۲۸ نتیجه برای قربانی
مهدی ذوالفقاری، بهاره شعبانپور، علی شعبانی، رسول قربانی،
دوره ۱۹، شماره ۱ - ( ۱-۱۳۸۹ )
چکیده
مهین شیخ، عبدالمجید حاجی مرادلو، رسول قربانی، مسعود ملایی، آی ناز خدانظری،
دوره ۲۰، شماره ۳ - ( ۷-۱۳۹۰ )
چکیده
تاثیر سطوح مختلف غلظتهای سم دیازینون به منظور تعیین غلظت کشنده (LC۵۰) از جمعیت ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspius) طی ۹۶ ساعت روی بچه ماهیان کلمه ترکمنی تهیه شده از ایستگاه تحقیقات شیلاتی قره سو در سال ۱۳۸۸ در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام گرفت. در این تحقیق ۱۲۶ عدد بچه ماهی کلمه با میانگین وزنی ۳ گرم استفاده شد. آزمایشات بصورت ساکن و براساس دستورالعمل O.E.C.D در شرایط کیفی ثابت آب در دمای ۱±۲۴ و ۵/۸-۸ = pH در یک طرح کاملاً تصادفی با تیمار سطوح مختلف غلظت سم دیازینون (در ۵ سطح، ۵، ۹۵/۵، ۰۷/۷، ۴۸/۸ و ۱۰ میلیگرم در لیتر) و ۳ تکرار انجام و مقایسه میانگین ها با استفاده از آزمون دانکن در سطح معنی دار ۵ درصد صورت گرفت. نتایج نشان دادند که در پایان آزمایش ۹۶ ساعته، میزان LC۵۰، ۸۸/۷ میلیگرم در لیتر بدست آمد. در این آزمایش از نظر بالینی علائمی مانند خمیدگی ستون فقرات، لرزش بدن، خون مردگی در باله دمی و سر و شنای نامنظم در ماهیان مورد آزمایش مشاهده گردید. در بررسی هماتولوژی، بین غلظتهای ۵ و ۹۵/۵ میلیگرم در لیتر سم دیازینون، درصد هماتوکریت بشدت کاهش و در ادامه با افزایش غلظت سم، این کاهش بطئی بود. همچنین تفاوت معنی داری بین گروه شاهد و گروه LC۵۰ از لحاظ درصد هماتوکریت مشاهده گردید که بترتیب مقادیر میانگین ۳۶ و ۲۷ درصد اندازهگیری شد. با توجه به نتایج بدست آمده، دیازینون برای ماهیان کلمه ترکمنی جزء سموم آفت کش سمی طبقهبندی شده است.
رضا قربانی واقعی، عباس متین فر، خسرو آئین جمشید، محمود حافظیه، رسول قربانی،
دوره ۲۰، شماره ۳ - ( ۷-۱۳۹۰ )
چکیده
غذاهای زنده از ضروریات تغذیه مراحل لاروی اکثر آبزیان دریایی و بخصوص میگو است که در سالهای اخیر و بدلیل هزینههای بالای تولید آنها، تلاش در جهت جایگزینی با غذاهای مصنوعی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه نیز با توجه به فراگیر شدن پرورش میگو وانامی در کل کشور در همین راستا است. در این تحقیق میگوی پاسفید غربی از مرحله زوآی ۱ تا مایسیس و سپس تا پست لارو ۱۵ در ظروف پلاستیکی ۲۰ لیتری، با ۱۰ لیتر آبگیری در شروع دوره و با تراکم ۱۰۰ لارو در لیتر پرورش داده شدند. تحقیق با ۹ تیمار غذایی هر کدام در ۳ تکرار در تانکهای پرورشی مجهز به سنگ هوا در هر ظرف و در آب باشوری ۲±۳۰ قسمت در هزار و با ۴ بار غذادهی در شبانهروز انجام شد. تیمارهای غذایی شامل طیف کامل غذای زنده (ریز جلبک کیتوسروس و ناپلیوس آرتمیا)، ترکیب غذای زنده با غذای مصنوعی و طیف کامل غذای مصنوعی طی مراحل لاروی مورد استفاده قرار گرفت. منظور از غذای مصنوعی، غذای دستساز در این پروژه و مقایسه آن با غذای وارداتی است که در تیمارهای مختلف مورد توجه قرار گرفتند. نتایج حاصله نشان داد که میانگین افزایش وزن و درصد بازماندگی در زمان تغذیه توام از وضعیت مطلوبتری نسبت به گروههای دیگر تیماری برخوردار بودند و تغذیه از غذای مصنوعی، دستساز یا وارداتی در کل دوره پرورش، موجب تلفات شدید لاروها گردید. همچنین مشخص شد که در صورت تامین غذای زنده در مرحله زوآ، امکان جایگزینی ۱۰۰ درصد غذای مصنوعی آزمایشی در مرحله مایسیس تا پست لارو در مورد این میگو وجود ندارد بطوریکه در این تیمارها در شاخصهای رشد تنزل معنیدار نسبت به سایر تیمارها مشاهده گردید(P<۰/۰۵). در مجموع میتوان اظهار داشت که جایگزینی بخشی از غذای زنده با غذای مصنوعی طی مراحل لاروی بدون تاثیر منفی بر شاخصهای رشد و بازماندگی امکانپذیر است و همچنین غذای مصنوعی دستساز نسبت به غذای مصنوعی وارداتی از عملکرد مطلوبی برخوردار بوده و میتوان از آن به جای غذای مصنوعی وارداتی بصورت توام با غذاهای زنده، برای تغذیه مراحل لاروی میگو استفاده نمود.
