Iranian Scientific Fisheries Journal

fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ اثر فاکتورهای دما، pH و زمان بر پایداری و فعالیت آنتی‌‌اکسیدانی آستاگزانتین استخراج‌‌شده از میکروجلبک هماتوکوکوس (Haematococcus pluvialis) Effect of temperature, pH, and time factors on the stability and antioxidant activity of the extracted astaxanthin from haematococcus microalgae (Haematococcus pluvialis) بيوتكنولوژي و فرآوري هاي شيلاتي بيوتكنولوژي و فرآوري هاي شيلاتي پژوهشي Research یکی از فاکتورهای مهم در استفاده از رنگدانه‌‌های طبیعی در مواد غذایی مختلف، پایداری و حفظ خاصیت آنتی‌‌اکسیدانی آن‌‌ها تحت شرایط تولید و نگهداری است. آستاگزانتین یکی از این رنگدانه‌‌های طبیعی است که ریزجلبک‌ها یکی از منابع آن محسوب می‌شوند. در تحقیق حاضر، پس از استخراج آستاگزانتین از جلبک هماتوکوکوس (Haematococcus pluvialis) به روش ترکیبی (HCL-استون)، اثر پارامترهای دما، pH و زمان بر پایداری و فعالیت آنتی‌‌اکسیدانی (فعالیت مهار رادیکال آزاد DPPH و قدرت کاهندگی یون فریک) آن مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر فاکتور‌های دما، pH و زمان هر یک به تنهایی و اثرات متقابل بین زمان و دما معنی‌‌دار است (05/0>p). اما با این وجود، تاثیرات متقابل pH با زمان، pH با دما و تأثیر متقابل سه فاکتور با یکدیگر بر غلظت و پایداری آستاگزانین معنی‌‌دار نبود (05/0<p). مطابق یافته‌‌ها، فعالیت آنتی‌‌اکسیدانی و پایداری رنگدانه در دمای 4 درجه سانتی‌‌گراد بیشتر از 20 درجه سانتی‌‌گراد بود و با طولانی‌‌شدن زمان نگهداری، خواص مذکور کاهش یافته‌‌اند. تغییرات pH، تأثیر چندانی بر ویژگی رنگدانه نداشته است، هر چند که نتایج در 5/5=pH به طور نسبی بهتر از 5/4=pH بود. در بین تیمارهای مورد بررسی، فعالیت مهار رادیکال آزاد DPPH و نیز قدرت کاهندگی رنگدانه مستخرج به‌ترتیب 11/93-5/45 درصد و جذب 81/0-31/0 در طول موج 700 نانومتر متغیر بودند. همین خاصیت، امکان استفاده از این رنگدانه را در فرآورده‌‌های غذایی به عنوان آنتی‌‌اکسیدان مهیا می‌‌کند. اما با توجه به پایداری پایین رنگدانه در دمای بالاتر، استفاده از راهکارهای مختلف نظیر پوشش‌‌دار‌‌کردن رنگدانه، جهت استفاده در مواد غذایی واجد تیمار حرارتی، پیشنهاد می‌‌گردد. One of the important factors in the use of natural pigments in various foods is their stability and preservation of their antioxidant properties under the production and storage conditions. Astaxanthin is one of these natural pigments that microalgae are one of its resources. In the present study, after the extraction of astaxanthin from hematococcus microalgae (Haematococcus pluvialis) by a combined method (HCL-Acetone), the effect of temperature, pH, and time parameters on its stability and antioxidant activity (DPPH free radical scavenging activity and reducing power of ferric) were evaluated. The results showed that the effect of temperature, pH and time factors alone and the interactions between the time and temperature were significant (p<0.05). However, the interactions of pH with time, pH with temperature, and the interaction of three factors together on the concentration and stability of astaxanthin were not significant (p>0.05). According to the findings, the antioxidant activity and pigment stability at 4 °C was more than 20 °C and with increasing the storage time, these properties were decreased. The pH changes did not have much effect on the pigment properties, although the results at pH=5.5 were relatively better than pH=4.5. Among the studied treatments, DPPH free radical scavenging activity as well as the reducing power of the extracted pigment ranged from 45.5-93.11% and absorption of 0.31-0.81 at 700 nm, respectively. This property makes it possible to use this pigment in food products as an antioxidant. However, use of various methods such as coating the pigment for using in heat-treated foods is recommended due to the low stability of the pigment at the higher temperatures. میکروجلبک هماتوکوکوس, آستاگزانتین, دما, pH, فعالیت آنتی‌‌اکسیدانی Haematococcus microalgae, Astaxanthin, Temperature, pH, Antioxidant activity 109 120 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2360-9&slc_lang=fa&sid=1 Reza Safari رضا صفری safari1351@gmail.com 100319475328460034515 100319475328460034515 Yes پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران Maryam Mirbakhsh مریم میربخش maryam.mirbakhsh@gmail.com 100319475328460034516 100319475328460034516 No موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Hadi Ghaffari هادی غفاری hadi.ghafarii@gmail.com 100319475328460034517 100319475328460034517 No موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Soheyl Reyhani Poul سهیل ریحانی پول soheylreyhani@gmail.com 100319475328460034518 100319475328460034518 No گروه فراوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Rahimeh Rahmati رحیمه رحمتی rahmati764@gmail.com 100319475328460034519 100319475328460034519 No پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران majid Ebrahimzadeh مجید ابراهیم زاده llmily40@gmail.com 100319475328460034520 100319475328460034520 No پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران