11/62022/08/112023/02/7 1401/11/18 2023/03/302023/03/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/30 1402/2/10 امیر دهقانی Amir Dehghani دانشگاه شهید مدنی آذربایجان Iran a.dehghani93@gmail.com Heavy metals Risk assessment Ilgineh-Chai River Aras River فلزات سنگین ریسک سلامتی ایلگنه‌چای رودخانه ارس ##زارع رشکوئیه، م.، پورباقر، ه.، و اشرفی، س.، 1395 .بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین مس، کادمیم و آرسنیک در رسوب و آبزیان سد خداآفرین. نشریه دامپزشکی، 29(1): 72-80. ##زارع رشکوئیه، م.، حمیدیان، ا.، پورباقر، ه.، و اشرفی، س.، 1393. بررسی تجمع فلزات سنگین در رسوب، ماهی و گیاه نی در سد ستارخان. نشریه محیط زیست طبیعی، 67(1): 79-90. ##شاه محمدی کلالق، ش.، و حبیب زاده، ن .، 1396. بررسی ژئوشیمیایی و پراکنش فلزات سنگین مس، روی، سرب و نیکل در محدوده منطقه آزاد تجاری- صنعتی رودخانه ارس. نشریه حفاظت منابع آب و خاک، 6(4): 29-44. ##دوستدار، م.، رامین، م.، نصرالله زاده ساروی، ح.، افرایی، م.، و رحیمی، ر.، 1397. بررسی و تعیین میزان برخی عناصر فلزی درماهیان رودخانه ارس در محدوده استان آذربایجان شرقی (95-1394). مجله علمی شیلات ایران، 27(2): 49-41. ##یاراحمدی، ج.، رستمی زاد، ق.، و ساعی، ح.، 1398. آشکارسازی تغییرات پوشش جنگلی به روش شیءگرا با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای در حوزه ‌آبخیز ایلگنه‌چای جنگل‌های ارسباران. مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی، 1(2): 59-70.##یونسی پور، ح.، نصراله زاده ساروی، ح.، و ساداتی پور، س. م.، 1393 . بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین ضروری (آهن، مس و روی) و نیمه ضروری (نیکل، کبالت و منگنز) در بافت خوراکی ماهی کپور (Cyprinus carpio) دریای خزر. نشریه توسعه توزیع آبزی‌پروری، 8(1): 95-106.##Alamdar, A., Eqani, S.A.M.A.S., Hanif, N., Ali, S.M., Fasola, M., Bokhari, H., ... and Shen, H., 2017. Human exposure to trace metals and arsenic via consumption of fish from river Chenab, Pakistan and associated health risks. Chemosphere, 168: 1004-1012.‌ https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2016.10.110.##Alipour, H. and Banagar, G., 2018. Health risk assessment of selected heavy metals in some edible fishes from Gorgan Bay, Iran. Iran J Fish Sci, 17(1): 21–34. https://doi.org/ 10.22092/IJFS.2018.115582.##Alipour, H., Pourkhabbaz, A. and Hassanpour, M., 2013. Assessing of heavy metal concentrations in the tissues of Rutilus rutilus caspicus and Neogobius gorlap from Miankaleh international wetland. Bulletin of environmental contamination and toxicology, 91: 517-521.‌##Altındağ, A. and Yiğit, S., 2005. Assessment of heavy metal concentrations in the food web of lake Beyşehir, Turkey. Chemosphere, 60(4): 552-556. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2005.01.009.##AOAC., 1980. Official Methods of Analysis, Association of Official Analytical Chemists, INC., Arlington, Virginia, USA.##Aazami, J. and Taban, P., 2018. Monitoring of heavy metals in water, sediment and Phragmites australis of Aras River along the Iranian-Armenian Border. Iranian Journal of Toxicology, 12(2): 1-6. https://doi.org/10.29252/arakmu.12.2.1##Bonsignore, M., Salvagio Manta, D., Mirto, S., Quinci, E.M., Ape, F., Montalto, V., Gristinac, M., Traina, A. and Sprovieri, M., 2018. Bioaccumulation of heavy metals in fish, crustaceans, molluscs and echinoderms from the Tuscany coast. Ecotoxicol. Environ. Saf. 162: 554–562. https://doi.org/10.1016/j.eco env.2018.07.044.##Copat, C., Vinceti, M., D’Agati, M.G., Arena, G., Mauceri, V., Grasso, A., Fallico, R., Sciacca, S. and Ferrante, M., 2014. Mercury and selenium intake by seafood from the Ionian Sea: a risk evaluation. Ecotoxicol. Environ. Saf. 100: 87–92. https://doi.org/10.1016/j.ecoenv.2013.11.009.##Dehghani, A., Roohi Aminjan, A. and Dehghani, A., 2022. Trophic transfer, bioaccumulation, and health risk assessment of heavy metals in Aras River: case study—Amphipoda-zander–human. Environmental Science and Pollution Research, 29(20): 30764-30773. https://doi.org/10.1007/s11356-021-18036-7.##EC (Commission of the European Communities)., 2006. Commission Regulation (EC) No 1881/2006 of 19 December 2006 Setting Maximum Levels for Certain Contaminants in Foodstuffs, Off. J. Eur. :union: Legis, p. 364.##FAO (Food and Agriculture Organization)., 1983. Compilation of legal limits for hazardous substances in fish and fishery products. FAO Fishery Circular No. 464. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.##FSANZ (Food Standards Australia and New Zealand)., 2013. Australia New Zealand Food Standards Code, Standard 1.4.1, Contaminants and Natural Toxicants. http://www. legislation.gov.au/Details/F2013C00140/, Accessed date: 20 December 2019.##Gulcin, İ. and Alwasel, S.H., 2022. Metal ions, metal chelators and metal chelating assay as antioxidant method. Processes, 10(1):132. https://doi.org/10.3390/pr10010132.##Khemis, I.B., Besbes, N., Hamza, N., M’Hetli, M. and Sadok, S., 2017. Heavy metals and minerals contents in pikeperch (Sander lucioperca), carp (Cyprinus carpio) and flathead grey mullet (Mugil cephalus) from Sidi Salem Reservoir (Tunisia): health risk assessment related to fish consumption. Environ Sci Pollut Res Int, 24:19494–19507. https://doi.org/10.1007/s11356-017-9586-0.##MHPRC (Ministry of Health of the People’s Republic of China), 2013. National Food Safety Standard, Maximum Levels of Contaminants in Foods (GB2762-2012).##Nasehi, F., Monavari, M., Naderi, G., Vaezi, MA., Madani, F., 2013. Investigation of heavy metals accumulation in the sediment and body of carp fish in Aras River. Iran J Fish Sci, 12:398–410.##Shahri, E., Khorasani, N., Noori, Gh., Kord Mostafa Pour, F. and Velayatzadeh, M., 2017. Risk assessment of some heavy metals in four species of fish from Oman Sea in spring. Iranian Journal of Research in Environmental Health, 3(1): 30 -39. DOI: 10.22038/JREH.2017.23262.1145.##Töre, Y., Ustaoğlu, F., Tepe, Y. and Kalipci, E., 2021. Levels of toxic metals in edible fish species of the Tigris River (Turkey); threat to public health. Ecological Indicators, 123: 107361.‌ https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2021.107361##USEPA (US Environmental Protection Agency)., 1989. Risk Assessment Guidance for Superfund. Vol. I. Human Health Evaluation Manual (Part A), Interim Final. EPA 540/1–89/002United States Environmental Protection Agency,Washington, DC.##USEPA., 2000a. Guidance for Assessing Chemical Contaminant Data for Use in Fish Advisories, Risk Assessment and Fish Consumption Limit. Office of Science and Technology and Office of Water, Washington, DC, USA.##USEPA., 2010. Risk assessment guidance for superfund. In: Human Health Evaluation Manual (Part A). Volume I. pp. 2015. https://www.epa.gov/sites/production/files/ 2015-09/documents/rags_a.pdf.##Varol, M., Kaya, G.K., Alp, S.A. and Sünbül, M.R., 2018. Trace metal levels in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) cultured in net cages in a reservoir and evaluation of human health risks from consumption. Biol. Trace Elem. Res. 184 (1): 268–278. https://doi.org/10.1007/s12011-017-1156-2.##Varol, M. and Sünbül, MR., 2018. Biomonitoring of trace metals in the Keban Dam Reservoir (Turkey) using mussels (Unio elongatulus eucirrus) and crayfish (Astacus leptodactylus). Biological trace element research, 185(1): 216-224. https://doi.org/10.1007/s12011-017-1238-1.##WHO/FAO (World Health Organization/Food and Agriculture Organization)., 2015. Codex Alimentarius Commission, General Standard for Contaminants and Toxins in Food and Feed. CODEX STAN 193-1995.##Yu, B., Wang, X., Dong, K.F., Xiao, G. and Ma, D., 2020. Heavy metal concentrations in aquatic organisms (fishes, shrimp and crabs) and health risk assessment in China. Marine Pollution Bulletin, 159:111505. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2020.111505. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ عادات غذایی میگو ببری سبز (Penaeus semisulcatus De Hann, 1848) در آبهای ساحلی خلیج فارس (استان هرمزگان) Feeding habits of green tiger prawn, Penaeus semisulcatus (De Hann, 1848) in the coastal waters of the Persian Gulf (Hormozgan Province) 1 1 این مطالعه با هدف بررسی رژیم غذایی میگو ببری سبز Penaeus semisulcatus به مدت 12 ماه از دی ماه 1396 لغایت آذر 1397 در آبهای ساحلی استان هرمزگان انجام شد. در این مدت محتویات روده 673 عدد میگوی ببری سبز شاخک خطی باندینگ (417 عدد) و شاخک بدون خط غیر باندینگ (256 عدد) به روش حجمی جداسازی و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادکه ترکیب رژیم غذایی روده هر دو نوع شامل دیاتومه‌ها، داینوفلاژله‌ها، سخت‌پوستان، نرم‌تنان، روزنه‌داران، کرم‌ها و مواد هضم شده بود. تفاوت معنی‌داری در نوع رژیم غذایی دو نوع و دو جنس نر و ماده میگو ببری سبز وجود نداشت. همچنین بررسی شاخص ارجحیت غدایی (FP) نشان داد، میگو ببری سبز، موجودی پرخور و ترجیح غذایی آنها در جنس‌های ماده و نر باندینگ به‌ترتیب سخت‌پوستان 56 و 46% و دیاتومه‌ها 27 و 30% بود و در انواع غیر باندینگ نیز به‌ترتیب سخت‌پوستان 65 و 57% و دیاتومه‌ها 17 و 20% بود. همچنین ترجیح غذایی در اولویت‌های بعدی برای جنس‌های مختلف هر دو نوع به‌ترتیب شامل روزنه‌داران، کرم‌ها، مواد ناشناخته هضم‌شده، نرم‌تنان وداینو فلاژله‌ها با درصدهای متفاوتی بودند. نوع رژیم غذایی در کلاس های طولی مختلف اختلاف معنی‌داری با هم داشت به‌طوری‌که بعد از سخت‌پوستان در میگوهای جوان، دیاتومه‌ها و در میگوهای بالغ روزنه‌داران و کرم‌ها به عنوان غذای ترجیحی بعدی شناسایی شدند. بررسی تغذیه در فصول مختلف سال نشان داد که سخت‌پوستان در تمام فصل‌ها و دیاتومه‌ها در تابستان دارای بیش‌ترین فراوانی و ارجحیت غذایی در هر دو نوع بودند، هر چند که نتایج مربوط به نوع و ارجحیت غذایی به صورت فصلی و براساس جنسیت میگوها اختلاف معنی‌داری نشان نداد )05/0 (p>. 2 The aim of this study was to evaluate the diet of the green tiger prawn, Penaeus semisulcatus for 12 months from January to December 2018 in the coastal waters of Hormozgan province. During this period, the intestinal contents of 673 of the two morphotypes of green tiger prawn including banding (417) and non-banding (256) were examined by the volumetric method. The results showed that the gut diet composition of both includes diatoms, dinoflagellates, crustaceans, mollusks, foraminifera, worms, and digestive material. There was no significant difference in the diet of the two types and males and females of green tiger prawns. Also, the study of the FP index showed that green tiger prawns were voracious creatures and their feed preference in female and male bonding was crustaceans 56% and 46% and 27% and 30% in diatoms, respectively, and in non-bonding types as well 65% and 57% in crustaceans and were 17% and 20% in diatoms respectively. Also, feed preferences in the next priorities for different sexes of both morphotypes included foraminifera, worms, unknown digestive substances, mollusks, and dinoflagellates with different percentages, respectively. There was a significant difference in the type of diet in different size classes so after crustaceans, diatoms were identified as the next preferred food in younger prawn diatoms and in older shrimp. The study of nutrition in different seasons of the year showed that crustaceans had the highest frequency and food preference in both morphotypes in all seasons and diatoms in summer, although the results related to the type and preference of food seasonally and based on the sex of shrimp showed no significant difference (P> 0.05). 73 83 2019/11/272022/11/212020/01/282022/11/62022/08/112023/02/72022/06/8 1401/3/18 2023/03/302023/03/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/30 1402/2/10 سهیلا محمد مرادی Soheila Mohammad Moradi دانشگاه هرمزگان Iran soheilamohamadmorady@gmail.com محسن صفائی Mohsen Safaie دانشگاه هرمزگان Iran msn_safaie@yahoo.com فرشته سراجی Freshteh Saraji پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان Iran fereshtehsaraj@gmail.com Penaeus semisulcatus Bonding non-bonding Feeding Hormozgan Province Persian Gulf. میگو ببری سبز باندینگ غیرباندینگ تغذیه استان هرمزگان خلیج فارس ##سالار زاده، ع.1374. غذا و زیستگاه های تغذیه ای میگو موزی در سواحل بندر عباس. دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده منابع طبیعی ##صفائی، م. و مومنی، م. 1400. میگوهای تجاری خلیج فارس و دریای عمان (معرفی گونه ها، زیست شناسی و صید و صیادی)، دانشگاه هرمزگان، ص. 90.##غفوریان، م.، صفائی، م.، سراجی، ف.، 1397 عادات تغذیه ای میگو خنجری Parapenaeopsis stylifera در آب های ساحلی استان## هرمزگان، نشریه محیط زیست جانوری شماره 4 ص 3 تا9 ##فرهادیان، ا.بختیاری، ن. محبوبی صوفیایی، ن. محمدی، م. 1393 . بررسی محتویات روده میگو پا سفید Litopenaeus vannamei در طی یک دوره پرورش در استخر های خاکی دلوار. مجله علوم فنون دریایی، شماره 4. دوره 13، ص 71 تا 80.##کامرانی، ا. و زرشناس، غ.، 1374. تجزیه و تحلیل ساختار جمعیتو وضعیت صید میگوهای غالب استان هرمزگان در سال 1374.## سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران. مرکز تحقیقات شیلاتی دریای عمان. 45 صفحه.##Al-Maslamani, I., Le Vay, L., Kennedy, H. and Jones, D.A., 2007. Feeding ecology of the grooved tiger shrimp Penaeus semisulcatus De Haan (Decapoda: Penaeidae) in inshore waters of Qatar, Arabian Gulf. Marine Biology, 150(4), pp.627-637.## Biswas, S.P., 1993, Manual of methods in fish biology, South Asian publishers, ‍P.157.##Carpenter, S.R., Cole, J.J., Essington, T.E., Hodgson, J.R., Houser, J.N., Kitchell, J.F. and Pace, ##M.L. , 1998. Evaluating alternative explanations in ecosystem experiments. Ecosystems, 1(4), pp.335-344.##Euzen, E., 1987. Food habits and diet composition of some fish Kuwait Bulletin Science 65-85.##Fischer, W. and G. Bianchi (eds.), 1984. FAO species identification sheets for fishery purposes. Western Indian Ocean (Fishing Area 51). Pr red and printed with the support of the Danish International FISHSTAT Plus database, Version 2.3. 2000##Focken, U., Groth, A., Coloso, R.M. and Becker, K., 1998. Contribution of natural food and supplemental feed to the gut content of Penaeus monodon Fabricius in a semi-intensive pond system in the Philippines. Aquaculture, 164(1-4), pp.105-116.## Hoppenrath, M., Elbrachter, M. and Gerhard Drebes, 2009. Marine phytoplankton, senchenbery and Alferd Wegener institute Germany (AWI), 264p. Hosilloss (Eds). The Asian Fisheries Society, Manila, Philippines, pp. 207-210##Hunter, B., Pruder, G. and Wyban, J., 1987. Biochemical composition of pond biota, shrimp ingesta, and relative growth of Penaeus vannamei in earthen ponds. Journal of the World Aquaculture Society, 18(3), pp.162-174.##Hyslop, E.J., 1980. Stomach contents analysis—a review of methods and their application. Journal of fish biology, 17(4), pp.411-429.##Kamal, A.H.M., 2005. Mariculture pond ecology with emphasis on environmental quality and production of Penaeus monodon (Fabricius) (Doctoral dissertation, Universiti Putra Malaysia).##Marte, C.L., 1978. The food and feeding habit of Penaeus monodon Fabricius collected from Makato River, Aklan, Philippines. SEAFDEC Aquaculture Department Quarterly Research Report, 2(1), pp.9-17.##Marte, C.L., 1980. The Food and Feeding Habit of Penaeus Monodon Fabricius Collected From Makato River, Aklan, Philippines (Decapoda Natantia) 1. Crustaceana, 38(3), pp.225-236.##Martínez‐Córdova, L.R. and Peña‐Messina, E., 2005. Biotic communities and feeding habits of Litopenaeus vannamei (Boone 1931) and Litopenaeus stylirostris (Stimpson 1974) in monoculture and polyculture semi‐intensive ponds. Aquaculture Research, 36(11), pp.1075-1084.##Moriarty, D.J.W. and Barclay, M.C., 1981. Carbon and nitrogen content of food and the assimilation efficiencies of penaeid prawns in the Gulf of Carpentaria. Marine and Freshwater Research, 32(2), pp.245-251.## Pascual, F.P. 1988b. Nutrition, biology and culture of Penaeus monodon. Brackish water Aquaculture Information System. SEAFDEC, Tigbauan, Iloilo, Philippines, 178 pp. ##Pyka, J., 1995. Food selectivity of pond-reared pike (Esox lucius L.) during the period of its feeding on zooplankton. Fisheries & Aquatic Life, 3(2), pp.173-180.## Shishehchian, F. 2000. Utilization of natural feed for growth and survival enhancement of Penaeus monodon juveniles in culture system and its effects on water quality, Ph. D. thesis, Universiti Putra Malaysia, 192 pp. ## Shishehchian, F. and Yusoff, F.M. 1999. Composition and abundance of macrobenthos in intensive tropical marine shrimp culture ponds. J. World. Aquacult. Soc. 30: 128-133 ##Su, M.S. and Liao, I.C., 1986. Distribution and feeding ecology of Penaeus monodon along the coast of Tungkang, Taiwan. In 1. Asian Fisheries Forum, Manila (Philippines), 26-31 May 1986.## Thomas, C.R., Hasle, G. R., Syvertsen, E. E., Steidinger, K. A., Tagen, k., thrond sen, J. and Heimadal B. R. 1997. Identifying Marine phytoplankton, Academic press, pp 858. ##Thomas, M.M., 1972. Food and feeding habits of Penaeus monodon Fabricius from Korapuzha estuary. Indian Journal of Fisheries, 19(1&2), pp.202-204.##Thomas, M.M., 1980. Food and feeding habits of Penaeus semisulcatus de Haan at Mandapam. Indian Journal of Fisheries, 27(1&2), pp.130-139.##Yamanī, F.Y. and Prusova, I., 2003. Common copepods of the Northwestern Arabian Gulf: identification guide. Kuwait Institute for Scientific Research.##Zanden, M.J.V. and Rasmussen, J.B., 2001. Variation in δ15N and δ13C trophic fractionation: implications for aquatic food web studies. Limnology and oceanography, 46(8), pp.2061-2066. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ معرفی محورهای پژوهش و فناوری حوزه شیلات بر پایه چهار رکن امنیت غذایی Introducing research and technology axes in the field of fisheries based on the four pillars of food security 1 1 پروژه تحقیقاتی حاضر با هدف معرفی محورهای پژوهشی آبزیان برمبنای ارکان امنیت غذایی اجرا گردیده است. بدین‌منظور، ابتدا ذینفعان، نقاط قوت و ضعف، تهدیدها و فرصت‌های زیربخش شیلات و آبزیان بررسی و محورهای اساسی پژوهشی بر مبنای ارکان فراهمی غذا، دسترسـی به غذا، مصرف و سلامت غـذا و ثبات و پایداری غذا مشخص تعیین گردید. همچنین علاوه بر تعیین محورهای پژوهشی، اولویت پژوهشی گروه‌ها و گونه‌های مختلف آبزیان بر مبنای شاخص امتیازدهی (صفر تا 10)  مشخص شد. نتایج نشان داد که ذی‌نفعان حوزه شیلات از گستردگی زیادی برخوردارند و اصلی‌ترین آنها که به طور مستقیم از نتایج پژوهشی منتفع خواهند شد شامل آبزی‌پروران، صیادان، فرآوری‌کنندگان و صادرکنندگان آبزیان هستند. از نظر نقاط قوت، ضعف و فرصت‌ها و تهدیدها، وجود ذخایر ژنتیک با ارزش، دانش شیلاتی و سیاست‌های کشور برای توسعه شیلات و آبزیان از نقاط قوت و عوامل طبیعی از قبیل آلودگی منابع آبی، کاهش ذخایر دریایی و تغییر اقلیم، از مهم‌ترین تهدیدها به‌شمار می‌روند. از نگاه محورهای عمده پژوهش در رکن فراهمی غذا  صید و صیادی، ارزیابی ذخایر، آبزی پروری، بهداشت و بیماری‌های‌ آبزیان، در رکن دسترسی به غذا، بازارهای عرضه، مسائل اقتصادی و اجتماعی و قیمت  تمام شده محصول،  در رکن مصرف غذا،  کیفیت و فرهنگ مصرف،  در رکن پایداری غذا  بهره‌برداری پایدار از آبزیان، کاهش ضایعات، افزایش بهره‌وری‌داری اولویت تشخیص داده شدند. از نظر اولویت گونه‌ای برمبنای امیتازدهی، اصلاح نژاد ماهیان سردآبی، مدیریت تولید در میگو، ماهیان سردآبی وگرم‌آبی، سلامت محصول و صنایع تبدیلی از بالاترین امتیاز برخوردار شدند. در آبزیان دریای خزر بیشترین امتیاز پژوهشی به سلامت، ارزش تغذیه‌ای، ذخیره‌سازی، نگهداری و بازار تعلق گرفت و آبزیان مهم خلیج فارس و دریای عمان مدیریت بهره‌برداری و سلامت، بیشترین امتیاز را دریافت کردند. 