fa یافته علمی کوتاه:‌ مطالعه شیوع عارضه کبد چرب در ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) پرورشی در مزارع شهرستان شاهرود، استان سمنان تغذيه تغذيه پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">در مزارع پرورشی ماهیان سردابی، 50 تا 60 درصد هزینه‌های جاری برای تامین غذا است. چربی بالای جیره ممکن است باعث افزایش ذخیره چربی در بدن شود. در بیشتر ماهیان ذخیره کردن چربی محدود بوده و چربی اضافی در جیره می‌تواند به داخل کبد نفوذ کند و در داخل آن تجمع یابد و باعث ایجاد عارضه کبد چرب گردد. تمام آزاد ماهیان به دژنراسیون لیپوئید کبدی حساس هستند و قزل‌آلای رنگین‌کمان از حساسیت بیشتری نسبت به این عارضه برخوردار است. عارضه کبد چرب یک عارضه جدی و حتی کشنده در ماهیان پرورشی می‌باشد. در این تحقیق برای بررسی وضعیت این عارضه 200 عدد ماهی قزل آلای رنگین کمان پرورشی در دو فصل پاییز (100 نمونه) و زمستان (100 نمونه) از 20 مزرعه و از هر مزرعه 10 نمونه در شهرستان شاهرود استان سمنان در سال 1400 تهیه شدند. ماهی‌ها پس از زیست‌سنجی در سه گروه وزنی 400-300 گرم، 500-400 گرم و 600-500 گرم جمع آوری و در شرایط خنک بلافاصله به آزمایشگاه منتقل شدند. کبدهایی که دچار تغییر رنگ (زردی، سفید شیری و قهوه‌ای روشن)، تورم و بزرگی، گرد شدن لبه‌ها و حتی شکنندگی، وجود نقاط خونریزی و پرخونی در سطح بودند بعنوان کبد مشکوک به عارضه کبدچرب درنظر گرفته شدند. بعد از تهیه نمونه بافتی، در کل، پنج نمونه بعنوان مثبت تایید گردیدکه در آن‌ها تجمع واکوئل چربی، تغییر در سیتوپلاسم و هسته خارج از مرکز سلول‌های کبدی، بزرگتر بودن سلول های کبدی نسبت به حالت طبیعی و نکروز نیز به صورت بسیار محدود و از نوع انعقادی مشاهده شد. بین بروز و عدم بروز کبد چرب در دو فصل پاییز و زمستان و نیز مزارع مختلف تفاوت معناداری مشاهده نشد. </span></span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">In coldwater-fish farms, 50-60% of current expenses is for feed suplly. High</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">-</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">lipid feed may cause an increase in the lipid storage in body. In most fish, fat storage is limited and excess fat can accumulate in liver tissue that causes lipoidosis. All salmonid fish and especially rainbow trout are susceptible to fatty liver degeneration. Fatty liver is a serious and even lethal disease in farmed fish. In this study 200 farmed rainbow trout were collected in two seasons, autumn (100 samples) and winter (100 samoles) from 20 farms and 10 samples from each farm in Shahrood city of Semnan province in 2021. After biometry the fish were classified into 300-400, 400-500- and 500-600 g weight groups and immediately transferred into the lab under chilled conditions. The livers with discoloration (yellow, milky white and light brown), enlargement, swelling, rounded edges and even fragility, hemorrhagical spots and hyperemia on the surface were selected as suspected livers. After preparing histological slides, totally, five liver samples were confirmed as positive samples that showed aggregation of fat vacuoles, cytoplasm changes and eccentric nucleus, bigger hepatocytes compare to normal ones and restricted necrosis as coagulative necrosis. No significant difference was observed between the occurrence and non-occurrence of fatty liver in autumn and winter and also in different farms.</span></span></span></span></span></span> قزل‌آلای رنگین‌کمان, کبد چرب, جیره غذایی, آب‌های داخلی Rainbow trout, Fatty liver, Diet, Inland waters 127 134 http://isfj.ir/browse.php?a_code=A-10-2311-2&slc_lang=fa&sid=1 Sepideh Amir ahmadi سپیده امیراحمدی amirahmadi.sepideh@gmail.com 100319475328460037792 100319475328460037792 No College of veterinary medicine, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran دانشکده دامپزشکی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Babak Shoaibi Omrani بابک شعیبی عمرانی babak.shoaibi@kiau.ac.ir 0061269840 100319475328460037793 Yes College of veterinary medicine, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran دانشکده دامپزشکی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Soheil Alinezhad سهیل علی نژاد soheilalinezhad47@gmail.com 100319475328460037794 100319475328460037794 No - Institute of Agricultural Education and Extension, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران