fa مقاله علمی – پژوهشی: تعیین شرایط بهینه پیش کشتار کپور معمولی با استفاده از شاخص TBA و روش سطح پاسخ (RSM) بيوتكنولوژي و فرآوري هاي شيلاتي بيوتكنولوژي و فرآوري هاي شيلاتي پژوهشي Research <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">کیفیت گوشت ماهی تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله روش کشتار و همچنین شرایط پرورش قبل از کشتار می‌باشد. هدف این تحقیق بررسی تاثیر شاخص‌‌های زمان قطع غذا</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">X_t</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">)،<span style="letter-spacing:-.2pt;"> تراکم (</span></span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">X_n</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) و وزن ماهی </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span></span><span dir="LTR" style="position:relative;top:10.0pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> <img alt="" chromakey="white" src="file:///C:UsersR8623~1.FALAppDataLocalTempmsohtmlclip1�1clip_image001.png" > </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">)<span style="letter-spacing:-.2pt;"> به ‌عنوان عوامل تاثیر گذار قبل از کشتار بر</span> میزان </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TBA</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> <span style="letter-spacing:-.2pt;">فیله کپور معمولی (</span></span></span></span><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cyprinus carpio</span></span></span></em><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) با استفاده از روش سطح پاسخ</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> و</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">مدل باکس- بنکن و</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بهینه</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">سازی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">عددی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">مدل</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">برای رسیدن</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">کمترین میزان</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> TBA </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بوده است. ماهی کپور معمولی پس از سازگاری تحت تیمارهای قطع غذا، تراکم و وزن پس از ۱، 4 و 7 روز برداشت و </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">به روش خفه شدن خارج از آب کشتار<span style="letter-spacing:-.2pt;"> و فیله گردید.</span> نتایج نشان داد که کمترین میزان</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TBA </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;بر</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">پایه مدل درجه دوم در شرایط آزمایشی با سطح پایین (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">X_n</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span></span><span dir="LTR" style="position:relative;top:10.0pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> <img alt="" chromakey="white" src="file:///C:UsersR8623~1.FALAppDataLocalTempmsohtmlclip1�1clip_image002.png" > </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;(4 عدد)، سطح پایین (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">X_w</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) (500 گرم) و سطح بالای (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">X_t</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) (7 روز قطع غذا) بود. میزان </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TBA</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> در شرایط پیشنهادی با مدل 6842/0 (میلی‌گرم مالون دی آلدئید در کیلوگرم گوشت ماهی) تعیین گردید که پس از انجام تست اعتبارسنجی عملی در شرایط بهینه برابر 701/0 اندازه‌گیری گردید. این تفاوت و خطای ناچیز میزان </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TBA</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> بین مدل و شرایط عملی نشان از صحت و اعتبار مدل پیشنهادی و نتایج بدست آمده دارد. لذا، نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از روش سطح پاسخ برای بهینه سازی شرایط پیش از کشتار کپور معمولی مناسب بوده است و نیز مدل درجه دوم می‌تواند برای پیش‌بینی متغیر پاسخ در شرایط پیش کشتار متفاوت استفاده گردد. </span></span></span> The quality of fish flesh is affected by several factors including slaughtering methods and pre-slaughter conditions. In this study the effect of main operational variables such as fasting time (X_t), density &nbsp;(X_n) and fish weight &nbsp;(X_w) in the TBA value of common carp fillet has been evaluated and analyzed using the response surface method and Box-Behnken model. A numerical optimization model was performed to obtain the minimum amount of TBA in the fillets. Adapted fish treated by fasting time, density and weight and then harvested after 1, 4 and 7 days, slaughtered by smothering out of water and then fillet. The results showed that the lowest TBA value on the second-order model was obtained at low level of &nbsp;(X_n) (4 fish numbers), low level of&nbsp; (X_w) (500 g) and high levels of &nbsp;(X_t) (7 days fasting time). The optimal TBA value was determined 0.6842 by model which was measured 0.701 after the practical validation test in optimal condition which indicating the high accuracy of the model to determine the optimum pre-slaughter. Therefore, the results of this study showed that using the response surface method is appropriate to optimize pre-slaughter conditions of common carp and also the second-order model can be used to predict the response variable in difference conditions of pre-slaughter. کپور معمولی, کشتار, قطع غذا, مدل باکس- بنکن Cyprinus carpio, Slaughtering, Fasting time, Box-Behnken model 155 166 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-1989-3&slc_lang=fa&sid=1 gholamreza Bakhtiari غلامرضا بختیاری Bakhtiari.gholamreza1399@gmail.com 100319475328460031170 100319475328460031170 No دانشگاه زابل، دانشکده منابع طبیعی، گروه شیلات Ebrahim Alizadeh Doughikollaee ابراهیم علیزاده دوغیکلایی Bakhtiari.gholamreza1399@gmail.com 100319475328460031171 100319475328460031171 No دانشگاه زابل، دانشکده منابع طبیعی، گروه شیلات Mohsen Shahriari Moghadam محسن شهریاری مقدم mohsen.mshahriari@gmail.com 100319475328460031172 100319475328460031172 Yes دانشگاه زابل، دانشکده منابع طبیعی، گروه محیط زیست Mohsen Samimi محسن صمیمی Mohsen.samimi351@gmail.com 100319475328460031173 100319475328460031173 No گروه مهندسی شیمی، دانشکده انرژی، دانشگاه صنعتی کرمانشاه