2 The present research project has been implemented with the aim of introducing aquatic research axes based on the pillars of food security. For this purpose, the stakeholders, strengths and weaknesses, threats and opportunities of the sub-sector of fisheries and aquatics were investigated and the basic research axes were determined based on the elements of food availability, access to food, food consumption and health, and the stability and sustainability of food. Also, in addition to determining the research axes, the research priority of different groups and species of aquatic animals was determined based on the scoring index (0-10). The results showed that the beneficiaries of the fisheries sector have a wide range and the main ones who will directly benefit from the research results are aquaculture farmers, fishermen, processors and exporters of aquatic products. From the point of view of strengths, weaknesses and opportunities and threats, the existence of valuable genetic resources, fisheries knowledge and the country's policies for the development of fisheries and aquatics are among the strengths, and natural factors such as pollution of water resources, reduction of marine resources and climate change are among the most important threats. are counted From the point of view of the main axes of research in the pillar of food availability, fishing, stock assessment, aquaculture, health and aquatic diseases, in the pillar of access to food, supply markets, economic and social issues and the final price of the product, in the pillar of food consumption, quality and consumption culture, in the pillar of food sustainability, sustainable exploitation of aquatic life, reduction of waste, and increase in productivity were identified as priorities. In terms of species priority based on fertility, cold-water fish breeding, production management in shrimp, cold-water and warm-water fish, product health and transformation industries were given the highest points. In Caspian Sea aquatics, the most research points were given to health, nutritional value, storage, maintenance and market, and important Persian Gulf and Oman Sea aquatics received the most points for health and exploitation management. 85 93 2019/11/272022/11/212020/01/282022/11/62022/08/112023/02/72022/06/82022/01/29 1400/11/9 2023/03/302023/03/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/30 1402/2/10 یزدان مرادی Y. Moradi مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Iran ymorady@yahoo.com تورج ولی نسب T. Valinassab مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Iran حسینعلی عبدالحی H.A. Abdolhai مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Iran Fish Food security Research Fisheries آبزیان امنیت غذایی پژوهش خلیج فارس دریای عمان دریای خزر ##سالنامه آماری شیلات ایران، 1400. سازمان شیلات ایران، دفتربرنامه ریزی و بودجه، 64 صفحه.##سالنامه آماری شیلات ایران، 1401. سازمان شیلات ایران، دفتربرنامه ریزی و بودجه، 29 صفحه.##سند ملی و راهبردی تحول امنیت غذایی، 1401-1410، 1400 . دبیرخانه تدوین سند ملی دانش بنیان کشاورزی و غذا . سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (ویراش چهارم). 162 صفحه.##عسکری، ح.، مرادی، ی.، یزدان‌سپاس، ا.، زاهدی فر، م.، نجاتیان، م.ع.، 1397. تدوین برنامه علم و فناوری امنیت غذایی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، 71 صفحه.##مرادی، ی.، پورکاظمی، م.، عبدالحی، ح.، ولی نسب، ت.، حسین زاده، ه.، صدریان، م.، عوفی، ف.، متین‌فر، ع. و بنازاده، م،ج.، 1397. تدوین برنامه‌‌محوری علم و فن‌آوری امنیت غذایی در حوزه شیلات وآبزیان،؛ سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی ، 50 صفحه.##مرادی، ی.، 1398. برنامه راهبردی مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور. انتشارات موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ، 59 صفحه.##Clay, E., 2002. Food Security: Concepts and Measurement, Paper for FAO Expert Consultation on Trade and Food Security: Rome. Italy. 315 P.##FAO, 2008. An Introduction to the Basic Concepts of Food Security, Rome, Italy. pp. 3. ##FAO, 2022. The State of World Fisheries and Aquaculture, 2022. Towards Blue Transformation. Rome, Italy. 266 P. ##United Nation World Food Conference, 1974. Assessment of the world food situation present and future, 1974., World Food Conference, Rome, Italy, 125 P.##World Bank, 1986. Poverty and Hunger: Issues and Options for Food Security in Developing Countries. Washington DC, USA. 69 P.##World Food Summit, 1996. Rome Declaration on World Food Security. Rome, Italy. 809 P. ##

مقاله علمی – پژوهشی:‌ تغییرات رشد، زنده‌مانی و برخی شاخص‌های فیزیولوژیک آرتمیای دریاچه ارومیه (Artemia urmiana) در مواجهه با سمیت مزمن حشره‌کش سایپرمترین Changes in growth, survival, and some physiological indices of Urmia Lake Artemia (Artemia urmiana) under chronic toxicity of Cypermethrin insecticide 1 1 با توجه به مصرف حشره‌کش سایپرمترین در کشاورزی استان آذربایجان‌غربی و احتمال ورود آن به دریاچه ارومیه، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثر سم سایپرمترین بر رشد، زنده‌مانی و برخی شاخص‌های فیزیولوژیک Artemia urmiana انجام گرفت. بدین منظور، ابتدا غلظت کشندگی متوسط (LC50) سایپرمترین برای ساعت‌های 24، 48 و 96 در مراحل ناپلی، متاناپلی و بالغین با استفاده از آزمون پروبیت به‌دست آمد. میانگین غلظت‌های LC50 96 ساعته به‌ منظور بررسی اثر سمیت مزمن استفاده شد. در ادامه ناپلی‌ها در قالب 4 تیمار شامل گروه شاهد، 25 درصد LC50، 50 درصد LC50 و 100 درصد LC50 به مدت 15 روز پرورش داده شدند. در پایان آزمایش شاخص‌های رشد، زنده‌مانی، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و گوارشی کل بدن سنجیده شدند. نتایج نشان داد غلظت‌های مختلف سایپرمترین باعث کاهش رشد و زنده‌مانی در آرتمیای دریاچه ارومیه شد (05/0>p) و میزان این کاهش به سن آرتمیا و مدت زمان مواجهه بستگی داشت. بیشترین کاهش رشد و زنده‌مانی مراحل مختلف زندگی A. urmiana در گروه 100 درصد LC50 مشاهده شد (05/0>p). نتایج فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی نشان داد که سایپرمترین منجر به کاهش سطوح سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و مالون دی‌آلدئید شد (05/0>p) اما تغییری در فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز مشاهده نشد (05/0<p). همچنین فعالیت آنزیم‌های گوارشی لیپاز و آلفا-آمیلاز تحت تاثیر سایپرمترین کاهش یافتند (05/0>p) اما در فعالیت آلکالین پروتئاز اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد (05/0<p). به طور کلی، می‌توان بیان کرد که حشره‌کش سایپرمترین منجر به کاهش رشد، زنده‌مانی و کاهش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و گوارشی در A. urmiana شد. 2 Regarding the use of cypermethrin insecticide in agriculture in West Azerbaijan and the possibility of its entry into the Urmia Lake, the present study was conducted to investigate the effect of cypermethrin on growth, survival, and some physiological parameters of Artemia urmiana. For this purpose, the LC50 of cypermethrin for 24, 48, and 96 hours in the nauplii, post-larva, and adult stages were obtained using the probit test. The average LC50 of 96 hours was used to study the effect of chronic toxicity. Then, the Naplii was cultured in 4 treatments including the control group, 25% LC50, 50% LC50, and 100% LC50 for 15 days. At the end of the experiment, growth, survival, antioxidant enzymes activity, and digestive enzymes activity of the whole body were evaluated. The results showed that different concentrations of cypermethrin decreased the growth and survival of A. urmiana (p<0.05) and the amount of this decrease depended on the age of Artemia and the exposure duration. The highest decrease in growth and survival of different life stages of A. urmiana was observed in the 100% LC50 group. The results of antioxidant enzymes activity showed that cypermethrin decreased the levels of superoxide dismutase, catalase, and malondialdehyde (p<0.05), but there was no change in the activity of glutathione peroxidase (p>0.05). Also, the activities of lipase and alpha-amylase enzymes were decreased (p<0.05), but no significant difference was observed in the alkaline protease activity (p>0.05). In conclusion, the cypermethrin insecticide decreased the growth, survival, and antioxidant and digestive enzymes activities in A. urmiana. 95 108 2019/11/272022/11/212020/01/282022/11/62022/08/112023/02/72022/06/82022/01/292022/12/14 1401/9/23 2023/03/302023/03/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/07/1 1402/4/10 رحیم‌اله بختیاری Rahimollah Bakhtiari دانشگاه ارومیه Iran rahim.bakhtiari9@gmail.com کوروش سروی مغانلو Kourosh Sarvi Moghanlou دانشگاه ارومیه Iran k.sarvimoghanlou@urmia.ac.ir بهروز آتشبار کنگرلوئی Behrooz Atashbar Kangarloei دانشگاه ارومیه Iran atashbarb@gmail.com احمد ایمانی Ahmad Imani دانشگاه ارومیه Iran a.imani@urmia.ac.ir مجتبی پوراحد انزابی Mojtaba Pourahad Anzabi دانشگاه ارومیه Iran adel.porahad@yahoo.com Cypermetherin insecticide Growth Antioxidant enzymes Digestive enzymes Artemia urmiana حشره‌کش سایپرمترین رشد آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی آنزیم‌های گوارشی Artemia urmiana ##رحیمی، ب. و نجات‌خواه‌معنوی، پ.، 1390. تعیین LC50 و بررسی میزان تجمع کادمیوم در مراحل مختلف زندگی آرتمیای دریاچه‌ ارومیه Artemia urmiana. مجله‌ علمی شیلات ایران، 20 (1): 64-53. 10.22092/ISFJ.2017.109975 DOI: ##زند، ا.، باغستانی، م.ع.، شیمی، پ. و فقیه، ا.، 1382. تحلیلی بر مدیریت سموم علف‌کش در ایران. مؤسسه تحقیقات آفات و بیماری‌های گیاهی، 32 صفحه.##زند، ا.، 1387. راهنمای مدیریت علف‌های هرز. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 420 صفحه.##عشقی، ش.ن.، نوری، ف.، ایمانی، ا. و آق، ن.، 1395. اثرات جایگزینی جلبک Dunaleiia salina با سبوس گندم و برنج و پروبیوتیک Lactobacillus rhamnosus بر شاخص‌های رشد، تجزیه تقریبی بدن و ترکیب اسیدهای چرب Artemia franciscana. مجله علمی شیلات ایران، 26(1): 212-207. DOI: 20.1001.1.10261354.1396.26.1.17##علیشاهی، م. و حیدری، ب.، 1390. بررسی سمیت نانوذرات نقره در ناپلی آرتمیای دریاچه ارومیه. مجله پژوهش‌های نوین دامپزشکی، 2(8): 54-49.##کردوانی، پ.، 1374. زئوهیدروبیولوژی. انتشارات دانشگاه تهران، 77 صفحه.##محیسنی، م.، فرهنگی، م.، محیسنی، ع.، میرواقفی، ع. و شکوه سلجوقی، ظ.، 1388. تأثیر سن بر میزان حساسیت ناپلیوس Artemia urmiana نسبت به غلظت‌های مختلف حشره‌کش دیازینون. مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 16(3): 85-77.##Aggarwal, V., Deng, X., Tuli, A. and Goh, K.S., 2013. Diazinon- chemistry and environmental fate: A California perspective. In: Whitacre D.M. (Ed.). Reviews of Environmental Contamination and Toxicology, 223: 107-140. DOI: 10.1007/978-1-4614-5577-6_5##Agh, N., Van Stappen, G., Razavi Rouhani, S.M. and Sorgeloos, P., 2008. Life cycle characteristics of Artemia populations from Iran. Pakistan Journal of Biological Sciences, 11(6): 854-61. DOI: 10.3923/pjbs.2008.854.861##Alishahi, M. and Dezfuly, T.Z., 2019. Comparative toxicities of five herbicides on nauplii of Artemia franciscana as an ecotoxicity bioindicator. Iranian Journal of Fisheries Sciences, 18(4): 716-726. DOI: 10.22092/ijfs.2019.118284##Amiard-Triquet, C., Amiard, J.C. and Rainbow, P.S., 2012. Ecological biomarkers: indicators of ecotoxicological effects. CRC Press, United States of America. pp 279-306.##APHA (American Public Health Association)., 1992. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, 18th edition. American Public Health Association, Washington, D.C. pp 349 -351.##Asadpour, Y.A., Nejatkhah Manavi, P. and Baniamam, M., 2012. Evaluating the Bioaccumulation of Nickel and Vanadium and their effects on the growth of Artemia urmiana and A. franciscana. Iranian Journal of Fisheries Sciences, 12(1):183-192. DOI: 20.1001.1.15622916.2013.12.1.15.8.##Asztalos, B., Nemcsók, J.G., Benedeczky, I., Gabriel, R., Szabo, A. and Refaie, O.J., 1990. The effects of pesticides on some biochemical parameters of carp (Cyprinus carpio L.). Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 19(2): 275-282. DOI: 10.1007/BF01056097.##Ates, M., Daniels, J., Arsalan, Z. and Farah, I.O., 2013a. Comparative evaluation of impact of Zn and ZnO on brine shrimp (Artemia salina) larvae: effects of particle size and solubility on toxicity. The Royal Society of Chemistry, 15: 225-233. DOI: 10.1039/c2em30540b##Ates, M., Daniels, J., Arsalan, Z., Farah, I.O. and Rivera, H.F., 2013b. Effects of aqueous suspensions of titanium dioxide nanoparticles on Artemia salina assessment of nanoparticle aggregation, accumulation and toxicity. Euvironmental Monitoring and Assessment, 85: 3339-3348. DOI: 10.1007/s10661-012-2794-7##Aydın, R. and Köprücü, K., 2005. Acute toxicity of diazinon on the common carp (Cyprinus carpio L.) embryos and larvae. Pesticide biochemistry and physiology, 82(3): 220-225. DOI: 10.1016/j.pestbp.2005.03.001##Barahona, M.V. and Sanchez-Fortun, S., 1999. Toxicity of carbamates to the brine shrimp Artemia salina and the effect of atropine, BW284c51, iso-OMPA and 2-PAM on carbaryl toxicity. Environmental Pollution, 104(3): 469-476. DOI: 10.1016/S0269-7491(98)00152-3##Brix, K.V., Cardwell, R.D. and Adams, W.J., 2003. Chronic toxicity of arsenic to the Great Salt Lake brine shrimp, Artemia franciscana. Ecotoxicology and Environmental Safety, 54: 169-175. DOI: 10.1016/s0147-6513(02)00054-4##Brix, K.V., Gerdes, R.M., Adams, W.J. and Grosell, M., 2006. Effect of copper, cadmium, and zinc on the hatching success of brine shrimp (Artemia franciscana). Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 51: 580-583. DOI: 10.1007/s00244-005-0244-z.##Carriquiriborde, P., Diaz, J., Lopez, C., Ronco, G.E. and Somoza, A.M.G., 2009. Effects of Cypermethrin chronic exposure and water temperature on survival, growth, sex differentiation, and gonadal developmental stages of Odontesthes bonariensis (Teleostei). Chemosphere, 76: 374-380. DOI: 10.1016/j.chemosphere.2009.03.039##Chiarelli, R.; Martino, C. and Rocheri, M.C., 2019. Cadmium stress effects indicating marine pollution in different species of sea urchin employed as environmental bioindicatos. Cell Stress Chaperones, 24(4): 675-687. DOI: 10.1007/s12192-019-01010-1.##Cong, N.V., Phuong, N.T. and Bayley, M., 2009. Effects of repeated exposure of diazinon on cholinesterase activity and growth in snakehead fish (Channa striata). Ecotoxicology and Environmental Safety, 72(3): 699-703. DOI: 10.1016/j.ecoenv.2008.10.007.##Coutteu, P., 1996. Micro- algea. In: Lavens, P. and Sorgeloos, P. (eds) Manual on the production and use of the live food for aquaculture. FAO, Rome, PP 9-60.##De Prado, R., Jorrín, J. and García-Torres, L., 2012. Weed and crop resistance to herbicides. Springer Science & Business Media, Berlin, Germany. 356 p.##Federici G., Shaw B.J. and Handy, R.D., 2007. Toxicity of titanium dioxide nanoparticles to rainbow trout (Oncorhynchus mykiss): gill injury, oxidative stress, and other physiological effects. Aquatic Toxicology, 84(4): 415-430. DOI: 10.1016/j.aquatox.2007.07.009.##Gambardella,C., Mesaric, T., Milivojevic, T., Sepcic, K., Gallus, L., Cabone, S., Ferrando, S. and Fammali, M., 2014. Effects of selected metal oxide nanoparticles on Artemia salina larvae evaluation of mortality and behavioral and biochemical responses. Environmental Monitoring and Assessment, 186(7): 4249-4259. DOI: 10.1007/s10661-014-3695-8.##Hill, I.R., 1989. Aquatic organisms and pyrethroids. Pesticide Science, 27(4): 429-457. DOI: 10.1002/ps.2780270408##Hsieh, M.S., Yin, L.J. and Jiang, S.T., 2008. Purification and characterization of the amylase from a small abalone Haliotis sieboldii. Fisheries Science, 74(2): 425-432. DOI: 10.1111/j.1444-2906.2008.01540.x##Jafari, M., Salehi, M., Asgari, A., Ahmadi, S., Abbasnezhad, M., Hajihoosani, R. and Hajigholamali, M., 2012. Effects of paraoxon on serum biochemical parameters and oxidative stress induction in various tissues of Wistar and Norway rats. Environmental Toxicology Pharmacology, 34: 876-887. DOI: 10.1016/j.etap.2012.08.011.##Jain, K.L., 2009. Chronic effects of heavy metals on the activity of some digestive and metabolic enzymes in Cyprinus carpio. Annals of Biology, 25(1): 63-67.##Kasumyan, A.O., 2000. Effects of chemical pollutants on foraging behavior and sensitivity of fish to food stimuli. Journal of Ichthyology, 41(1): 76-87. ##Krishnakurmar, P.K., Dineshbabu, A.P., Sasikumar, G. and Bhat, G.S., 2007. Toxicity evaluation of treated refinery effluent using brine shrimp (Artemia salina) eggs and larval bioassay. Fishery Technology, 44: 85-92.##Lan, C.H. and Lin, T.S., 2005. Acute toxicity of trivalent thallium compounds to Daphnia magna. Ecotoxicology and Environmental Safety, 61(3): 432-435. DOI: 10.1016/j.ecoenv.2004.12.021##Le Bihan, E., Perrin, A. and Koueta, N., 2004. Development of a bioassay from isolated digestive gland cells of the Cuttlefish Sepia officinalis L. (Mollusca, Cephalopoda): Effect of Cu, Zn and Ag on enzyme activities and cell viability. Journal of Experimental Marine Biology and Ecology, 309(1): 47-66. DOI: 10.1016/j.jembe.2004.03.007##Ledwozyw, A., Michalak, J., Stepien, A.K. and Adziolka, A., 1986. The relationship between plasma triglycerides, total lipids and lipid peroxidation products during huma atherosclerosis. Clinica Chimical Acta, 155: 275-284. DOI: 10.1016/0009-8981(86)90247-0.##Leis, M., Manfra, L., Taddia, L., Chicca, M., Trentini, P. and Savorelli, F., 2014. A Comparative toxicity study between an autochthonous Artemia and a non-native invasive species. Ecotoxicology, 23 (6): 1143-1145. DOI: 10.1007/s10646-014-1252-4.##Libralato, G., 2014. The case of Artemia spp. In nanoecotoxicology. Marine Environmental Research, 101: 38-43. DOI: 10.1016/j.marenvres.2014.08.002##Limon-Pacheco, J. and Gonsebatt, M.E., 2009. The role of antioxidants and antioxidant-related enzymes in protective responses to environmentally induced oxidative stress. Mutation Research- Genetic Toxicology and Environmental Mutagenesis, 674:137-47. DOI: 10.1016/j.mrgentox.2008.09.015.##Mansingh, A. and Wilson, A., 1995. Insecticide Contamination of Jamaican Environment Iii. Baseline Studies on the Status of Insecticidal Pollution of Kingston Harbor. Marine Pollution Bulletin, 30: 640-645. DOI: 10.1016/0025-326X(95)00038-O##Milam, C.D., Farris, J.L. and Wilhide, J.D., 2000. Evaluating mosquito control pesticides for effect on target and nontarget organisms. Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 39(3): 324-328. DOI: 10.1007/s002440010111.##Nunes, B.S., Carvalho, F.D., Guilhermino, L.M. and Stappen, G.V., 2006. Use of the genus Artemia in ecotoxicity testing. Environmental Pollution, 144: 453-462. DOI: 10.1016/j.envpol.2005.12.037.##Okolie, N.P. and Osobase, S., 2005. Cataractogenic potential of cyanide-induced oxidative stress in rabbits. Global Journal of Pure and Applied Sciences, 11(1): 57-62. DOI: 10.4314/gjpas.v11i1.16461##Pimentel, D., 2005. Environmental and economic costs of the application of Pesticide Primarily in United States Environment. Development and Sustainability, 7(2): 229-252.##Qu, R., Feng, M., Wang, X., Qin, L., Wan, C., Wang, Z. and Wang, L., 2014. Metal accumulation and oxidative stress biomarkers in liver of freshwater fish Carassius auratus following in vivo exposure to waterborne zinc under different pH values. Aquatic Toxicology, 150(2): 9-16. DOI: 10.1016/j.aquatox.2014.02.008.##Ramesh, R., Dube, K., Reddy, A.K., Rangacharyulu, P.V., Venkateshwarlu, G. and Jayasankar, P., 2017. Effect of varying protein levels on growth and digestive enzyme activities of pengba Osteobrama belangeri (Valenciennes, 1844). Indian Journal of Fisheries, 64: 206–213.##Rudnicki, C.A.M., Melo, G.C., Donatti, L., Kawall, H.G. and Fanta, E., 2009. Gills of juvenile fish piaractus mesopotamicus as histological biomarkers for experimental sublethal contamin- ation with the Organophosphorus Azodrin® 400. Brazilian Archives of Biology and Technology, 52(6): 1431-1441. DOI: 10.1590/S1516-89132009000600015 ##Rumley, A.G. and Paterson, J.R., 1998. Analytical aspects of antioxidants and free radical activity in clinical biochemistry. Annals of Clinical Biochemistry, 35: 181-200. DOI: 10.1177/000456329803500202.