علیرضا میرزاجانی، اسماعیل یوسف زاد، مصطفی صیاد رحیم، یعقوبعلی زحمتکش، سید قاسم قربانزاده زعفرانی، امید صدیقی سوادکوهی،
دوره ۲۴، شماره ۳ - ( ۷-۱۳۹۴ )
دریای خزر با توجه به موقعیت جغرافیایی و عوامل ارزشمند زیستی وغیرزیستی خود، یکی از منحصربفردترین دریاچه های بسته جهان بشمار که بر اساس مطالعات گذشته قسمت اعظم آبزیان آن را بی مهرگان کفزی تشکیل می دهند. علی رغم اهمیت محیطهای مصبی ، مصب رودخانه های شمال کشور کمتر مورد توجه قرار گرفته اند.
در این تحقیق کفزیان ناحیه مصبی ۱۸ رودخانه منتهی به دریای خزر در استان گیلان بررسی شدند. در مصب هر رودخانه ۸ ایستگاه تعیین و طی سه دوره زمانی زمستان ۱۳۸۷ ، بهار و تابستان ۱۳۸۸ بوسیله دستگاه ون وین گراب نمونه برداری شدند. در آزمایشگاه گروههای کفزیان بصورت کیفی و کمی در حد جنس یا گونه مورد بررسی قرار گرفتند.
نتایج بررسی حضور ۱۵ رده یا راسته ماکروبنتوزی متعلق به ۳۶ خانواده را نشان داده است. بیشترین جنس متعلق به خانواده Chironomidae با ۲۶ جنس بوده و ۴۳ جنس نیز از سایر خانواده ها شناسایی گردید.
بررسی نمونه ها نشان داد که نوسانات فراوانی جنس Stenogammarus از دوجور پایان در تمام فصول تقریبا نرمال بوده در حالیکه طی زمستان ۱۳۸۷ و بهار ۱۳۸۸ جنسهای Eukifferiella ،Cricotopus ،Limnodrilus و Streblospio فراوانی قابل توجهی داشته و طی بهار و تابستان ۱۳۸۸ فراوانی نرم تن دو کفه ای Cerastoderma بالاتر نشان داده است.
در این مقاله تغییرات فراوانی کفزیان در ارتباط با خصوصیات زیست شناسی گونه ها و تغییر شرایط محیطی تشریح شده است.