1- گروه شیلات، دانشکده منابعطبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران 2- گروه تولید و بهره برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران 3- پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران
چکیده: (18 مشاهده)
استان خوزستان با دارا بودن پهنههای متنوع ساحلی و جمعیت قابلتوجهی از صیادان، از مناطق مهم صید و صیادی کشور بهشمار میآید که صید غیرمجاز را میتوان چالشهای اساسی در بهرهبرداری پایدار از منابع آبزی دانست. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، اولویتبندی و وزندهی عوامل مؤثر بر پدیده صید غیرمجاز در آبهای ساحلی خوزستان طی سالهای 03-1402 انجام گرفت. در گام نخست، شناسایی علل بالقوه و مؤثر بر صید غیرمجاز با بهرهگیری از روش Delphi و انجام مصاحبههای نیمهساختارمند با خبرگان حوزه صید و شیلات، انجام شد. پس از گردآوری و تحلیل دیدگاههای متخصصان، معیارها و زیرمعیارهای اصلی استخراج گردید و فرایند اولویتبندی در قالب یک پرسشنامه و با بهکارگیری مدل تصمیمگیری چندمعیاره[1]TOPSIS و در محیط نرمافزار Expert Choice مورد تحلیل قرار گرفتند. یافتههای پژوهش نشان داد که معیار اقتصادی با میانگین 71/4 در مقیاس Likert و وزن نهایی (C1) 308/0 و پس از آن معیارهای اجتماعی (253/0)، فرهنگی (238/0) و جرمشناختی (201/0) دارای بیشترین تأثیر در وقوع پدیده صید غیرمجاز بودند. از میان زیرمعیارها، افزایش بیکاری و درآمد ناکافی، نبود اشتغال پایدار برای ساحلنشینان، فقدان شغل جایگزین در دورههای ممنوعیت صید و عدم بهروزرسانی قوانین موجود به عنوان مؤثرترین عوامل شناسایی شدند. بنابراین، کاهش صید غیرمجاز در خوزستان نیازمند اتخاذ سیاستهای اشتغالزایی پایدار و اجرای مؤثر قوانین بازدارنده خواهد بود.
[1] Threat-Oriented Person Screening Integrated System (TOPSIS)
Harout F, Khosravizadeh M, Zare P, Shiry N. Identification of factors influencing the occurrence of illegal fishing and their prioritization in the coastal waters of Khuzestan. isfj 2026; 35 (4) :75-84 URL: http://isfj.ir/article-1-2943-fa.html
هاروت فاطمه، خسروی زاده محمد، زارع پرویز، شیری نیما. مقاله علمی – پژوهشی: شناسایی عوامل اثرگذار بر وقوع صید غیرمجاز و اولویتبندی آنها در آبهای ساحلی خوزستان. مجله علمي شيلات ايران. 1405; 35 (4) :75-84
با کسب مجوز از دفتر کمیسیون بررسی نشریات علمی وزارت علوم، تحقیات و فنآوری مجله علمی شیلات بصورت آنلاین می باشد و تعداد محدودی هم به چاپ می رساند. شماره شاپای جدید آن ISSN:2322-5998 است