##Rungraungsak-Torrissen, K., 2007. Digestive efficiency, growth and qualities of muscle and oocyte in Atlantic salmon (Salmo salar L.) fed with krill meal as an alternative protein source. Journal of Food Biochemistry, 31: 509–540. DOI: 10.1111/J.1745-4514.2007.00127.X##Sabapathy, U. and Teo, L.H., 1992. A kinetic study of the α-amylase from the digestive gland of Perna viridis L. Comparative Biochemistry and Physiology, 101:73-7. DOI: 10.1016/0305-0491(92)90160-S##Sanchez-Fortun, S., Sanz, F. and Barahona, M.V., 1995. Acute toxicities of selected insecticides to the aquatic arthropod Artemia salina. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 54: 76-82. DOI: 10.1007/BF00196272.##Schneider, C.D., Barp, J., Ribeiro, J.L., Bello, K.A. and Oliveira, A.R., 2005. Oxidative stress after three different intensities of running. The Canadian Journal of Applied Physiology, 30:723-34. DOI: 10.1139/h05-151##Suzer, C., Saka, S. and Firat, K., 2006. Effects of illumination on early life development and digestive enzyme activities in common pandora Pagellus erythrinus L. larvae. Aquaculture, 260(1): 86-93. DOI: 10.1016/j.aquaculture.2006.06.025##Taylor, G., Baird, D.J. and Soares, A.M., 1998. Surface binding of contaminants by algae: consequences for lethal toxicity and feeding to Daphnia magna. Environmental Toxicology Chemistry, 17: 412-419. DOI: 10.1002/etc.5620170310##Treasurer, J.W. and Wadsworth, S.L., 2004. Interspecific comparison of experimental and natural routes of Lepeophtheirus salmonis and Caligus elongatus challenge and consequences for distribution of chalimus on salmonids and therapeutant screening. Aquaculture research, 35(8): 773-783. DOI: 10.1111/j.1365-2109.2004.1100.x##Valavanidis, A., Vlahogianni, T., Dassenakis, M. and Scoullos, M., 2006. Molecular biomarkers of oxidative stress in aquatic organisms in relation to toxic environmental pollutants. Ecotoxicology and Environmental Safety, 64(2): 178-189. DOI: 10.1016/j.ecoenv.2005.03.013.##Varó, I., Serrano, R., Navarro, J.C., López, F.J. and Amat, F., 1998. Acute lethal toxicity of the organophosphorus pesticide chlorpyrifos to different species and strains of Artemia. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 61(6): 778-785. DOI: 10.1007/s001289900828##Varó, I., Navarro, J.C., Amat, F. and Guilhermino, L., 2002. Characterisation of cholinesterases and evaluation of the inhibitory potential of chlorpyrifos and dichlorvos to Artemia salina and Artemia parthenogenetica. Chemosphere, 48: 563-569. DOI: 10.1016/s0045-6535(02)00075-9##Wang, T., Long, X., Cheng, Y., Liu, Z. and Yan, S., 2015. A comparison effect of copper nanoparticles versus copper sulphate on juvenile Epinephelus coioides: growth parameters, digestive enzymes, body composition, and histology as biomarkers. International Journal of Genomics, 2015: 783021. DOI: 10.1155/2015/783021.##Wengatz, I., Harris, A.S., Gilman, S.D., Wortberg, M., Kido, H., Szurdoki, F., Goodrow, M.H., Jaeger, L.L., Stoutamire, D.W., Sanborn, J.R. and Gee, S.J., 1996. Recent developments in immunoassays and related methods for the detection of xenobiotics. ACS Symposium Series 646 (Environmental Immunochemical Methods). American Chemical Society Washington, D. C. pp 110-126.##Yazdanparast, R., Bahramikia, S. and Ardestani, A., 2008. Nasturtioum officinale reduces oxidative stress and enhances hyper cholesterolaemic rats. Chemico- Biological Interactions, 172: 176-184. DOI: 10.1016/j.cbi.2008.01.006.##Zambare, S.P. and Mahajan, A.Y., 2001. Heavy metal (copper and mercury) induced alterations in the enzyme secretory activity of hepatopancreas of a freshwater bivalve Corbicula striatella. Pollution Research, 20(1): 143-146. ##

یافته علمی کوتاه:‌ بررسی برخی ویژگی‌های زیست‌شناسی ماهی گل خورک، Periophthalmus waltoni (Koumans, 1941) ، در ساحل سیریک، دریای عمان Study of some biological properties of the mudskipper, Periophthalmus waltoni (Koumans 1941), in Sirik coast, Oman Sea 1 1 این مطالعه به منظور بررسی برخی خصوصیات تولیدمثل ماهی گل خورک (Periophthalmus waltoni) در ساحل شهرستان سیریک انجام شد. روی هم رفته 496 عدد ماهی گل‌خورک در طول یک سال جمع‌آوری شد که از این تعداد 291 عدد (67/58 درصد) جنس نر و 205 عدد (33/41 درصد) جنس ماده بود. نسبت جنسی کل (نر به ماده) به صورت 1: 41/1 محاسبه شد (05/0 > p). کوچکترین ماهی صید شده (8/4 سانتی‌متر) مربوط به جنس نر و بزرگترین ماهی صید شده (5/15 سانتی‌متر) مربوط به جنس ماده بود. بر اساس نتایج، میانگین طول کل و وزن بدن به طور معنی‌داری در جنس نر بیشتر از جنس ماده تخمین زده شد (05/0 > p). نوع رشد در جنس نر و ماده به صورت آلومتریک منفی بدست آمد. همچنین مقدار b در ماهیان نر (65/2) بیشتر از ماهیان ماده (63/2) برآورد شد (05/0 < p). میزان هماوری مطلق و هماوری نسبی برای ماهی P. waltoni به ترتیب 2098 ± 5216 و 136 ± 368 عدد تخم شمارش شد. نتایج یک رابطه مستقیمی بین تعداد تخم و طول کل نشان دادند. براساس نتایج، طول دوره تخم ریزی از دی‌ماه تا اردیبهشت‌ماه به همراه دو پیک قابل توجه در فروردین و دی‌ماه مشخص شد که مصادف با ثبت بیشترین میانگین طول کل در این زمان بود. از طرف دیگر نتایج یک رابطه معکوس بین شاخص گنادوسوماتیک و درجه حرارت آب نشان داد.   2 This study was carried out to investigate some reproductive traits of Periophthalmus waltoni in the coast of Sirik city. Overall, 496 samples were collected during a year that 291 samples (58.67%) were male and 205 samples (41.33) were female. The sex ratio (M/F) was calculated as 1.41:1 (p<0.05). The smallest captured fish was male (4.8 cm) and the largest captured fish was female (15.5 cm). Based on the results, the average total length and body weight of males were significantly more than females (p<0.05). The male and female showed negative allometric growth. Also, b value of the male (2.65) was more than the female (2.63) (p>0.05). Absolut fecundity and relative fecundity were counted as 5216±2098 and 368±136 eggs, respectively. The results showed a direct relationship between the egg number and total length. According to the results, spawning period was recorded from January to May with two peaks in April and January, which was associated with a maximum mean of total length in this time. On the other hand, the results showed that there is an inverse relationship between temperature and gonadosomatic index. 