عباسعلی زنده بودی، رضا قربانی واقعی،
دوره ۲۰، شماره ۴ - ( ۱۳۹۰ )
چکیده
تحقیق حاضر بمنظور تعیین امکان پرورش میگوی سفید غربی با استفاده از آب زیرزمینی لب شور در استان بوشهر، ایران انجام شد. در تیر ماه سال ۱۳۸۷ نسبت به ذخیرهسازی پست لاروهای میگوی سفید غربی در ۴ تانک فایبرگلاس (هریک به مساحت ۸/۳ مترمربع) اقدام گردید. دو عدد از تانکها با آب دارای شوری ۳۵ قسمت در هزار و دو تانک دیگر با آب چاه با شوری ۴ قسمت در هزار، آبگیری و تا پایان دوره این شوریها حفظ گردید. تانکها در فضای باز (بیرون از سالن تکثیر ایستگاه) مستقر و با یکدستگاه هواده مرکزی در طول شبانهروز هوادهی شدند. تراکم ذخیرهسازی ۵۸ عدد در هر مترمربع و طول دوره پرورش ۹۰ روز بود. غذای مصرف شده در طول دوره برای تغذیه میگوها، غذای تجاری تولید داخل کشور بوده است. در هر تانک، غذای مورد نیاز هر وعده، در ۲ سینی غذادهی هر یک با قطر ۷۵ سانتیمتر ریخته میشد. معمولاٌ هفتهای ۲ بار آب تانکها به میزان ۲۰ تا ۳۰ درصد تعویض میگردید. در طول دوره به فاصله هر ۱۵ روز یکبار، با استفاده از یکدستگاه ترازوی دیجیتالی، ۴۰ عدد میگو بصورت انفرادی وزن میگردیدند. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که در شوریهای ۳۵ و ۴ قسمت در هزار، میانگین وزن در پایان دوره بترتیب ۳۴/۲۱ و ۲۲/۱۸ گرم، بازماندگی بترتیب ۲۵/۹۲ و ۷۵/۹۷ درصد، میانگین تولید در واحد سطح بترتیب ۱۱/۱ و ۰۳/۱ کیلوگرم بر مترمربع و ضریب تبدیل غذایی بترتیب ۲۰/۱ و ۲۸/۱ بوده است. با استفاده از آنالیز واریانس مشخص گردید که از نظر شاخصهای ذکر شده، بین تیمارها اختلاف معنیدار آماری وجود ندارد.
غضنفر مرادی نسب، رسول قربانی، سید یوسف پیغمبری، علی اصغر خانی پور،
دوره ۲۱، شماره ۱ - ( ۱-۱۳۹۱ )
چکیده
در حال حاضر صیادان تالاب انزلی برای صید ماهیان استخوانی از تور گوشگیر ثابت استفاده مینمایند. این تحقیق با هدف مقایسه CPUE (صید به ازای واحد تلاش)، ترکیب گونه ای، فراوانی طولی و میزان آسیبپذیری ماهیان استخوانی تالاب انزلی با دو روش تور گوشگیر ثابت و تله مخروطی به مدت ۵ ماه از آبان تا اسفند ۱۳۸۹ در تالاب انزلی صورت پذیرفت. برای این منظور ۱۰ رشته تور گوشگیر ثابت و ۱۰ دستگاه تله مخروطی مستقر گردید. میزان میانگین (± انحراف استاندارد) CPUE هر رشته تور گوشگیر ثابت ۰۳/۰±۱۷/۰ و هر دستگاه تله مخروطی ۰۷/۰±۲۶/۰ کیلوگرم در ۲۴ ساعت بدست آمد که اختلاف معنیدار بود. همچنین میزان آن برای هر ۱۰۰ مترمربع از تور گوشگیر ثابت و تله مخروطی بترتیب ۲۸/۰±۳۶/۱ و ۵۴/۰±۱۴/۲ کیلوگرم در ۲۴ ساعت محاسبه گردید که اختلاف معنیدار بود. بیشترین فراوانی نسبی (درصد) ماهیان صید شده برای تور گوشگیر ثابت، ماهی کاراس با ۳۸ درصد و برای تله مخروطی، اردک ماهی با ۶۵ درصد تعیین گردید. ماهیان صید شده در تلههای مخروطی از نظر ترکیب گونهای با دامنه تغییرات کمتر ولی از نظر فراوانی طولی و وزنی با دامنه تغییرات بیشتری نسبت به تورهای گوشگیر ثابت بودند. میزان صدمات وارده به ماهی صید شده در تلههای مخروطی در مقایسه با تورهای گوشگیر ثابت، کمتر و مدت زمان ماندگاری یا زنده بودن ماهی در آن بیشتر بود. نتایج این بررسی نشان داد که استفاده از تله مخروطی به جای تور گوشگیر ثابت از نظر میزان صید، بازارپسندی و در نتیجه ارزش ریالی برای صیادان تالاب انزلی مقرون به صرفهتر خواهد بود و با بکارگیری این ابزار صید بر میزان درآمد آنان افزوده گردیده و همچنین آسیب کمتری به محیط زیست تالاب وارد میگردد.
حسین آذری، رضا قربانی واقعی، مهران جواهری بابلی،
دوره ۲۱، شماره ۴ - ( ۱۰-۱۳۹۱ )
چکیده
این تحقیق به منظور تعیین اثرات افزایش سطوح مختلف آرد کنجاله کانولا بر شاخصهای رشد و ترکیب بدن میگوی سفید غربی با میانگین (انحراف معیار) وزن اولیه ۵/۰±۵/۲ گرم انجام گرفت. برای انجام تحقیق ۴ تیمار و ۳ تکرار در هر تیمار شامل: تیمار شاهد ( فاقد کنجاله کانولا و ۳۰ درصد آرد ماهی) و ۳ تیمار با سطوح ۱۵، ۳۰ و ۴۵ درصد پروتئین گیاهی کانولا مورد استفاده قرار گرفت. میگوها بطور تصادفی به ۱۲ تانک پلاستیکی ۵۰ لیتری (۲۵ میگو در هر تانک) معرفی شدند. میگوها ۳ وعده در شبانه روز در ساعات ۸، ۱۴ و ۲۰ به مدت ۸ هفته، در آب با میانگین (انحراف معیار) درجه حرارت ۶۰/۰±۶۰/۳۱ درجه سانتیگراد و شوری ۸/۰±۴۱ گرم در لیتر تغذیه گردیدند. در ابتدای دوره پرورش بطور تصادفی تعداد ۴۰ عدد از بچه میگوها را انتخاب و همچنین در انتهای دوره پرورش از هر تکرار تعداد ۱۰ عدد میگو صید و به منظور آنالیز لاشه به آزمایشگاه منتقل شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که جایگزینی تا ۳۰ درصد کنجاله کانولا به جای آرد ماهی در جیره غذایی میگوی سفید غربی تأثیر منفی بر عملکرد رشد میگوهای تغذیه شده نداشت. تیمارهای ۱۵ و ۳۰ درصد کنجاله کانولا در شاخصهای بهره برداری از پروتئین راندمان کمتری نسبت به تیمار شاهد داشته و بازماندگی در تیمار ۱ کمتر از تیمار شاهد و تیمار ۲ بیشتر از تیمار شاهد بوده که دارای اختلاف معنیدار آماری بودند. تیمار ۱۵ و ۴۵ درصد کنجاله کانولا در شاخصهای ضریب تبدیل غذایی (FCR)، FE) و نرخ رشد ویژه (SGR) عملکرد ضعیفتری نسبت به تیمار شاهد داشته و دارای اختلاف معنیدار آماری بودند. از نظرترکیب بدن میگوها، شامل چربی، فیبر و خاکستر تیمار شاهد با سایر تیمارها دارای اختلاف معنی دار آماری بودند. ولی در شاخص پروتئین و رطوبت اختلاف معنیدار آماری بین تیمار شاهد و سایر تیمارها مشاهده نگردید. بهترین راندمان ضریب تبدیل غذایی (FCR)FE) و بازماندگی در تیمار ۳۰ درصد کنجاله کانولا مشاهده گردید. بالاترین ضریب بهره برداری از پروتئین در تیمار شاهد مشاهده و اختلاف معنی داری با سایر تیمارها داشتند. نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از جیره حاوی ۳۰ درصد کنجاله کانولا بدلیل صرفه اقتصادی، کاهش هزینه غذا و بازماندگی بهتر می تواند جایگزین آرد ماهی در ساخت جیرههای غذایی میگوی سفید غربی باشد.، نرخ کارائی غذا (نرخ بازده پروتئین، نرخ کارآیی غذا (
زهره مظاهری کوهانستانی ، رسول قربانی، عبدالمجید حاجیمرادلو، سعید یلقی، سید عباس حسینی،
دوره ۲۲، شماره ۴ - ( ۱۰-۱۳۹۲ )
چکیده
سیداحمدرضا هاشمی، رسول قربانی، فرهاد کیمرام، سیدعباس حسینی، غلامرضا اسکندری، سید علی اکبر هدایتی،
دوره ۲۳، شماره ۳ - ( ۷-۱۳۹۳ )
چکیده
در این تحقیق برخی از خصوصیات زیستی ماهی بنی در تالاب شادگان مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری ماهانه در پنج ایستگاه شامل دورق(ماهشهر)، رگبه ، خروسی ، سلمانه ، عطیش انجام گردید. در طول اجرای پروژه از فروردین ۱۳۹۲ تا اسفند ۱۳۹۲، چهارصد و سی وهفت عدد ماهی بیو متری و تشریح شد. میانگین طولی(±SD) برحسب میلی متر به ترتیب جنس نر ۲۸±۲۵۲ (۳۵۷- ۹۵ )، جنس ماده ۳۸±۲۴۹ (۳۷۴- ۱۱۵) و میانگین وزنی (±SD) برحسب گرم به ترتیب جنس نر ۳۱±۲۱۸ (۳۶۶- ۱۸) و جنس ماده ۳۹±۲۳۲ (۶۵۱- ۱۵ ) بدست آمد. رابطه طول - وزن گونه جنس نر معادل W=۰,۰۰۰۰۰۶L۳.۱۱(R۲=۰.۸۵) و جنس ماده معادل W=۰.۰۰۰۰۰۵L۳.۱۴(R۲=۰.۸۶) بود. زمان تخم ریزی ماهی بنی بین فروردین تا تیر و طول بلوغ جنس نر و جنس ماده به ترتیب ۲۰۸ میلی متر ،۲۲۰ میلی متر و وزن بلوغ گونه های یاده شده به ترتیب ۹۷گرم ، ۱۱۳گرم و میزان تولید به ازای بیوماس آنها ۵۳/۰، ۵۰/۰به ازای سال بدست آمد.
نجمه اولیائی، مرضیه موسوینسب، محمد قربانی، علیرضا صادقی ماهونک، یحیی مقصودلو،
دوره ۲۴، شماره ۱ - ( ۱-۱۳۹۴ )
چکیده
هدف از این تحقیق تولید ایزوله پروتئینی از فانوسماهی (Benthosema pterotum) و بررسی ترکیبات شیمیایی و ویژگیهای عملکردی آن بود. ایزوله پروتئین ماهی با روش تغییر pH با استفاده از pHهای قلیایی (۱۰ و ۱۲) تولید گردید. نتایج نشان دادند راندمان استخراج پروتئین در pH ۱۲ به شکل معنیداری بیشتر از pH ۱۰ بود. نتایج حاصل از تعیین مقدار چربی نمونهها نشان داد قلیا اثر معنیداری بر کاهش چربی ایزولههای پروتئینی داشت و با افزایش pH میزان چربی به شکل معنیداری کاهش یافت. بررسی ویژگیهای عملکردی از قبیل ظرفیت حفظ آب، حفظ روغن، خاصیت امولسیفایری، کفکنندگی و حلالیت ایزولههای پروتئینی نیز نشان داد با افزایش pH ویژگیهای عملکردی بهبود یافته و پروتئین ایزوله شده در pH ۱۲ نسبت به pH ۱۰ برتری داشت (۰۵/۰ > P). بررسی و مقایسه خصوصیات رنگی (L، a و b) پروتئینهای ایزوله شده نشان داد پروتئینهای ایزوله شده در pH ۱۲ رنگ روشنتری (پارامتر L بالاتر) نسبت به پروتئینهای ایزوله شده در pH ۱۰ داشتند. همچنین با افزایش pH میزان قرمزی (پارامتر a) و زردی (پارامتر b) ایزولههای پروتئینی کاهش یافت. نتایج فوق نشان داد ایزوله پروتئین فانوس ماهی تولید شده دارای ویژگیهای عملکردی مناسبی است و استفاده از قلیا منجر به بهبود عملکرد و پارامترهای رنگی ایزوله پروتئینی میشود.
محمد امینی، رسول قربانی، علی شعبانی، مهناز ربانی ها، محسن نوری نژاد، رحمت ندافی، حامد کلنگی میاندره،
دوره ۲۵، شماره ۱ - ( ۱-۱۳۹۵ )
چکیده
شوورت ماهیان یکی از خانوادههای مهم آبهای ساحلی خلیج فارس میباشند که شناسایی لاروهای آن به دلیل شباهت فراوان بسیار دشوار است. در این مطالعه در مجموع ۴۱۹۵ عدد لارو خانواده شوورت ماهیان با استفاده از تور دوقلو بونگو از پنج خور شیف، لشکری، رمله، فراکه، دوبه و یک ایستگاه ساحلی، در استان بوشهر جمعآوری شد. جهت شناسایی لاروها از دو روش ریختشناسی و ژنتیکی استفاده گردید. در ابتدا نمونهها بر اساس تعداد میومر به دو دسته ۳۴ یا ۳۸ میومری تفکیک شدند. بر این اساس لاروهای دارای ۳۴ میومر گونه Sillago sihama شناسایی شدند. جهت شناسایی نمونههای ۳۸ میومری ۱۲ عدد لارو مرحله پسخمیدگی انتخاب شد و از ویژگیهای ریختی مانند تعداد شعاع باله پشتی و مخرجی به همراه روش خط شناسه گزاری DNA ژن COI و مطابقت با سایت NCBI بهره گرفته شد. با توجه به ویژگیهای ریختشناسی دو گونه Sillago arabica و Sillago attenuata شناسایی شدند. مطالعات ژنتیکی با استفاده از تعیین توالی ۶۲۵ جفت باز از ژن COI انجام شد. فواصل ژنتیکی محاسبه شده با مدل K۲P بین دو گونه اخیر ۱۸% تا ۷/۱۹% به دست آمد که نشان میدهد نتایج خط شناسه گزاری، نتایج ریختشناسی را تأیید نموده و میتوان از این روش برای شناسایی لاروهای مراحل ابتداییتر که فاقد شعاع مشخص باله و غیرقابل شناسایی با روش ریختی هستند، استفاده نمود.
محمد صالح تمسکی، سعید گرگین، رسول قربانی، علی اکبر قره آقاجی، سید مصطفی عقیل نژاد،
دوره ۲۵، شماره ۴ - ( ۱۰-۱۳۹۵ )
چکیده
مدیریت امور ماهیان خاویاری استان گلستان هرساله در پایان فصل صید پس از بررسی استحکام تورهای گوشگیر صیادی و از رده خارج نمودن تورهای فرسوده، اقدام به خرید تورهای جدید مینماید. علیرغم اهمیت بررسی استحکام تورهای صیادی، متاسفانه تحقیقات کمی در این رابطه انجام شده است و تحقیقات صورت گرفته نیز در بر گیرنده صدمات فیزیکی و اثر انبارداری بر استحکام تورها نمیباشد. از اینرو، محققین تصمیم گرفتند تا مطالعهای در این رابطه انجام دهند. به همین منظور نمونههایی از انواع تورهای موجود، اعم از تورهای نو، تورهای سالم نگهداری شده در انبار، تورهای صدمه دیده، تورهای مستهلک و غیره جمعآوری گردیده و توسط دستگاه اینسترون مورد بررسی قرار گرفت. سپس دادههای حاصل با استفاده از آزمون فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و آزمون واریانسها و مقایسه میانگینها در سطح اطمینان ۵ درصد توسط SPSS نسخه ۱۷ مورد تحزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین بافته تازه خریداری شده (شاهد) و دام نو که به مدت دوسال در انبار بوده از نظر ویژگیهای نقطهگسیختگی و درصد ازدیاد طول اختلاف معنیداری وجود ندارد (۰۵/۰p>). اما بین میزان صدمات وارده بر تور و میزان استحکام تورهای صیادی اختلاف معنی داری وجود دارد (۰۵/۰p<). با توجه به تاثیر انبارداری و کاهش استحکام تور در انبار، عدم اختلاف معنیدار تور نو و انباری نشان دهنده افت کیفیت تورهای نو ساخته شده است.
علی حقی وایقان، رسول قربانی، سید یوسف پیغمبری، مینگ-ان لی، دیوید کاپلان، باربارا بلاک،
دوره ۲۶، شماره ۱ - ( ۱-۱۳۹۶ )
چکیده
ماهی تون زردباله (Thunnus albacares) از جمله مهمترین گونه های مورد استحصال سطح زیان درشت توسط شناورهای پرساینر ایرانی در آبهای اقیانوس هند و دریای عمان می باشد. در این تحقیق ارتباط متغیرهای زمانی، مکانی بهمراه متغیرهای محیطی حاصل از تصاویر ماهواره ای جهت بررسی پراکنش و کمک به اجرای مدیریت اکوسیستم محور برای مدیریت و حفظ ذخایر تون زرد باله مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از مدل جمعی تعمیم یافته (GAM) با دو توزیع گاوسی و دوجمله ای نشان داد متغیرهای مکانی و زمانی به همراه متغیرهای محیطی دما و شوری سطحی آب دریا، عمق لایه مخلوط شونده و تولید اولیه خالص بیشترین تاثیر را در پراکنش این گونه در فصول گرم (نیمه اول سال) و سرد (نیمه دوم سال) داشتند. نتایج این تحقیق نشان داد در فصل گرم عرض جغرافیایی تاثیر بمراتب بالاتری را در توضیح انحراف مدل داشته است. از سوی دیگر تاثیر طول جغرافیایی و متغیر های محیطی در فصل سرد مشهودتر بود. در فصل گرم مدل با توزیع دوجمله ای میزان بالاتری از انحرافات مدل را بیان کرد، اگرچه توضیح انحراف بهترین مدل در فصل سرد کمتر از فصل گرم بود ولی اختلاف معنی داری بین دو نوع مدل با توزیع متفاوت نشان نداد. از آنجا که اولین گام در جهت مدیریت اکوسیستم دانش کافی در حوزه آن اکوسیستم و بویژه پراکنش آن گونه در ارتباط با متغیرهای محیطی است، لذا این تحقیق می تواند ضمن کمک به شناورهای صنعتی کشور در امر افزایش کارایی صید، در برنامه ریزی های آتی و کمک به اجرای مدیریت اکوسیستم محور در اقیانوس هند مورد استفاده قرار گیرد.
عبدالکریم خداشناس، سیدعلی اکبر هدایتی، رسول قربانی، سید عباس حسینی، محمود سقلی،
دوره ۲۶، شماره ۲ - ( ۴-۱۳۹۶ )
چکیده
یکی از مهمترین مشکلات مرتبط با توسعه صنعت آبزی پروری بخصوص در مجتمعهای بزرگ آبزی پروری، پساب و آلایندگی آن ها است. توسعه پایدار این صنعت به هیچ وجه و در هیچ منطقهای محقق نخواهد شد مگر اینکه تدابیری در جهت کنترل آلایندگی پساب آن اندیشیده شود(اکبرزاده، ۱۳۸۲). مجتمع میگوی گمیشان نیز از این قاعده مستثنی نیست. در حال حاضر ۳۶۰ هکتار از فاز یکم مجتمع پرورش میگوی مذکور فعال بوده و قطعا در آینده نزدیک، فاز های بعدی تا ۴۰۰۰ هکتار ساخته خواهد شد. در صورت توسعه پرورش میگو گمیشان، بالطبع میزان آلایندگی پساب خروجی آن نیز بالاتر خواهد رفت و در آینده نزدیک مهم ترین مشکل مجتمع، آلایندگی پساب آن خواهد بود. با توجه به ورود مستقیم پساب به تالاب بین المللی گمیشان در جنوب شرقی دریای خزر و احتمال افزایش بار آلی تالاب و بروز پدیده یوتروفی، لذا تحقیق حاضر در مجتمع پرورش میگوی گمیشان به منظور بررسی اثرات لاگون (به مساحت ۳۰ هکتار) در کنترل و کاهش بار آلودگی پساب خروجی از استخرهای پرورش میگو صورت گرفت تا علاوه بر بررسی تاثیر لاگون در کاهش بار آلودگی ناشی از ورود پسابها، احتمال وقوع اثرات زیست محیطی ناشی از فعالیت مجتمعهای پرورش میگو نیز در این منطقه پیش بینی و حتی الامکان از آن جلوگیری شود. هدف از تحقیق حاضر بررسی فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب خروجی مجتمع پرورش میگو در حد استانداردهای زیست محیطی و بررسی کارآیی لاگون در کاهش بار آلودگی پساب خروجی مجتمع پرورش میگوی گمیشان می باشد.
رضا عباس پور نادری، سید یوسف پیغمبری، تورج ولی نسب، رسول قربانی،
دوره ۲۶، شماره ۴ - ( ۸-۱۳۹۶ )
چکیده
در این مطالعه میزان زیتوده، CPUA، پراکنش و ترکیب صید آبزیان ترال کف دریای عمان (سواحل استان سیستان و بلوچستان) براساس آمار و اطلاعات جمعآوری شده درگشت تحقیقاتی سال ۱۳۹۵ با استفاده از کشتی فردوس ۱ مورد بررسی قرار گرفت. کل منطقه مورد بررسی به ۵ منطقه با حروف M تا Q و ۴ زیر منطقه با لایه عمقی ۲۰-۱۰، ۳۰-۲۰، ۵۰-۳۰ و ۱۰۰-۵۰ متر تقسیم شدند و در مجموع ۹۲ ایستگاه به صورت تصادفی انتخاب گردید. مقدار زیتوده و CPUA به روش مساحت جاروب شده محاسبه شده و نقشه پراکنش آبزیان ترسیم گردید. بررسی حاضر نشان داد که مناطق M (بیاهی تا خور گالک) و Q (بریس تا گواتر) از وضعیت صید مناسبتری برخوردار بودند. همچنین لایه عمقی ۲۰-۱۰ متر دارای کمترین مقدار CPUA و زیتوده آبزیان تجاری، غیرتجاری و کل بود. مقدار زیتوده لایه عمقی ۱۰۰-۵۰ متر حدود ۱/۴ برابر لایه عمقی۲۰-۱۰ متر محاسبه گردید. بیشترین مقدار CPUA کل آبزیان، کفزیان تجاری و کفزیان غیرتجاری به ترتیب در مناطق M، Mو Q مشاهده شد. پراکنش آبزیان کفزی تجاری با تراکم بالا بیشتر در غرب ولی آبزیان غیرتجاری در شرق سواحل استان سیستان و بلوچستان مشاهده شد. نتایج این مطالعه میتواند در مدیریت بهرهبرداری از ذخایر کفزیان دریای عمان مورد استفاده قرار گیرد.
رجب دردی تاتار، رسول قربانی، سعید گرگین، غلامعلی بندانی، محسن یحیایی،
دوره ۲۷، شماره ۴ - ( ۷-۱۳۹۷ )
چکیده
ماهی کلمه خزری (Rutilus caspicus, Yakovlev, ۱۸۷۰) یکی از با ارزشترین گونههای تجاری دریای خزر است که طی دهههای گذشته، میزان صید آن به دلیل بهرهبرداری بیش از حد، نوسانات زیادی داشته است. در این پژوهش، دادههای طولی حاصل از ۲۴۶ نمونه صید شده از تورهای شرکتهای تعاونی پره مستقر در سواحل جنوب شرقی دریای خزر در فصل صید ۹۴-۱۳۹۳ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد، ماهیان صید شده در دامنه سنی ۱۰-۳ سال، دامنه طول چنگالی ۵/۱۴ تا ۱/۳۲ سانتیمتر و دامنه وزنی ۷/۷۰ تا ۴۳۷ گرم قرار داشتند. پارامترهای رشد در معادله ون برتالانفی بصورت ](۷۶۶/۰+t)۱۲/۰-e-۱[ ۸/۴۱= Lt بدست آمد. رابطه طول چنگالی- وزن بصورت ۹۱۸۴/۲FL۰۲۰۸/۰=WT (۹۰۱/۰=R۲) برای مادهها و ۰۲۴۴/۳FL۰۱۳۸/۰=WT (۹۲/۰=R۲) برای نرها محاسبه گردید. الگوی رابطه طول چنگالی و وزن کل در هر دو جنس ایزومتریک بود. ضرایب مرگ و میر کل (Z)، مرگ و میر طبیعی (M) و صیادی (F) بترتیب ۲۳۹/۱، ۳۲۴/۰ و ۹۱۶/۰ بر سال و نرخ بهرهبرداری (E) ۷۴/۰ محاسبه شد. میزان زیتوده ماهی کلمه ۴۱۷ کیلوگرم و میزان MSY معادل ۲۱۵ کیلوگرم محاسبه و برآورد گردید، درحالیکه کل میزان صید شرکتهای تعاونی پره معادل ۲۸ کیلوگرم بود. بنابراین، ذخایر ماهی کلمه در بخش جنوب شرقی دریای خزر بشدت در صید بیش از حد بوده است و نیازمند ارائه راهکارهای مدیریتی کارا جهت حفظ ذخایر آن میباشد.
امید جعفری، سید علی اکبر هدایتی، مهرشاد زین العابدینی، هادی پورباقر، رسول قربانی، حسین عبدالحی،
دوره ۲۸، شماره ۱ - ( ۲-۱۳۹۸ )
چکیده
تحقیق حاضر با هدف بررسی تغییرات فنوتیپی ماهی کپور معمولی به عنوان گونه با ارزش اقتصادی در حوضه جنوبی دریای خزر به اجرا در آمد. به این منظور در فصل زمستان ۱۳۹۴ تعداد ۷۴ نمونه ماهی کپور معمولی از مناطق انزلی، میانکاله و گمیشان جمعآوری و اطلاعات مورفومتریک آنها استخراج گردید. نتایج حاصل از آزمون تجزیه یک طرفه واریانس بیانگر تنوع بالای صفات فنوتیپی کپور معمولی بین مناطق مورد بررسی بود (۲۳ مورد از ۲۵ صفت). نتایج حاصل از ازمون PCA ویژگی ارتفاع سر را مهمترین پارامتر در شناسایی جمعیتها شناخت. آزمون CA نیز ماهیان مورد بررسی را در سه خوشه از یکدیگر تمیز دادند. بر اساس نتایج بدست آمده میتوان بیان داشت که حداقل سه جمعیت مجزا از ماهی کپور معمولی در سواحل جنوبی دریای خزر وجود دارد که باید در برنامههای تکثیر و رهاسازی ماهی کپور معمولی جهت جلوگیری از همخونی و کاهش برازش ژنتیکی مد نظر قرار گیرد.