109 115 2019/11/272022/11/212020/01/282022/11/62022/08/112023/02/72022/06/82022/01/292022/12/142022/10/7 1401/7/15 2023/03/302023/03/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/04/302023/07/12023/04/30 1402/2/10 مجتبی نادری Mojtaba Naderi دانشگاه پیام نور Iran mojtabanaderi1364@yahoo.com شیرین ملاحی Shirin Malahi دانشگاه پیام نور Iran shirinmallahi64@gmail.com فاطمه شهبازی Fatemeh Shabazi دانشگاه پیام نور Iran atemehs2011@gmail.com مصطفی علی نقی زاده Mostafa Alinaghizadeh دانشگاه پیام نور Iran alinaghizadeh@pnu.ac.ir Sex ratio Fecundity Negative allometric Gonadosomatic index نسبت جنسی هماوری آلومتریک منفی شاخص گنادوسوماتیک ##اسماعیلی، ح.ر. و غلامی، ز.، 1386. بررسی ریزساختارهای سطحی فلس ماهی گورخری گنو Aphanius ginaonis (شعاع بالگان: کپور دندان ماهیان) بوسیله میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) زیست شناسی ایران، 20 (2): 314-307.##افشار، ط.، 1391. بررسی برخی از پارامترهای پویایی جمعیت جمعیت ماهی گل خورک خورآبی، استان هرمزگان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید بهشتی.##ایرانمنش، م.، عسکری، م. و لشکری، م.ر.، 1400. تجزیه و تحلیل تغییرات ریختی بدن در پنج گونه گاو ماهی (Teleostei: Gobioidei) مناطق بین جزرو مدی شمال خلیج فارس و دریای عمان. مجله علوم و فنون شیلات، 10 (3): 409-399.##عبدلی، ل.، 1390. بررسی عادات غذایی مـاهی Scartelaos tenuis در آبهای استان بوشـهر. مجلـه شـیلات (منـابـع طبیعـی##ایران)، 64: 309-218.##عبدلی، ل.، سواری، ا.، رونق، م.ت.، عبدلی، ا. و کامرانی، ا.، 1397. پویایی شناسی جمعیت ماهی گل خورک Periophthalmus waltoni در جنگل های حرا بندر خمیر در استان هرمزگان. پژوهش‌های ماهی‌شناسی کاربردی، 6 (3): 34-19.##Abdoli, L., Kamrani, E., Abdoli, A. and Kiabi, B., 2009. Length weight relationships for three species of mudskippers (Gobiidae: Oxudercinae) in the coastal areas of the Persian Gulf, Iran. Journal of Applied Ichthyology, 25: 236–237. DOI: 10.1111/j.1439-0426.2009.01232.x.##Abidizadegan, M., Esmaeilpoor, S. and Rahmani, H., 2015. Partial morphometrics and meristic evaluation of the two species mudskippers: Scartelaos tenuis (Day, 1876) and Periophthalmus waltoni (Koumans, 1941) from the Persian Gulf, Bushehr, Iran. International Journal of Fisheries and Aquatic Studies, 2(5): 353-358.##Barbieri, L.R., Chittendenand, M.E. and Lowerre-Barbieri, S.K., 1994. Maturity, spawning, and ovarian cycle of Atlantic croaker, Micropogonia sundulatus, in the Chesapeake Bay and adjacent coastal waters. Fishery Bulletin, 92: 671–685.##Bhatt, N.Y., Patel, S.J., Patel, D.A. and Patel, H.P., 2009. Burrowing##activities of goby fish in the recent intertidal mud flats along the##Navinal coast, Kachchh, Western India. Journal of the Geological Society of India,##74(4):515-530. DOI: 10.1007/s12594-009-0159-9.##Biswas, S.P., 1993. Manual of methods in fish biology, South Asian publishers. New Dehli, International Book. 145 p.##Branco, J.O. and Fracasso, H.A.A., 2004. Biologia populacional de Callinectes ornatus (Ordway) na Armação do Itapocoroy, Penha, Santa Catarina, Brasil. Revista Brasileira de Zoologia, 21(1): 91-96. DOI: 10.1590/S0101-81752004000100016.##Froese, R., 2006. Cube law, condition factor, and weightlength relationships: History, meta-analysis and recommendations. Journal of Applied Ichthyology, 22: 241–253. DOI: 10.1111/j.1439-0426.2006.00805.x.##Ghasemian, S., Esmaeili, H.R., Nokhbatolfoghahai, M. and Pazira, A.R., 2015. A histo-morphological characteristics of gonads in Mudskipper, Periophthalmus waltoni Koumans, 1941 from Helleh estuary. Southwestern Iran. International Journal of Aquatic Biology, 3(6): 379-389.##Gonzalez Acosta, A., De La Cruz Agüero, G. and De La Cruz Agüero, J., 2004. Length weight relationships of fish species caught in a mangrove swamp in the Gulf of California (Mexico). Journal of Applied Ichthyology, 20 (2): 154-155. DOI: 10.1046/j.1439-0426.2003.00518.x.##Gregati, R.A. and Negreiros-Fransozo, M.L., 2009. Population biology of the burrowing crab Neohelice granulata (Crustacea: Decapoda: Varunidae) from a tropical mangrove in Brazil. Zoologia, 26: 32-37. DOI: 10.1590/S1984-46702009000100006.##Ha, P.Y. and Kinzie, R.A., 1996. Reproductive biology of Awaous guamensis, an amphidromous Hawaiian goby. Environmental Biology of Fishes, 45: 383–396.##Hartnoll, R.G., 1982. Growth.in the Biology of Crustacea. Academic Press, New York, 440 p.##Lawson, E.O., 2011. Length-Weight relationships and fecundity estimates in Mudskipper, Periophthalmus papilio (Bloch and Schnider 1801) caught from the mangrove swamps of Lagos lagoon, Nigeria. Journal of Fisheries and Aquatic Science, 6:264-271.##Mahmood, K., Ayub, Z., Moazzam, M. and Siddiqui, G., 2012. Length-weight relationship and condition factor of Ilisha melastoma (Clupeiformes: Pristigasteridae) off Pakistan. Pakistan Journal of Zoology, 44(1): 71-77.##Naderi, M., Hosseini, S.A., Hedayati, A., Pazooki, J., Zare, P. and Lastra, M., 2018. Reproductive biology of Ghost crab Ocypode rotundata (Miers, 1882) (Decapoda, Ocypodidae) of Qeshm Island (Persian Gulf). Crustaceana, 91 (9): 1039-1059. DOI: 10.1163/15685403-00003804.##Polgar, G., 2008. Species-area relationship and potential role as a biomonitor of mangrove communities of Malayan mudskippers. Wetlands Ecology and Management, 17: 157–164. DOI: 10.1007/s11273-008-9090-x.##Sarafraz, J., Abdoli, A., Kiabi, B., Kamrani, E. and Akbarian, M., 2011. Determination of age##and growth of the mudskipper Periophthalmus waltoni on the mudflats of Qeshm##Island and Bandar- Abbas, Iran. Journal of Biological Science, 1: 25-30.##Sarker, A.L., Al-Daham, N.K. Bhatti, M.N., 1980. Food habits of the mudskipper, Pseudapocryptes dentatus (Val.). Journal of Fish Biology, 17: 635–639. DOI: 10.1111/j.1095-8649.1980.tb02796.x.##Sharifian, S., Taherizadeh, M.R., Salarpouri, A. and Dehghani, M., 2018. Population Dynamic of the Mudskipper Periophthalmus waltoni Koumans, 1941 from the Bay of Hormozgan Province, Persian Gulf. Russian Journal of Marine Biology, 44 (2): 149–158. DOI: 10.1134/S1063074018020098.##Udo, M.T., 2002. Intersexual plasticity in aspects of the biology of the mudskipper Periophthalmus barbarous (Gobiidae) in the mangrove swamps of IMO Estuary, Nigeria. Journal of Environmental Sciences, 14: 95-101.##Wenner, A.M., 1972. Sex ratio as a function of size in marine crustaceans. The American Naturalist, 106: 321-350. DOI: 10.1086/282774.##Zar, J.H., 1984. Biostatistical Analysis. Prentice Hall, Englewood Cliffs, USA. 944 P. ##