سید محمد صلواتیان، علیرضا ولی پور، شهلا جمیلی، صاحبعلی قربانی، محمد صیاد بورانی، فریبرز احتشامی، مریم فلاحی کپورچالی، داریوش پروانه مقدم، رودابه روفچایی، سید افشین امیری سندسی، محمدرضا رمضانی مامودانی، فریبرز جمالزاد فلاح، فرشاد ماهی صفت،
دوره ۲۸، شماره ۱ - ( ۲-۱۳۹۸ )
چکیده
یکی از گونههای آبزی منحصر به فرد و مهم تالاب انزلی، صدف آنودونت (Anodonta cygnea) میباشد. این صدف بومی تالاب انزلی و رودخانههای ورودی آن و مهمترین دو کفهای این سیستم آبی است که در سالیان اخیر به دلایل مختلف جمعیت آن بشدت کاهش یافته است. تالاب انزلی اکوسیستم ویژهای برای پرورش و رشد انواع آبزیان در حاشیه جنوبی دریای خزر است. از سویی، جایگاه ویژه نرمتنان در ارتباط با استفاده سایر موجودات از آنها و کاربردهای صنعتی طبی و نقش پالایشی آب سبب ضرورت بر انجام بررسی رژیم غذایی صدف آنودنت در تالاب انزلی گردید. از ۱۴ ایستگاه مورد بررسی فقط از ۹ ایستگاه که شامل ایستگاه های ورودی تالاب غرب، بهمبر، شیجان، سوسر روگاه، آبکنار، ماهروزه، کرکان، سیاه کشیم و در نهایت هندخاله بودند صدف آنودنت صید گردید. بیشترین درصد فراوانی و پراکنش در فصول مختلف بترتیب متعلق به ایستگاههای ورودی تالاب غرب، بهمبر، شیجان و سوسر روگاه و بالاترین میانگین سنی در فصول بهار متعلق به ایستگاه بهمبر (۷ سالهها)، تابستان مربوط به ایستگاه ماهروزه (۸ سالهها)، پائیز متعلق به ایستگاه سوسر روگاه (۷ سالهها) و در نهایت زمستان مربوط به ایستگاه شیجان (۸ سالهها) تعیین گردید. در بررسی آزمایشگاهی از دستگاه گوارش صدف آنودنت تالاب انزلی از ایستگاههای مختلف شناسایی فیتوپلانکتونها و زئوپلانکتونها در حد جنس شناسایی شدند. به طور کلی، صدف آنودنت در طول سال از شاخههای فیتوپلانکتونی کلروفیتا و باسیلاریوفیتا بیش از سایر شاخه ها تغذیه نموده است که بیشترین جنسهای فیتوپلانکتونی مورد استفاده از شاخه جلبکهای سبز Scenedesmus، Chlorella و Pandorina از شاخه جلبکهای دیاتومه Cyclotella، Cymbella و Navicula بودند. تغذیه از زئوپلانکتونها به مقدار اندک و آن هم از راستههای ریشه پایان نظیر Arcella و Amoeba، از مژکداران Ciliata و در نهایت از روتیفرها Brachionus، Asplanchna و Rotaria شناسایی گردیدند. بر اساس شناسایی جنس یستر میتوان گفت جنس بستر مناسب از نوع ماسهای با مقداری گل میباشد که دامنه تغییرات سیلت- رس در ایستگاهها از ۲/۳±۸/۸۰ الی ۲/۲±۶۴/۹۷ درصد متغیر میباشد. در بررسی رژیم غذایی صدف آنودنت مشخص شد از آنجایی که صدفهای مذکور از طریق فیلتراسیون اقدام به تغذیه مینمایند (گزینش غیر انتخابی)، از اینرو با توجه به سنین مختلف و فراوانی در محیط زندگی در مرحله اول (بیش از ۹۰ درصد) شاخههای فیتوپلانکتونی ریز جثه از ابعاد ۲۰-۵ میکرون (شاخههایی نظیر کلروفیتا، باسیلاریوفیتا و سیانوفیتا) و در مرحله بعد (حدود ۱۰ درصد) از زئوپلانکتونهای ریز جثه از سایز ۳۰-۵ میکرون (راستههایی نظیر مژکداران، ریشه پایان، روتیفرها و کلادوسرا و نیز مواد دیتریتی که در این ابعاد میباشند) تغذیه میکنند.
آی ناز خدانظری، عبدالمجید حاجی مرادلو، رسول قربانی،
دوره ۲۸، شماره ۱ - ( ۲-۱۳۹۸ )
چکیده
هدف از این تحقیق، بررسی تاثیر سیلاژ زیستی بر فاکتور رشد و قابلیت هضم ظاهری پروتئین خوراک ماهی قزل آلای رنگین کمان بود. در این تحقیق پودر ماهی کیلکا آنچوی چرخ شده با ۲۵ درصد آرد گندم مخلوط و سپس با میکروارگانیسم ها (۱۰۸ سلول در هر میلی لیتر) تلقیح و سپس در دمای ۳۷ درجه سانتیگراد به مدت ۱۴ روز نگهداری شد. تخمیر ماهی کیلکا منجر به افزایش میزان رطوبت در انتهای دوره تخمیر گردید. میزان خاکستر در پودر ماهی تخمیری دو برابر آن از قبل تخمیر بود. مقدار فیبر و چربی خام در پودر ماهی تخمیری بترتیب کاهش و افزایش یافت (۰۵/۰>p). جایگزینی پودر ماهی با سیلاژ ماهی تخمیری (۰، ۲۵، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰%) تفاوت معنیداری را در فاکتورهای رشد و قابلیت هضم ظاهری پروتئین ماهی قزلآلای رنگینکمان نشان داد (۰۵/۰>p). ماهیان تغذیه شده با ۲۵ درصد سیلاژ تخمیری در غذا بهترین فاکتور رشد و قابلیت هضم ظاهری پروتئین را نشان داد (۰۵/۰>p). نتایج مطالعه حاضر نشان داد که آرد ماهی تولیدی به روش تخمیر میتواند به عنوان جایگزین مناسب غذای ماهی قزل آلای رنگین کمان استفاده گردد.
احمدرضا پیرعلی زفره ئی، علی اکبر هدایتی، سعید پورمنافی، امید بیرقدار کشکولی، رسول قربانی،
دوره ۲۸، شماره ۱ - ( ۲-۱۳۹۸ )
چکیده
منابع آبی ساکن نظیر تالابها علاوه بر اهمیت اقتصادی و اجتماعی از نظر اکولوژیک نیز منابعی با ارزش در تولید آبزیان بشمار میآیند. ضرورت پایش و آگاهی از توزیع مکانی و زمانی کلروفیل آ به دلیل تاثیرات آن در محیطهای آبی از اهمیت اساسی در مطالعات زیست محیطی برخوردار است. در رویکرد نوین این قبیل مطالعات، استفاده آمار فضایی جایگاه ویژه ای دارد. این مطالعه با هدف پایش وضعیت مقادیر کلروفیل آ در تالاب بین المللی چغاخور با استفاده از آمار فضایی و شاخص لکه های داغ مبتنی بر سنجش از دور می باشد. بدین منظور داده های ماهوارهای غلظت کلروفیل آ از لندست ۸ در سال ۲۰۱۷ تهیه گردید و سپس با استفاده از تکنیکهای آمار فضایی موران جهانی و محلی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج موران جهانی نشاندهنده ی خودهمبستگی قوی و توزیع خوشهای دادهها بود که در فصل بهار از قویترین و در فصل پاییز از ضعیفترین خودهمبستگی، برخودار بود. نتایج موران محلی، حاکی از تعداد بالای خوشههای بالا- بالا مقادیر غلظت کلروفیل آ در فصل بهار نسبت به پاییز بود. این امر در اطراف تالاب بویژه نواحی غربی و جنوبی بارزتر بود که میتواند ناشی از فعالیتهای متمرکز در این نواحی باشد. همچنین تاثیر و نقش عوامل اقلیمی و محیطی پیرامون تالاب نیز میتواند قابل ملاحظه باشد. در مجموع، نتایج این مطالعه کارایی این آماره را در شناسایی نقاط بحرانی و تفکیک مناسب، بر اساس اصول آمار فضایی بخوبی نشان داد و میتواند به عنوان الگویی در پارامترهای اکولوژیک در سایر منابع آبی کشور بکار گرفته شود.
رودابه روفچائی، مهرداد نصری تجن، سید محمد صلواتیان، شهلا جمیلی، فرزین همت کار، صاحبعلی قربانی،
دوره ۲۸، شماره ۶ - ( ۱۲-۱۳۹۸ )
چکیده
در این مطالعه تاثیر جیرههای غذایی حاوی سطوح مختلف عصاره گاماریده (Pontogammarus maeoticus) به عنوان جاذب غذای طبیعی بر شاخصهای رشد، ترکیب شیمیائی بدن و ایمنی موکوسی ماهی سفید نورس (Rutilus kutum) مورد بررسی قرارگرفت. بدین منظور ماهیان با میانگین وزن ۰۶۷/۰±۳۵/۰ گرم در مخازن فایبرگلاس۱۰۰ لیتری حاوی ۳۰ لیتر آب با تراکم ۲۰ عدد ماهی در هر مخزن به مدت هشت هفته ذخیره سازی شدند. برای انجام این آزمایش، درصد عصاره گاماریده با آب مقطر، سه نسبت حجمی ۱:۲۵ (%۲۵)،۱:۵۰ (%۵۰)، ۱:۷۵ (%۷۵) تهیه شد و قبل از هر بار غذادهی، به میزان دو درصد به غذای دستی تیمارها اضافه شد. این بررسی در غالب ۴ تیمار و سه تکرار برای هر تیمار انجام شد. بچه ماهیان درحد سیری غذا دهی شدند. در پایان دوره پرورش، شاخصهای رشد همچون میانگین افزایش وزن بدن، ضریب رشد ویژه، ضریب تبدیل غذایی، بازماندگی و آنالیز شیمیائی لاشه و برخی از شاخصهای ایمنی موکوس شامل: لیزوزیم، ایمونوگلبولینکل، آلکالین فسفاتاز و پروتئاز مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد گرچه در تیمارهای آزمایشی بهبود شرایط فاکتورهای رشد و آنالیز لاشه مشاهده میشود، اما این افزایش نسبت به تیمار شاهد معنی دار نبود (۰۵/۰<p). تمام فاکتورهای ایمنی موکوس لیزوزیم، ایمونوگلبولینکل، آلکالین فسفاتاز و پروتئاز مورد بررسی به طور معنیداری در تیمارهای آزمایشی نسبت به شاهد افزایش داشتند (۰۵/۰>p). نتیجه این بررسی نشان داد عصاره گاماریده بر بهبود عملکرد رشد تاثیر معنی داری ندارد ولی منجر به افزایش ایمنی موکوس بچه ماهی سفید نورس در شرایط پرورشی میشود.